Chữ ‘Neo’ trên TV Samsung có ý nghĩa gì?

Đầu tháng 2, Ấn Độ công bố Sứ mệnh Bán dẫn Ấn Độ phiên bản 2.0 (ISM 2.0). Tháng 4, Bộ Tài chính Ấn Độ phê duyệt khoản phân bổ ban đầu (2026-2027) hơn 1.000 tỷ rupee (10,5 tỷ USD) cho sứ mệnh. Mức này lớn hơn nhiều so với ISM 1.0 năm 2021, khi chính phủ đưa ra mức 760 triệu rupee (8 triệu USD) ban đầu cho tham vọng bán dẫn.

"Trong ISM 2.0, ưu tiên hàng đầu là các công ty thiết kế và công ty khởi nghiệp về thiết kế có khả năng cho ra sản phẩm chất lượng, đưa chúng ra thị trường và trở thành những Qualcomm tiếp theo của Ấn Độ", Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ Ashwini Vaishnaw nói tại sự kiện công bố ISM 2.0 hồi đầu năm.

Ấn Độ là một trong những quốc gia tiêu thụ điện tử lớn nhất thế giới. Theo India Briefing, thị trường bán dẫn trong nước được định giá 38 tỷ USD vào năm 2023 và dự kiến đạt 109 tỷ USD năm 2030. Tuy nhiên, nước này lại không có ngành công nghiệp sản xuất chip nội địa và đóng vai trò rất nhỏ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Sứ mệnh Bán dẫn" hướng đến mục tiêu thay đổi điều đó. Tham vọng này được đánh giá rất táo bạo: muốn tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ thiết kế đến sản xuất, thử nghiệm và đóng gói ngay trên lãnh thổ Ấn Độ. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ được thúc đẩy trong hai năm trở lại đây.

Bước tiến ISM

Công bố năm 2021, ISM 1.0 là một phần trong Chương trình Phát triển Hệ sinh thái sản xuất bán dẫn và màn hình với tổng kinh phí khoảng 10 tỷ USD. Ấn Độ khi đó tập trung đầu tư ba lĩnh vực chính: nhà máy sản xuất bán dẫn, sản xuất màn hình và cơ sở đóng gói (ATMP) - những lĩnh vực khả thi và tạo điều kiện thuận lợi cho việc hội nhập của nước này vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, không có nhiều tiến triển trong giai đoạn đầu. Phải đến 2024, quốc gia này mới đẩy nhanh tiến độ khi phê duyệt 1,24 tỷ USD, chủ yếu mua hơn 10.000 GPU theo hình thức hợp tác công tư nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lực tính toán và phát triển hệ sinh thái AI cao cấp.

Tháng 5/2025, chính phủ bổ sung yếu tố mới vào tham vọng về chip thông qua chương trình hỗ trợ sản xuất linh kiện điện tử nhằm giải quyết nút thắt quan trọng: cung cấp hỗ trợ tài chính cho các công ty sản xuất linh kiện điện tử chủ động và thụ động, tạo ra cơ sở nhà cung cấp - người mua trong nước tiềm năng.

Tính đến tháng 9/2025, Ấn Độ đã phê duyệt khoảng 10 dự án bán dẫn cỡ lớn với tổng đầu tư 1.600 tỷ rupee (16,8 tỷ USD) và xây mới nhiều khu phức hợp khác. Dự án sản xuất chip lớn nhất được xây dựng là Tata Electronics Semiconductor Fab, trị giá 910 tỷ rupee (11 tỷ USD) tại bang Gujarat, quê hương của Thủ tướng Narendra Modi, do tập đoàn Tata Electronics và Powerchip Semiconductor Manufacturing Corp của Đài Loan hợp tác.

Tuy vậy, theo India World, dù đã có nhiều dự án được công bố, các thiết bị cần thiết cho sản xuất, hóa chất chuyên dụng, tấm bán dẫn, khí và công nghệ thiết kế vẫn tiếp tục nhập khẩu từ nước ngoài.

