Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, sự phát triển nhanh của công nghệ dịch thuật tự động dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên lo ngại về xu hướng “đồng nhất hóa” ngôn ngữ toàn cầu, trong bối cảnh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tăng cường các sáng kiến nhằm bảo vệ sự đa dạng văn hóa – ngôn ngữ.
Các thiết bị dịch thuật thời gian thực như tai nghe thông minh tích hợp AI cho phép người dùng giao tiếp trực tiếp bằng tiếng mẹ đẻ mà không cần học ngoại ngữ, nhờ khả năng chuyển đổi ngôn ngữ tức thì cả lời nói và văn bản.
Công nghệ này kết hợp xử lý dữ liệu ngay trên thiết bị với hệ thống thu âm định hướng, giúp tách giọng nói khỏi tạp âm môi trường, mang lại trải nghiệm dịch gần như đồng thời. Một số thiết bị hiện đã hỗ trợ nhiều ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Ý và đang mở rộng sang các ngôn ngữ châu Á.
Tuy nhiên giới chuyên gia cảnh báo tiện ích này có thể làm suy giảm động lực học ngoại ngữ, từ đó đẩy nhanh quá trình đơn giản hóa ngữ pháp và thu hẹp vốn từ ở nhiều ngôn ngữ.
Nhà ngôn ngữ học người Mỹ John McWhorter nhận định trong kỷ nguyên giao tiếp đại chúng, những ngôn ngữ có khả năng kết nối số đông như tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha sẽ chiếm ưu thế. Ông dự báo đến năm 2100, số ngôn ngữ còn được sử dụng có thể giảm còn khoảng 600, so với hơn 7.000 hiện nay.
Theo UNESCO, gần 3.000 ngôn ngữ trên thế giới đang đứng trước nguy cơ biến mất, trong khi hơn 200 ngôn ngữ đã không còn được sử dụng kể từ năm 1950 do không còn người truyền lại.
Bà Colette Grinevald, chuyên gia về các ngôn ngữ ít được nghiên cứu, cho rằng tốc độ mai một đang diễn ra rất nhanh. Tại Bắc Mỹ, số lượng ngôn ngữ bản địa đã giảm mạnh chỉ trong vài thập kỷ và nhiều ngôn ngữ hiện chỉ còn rất ít người sử dụng.
Các dự báo cũng cho thấy trong vài thập kỷ tới, những ngôn ngữ phục vụ tốt cho thương mại, khoa học và ngoại giao sẽ tiếp tục mở rộng.
Theo nền tảng học ngôn ngữ Preply, tiếng Trung Quốc (Quan Thoại) có thể đạt khoảng 1,2 tỉ người bản ngữ vào năm 2050, tiếp theo là tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh và tiếng Hindi. Trong khi đó tiếng Pháp dự kiến duy trì ảnh hưởng về lãnh thổ và ngoại giao, đặc biệt tại châu Phi.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay liên tục rung lắc mạnh. Tính đến 15 giờ 50 ngày 23.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 77.777 USD. Trước đó, có lúc tiền mã hóa lớn nhất thế giới tăng lên 78.629 USD nhưng nhanh chóng lao dốc xuống còn 77.208 USD rồi liên tục biến động quanh vùng giá 77.000 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa tăng nhẹ 0,13% trong vòng 24 giờ qua, ước đạt 2.600 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, giảm 1,12% so với hôm qua, hiện còn 2.313 USD mỗi token. Các dự án khác như XRP, BNB, Dogecoin lần lượt tăng 0,88%, 0,2% và 1,97%.
Các phân tích kỹ thuật cho thấy Bitcoin có thể tiếp tục biến động mạnh khi một số chỉ báo kỹ thuật cho thấy thị trường sắp đón đợt "tăng giá mạnh".
Dữ liệu cho thấy Dải Bollinger của Bitcoin trong tháng đang thấp nhất từ trước đến nay, báo hiệu biến động có thể sớm xảy ra. Dải Bollinger (BB) là chỉ báo kỹ thuật được các nhà giao dịch dùng để đánh giá động lượng và biến động trong một phạm vi nhất định.
"Đây là đợt thu hẹp dải Bollinger hằng tháng mạnh nhất từ trước đến nay của Bitcoin", nhà phân tích Cantonese Cat viết trên X cá nhân hôm 21.4.
Cụ thể, giá Bitcoin đã tăng khoảng 230% từ tháng 12.2023 đến tháng 8.2025, đạt mức cao nhất mọi thời đại là 126.000 USD, sau khi vượt qua ranh giới trên của dải Bollinger.
Những sự kiện tương tự vào năm 2020 và 2016 đã kích hoạt các đợt tăng giá trước đó, khiến giá BTC lần lượt tăng hơn 520% và 4.400%.
Trong khi đó, Coinvo Trading đã chia sẻ một biểu đồ cho thấy chỉ số RSI hằng tháng của Bitcoin đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Điều này trùng khớp với việc tỷ giá BTC/USD giảm xuống đường hỗ trợ xu hướng nhiều năm. Trước đây, những hiện tượng này đã đánh dấu các điểm đáy vĩ mô của Bitcoin.
Lần cuối tín hiệu này xuất hiện là đáy của thị trường vào năm 2022. Sau đó BTC tăng 350% lên 73.800 USD vào tháng 3.2024. Coinvo Trading cho biết: "Cùng một đường xu hướng, cùng một chỉ báo RSI quá bán, kết quả tương tự cũng sẽ xảy ra".
Tuy nhiên, trước khi Bitcoin có thể tăng giá, tiền mã hóa lớn nhất thế giới phải lấy lại được mốc 80.000 USD. Michael van de Poppe, nhà sáng lập MC Capital, cho biết ngưỡng kháng cự 79.000 USD có thể tạm thời "làm chậm" đà tăng của Bitcoin, trước khi hướng đến mục tiêu 86.000 USD.
