Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 – 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. “Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển”, anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng “được mùa mất giá” và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía – một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ – một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. “Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn”, chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được “thay áo mới”, từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
“Người trẻ về quê không phải là “bỏ phố” vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những “đại sứ” đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới – hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc”, chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực…
Lê Minh Khôi, thủ khoa Trường ĐH Bách khoa - ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025, cho biết từng thấy nhiều bạn học ôn thi THPT lúc lên lúc xuống, có thể đạt được điểm cao ở bài thi này nhưng lại rất thấp ở bài thi khác.
"Khi tìm hiểu kỹ, mình nhận thấy điểm chung là các bạn đều học dồn quá nhiều kiến thức vào đêm trước kỳ thi. Đối với mình, đây là cách học tốn thời gian và không mang lại kết quả xứng đáng", từ kinh nghiệm bản thân, Khôi khẳng định.
Theo nam sinh năm nhất ngành khoa học máy tính, điều quan trọng là phải giữ nhịp độ mỗi ngày, học không phải chỉ để trả lời câu hỏi của bài thi mà quan trọng hơn là phải trả lời được câu hỏi đó bất kỳ thời điểm nào; khi đó chúng ta mới có thể nắm vững được kiến thức.
Để giữ vững phong độ trong một khoảng thời gian dài, Khôi chia sẻ: "Đối với mình, quan trọng là phải học đều, nên chia kiến thức thành những phần nhỏ, như vậy sẽ tránh được hiện tượng học dồn, bộ não cũng không bị quá tải, nhờ thế có thể ôn thật tốt trong khoảng thời gian dài".
Tuy nhiên, Khôi cũng lưu ý phải có mức tối thiểu trong một ngày để tránh việc học quá ít và điều quan trọng hơn nữa là không để việc học bị… đứt nhịp.
"Khi tiếp xúc kiến thức trong một khoảng thời gian dài như vậy, ta có thể nhận diện kiến thức đó nhanh hơn. Không những thế, còn có thể biến kiến thức từ trí nhớ ngắn hạn sang dài hạn để có thể áp dụng được trong bất cứ thời điểm nào", Khôi nhắn nhủ.
Ngoài ra, chàng thủ khoa cho rằng chú ý sinh hoạt điều độ cũng rất quan trọng. Khôi kể: "Mình không bỏ bữa, rất ít thức khuya. Mình còn dành một vài khoảng thời gian trong ngày cho các hoạt động khác như chơi thể thao, chơi đàn…".
Từng trải qua nên Khôi hiểu quá trình ôn thi không thể tránh được những khoảng thời gian mà phong độ tự dưng giảm sút, có thể thấy một số dấu hiệu như không còn muốn học nữa, ngại bắt đầu những kiến thức mới, ngại làm thêm điều mới, hoặc thậm chí làm sai những kiến thức cơ bản… Trong những trường hợp đó, Khôi sẽ giảm tải việc học thêm kiến thức, không cố ép bản thân, mà tập trung hơn vào những điều cơ bản, nắm chắc những điều đã biết. Khi vững được nền tảng, mới có thể tiếp tục phát triển lên kiến thức nâng cao.
"Với mình, học tập là một chặng đường dài, quan trọng là chúng ta đi được xa, chứ không phải là vội vàng bứt tốc để rồi hụt hơi. Cơ hội chỉ đến với những người có tính bền bỉ và kiên trì. Chúc các bạn thành công", Khôi nhắn gửi.
Theo đó, huy hiệu "Tuổi trẻ dũng cảm" được trao cho đại úy Nguyễn Hữu Đạo, Cán bộ Tổ Cảnh sát trật tự, đoàn viên Chi đoàn thuộc Công an phường An Phú, tỉnh Gia Lai. Đây là phần thưởng cao quý của T.Ư Đoàn tặng cho cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi có hành động dũng cảm bảo vệ, cứu người trong tình huống cấp bách.