Kết quả, ISM 1.0 đã tạo ra điểm khởi đầu cho sản xuất, nhưng chuỗi cung ứng thượng nguồn và chiều sâu công nghệ vẫn nằm bên ngoài. Những khoảng trống về cấu trúc này định hình nên ISM 2.0. "ISM 2.0 ưu tiên thiết kế chip trong nước, thương mại hóa sản phẩm, thu hút các đối tác trong hệ sinh thái và phát triển nhân tài", Bộ trưởng Vaishnaw nhấn mạnh.

Vài ngày sau khi giới thiệu ISM 2.0 đầu tháng 2, tại một sự kiện của Qualcomm, ông Vaishnaw cầm trên tay tấm silicon chứa tới 30 tỷ bóng bán dẫn mỗi chip, có khả năng cung cấp năng lượng cho việc ứng dụng AI trong thiết bị, xe và hệ thống công nghiệp. Ông nhấn mạnh Ấn Độ đã đào tạo 67.000 kỹ sư bán dẫn chỉ trong bốn năm - con số ấn tượng so với mục tiêu 85.000 kỹ sư trong 10 năm. Có 315 trường đại học và cao đẳng cung cấp công cụ thiết kế tiên tiến, cho phép sinh viên phát triển và kiểm chứng chip thực tế.

Cũng tại sự kiện, ông Vaishnaw cho biết "đã vạch ra lộ trình rõ ràng" với chip 7 nanomet (nm) bằng cách học hỏi từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan về cách chuyển đổi từ công nghệ sản xuất chip cũ sang công nghệ tiên tiến hơn.

Chính sách thúc đẩy khác

Thời gian qua, Ấn Độ cũng phê duyệt các khu kinh tế đặc biệt cho ngành bán dẫn và điện tử. Chẳng hạn, thành phố Sanand ở bang Gujarat đã phát triển thành một cụm công nghiệp bán dẫn quan trọng, được thúc đẩy bởi các khoản đầu tư từ Micron, Kaynes Semicon và CG Semi. Với nhiều dự án thuộc ISM đặt tại Gujarat, khu vực này nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn. Ngày 31/3, nơi đây khánh thành cơ sở lắp ráp, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn (OSAT) của Kaynes Semicon với vốn đầu tư 347,9 triệu USD, tập trung vào thử nghiệm và đóng gói chip, với công suất sản xuất khoảng 6 triệu chip mỗi ngày.

Chính phủ cũng đưa ra một số chương trình trọng điểm và ưu đãi của nhà nước dành cho nhà máy bán dẫn ở nhiều khâu trong chuỗi cung ứng. Năm ngoái, nước này ưu đãi tài chính đến 50% cho các công ty thành lập nhà máy bán dẫn tại Ấn Độ; thiết lập cơ sở sản xuất màn hình TFT-LCD hoặc AMOLED quy mô lớn; cũng như nhà máy sản xuất bán dẫn phức hợp, quang tử silicon, cảm biến, chất bán dẫn rời rạc...

Ấn Độ cũng tạo hệ sinh thái khởi nghiệp, tinh thần kinh doanh và hỗ trợ chính sách. Các sáng kiến của chính phủ như Chips to Startup, trung tâm ươm tạo Atal T-Hub Foundation hay Biên bản ghi nhớ giữa Ấn Độ và Ủy ban châu Âu (EC) về hệ sinh thái bán dẫn đang thúc đẩy môi trường nghiên cứu, đổi mới và hợp tác quốc tế sôi động. Trong khi đó, chương trình Semicon India cung cấp ưu đãi tài chính và hỗ trợ cơ sở hạ tầng cho startup bán dẫn ở những giai đoạn khác nhau.

Quốc gia này cũng có các chương trình khuyến khích liên kết nước ngoài nhằm đẩy mạnh thiết kế và thương mại hóa công nghệ bán dẫn, gồm IC, chip và giải pháp hệ thống trên chip (SoC).

"Khoảng thời gian 3-4 năm tới sẽ rất quan trọng để Ấn Độ thúc đẩy các mục tiêu về bán dẫn", ông Sujay Shetty, Giám đốc bộ phận bán dẫn của PwC Ấn Độ, nói với CNBC.

