Bác sĩ Sanjay Nagarkar, hiện làm việc tại bệnh viện Apollo Spectra (Ấn Độ) cho biết: Cả máy lạnh và máy quạt đều mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng cơ chế hoạt động khác nhau và đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, lựa chọn nào “lành” hơn còn phụ thuộc vào cách sử dụng, môi trường sống và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Máy lạnh làm mát bằng cách hạ cả nhiệt độ lẫn độ ẩm không khí. Điều này khiến nó đặc biệt hiệu quả trong thời tiết nắng nóng cực đoan, nhất là khi nhiệt độ vượt 40°C. Tuy nhiên, sự dễ chịu này đi kèm một số đánh đổi.
Độ ẩm thấp có thể làm khô da, mắt và cổ họng. Nhiều người thức dậy với cảm giác rát mũi, khó chịu. Tình trạng mất nước có thể diễn ra âm thầm do cơ thể ít đổ mồ hôi hơn nhưng vẫn tiếp tục thất thoát dịch.
Bên cạnh đó, bộ lọc của máy lạnh nếu không được vệ sinh thường xuyên có thể phát tán bụi và dị nguyên, lâu dài dễ gây vấn đề hô hấp, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng. Ngoài ra, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột từ phòng lạnh bước ra ngoài trời nắng gắt có thể khiến cơ thể bị “sốc nhiệt”, dẫn đến đau đầu, mệt mỏi.
Máy quạt giúp không khí lưu thông quanh cơ thể, giúp mồ hôi bay hơi nhanh hơn. Cách này hiệu quả khi trời nóng vừa phải, nhưng trong điều kiện quá nóng, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường cao hơn thân nhiệt, quạt có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Luồng khí nóng thổi liên tục có thể làm cơ thể tiếp xúc với nhiệt nhiều hơn thay vì giảm nhiệt. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ lưu ý rằng trong nhiệt độ quá cao, quạt không ngăn được bệnh liên quan đến nắng nóng, thậm chí có thể làm tình trạng mất nước nặng hơn
Tuy vậy, quạt vẫn hữu ích nếu kết hợp với điều kiện thông gió tốt (mở cửa sổ, tạo luồng gió đối lưu…) mà không gây quá tải cho cơ thể.
Không có câu trả lời tuyệt đối về việc nên dùng máy lạnh hay quạt vào mùa nóng. Cách tốt nhất là kết hợp linh hoạt: Dùng máy lạnh vào những giờ nóng đỉnh điểm, chuyển sang quạt khi nhiệt độ hạ bớt, nhưng phải đảm bảo phòng thông thoáng, theo Times of India (Ấn Độ).
Dưới đây là cách sử dụng cả máy lạnh và quạt vào mùa nóng để không ảnh hưởng xấu tới sức khỏe:
Tại lễ phát động chiến dịch Vì một kỷ nguyên cao khỏe diễn ra ở Hà Nội hôm 12/5, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết nam giới nước ta hiện đạt 168,1 cm và nữ giới cao 156,2 cm.
Bảng thống kê của mạng lưới NCD Risk Factor Collaboration xếp người Việt đứng thứ 153 trên tổng số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thanh niên Việt Nam hiện còn thấp hơn khoảng 3 cm so với mức trung bình 171 cm của nam giới toàn cầu.
Kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng Quốc gia 2019-2020 chỉ ra thế hệ trẻ đã cao thêm 3,7 cm đối với nam và 2,6 cm đối với nữ so với 10 năm trước. Chuyên gia đánh giá tốc độ tăng trưởng này đạt mức nhanh nhất từ trước đến nay, tương đương "thời kỳ vàng" 1955-1995 của Nhật Bản. Nhờ đó, nước ta vượt qua Indonesia cùng Philippines để vươn lên vị trí thứ 4 Đông Nam Á, bám sát Singapore, Malaysia và Thái Lan.
"Dẫu vậy mức tăng này vẫn chậm và chưa đáp ứng kỳ vọng", ông Sơn nói.
Bác sĩ chỉ ra khẩu phần ăn thiếu vi chất, lối sống thiếu khoa học và mức độ hoạt động thể lực thấp ở lứa tuổi học đường đang kìm hãm sự phát triển của trẻ. Bốn yếu tố quyết định tầm vóc bao gồm di truyền chiếm 23%, dinh dưỡng chiếm 32%, phần còn lại thuộc về rèn luyện và giấc ngủ.