Trước đó, trong thời gian nghỉ phép về quê thăm gia đình tại xã Hoằng Lộc, tỉnh Thanh Hóa, đại úy Nguyễn Hữu Đạo đã kịp thời cứu sống hai cháu bé bị đuối nước. Cụ thể, vào sáng ngày 8.3, khi đang đi thăm họ hàng ở xã Hoằng Lộc, anh Đạo phát hiện có tiếng động lạ ở ao gần nhà văn hóa thôn. Khi đến gần anh phát hiện có hai cháu nhỏ ở dưới ao đang ôm chặt nhau nên đã lao xuống cứu được hai cháu L.V.T.Đ (6 tuổi) và L.T.L (4 tuổi).
Thấy cháu L. có dấu hiệu yếu sức, anh Đạo đã tiến hành sơ cứu, sau đó tìm thân nhân 2 cháu để đưa đến cơ sở y tế kiểm tra. Chính hành động nhanh nhạy này đã cứu sống được 2 cháu bé.
Ông nội của hai cháu là Lê Văn Thắng (58 tuổi) trú tại thôn Nam Đoan Vỹ, xã Hồng Lộc, tỉnh Thanh Hóa sau đó đã gửi thư đến Công an tỉnh Gia Lai cảm ơn đại úy Nguyễn Hữu Đạo. Trong thư, ông Thắng viết: "Lúc ấy nhà tôi đang có đám cưới. Hai cháu nội của tôi là cháu L.V.T.Đ (6 tuổi) và T.T.L (4 tuổi) chơi ở ao nước gần nhà văn hóa thôn Thịnh Hòa, xã Hoằng Lộc và xảy ra vụ đuối nước. Nếu không có anh Đạo cứu, chắc gia đình tôi đã xảy ra họa lớn rồi. Ơn của anh Đạo đối với gia đình tôi quá lớn, giống ơn tái sinh đối với hai cháu".
Năm nào cũng vậy, đến ngày kỷ niệm đất nước thống nhất (30.4), ông Phan Thanh Sĩ (81 tuổi), hiện là Chủ tịch Hội Người tù kháng chiến TP.Cần Thơ, lại bồi hồi nhớ về một thời trai trẻ quên mình vì độc lập tự do của đất nước. Ông là một người con của xã Thạnh Xuân – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, từng nổi danh với chiến công chiếm đại bác 105mm của giặc Pháp.
Năm 1961, khi mới 16 tuổi và còn ngồi trên ghế nhà trường, ông Sĩ đã dấn thân vào phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên phản đối Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Với tinh thần "áo học sinh nhưng lòng chiến sĩ", ông tham gia bãi khóa, biểu tình, rải truyền đơn, viết khẩu hiệu chống giặc.
Chàng thiếu niên khi ấy đã thực hiện những vụ đánh phá gây tiếng vang lớn như đốt kho xăng của địch ở lộ 91 (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám), tấn công cư xá Mỹ ở đường Duy Tân (nay là đường Hoàng Văn Thụ), ném lựu đạn phá hoại cuộc bầu cử giả hiệu của chính quyền Sài Gòn. Khát khao nối tiếp bước chân cha anh đã đưa ông Sĩ dần trở thành một thành viên tinh nhuệ của lực lượng Biệt động Cần Thơ, hoạt động ngay trong lòng địch.
Chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968, ông Sĩ bị trúng đạn ở vai rồi rơi vào tay địch. Sau khi xử án, chính quyền Sài Gòn phán quyết ông 15 năm tù và giam cầm ở Khám lớn Cần Thơ. Tại đây, ông bị nhốt cùng 5 người tù chính trị khác.
Với sự nhạy bén, họ biết sơ hở của địch là khi người tù bị bệnh nặng sẽ được đưa ra khỏi trại giam để qua Bệnh viện Thủ Khoa Nghĩa chữa trị (nay là vị trí của Bệnh viện Đa khoa TP.Cần Thơ). Tuy trong bệnh viện này cũng có khám giam, có lính canh nhưng lực lượng mỏng. Nghĩ thế, 6 người đã vạch ra một kế hoạch vượt ngục táo bạo bằng cách giả bệnh.
Để đánh lừa lính canh, ông Sĩ đã dùng những phương pháp khắc nghiệt nhất. Đó là lấy gai nhím chích vào các đầu móng tay cho chảy máu rồi nuốt vào. Sau đó, ông lấy ráy tai của mình ăn để nôn, tạo hiện trường giả như bị xuất huyết dạ dày do ngộ độc.
