Chiến lược chống khủng bố mới của Mỹ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang có chuyến thăm cấp Nhà nước đến Ấn Độ và Sri Lanka kéo dài từ ngày 5-8.5.

Chuyến công du này nối tiếp các chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến Lào, Campuchia, Mỹ, Trung Quốc… từ đầu năm đến nay. Ở chiều ngược lại, trong cùng thời gian, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae… đến thăm Việt Nam.

Nhìn lại loạt hoạt động đối ngoại trên, có thể thấy chỉ trong khoảng 4 tháng, Việt Nam đã có những cuộc viếng thăm cấp cao, làm việc với 5 đối tác chiến lược toàn diện là: Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ. Kèm theo đó là các cuộc thăm viếng chính thức với 2 đối tác đặc biệt gồm Lào và Campuchia. Danh sách đối tác vừa nêu cũng bao gồm 5 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam: Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và EU.

Tính đến nay, Việt Nam đã có 15 đối tác chiến lược toàn diện gồm: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Úc, Pháp, Malaysia, New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Anh, Liên minh châu Âu (EU). Như vậy, Việt Nam đã có quan hệ cấp đối tác chiến lược toàn diện với cả 5 thành viên Hội đồng Bảo an LHQ.

Chính vì thế, các sự kiện trên là minh chứng rõ ràng cho việc Việt Nam tăng cường củng cố quan hệ với các đối tác quan trọng, để tiếp tục phát huy các thành tựu đối ngoại ấn tượng đạt được thời gian qua.

Điều đó đã hiện thực hóa chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc tăng cường tự chủ chiến lược. Liên quan vấn đề này, ngày 18.2 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết "Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới" nêu rõ sách lược đối ngoại của Việt Nam.

Trong bài viết, dẫn lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là một vấn đề cần yếu cho một nước độc lập", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định mạnh mẽ vai trò và trách nhiệm của đối ngoại đối với quốc gia, dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh: "Đứng trước những thời khắc lịch sử, đất nước cần có những quyết sách lịch sử. Kỷ nguyên mới đòi hỏi phải triển khai "đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới": Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc; lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường là nền tảng; đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách; coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm. Ở tầm cao mới, đối ngoại sẽ được triển khai một cách tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường hơn; đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới". Theo đó, Việt Nam xây dựng nền đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới về mục tiêu, về lĩnh vực và về chủ thể.

Sách lược trên được kỳ vọng sẽ nâng tầm đối ngoại Việt Nam - vốn đã được cộng đồng thế giới đánh giá cao về những thành tựu đạt được trong thời gian qua. Điều này đã được nhiều nhà quan sát quốc tế nhấn mạnh trong các cuộc trả lời phỏng vấn Thanh Niên.

Điển hình, nhìn lại năm 2025, ông Gregory Poling (Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Giám đốc Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á - Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), Mỹ) đã nhận định: "Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công đáng ngạc nhiên nhất năm 2025. Từng được dự đoán sẽ nằm trong số những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc chiến thương mại do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động, thế nhưng Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, vượt xa mọi kỳ vọng". Kết quả này được đánh giá là đến từ sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách đối ngoại và chính sách kinh tế.

Việt Nam cũng được đánh giá đang thành công trong việc thực hiện chính sách đối ngoại linh hoạt, hiệu quả giữa những thách thức không nhỏ của thế giới và khu vực, đặc biệt là thách thức từ sự cạnh tranh giữa các nước lớn. Nhận xét về điều này, TS Jonathan Berkshire Miller (Đồng sáng lập kiêm điều hành mảng tư vấn địa chính trị, Tập đoàn Pendulum, Canada) cho rằng: "Việt Nam nổi bật như một cường quốc tầm trung thực tế và linh hoạt, cân bằng giữa cạnh tranh với các cường quốc lớn trong khi tăng cường hội nhập kinh tế và tự chủ chiến lược". "Nhìn chung, nền quản trị ổn định, khả năng phục hồi kinh tế và chính sách đối ngoại tinh tế đã giúp Việt Nam có vị thế tốt để vượt qua những biến động toàn cầu liên tục", TS Miller nhận xét thêm.

