Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 7/5 thông báo quy trình thu hồi hộ chiếu sẽ bắt đầu từ hôm nay, trước mắt nhắm vào những người nợ tiền cấp dưỡng từ 100.000 USD trở lên. Khoảng 2.700 người sở hữu hộ chiếu Mỹ thuộc diện này, theo số liệu được Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cung cấp cho Bộ Ngoại giao Mỹ.
Tại Mỹ, tiền cấp dưỡng (child support) là khoản mà cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con phải chi trả để hỗ trợ sinh hoạt phí, học tập, chăm sóc con cái sau khi ly hôn hoặc hai bên không còn chung sống.
Đây là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, những người chây ì trả tiền cấp dưỡng trong thời gian dài có thể đối mặt nhiều biện pháp cưỡng chế như khấu trừ lương, phong tỏa tiền hoàn thuế. Đây là lần đầu tiên Mỹ áp dụng chính sách thu hồi hộ chiếu với nhóm người này.
Chính sách trên sẽ sớm được mở rộng đáng kể, áp dụng với những người nợ tiền cấp dưỡng từ 2.500 USD trở lên. Theo Bộ Ngoại giao, đây là ngưỡng quy định trong luật năm 1996, nhưng lâu nay ít được thực thi.
Với ngưỡng 2.500 USD, số người Mỹ thuộc diện bị thu hồi hộ chiếu có thể tăng đáng kể. Chính phủ Mỹ đang tổng hợp dữ liệu từ các cơ quan cấp bang để thực thi chính sách này.
Những người bị hủy hộ chiếu sẽ nhận được thông báo rằng họ không thể sử dụng hộ chiếu đó để xuất cảnh và phải nộp đơn xin cấp hộ chiếu mới sau khi được xác nhận đã thanh toán nợ cấp dưỡng.
Nếu người mang hộ chiếu đang ở nước ngoài vào thời điểm thu hồi, họ sẽ phải đến đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Mỹ để xin giấy tờ đi lại khẩn cấp, cho phép trở về Mỹ.
Kể từ khi AP lần đầu đưa tin về kế hoạch mở rộng chính sách thu hồi hộ chiếu với những người nợ tiền cấp dưỡng hồi tháng 2, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hàng trăm người đã chủ động xử lý và thanh toán các khoản nợ với giới chức cấp bang.
“Chúng tôi thực hiện biện pháp này nhằm thúc đẩy các phụ huynh làm điều đúng đắn với con cái của họ và với luật pháp Mỹ”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao có đoạn.
“Các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới, hầu hết đều không liên quan đến cuộc tranh chấp ở Trung Đông, đã yêu cầu Mỹ xem liệu chúng ta có thể giúp giải cứu các con tàu của họ đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz hay không. Họ đơn thuần chỉ là những người ngoài cuộc trung lập và vô tội”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội X ngày 3.5 (sáng 4.5 giờ VN).
“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và nước Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường an toàn cho tàu của họ ra khỏi các vùng biển bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc kinh doanh của mình. Việc di dời tàu đơn thuần chỉ nhằm giải cứu những con người, công ty và quốc gia hoàn toàn không làm gì sai trái”, Tổng thống Trump nêu thêm.
Chủ nhân Nhà Trắng cho hay quá trình hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz mang tên “Dự án Tự do” (Project Freedom) và sẽ bắt đầu vào sáng 4.5 theo giờ Trung Đông. Ông cũng tiết lộ các đại diện Mỹ đã có cuộc thảo luận "tích cực" với Iran và có thể dẫn đến "những điều tích cực cho tất cả".
Ông Trump cảnh báo nếu tiến trình di dời các tàu bị can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào thì Mỹ sẽ có biện pháp xử lý mạnh mẽ.
Sau phát biểu của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ bắt đầu hỗ trợ "Dự án Tự do". "Sự hỗ trợ của chúng tôi cho nhiệm vụ phòng thủ này là rất cần thiết cho an ninh khu vực và nền kinh tế toàn cầu, trong khi chúng tôi cũng duy trì lệnh phong tỏa hải quân”, Chỉ huy CENTCOM Brad Cooper cho biết.
Mỹ sẽ điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên đất liền và trên biển cùng 15.000 binh sĩ tham gia nhiệm vụ, tuyên bố của CENTCOM có đoạn.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng Dự án Tự do sẽ không phải nhiệm vụ hộ tống.
CENTCOM cho hay “Sáng kiến tự do hàng hải” được công bố tuần trước sẽ là một phần quan trọng trong Dự án Tự do. Sáng kiến trên hướng đến việc chia sẻ thông tin để hỗ trợ an ninh ở eo biển Hormuz và kết hợp “hành động ngoại giao phối hợp quân sự”.
Trước động thái trên của Mỹ, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi, viết trên mạng xã hội X rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Washington sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn.