Mưu kế thành công, cả nhóm được chuyển sang bệnh viện điều trị. Sau hơn 1 tháng chuẩn bị, họ dùng vũ khí tự tạo khống chế lính canh, rồi dùng chính súng của địch để diệt địch. Song, do không thể che kín kẽ tai mắt của địch nên còi báo động reo lên, lính lập tức bao vây. Chỉ có 4 người kịp thời chạy thoát về vùng giải phóng.
"Tôi và một người nữa yểm trợ đi sau cùng vượt rào không kịp nên bị bắt lại. Tôi thì bị bắn một viên đạn vào lưng xuyên thủng bụng, may mắn còn sống sót", ông Sĩ nói và chỉ vào một vết mổ dài còn để lại sẹo ở bụng.
Bị bắt sống, ông Sĩ bị giam lại ở Khám lớn Cần Thơ. Đến 8 tháng sau chính quyền Sài Gòn xử án lại, phán quyết ông tù chung thân khổ sai và đày ra Côn Đảo.
Theo ông Sĩ, trong nhà tù Côn Đảo tuy là một chiến trường không vũ khí nhưng vô cùng ác liệt khi chuyển sang hình thái đấu tranh giữ khí tiết. Người tù đòi quyền dân sinh dân chủ và cái giá phải trả có thể là những trận đòn roi dã man khiến tù nhân thương tích đầy người.
Tuy nhiên, âm mưu làm nhụt chí người cách mạng của địch bất thành. Bởi dù bị cô lập và tra tấn, những người tù chính trị vẫn đoàn kết chặt chẽ. Nhất là tại Côn Đảo, tổ chức này càng bền chặt vì có rất nhiều người đã bị giam cầm suốt 10 năm, 20 năm. Ông Sĩ tự hào nói: "Trái ngược với sự đả kích, xuyên tạc của địch, chúng tôi truyền tay nhau những bài thơ của Bác Hồ, của Tố Hữu để giữ tinh thần kiên định, lạc quan".
Năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết. Lúc này nhà tù Phú Quốc đã thả người về theo nghị định thư, song các phạm nhân ở Côn Đảo thì vẫn tiếp tục bị giam cầm. Mọi người biết Mỹ và chính quyền Sài Gòn chưa từ bỏ cuộc chiến này nên vẫn rất cảnh giác. "Địch yêu cầu chúng tôi phải lăn tay, chụp hình, vì đó là thủ tục cần thiết để trao trả tù nhân về. Nhưng một khi lăn tay vào đó thì chúng sẽ tráo hồ sơ, chuyển những người tù chính trị thành những tù thường phạm, tù án, phá rối trị án để tiếp tục nhốt lại", ông Sĩ kể.
Ông Sĩ kể phải đến sau ngày 30.4.1975, cánh cửa ngục tù ở Côn Đảo mới thật sự mở ra. Giây phút giám thị mang chìa khóa đến mở cửa, nhiều tù nhân vẫn ngỡ ngàng không tin đó là sự thật. Không ai dám bước ra vì sợ địch âm mưu đàn áp, giết hại. Mãi đến khi nghe radio phát thanh tin mừng thắng trận, mọi người mới tin đất nước đã thống nhất. "Những người bệnh nằm liệt giường cũng cố bật dậy. Người bị xiềng xích cố bò đến bên nhau chia sẻ niềm hạnh phúc được tự do. Ai cũng vỡ òa như hồi sinh từ cõi chết", ông Sĩ nói.
Ngày 30.4, nghĩ về thanh xuân của mình và đặt nhiều kỳ vọng vào thế hệ trẻ hôm nay, ông Sĩ nhắn gửi: "Tuổi thanh xuân của tôi qua đi trong chiến tranh gian khổ, trường kỳ. Thế nhưng đó là một sự lựa chọn đúng đắn khiến bản thân không phụ lòng người đi trước và hổ thẹn với thế hệ mai sau. Và giờ đây, chiến tranh đã khép lại rồi, nhiệm vụ của các bạn trẻ là sẽ viết chương mới về một đất nước phát triển, ấm no, hạnh phúc. Tôi rất kỳ vọng vào các bạn".