Trên bình diện quốc gia, tầm vóc khiêm tốn của người dân bộc lộ rõ những lỗ hổng trong chế độ dinh dưỡng, môi trường sống và chiến lược phát triển thể chất học đường. Dữ liệu y tế chỉ ra tình trạng thiếu hụt vi chất và khẩu phần ăn mất cân đối vẫn tồn tại dai dẳng trong cộng đồng. Ngành giáo dục hiện chưa phổ biến đồng đều kiến thức dinh dưỡng khoa học đến mạng lưới trường học các cấp. Các cơ sở giáo dục chưa xây dựng thành công thói quen rèn luyện thể lực thường xuyên và bền vững cho học sinh. Cùng lúc đó, sự biến đổi phức tạp của môi trường sống và mô hình bệnh tật đang sinh ra hàng loạt yếu tố nguy cơ kìm hãm đà tăng trưởng của thế hệ trẻ.
Nhìn từ góc độ vĩ mô, chỉ số chiều cao thấp đe dọa trực tiếp đến mục tiêu nâng tầm thể lực nòi giống, tạo ra rào cản lớn cho quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Tình trạng này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải khẩn trương thực thi chiến lược can thiệp ba mũi nhọn bao gồm dinh dưỡng, vận động và nghiên cứu ứng dụng nhằm bứt phá giới hạn thể chất cho các thế hệ tương lai. Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 giúp thanh thiếu niên 1-18 tuổi tăng thêm tối thiểu 1,5 cm.
Bác sĩ Sơn khuyến cáo cha mẹ cần đặc biệt chú trọng ba giai đoạn vàng là 1.000 ngày đầu đời, tiền học đường và dậy thì. Ông gợi ý phụ huynh áp dụng đều đặn công thức MAXD mỗi ngày nhằm tối ưu hóa vóc dáng cho con. Theo đó, chữ M đại diện cho một tiếng tập luyện kéo dãn, nhảy bật nhằm kích hoạt sụn tăng trưởng; chữ A chỉ việc ăn đủ dưỡng chất để kiến tạo hệ xương; chữ X nhắc nhở xây giấc ngủ sâu giúp cơ thể phục hồi; chữ D yêu cầu duy trì lượng vitamin D giúp cơ thể hấp thu tốt canxi.
Từ ngày 15-5, Nghị định 87/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo chính thức có hiệu lực.
Nghị định này bổ sung mức phạt đối với quảng cáo mỹ phẩm có sử dụng hình ảnh, bài viết của bác sĩ và nhân viên y tế. Đồng thời siết chặt quy định sử dụng hình ảnh của những người có ảnh hưởng, quảng cáo thực phẩm chức năng.
Cụ thể, trong lĩnh vực mỹ phẩm, các hành vi quảng cáo sai công dụng, gây hiểu nhầm sản phẩm như thuốc hoặc chưa được cấp số tiếp nhận công bố có thể bị phạt tới 40 triệu đồng.
Hành vi sử dụng hình ảnh, trang phục, tên, thư tín, bài viết của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế khác để quảng cáo mỹ phẩm sẽ bị phạt từ 15 - 20 triệu đồng.
Tương tự, quảng cáo thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm bảo vệ sức khỏe cũng bị kiểm soát chặt. Các lỗi phổ biến như thiếu khuyến cáo "không phải là thuốc", quảng cáo công dụng như điều trị bệnh, hoặc sử dụng ý kiến người bệnh để minh chứng hiệu quả đều có thể bị phạt từ 5 - 30 triệu đồng.
Trường hợp vi phạm nhiều lần, doanh nghiệp còn có thể bị tước giấy công bố sản phẩm hoặc giấy xác nhận nội dung quảng cáo trong thời gian dài.
Với dịch vụ khám chữa bệnh, mức phạt từ 15 - 60 triệu đồng được áp dụng cho các hành vi như quảng cáo thiếu thông tin giấy phép, quảng cáo vượt phạm vi chuyên môn, hoặc hoạt động khi chưa có giấy phép.