Kết quả bước đầu

Với chiến lược mới, Ấn Độ thu hút lượng lớn công ty bán dẫn nước ngoài. Trong đó, ARM khánh thành trung tâm thiết kế bán dẫn ở Bengaluru, tập trung phát triển chip tiên tiến cho máy chủ AI, máy bay không người lái và smartphone vào năm ngoái. Sau đó, Graphcore, nhà sản xuất chip tại Anh thuộc SoftBank, cũng công bố kế hoạch đầu tư một tỷ bảng trong vòng một thập kỷ.

Theo Digitimes, Ấn Độ đang củng cố vị thế của mình như một trung tâm thiết kế và nghiên cứu bán dẫn toàn cầu mới nổi, được hỗ trợ bởi sáng kiến của chính phủ và nguồn nhân lực kỹ sư ngày càng tăng. Theo dữ liệu công bố ngày 13/3 của Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ, quốc gia này là nơi đặt trụ sở của khoảng 7% Trung tâm Năng lực Toàn cầu (GCC) về bán dẫn trên thế giới, sử dụng gần 20% lực lượng lao động thiết kế chip bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, CNBC đánh giá, New Delhi vẫn còn một chặng đường dài để tự phát triển và sản xuất chip, khi số lượng nhà máy trong nước còn hạn chế, chủ yếu là các doanh nghiệp nước ngoài. Bên cạnh đó, họ sở hữu một nguồn nhân lực kỹ sư tài năng, nhưng chất lượng chưa đồng đều.

"Ấn Độ cần nhiều hơn một vài nhà máy sản xuất chip, nhiều hơn một vài công trình hào nhoáng. Họ cần một hệ sinh thái năng động, sâu rộng và lâu dài", ông Stephen Ezell, Phó chủ tịch phụ trách chính sách đổi mới toàn cầu tại Information Technology & Innovation Foundation, tổ chức tư vấn chính sách khoa học và công nghệ của Mỹ, cho biết.

Dù còn nhiều khó khăn, ông Vaishnaw cho biết sẽ tập trung tối đa cho mục tiêu tự chủ bán dẫn. "Thiết kế là ưu tiên hàng đầu, tiếp theo là thiết bị và vật liệu, cuối cùng là nhân tài để tạo thành hệ thống hoàn chỉnh", Vaishnaw nói hồi tháng 2, theo Economic Times.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 29-4, tại Kuala Lumpur (Malaysia), Quỹ ASEAN - tổ chức trực thuộc (ASEAN) chuyên triển khai các sáng kiến hướng tới người dân trong khu vực - công bố dự án "Scam Ready ASEAN", nhằm tăng cường năng lực phòng chống lừa đảo trực tuyến trong bối cảnh các rủi ro số đang gia tăng nhanh chóng trên toàn Đông Nam Á.

Theo đó, các hành vi lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với quá trình chuyển đổi số trong khu vực.

Ước tính trong năm 2024, khu vực Đông Nam Á đã chịu thiệt hại tài chính lên tới 23,6 tỉ USD do các vụ lừa đảo trực tuyến.

Các hình thức phổ biến gồm tấn công giả mạo (phishing), lừa đảo phi kỹ thuật (social engineering), giả mạo danh tính, gian lận đầu tư và lừa đảo thanh toán qua mã QR.

Đáng chú ý, các thủ đoạn ngày càng tinh vi khi tội phạm tận dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và sự phát triển nhanh của thanh toán số, dịch vụ xuyên biên giới.

Trước thực tế này, sáng kiến Scam Ready ASEAN được triển khai với khoản tài trợ 5 triệu USD từ Google.org, trở thành một trong những chương trình phòng vệ kỹ thuật số quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực.

Dự án đặt mục tiêu trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo cho khoảng 3 triệu người dân ASEAN. Thông qua đó chương trình hướng đến nâng cao kiến thức, củng cố sự tự tin của người dùng trong môi trường số, đồng thời thúc đẩy tư duy phản biện để đối phó với các hình thức gian lận ngày càng phức tạp.

Một trong những điểm nhấn của sáng kiến là mô hình "đào tạo giảng viên" (Train-the-Trainer), được triển khai, với sự phối hợp của 20 tổ chức địa phương tại 11 quốc gia thành viên.