Tương tự, GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore) nhận định: "Việt Nam theo đuổi chính sách ngoại giao thực tế, tránh liên kết chiến lược công khai trong khi làm sâu sắc thêm quan hệ kinh tế với nhiều đối tác khác nhau". Qua đó, ông Koga cũng cho rằng: "Việt Nam có thể tiếp tục theo đuổi chiến lược đa dạng hóa, tăng cường liên kết kinh tế và ngoại giao với các quốc gia trong khu vực, các đối tác ngoài khu vực để nâng cao khả năng và không gian hành động chiến lược".

Chính vì thế, khi đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra nhiều đột phá phát triển mới trong vị thế của một cường quốc tầm trung như lời nhận xét của GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật).

Tin Gốc: Thanh Niên

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tăng thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) có thể khiến nền kinh tế Đức thiệt hại gần 15 tỉ euro (khoảng 17,58 tỉ USD) về sản lượng, theo nghiên cứu của Viện Kinh tế thế giới Kiel (IfW) được Hãng tin Reuters dẫn lại vào ngày 2-5.

Ước tính này làm rõ thêm mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế lớn nhất EU trước các mức thuế nhập khẩu từ Mỹ - vốn đã gây thiệt hại hàng tỉ USD cho ngành công nghiệp ô tô Đức.

Chủ tịch IfW Moritz Schularick nhận định "tác động sẽ rất đáng kể", đồng thời cảnh báo con số thiệt hại về sản lượng có thể tăng lên khoảng 30 tỉ euro (khoảng 35 tỉ USD) trong dài hạn.

"Đà tăng trưởng vốn đã chậm của Đức sẽ chịu ảnh hưởng mạnh", chuyên gia kinh tế IfW Julian Hinz bổ sung. Hiện viện này dự báo nền kinh tế Đức chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm nay.

Diễn biến trên xảy ra sau khi ông Trump tuyên bố sẽ nâng thuế ô tô lên 25% từ tuần tới, cao hơn mức 15% đã được thống nhất trước đó, với lý do EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại với Washington.

IfW cũng lưu ý rằng các nền kinh tế châu Âu khác có ngành công nghiệp ô tô lớn - bao gồm Ý, Slovakia và Thụy Điển - nhiều khả năng cũng sẽ chịu tổn thất đáng kể.

Trong khi đó, cố vấn trưởng của Bộ trưởng Kinh tế Đức khuyến nghị EU nên thận trọng trước các động thái của ông Trump.

"EU nên tạm thời chờ đợi và quan sát. Ai cũng biết ông Trump thường nhanh chóng đình chỉ hoặc rút lại các lời đe dọa áp thuế quy mô lớn", ông nói.

Ông Suedekum cũng cho rằng Tổng thống Mỹ cần giải thích rõ cơ sở cho tuyên bố EU vi phạm thỏa thuận thương mại hiện có, đồng thời đặt câu hỏi cho tính hợp lệ về mặt pháp lý của động thái áp thuế mới này. "Mọi thứ có vẻ khá bốc đồng", vị cố vấn nhận xét.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Viết trên mạng xã hội Truth Social vào sáng qua (10.4, theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc: "Iran đang làm rất tệ, thậm chí có người cho là thiếu trung thực, đối với việc cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Đó không phải là thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được!".

Trước đó vài giờ, ông Trump viết: "Có thông tin cho rằng Iran đang thu phí từ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy, và nếu có, họ nên dừng lại ngay lập tức!".

Thực tế, sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được công bố, thì theo số liệu được công bố bởi Công ty nghiên cứu dữ liệu hàng hải Lloyd's List Intelligence, ngày 8.4 và 9.4 lần lượt chỉ có 6 và 3 tàu đi qua eo biển Hormuz. Tương tự, một nghiên cứu của BBC cũng chỉ ra hơn 12 tiếng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, đến 14 giờ ngày 8.4 chỉ có 3 tàu "thông chốt" qua eo biển này. Các con số vừa nêu vẫn quá thấp so với mức trung bình khoảng 130 tàu qua lại eo biển Hormuz mỗi ngày trước khi xung đột nổ ra. Thậm chí, mật độ tàu "thông chốt" vài ngày qua còn thấp hơn số lượng 71 tàu qua eo biển từ ngày 30.3 - 5.4 khi Iran nới lỏng một phần eo biển Hormuz.