Các nội dung nhạy cảm như quảng cáo lựa chọn giới tính thai nhi, môi giới mua bán bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại đều bị nghiêm cấm và xử phạt.
Tương tự, quảng cáo thiết bị y tế sai nội dung, thiếu thông tin hoặc sử dụng hình ảnh bác sĩ để quảng cáo cũng có thể bị xử phạt đến 30 triệu đồng.
Cụ thể, với các hành vi quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm, mức phạt dao động từ 50 - 70 triệu đồng. Nhóm này bao gồm quảng cáo thuốc lá; rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên; sữa thay thế sữa mẹ dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi; sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi; bình bú và vú ngậm nhân tạo.
Ngoài ra quảng cáo thuốc kê đơn hoặc thuốc không kê đơn nhưng thuộc diện khuyến cáo hạn chế sử dụng, cần có sự giám sát của thầy thuốc cũng bị xử phạt ở mức này. Các loại hàng hóa, dịch vụ khác thuộc danh mục cấm quảng cáo cũng không nằm ngoài phạm vi xử lý.
Mức xử phạt tăng lên từ 70 - 100 triệu đồng nếu quảng cáo hàng hóa, dịch vụ bị cấm kinh doanh; các sản phẩm mang tính kích dục; hoặc quảng cáo vũ khí, vật liệu nổ, sản phẩm có tính chất kích động bạo lực.
Ngoài phạt tiền, các tổ chức, cá nhân vi phạm còn buộc phải tháo gỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi các ấn phẩm báo chí có chứa nội dung vi phạm.
Động thái này diễn ra hôm 5/5, ngay sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) báo cáo chùm ca bệnh nghiêm trọng trên một tàu du lịch ở Nam Đại Tây Dương. Hồi đầu tháng 5, con tàu xuất phát từ Argentina chở 147 hành khách bùng phát 7 ca viêm hô hấp cấp, trong đó hai người dương tính với Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ. Dịch bệnh cướp đi sinh mạng 3 người và đẩy một bệnh nhân vào nguy kịch. Nhà chức trách chưa ghi nhận công dân Việt Nam tham gia chuyến hải trình này.
Hanta là chủng virus cực kỳ nguy hiểm chuyên ký sinh trên các loài gặm nhấm. Chúng xâm nhập vào cơ thể người thông qua vết cắn hoặc khi chúng ta vô tình hít phải không khí chứa bụi phân, nước tiểu và nước bọt chuột mang bệnh. Thói quen quét dọn nhà cửa, kho bãi dạng khô hay dùng máy hút bụi rất dễ làm mầm bệnh khuếch tán vào không gian. Y văn thế giới từng ghi nhận một số ca lây từ người sang người nhưng tỷ lệ này cực kỳ thấp.
Sau khi xâm nhập, mầm bệnh ủ trong cơ thể 2-8 tuần. Bệnh nhân khởi phát bằng các triệu chứng giống cảm cúm như sốt, ớn lạnh, đau mỏi cơ, buồn nôn. Bệnh diễn tiến rất nhanh, tàn phá cơ thể qua hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận. Người bệnh nhanh chóng ho tức ngực, khó thở, tụt huyết áp rồi tử vong. Giới y khoa toàn cầu hiện chưa tìm ra thuốc đặc trị mà chỉ áp dụng phác đồ hồi sức tích cực và điều trị triệu chứng.
Hệ thống y tế Việt Nam đến nay chưa ghi nhận ca nhiễm Hanta nào, nhưng môi trường sinh hoạt nhiều chuột vẫn tiềm ẩn rủi ro bùng phát dịch rất lớn. Để cắt đứt nguồn lây, cơ quan y tế khuyên người dân tuyệt đối không bắt chuột bằng tay không; chủ động đậy kín thức ăn, gom rác hàng ngày và bít các lỗ hổng quanh nhà.
Trước khi dọn dẹp ổ chuột, mọi người cần mở rộng cửa sổ, mang bảo hộ và phun ướt khu vực có chất thải bằng hóa chất sát khuẩn. Nếu cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi vệ sinh nhà cửa, người dân phải đến ngay bệnh viện và khai báo tiền sử tiếp xúc để bác sĩ can thiệp kịp thời.