Theo Techspot, các nhà sản xuất bộ nhớ lớn gồm Samsung, SK Hynix và Micron đã bắt đầu những bước chuẩn bị cho DDR6, chuẩn RAM thế hệ mới dự kiến thương mại hóa trong giai đoạn 2028 - 2029. Động thái này diễn ra giữa lúc thị trường DRAM đang căng thẳng, khiến giá nhiều loại bộ nhớ tăng mạnh và triển vọng giảm giá chưa rõ ràng.
Ba hãng bộ nhớ đã yêu cầu các nhà sản xuất mạch nền xúc tiến công việc liên quan đến DDR6. Các bên hiện phối hợp thiết kế, phát triển sơ bộ và xây dựng mẫu thử ban đầu. Quá trình này bao gồm việc tính toán độ dày bộ nhớ, cấu trúc xếp lớp và hệ thống đường dẫn tín hiệu trên module.
JEDEC (tổ chức xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành vi điện tử) đã phác thảo chuẩn DDR6 từ cuối năm 2024, nhưng tiêu chuẩn này chưa được hoàn tất. Một số thông số quan trọng như số lượng cổng I/O, độ dày module và chuẩn tín hiệu vẫn đang trong quá trình xác định. Ở giai đoạn hiện tại, các bên tham gia chủ yếu phối hợp để thống nhất thông số chi tiết dựa trên thiết kế do từng nhà sản xuất đề xuất.
Các báo cáo trước đó cho biết DDR6 có thể mang lại bước nhảy về xung nhịp lớn so với DDR5. Tốc độ cơ bản được nhắc đến là 8.800 MT/giây và có thể tăng lên 17.600 MT/giây, tức gấp đôi mức trần chính thức của DDR5 hiện nay. Với các module ép xung, tốc độ có thể còn cao hơn, hướng tới mốc 21.000 MT/giây.
DDR6 cũng được kỳ vọng thay đổi đáng kể về kiến trúc kênh nhớ. Thay vì bố cục hai kênh phụ 32 bit như DDR5, chuẩn mới dùng bốn kênh phụ 24 bit. Thiết kế này giúp cải thiện khả năng xử lý song song, luồng dữ liệu và hiệu quả băng thông, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thiết kế I/O và độ ổn định tín hiệu.
Câu hỏi lớn với DDR6 không chỉ nằm ở hiệu năng, mà còn ở giá bán khi sản phẩm đến tay người mua. Thị trường bộ nhớ hiện chịu sức ép lớn từ nhu cầu máy chủ AI, trong khi các nhà sản xuất có xu hướng chuyển công suất sang những dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn. Điều này đã góp phần đẩy giá DDR5 và LPDDR tăng mạnh.
DDR6 nhiều khả năng sẽ xuất hiện đầu tiên ở máy chủ và trung tâm dữ liệu, nơi khách hàng sẵn sàng trả giá cao để có hiệu năng mới. Với người dùng phổ thông, bộ nhớ DDR6 khó xuất hiện trước cuối năm 2028, trong khi năm 2029 được xem là mốc thực tế hơn để sản phẩm có mặt rộng rãi hơn.
Ngay cả khi ra mắt, DDR6 khó có giá dễ chịu. Các bộ kit đầu tiên nhiều khả năng sẽ đắt hơn đáng kể so với DDR5, nhất là nếu nguồn cung mạch nền vẫn hạn chế và các hãng tiếp tục ưu tiên bộ nhớ phục vụ AI. Vì vậy, người dùng PC chơi game và laptop phổ thông có thể phải chờ thêm một thời gian dài trước khi DDR6 đạt mức giá hợp lý.
Gần đây, một số người dùng tinh ý phát hiện Google đã âm thầm cài đặt một tập tin có dung lượng khoảng 4 GB trên tất cả máy tính có cài đặt trình duyệt Chrome. Được gọi là weights.bin, tập tin này là một phần của mô hình AI (trí tuệ nhân tạo) Gemini Nano và được Google phân phối rộng rãi thông qua trình duyệt mà không có sự đồng ý của người dùng.
Theo báo cáo từ những người ủng hộ quyền riêng tư như ThatPrivacyGuy, tập tin weights.bin được giấu kín trong thư mục hồ sơ người dùng, cụ thể là trong thư mục có tên OptGuideOnDeviceModel. Đây là một phần trong nỗ lực của Google nhằm tích hợp các tính năng AI vào trình duyệt, như chức năng "Help me Write" và phát hiện gian lận.
Điều đáng chú ý là các tính năng AI này được kích hoạt theo mặc định trong các phiên bản Chrome mới nhất. Mặc dù nhiều người đã phát hiện ra tập tin này từ khoảng 5 tháng trước, nhưng việc xóa nó theo cách thủ công không có tác dụng, vì Chrome sẽ tự động tải xuống và cài đặt lại tập tin này.
Để vô hiệu hóa tính năng này và xóa tập tin weights.bin khỏi bộ nhớ vĩnh viễn, người dùng cần thực hiện một số bước.
Ngoài ra, người dùng cũng có thể tắt một số tùy chọn khác liên quan đến tính năng AI, như chế độ AI omnibox entrypoint và NTP compose. Để đảm bảo an toàn, người dùng nên thường xuyên xóa bộ nhớ cache của trình duyệt Chrome, bao gồm lịch sử duyệt web và dữ liệu cá nhân. Nếu đang sử dụng iPhone, Apple khuyến cáo nên ngừng sử dụng Google Chrome.
