Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, đầu tháng 5, ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua nam Đại Tây Dương.
Đến ngày 4.5, ghi nhận 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người (88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan. Chùm ca bệnh do virus Hanta liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan.
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người.
Trước thông tin trên, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn khẩn, khuyến cáo người dân về phòng bệnh do virus Hanta.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh do virus Hanta; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng.
Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 – 4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Trong nước hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột ở nước ta khá phổ biến, để chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp.
Khi nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2, bé sốt cao 39 độ, mạch nhanh 140 lần/phút, thở nhanh 25 lần/phút, các ban rải rác toàn thân. Xét nghiệm định lượng CRP (định lượng protein - đánh giá tình trạng viêm) với kết quả 154mg/L, tăng gấp 20 lần giá trị bình thường. Trước nguy cơ diễn biến nặng, bệnh nhi được chuyển sang Khoa Hồi sức Nhiễm, tại khu vực cách ly riêng biệt.
Ngày 4.5, bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Châu Việt - Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết trẻ được hỗ trợ hô hấp, tiêm kháng sinh và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn. Sau 2 ngày, bệnh nhi đáp ứng với phương pháp điều trị, bé hết sốt, tử ban nhạt màu dần, bạch cầu máu, CRP giảm và được chuyển về Khoa Nhiễm tiếp tục điều trị.
Sau khi điều trị đủ liều kháng sinh, các chỉ số xét nghiệm của bệnh nhi ổn định, bệnh nhi được xuất viện trong niềm vui của gia đình và nhân viên y tế.
Bác sĩ Việt khuyến cáo, bệnh viêm não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao vì bệnh tiến triển nặng rất nhanh (thể nhiễm trùng huyết tối cấp khởi phát bệnh và tử vong trong vòng 24 giờ); có thể để lại di chứng tổn thương thần kinh vĩnh viễn (thể viêm màng não mủ); cắt cụt chi (hoại tử chi do tắc mạch).
Hiện nay số ca mắc não mô cầu có khuynh gia tăng trong năm 2025 và đầu năm 2026. Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất rơi vào độ tuổi trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và tuổi thanh thiếu niên. Việc tiêm vắc xin phòng ngừa não mô cầu là lá chắn quan trọng bảo vệ trẻ hiệu quả nhất.
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết hiện 102 ca theo dõi ngoại trú và 46 ca điều trị tại các cơ sở y tế. Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 48 ca, trong đó 13 em đã xuất viện, 35 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi Đồng 2 tiếp nhận 15 ca, trong đó 9 ca điều trị nội trú, 6 ca theo dõi tại nhà. Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, 2 trường hợp đang theo dõi tại viện. Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo các bệnh viện theo dõi sát, điều trị theo hướng dẫn và lấy mẫu xét nghiệm xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp Sở An toàn thực phẩm và Trường Tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu. Các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm cũng chưa có kết quả.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, dự kiến có kết quả ngày 14/4.
Trước đó, sáng 5-4, tại phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội, chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân đã thu hút đông đảo người dân tham gia.
Theo ban tổ chức chương trình đã khám và tư vấn sức khỏe cho hơn 7.800 người dân, với sự tham gia của 324 y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đến từ nhiều bệnh viện tuyến trung ương và đơn vị y tế lớn.
Từ kết quả tổng hợp tại chương trình, các bác sĩ phát hiện khoảng 2.830 trường hợp có bất thường, chiếm gần 36% tổng số người được khám. Nhiều trường hợp được khuyến cáo cần theo dõi, đánh giá lại hoặc can thiệp chuyên sâu tại các cơ sở y tế.
Chương trình triển khai nhiều dịch vụ từ khám lâm sàng đến cận lâm sàng hiện đại. Trong đó, gần 860 lượt siêu âm (tuyến giáp, ổ bụng, tim, khớp) được thực hiện, hơn 400 lượt điện tim, 641 lượt chụp X-quang phổi và 1.380 lượt xét nghiệm chuyên sâu theo chỉ định.
Ngoài ra, hàng loạt kỹ thuật hỗ trợ tầm soát sức khỏe cũng được triển khai như đo mật độ xương, đo thành phần cơ thể InBody, FibroScan đánh giá xơ gan, nội soi tai mũi họng và sàng lọc ung thư cổ tử cung.
Qua khám sàng lọc, các bác sĩ ghi nhận nhiều nhóm bệnh phổ biến trong cộng đồng. Trong đó, nhóm bệnh cơ xương khớp - cột sống được các y, bác sĩ Bệnh viện 103, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức phát hiện nhiều nhất với hàng trăm ca bệnh. Các bệnh lý phổ biến được ghi nhận như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp, đau khớp gối, vai…
Bên cạnh đó, các bệnh lý tai mũi họng, răng miệng và mắt cũng chiếm tỉ lệ cao, mỗi nhóm ghi nhận khoảng 180 - 200 ca bất thường.
Nhiều trường hợp đục thủy tinh thể đã được phát hiện, trong đó không ít ca cần phẫu thuật, cùng với các bệnh phổ biến như viêm họng, viêm xoang, sâu răng, viêm quanh răng.
Ở nhóm bệnh nội khoa, các bệnh lý mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu cũng được ghi nhận nhiều. Ngoài ra xét nghiệm máu cũng phát hiện hàng trăm trường hợp thiếu máu và các bất thường về tế bào máu.
Đặc biệt, tình trạng loãng xương và rối loạn dinh dưỡng cũng khá phổ biến, với khoảng 18% người được đo mật độ xương có dấu hiệu loãng xương, cùng nhiều trường hợp thừa cân, béo phì hoặc suy dinh dưỡng.
Dù chiếm tỉ lệ thấp hơn, các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, gan và phổi vẫn được phát hiện, trong đó có những ca nghi hội chứng mạch vành cấp, xơ gan hoặc tổn thương phổi cần chuyển viện ngay để theo dõi chuyên sâu.
Qua thăm khám, tư vấn các y, bác sĩ cũng ghi nhận nhiều vấn đề về sức khỏe tâm thần. Các bác sĩ chuyên khoa tâm thần cho biết tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi, lo âu và trầm cảm ở học sinh, sinh viên xuất hiện khá phổ biến.
Ở nhóm trẻ em, các vấn đề dinh dưỡng như biếng ăn, suy dinh dưỡng, thừa cân - béo phì, thấp chiều cao hoặc chậm dậy thì cũng được phát hiện và tư vấn theo dõi chuyên sâu.
Thông qua chương trình khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan kêu gọi mỗi người dân chủ động thực hiện những hành động thiết thực.
Trong đó, dù cuộc sống bận rộn, nhiều áp lực nhưng mỗi người dân hãy dành thời gian, quan tâm nhiều hơn cho việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của chính mình, trang bị kiến thức, chủ động phòng bệnh. Hãy coi việc rèn luyện thân thể, thể dục thể thao thường xuyên là một nhu cầu tự thân, một thói quen hằng ngày.
Bên cạnh đó, mỗi người cần xây dựng và thực hành văn hóa sức khỏe, duy trì lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia và các yếu tố nguy cơ, đồng thời bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, khỏe.