Việc tàu qua eo biển Hormuz vẫn còn hạn chế là vì nhiều nguyên nhân. Trước hết, tuyên bố ngừng bắn được ban hành thì hầu hết tàu hàng vẫn chờ đánh giá từ các hãng bảo hiểm hàng hải đánh giá rủi ro. Phần lớn các tàu chỉ có thể "thông chốt" nếu các hãng bảo hiểm đồng ý chịu trách nhiệm sau khi đánh giá rủi ro. Quá trình này đòi hỏi thời gian.

Bên cạnh đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố bản đồ hàng hải mới ở khu vực eo biển Hormuz. Theo đó, hải trình mà các tàu thường qua lại trước khi cuộc xung đột nổ ra sẽ gặp phải khu vực đã bị cài thủy lôi. Chính vì thế, các tàu phải lưu thông theo hải trình do IRGC hướng dẫn. Hải trình mới khá gần với các căn cứ hải quân của Iran, nên Tehran dễ dàng kiểm soát việc di chuyển của các tàu, thậm chí trở thành tiền đề quan trọng khi áp dụng thu phí. Các tàu phải làm thủ tục xin phép với Iran để có thể qua eo biển.

Giới phân tích lo ngại lưu lượng tàu qua Hormuz chỉ tăng nhanh trở lại sau khi Iran hoàn thiện chương trình thu phí đối với các tàu đi qua eo biển này. Việc Iran thu phí lại đặt ra một rắc rối khác cho các tàu. Đó là IRGC bị Mỹ và châu Âu đưa vào danh sách các nhóm khủng bố, nên nếu các tàu chi tiền cho IRGC để được "thông chốt" thì số tiền này không được các hãng bảo hiểm của Mỹ và châu Âu chi trả.

Với tình hình tàu qua eo biển Hormuz vẫn rất hạn chế, thì có lẽ cần một khoảng thời gian mới có thể giải tỏa hết khoảng hơn 800 tàu còn bị mắc kẹt tại vùng biển này. Không những vậy, ngay cả khi eo biển Hormuz dần bình thường hóa trở lại thì vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để các quốc gia trong khu vực nối lại việc khai thác và chế biến dầu khí vốn bị ngưng trệ suốt thời gian qua. Thêm vào đó, việc đàm phán giữa Mỹ và Iran cũng đang gặp nhiều thách thức.

Trước thực tế trên, nguồn cung dầu và khí hóa lỏng vẫn chưa có những diễn biến thực sự khả quan. Cho nên, giá dầu Brent và WTI hôm qua (10.4) đã tăng trở lại lên mức xấp xỉ 100 USD/thùng sau khi xuống còn khoảng 90 USD/thùng nhờ lệnh ngừng bắn.

Ảnh hưởng của cuộc chiến Iran đối với kinh tế thế giới ngày càng thêm sâu sắc. Hôm qua, AFP dẫn lời Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva thông báo hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay. Bà cho rằng cuộc chiến đã khiến cho chi phí năng lượng tăng vọt, thiệt hại cơ sở hạ tầng, gián đoạn nguồn cung và sự sụp đổ niềm tin thị trường dẫn đến đè nặng lên tăng trưởng. Điều này tạo ra những "vết xẹo" dài cho nền kinh tế toàn cầu. Bà Georgieva cũng cho biết dự kiến sẽ chuẩn bị từ 20 - 50 tỉ USD để hỗ trợ cán cân thanh toán khẩn cấp cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Thêm vào đó, là kế hoạch hỗ trợ khoảng 45 triệu người không được đảm bảo lương thực do cuộc xung đột.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tau-qua-eo-bien-hormuz-van-nho-giot-18526041023424863.htm