The Guardian cho hay hiện có hơn 850 con tàu đang mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Trung Đông, bao gồm các lệnh phong tỏa của Mỹ và Iran.
Tuyên bố trên của ông Trump được đưa ra vài ngày sau khi phía Iran gửi đề xuất hòa bình mới, trong đó tập trung vào thỏa thuận nhằm mở cửa eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Iran ngày 3.5 cho biết đã nhận được phản hồi của Mỹ và sẽ nghiên cứu.
Phát biểu với báo chí trước chuyến bay đến Algiers, Giáo hoàng Leo XIV khẳng định ông “không có ý định tranh luận” với Tổng thống Trump, đồng thời nhấn mạnh ông không xem mình là một chính trị gia.
“Tôi tin rằng Giáo hội có nghĩa vụ đạo đức phải lên tiếng một cách rất rõ ràng về việc phản đối chiến tranh, ủng hộ hòa bình và hòa giải”, Giáo hoàng Leo XIV nói.
Trả lời nhà báo Mỹ, Giáo hoàng cho hay: “Tôi không hề sợ hãi, dù là trước chính quyền Trump hay khi lên tiếng mạnh mẽ về thông điệp của Phúc Âm. Chúng tôi không phải là chính trị gia, chúng tôi không nhìn nhận chính sách đối ngoại theo cùng một quan điểm”.
Cùng ngày, Tổng thống Trump từ chối xin lỗi vì đã chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, sau khi vấp phải hàng loạt sự phản đối vì đã lên án người đứng đầu Giáo hội Công giáo.
“Không có gì phải xin lỗi cả. Ông ấy đã sai... Giáo hoàng Leo đã nói những điều sai. Ông ấy phản đối mạnh mẽ những gì tôi đang làm liên quan đến Iran, và bạn không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, nhà lãnh đạo Mỹ nêu quan điểm.
Trước đó vào ngày 12-4, Tổng thống Trump khẳng định ông không phải “người hâm mộ lớn” của Giáo hoàng Leo, sau khi nhà lãnh đạo toàn cầu của Giáo hội Công giáo kêu gọi hòa bình trong bối cảnh xung đột Trung Đông.
“Tôi không phải là người hâm mộ lớn của Giáo hoàng Leo. Ông ấy là một người rất thiên về tự do, và là người không tin vào việc trấn áp tội phạm", ông Trump nói, đồng thời cáo buộc Giáo hoàng "đang đùa với một quốc gia muốn sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ngoài ra, ông Trump cũng chỉ trích Giáo hoàng “yếu kém trong vấn đề tội phạm, và tệ hại trong chính sách đối ngoại”.
Sau tuyên bố của ông Trump, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã lên tiếng phản đối và gọi những phát biểu của ông Trump về Giáo hoàng Leo XIV là điều "không thể chấp nhận được".
“Tôi cho rằng những lời lẽ của Tổng thống Trump đối với Đức Thánh Cha là không thể chấp nhận được. Giáo hoàng là người đứng đầu Giáo hội Công giáo, và việc Ngài kêu gọi hòa bình cũng như lên án mọi hình thức chiến tranh là điều đúng đắn và bình thường”, bà Meloni cho biết trong một tuyên bố.
Trong thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga về cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi ngày 5/4, Moskva bày tỏ hy vọng những nỗ lực nhằm giảm căng thẳng về Iran sẽ đạt tiến triển thực chất.
"Tiến trình đó sẽ suôn sẻ hơn nếu phía Mỹ thôi dùng những ngôn từ mang tính tối hậu thư và đưa tình hình trở lại quỹ đạo đàm phán", thông cáo cho hay.
Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga nêu rằng cả Moskva và Tehran "kêu gọi các bên nỗ lực tránh các hành động, kể cả tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, có thể làm suy yếu những cơ hội còn lại để thúc đẩy các nỗ lực chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng".
Ông Lavrov và ông Araghchi cũng kêu gọi Washington ngừng "các cuộc tấn công bất hợp pháp vào cơ sở hạ tầng dân sự", như nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nơi các nhân viên người Nga đang làm việc với tư cách kỹ thuật viên.
Theo truyền thông Nga, Moskva ngày 4/4 bắt đầu sơ tán 198 công nhân của nước này tại nhà máy Bushehr sau khi một quả đạn của Mỹ và Israel rơi gần cơ sở.
Tehran - Moskva duy trì quan hệ mật thiết trong những năm qua. Mỹ cùng các nước châu Âu từng cáo buộc Iran hỗ trợ Nga trong xung đột ở Ukraine. Trong khi đó, Nga chỉ trích Mỹ - Israel tiến hành "cuộc tấn công nguy hiểm và vô trách nhiệm" vào Iran, điều mà Moskva cho rằng đang đẩy toàn bộ Trung Đông vào vực thẳm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/4 ấn định tối hậu thư mới với Iran, yêu cầu Tehran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng.