Khoảng 2.000 giảng viên nòng cốt sẽ được đào tạo để lan tỏa kiến thức đến cộng đồng, dự kiến tiếp cận hơn 550.000 người dân thông qua các khóa học và công cụ tương tác, bao gồm trò chơi giáo dục "Be Scam Ready".

Ông Piti Srisangnam, Giám đốc điều hành Quỹ ASEAN, nhận định lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành thách thức xuyên biên giới, không còn là vấn đề riêng lẻ của từng cá nhân. Theo ông, tác động của các vụ lừa đảo không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường số.

"Scam Ready ASEAN hướng đến thay đổi cách tiếp cận, từ phản ứng sang chủ động phòng ngừa, giúp người dân được trang bị tốt hơn để bảo vệ mình," ông nhấn mạnh.

Ở cấp độ khu vực, ASEAN cũng đang đẩy mạnh các nỗ lực phối hợp nhằm ứng phó với vấn nạn này. Một trong những bước đi đáng chú ý là việc thành lập Nhóm công tác chống lừa đảo ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Kỹ thuật số ASEAN lần thứ 4 năm 2024, nhằm tăng cường kết nối giữa các trung tâm chống lừa đảo quốc gia.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, sự phát triển nhanh của công nghệ dịch thuật tự động dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên lo ngại về xu hướng "đồng nhất hóa" ngôn ngữ toàn cầu, trong bối cảnh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tăng cường các sáng kiến nhằm bảo vệ sự đa dạng văn hóa - ngôn ngữ.

Các thiết bị dịch thuật thời gian thực như tai nghe thông minh tích hợp AI cho phép người dùng giao tiếp trực tiếp bằng tiếng mẹ đẻ mà không cần học ngoại ngữ, nhờ khả năng chuyển đổi ngôn ngữ tức thì cả lời nói và văn bản.

Công nghệ này kết hợp xử lý dữ liệu ngay trên thiết bị với hệ thống thu âm định hướng, giúp tách giọng nói khỏi tạp âm môi trường, mang lại trải nghiệm dịch gần như đồng thời. Một số thiết bị hiện đã hỗ trợ nhiều ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Ý và đang mở rộng sang các ngôn ngữ châu Á.

Tuy nhiên giới chuyên gia cảnh báo tiện ích này có thể làm suy giảm động lực học ngoại ngữ, từ đó đẩy nhanh quá trình đơn giản hóa ngữ pháp và thu hẹp vốn từ ở nhiều ngôn ngữ.

Nhà ngôn ngữ học người Mỹ John McWhorter nhận định trong kỷ nguyên giao tiếp đại chúng, những ngôn ngữ có khả năng kết nối số đông như tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha sẽ chiếm ưu thế. Ông dự báo đến năm 2100, số ngôn ngữ còn được sử dụng có thể giảm còn khoảng 600, so với hơn 7.000 hiện nay.

Theo UNESCO, gần 3.000 ngôn ngữ trên thế giới đang đứng trước nguy cơ biến mất, trong khi hơn 200 ngôn ngữ đã không còn được sử dụng kể từ năm 1950 do không còn người truyền lại.

Bà Colette Grinevald, chuyên gia về các ngôn ngữ ít được nghiên cứu, cho rằng tốc độ mai một đang diễn ra rất nhanh. Tại Bắc Mỹ, số lượng ngôn ngữ bản địa đã giảm mạnh chỉ trong vài thập kỷ và nhiều ngôn ngữ hiện chỉ còn rất ít người sử dụng.

Các dự báo cũng cho thấy trong vài thập kỷ tới, những ngôn ngữ phục vụ tốt cho thương mại, khoa học và ngoại giao sẽ tiếp tục mở rộng.

Theo nền tảng học ngôn ngữ Preply, tiếng Trung Quốc (Quan Thoại) có thể đạt khoảng 1,2 tỉ người bản ngữ vào năm 2050, tiếp theo là tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh và tiếng Hindi. Trong khi đó tiếng Pháp dự kiến duy trì ảnh hưởng về lãnh thổ và ngoại giao, đặc biệt tại châu Phi.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