Ngày 23/7/1991, Cynthia Baumgartner và chồng Randy Roth chèo bè trên hồ Sammamish – địa điểm giải trí nổi tiếng gần Seattle. Hai con trai 11 tuổi và 9 tuổi của Cynthia ngồi trên bờ háo hức chờ bố mẹ quay về.
Nhưng cuối cùng, hai đứa trẻ thấy Randy thong thả chèo bè vào bờ, còn Cynthia nằm bất động dưới đáy bè, mặt và phần thân trên tím tái. Sau những nỗ lực hồi sức thất bại, Cynthia được tuyên bố tử vong tại bệnh viện.
Thái độ vô cảm và không hề có vẻ gì là khẩn trương trong suốt vụ việc, cũng như sự sốt sắng muốn nhận tiền bảo hiểm nhân thọ từ cái chết của vợ đã làm nghi ngờ đổ dồn về Randy.
Khi đào sâu vào quá khứ của Randy, các điều tra viên phát hiện chi tiết đáng báo động: người vợ thứ hai của Randy, Janis Miranda, chết vào năm 1981 trong hoàn cảnh đáng ngờ. Randy cũng là nhân chứng duy nhất trong vụ việc đó, nhưng anh ta chưa bao giờ phải ra tòa.
Tuổi thơ sóng gió
Randy Roth sinh năm 1954 trong gia đình có 5 người con, lớn lên ở Washington. Randy gắn bó với bố hơn và đã hoàn toàn cắt đứt liên lạc với mẹ sau khi hai vợ chồng ly dị năm 1971. Mẹ Randy sau này cho biết chồng cũ là một người cha nghiêm khắc và độc đoán, đánh đập, ngăn cấm các con trai mình thể hiện bất kỳ cảm xúc nào, vì cho rằng điều đó quá nữ tính.
Cả Randy và em trai, David Roth, đều thiếu sự đồng cảm khi trưởng thành. David bị kết tội giết người cấp độ một vào năm 1979, vì siết cổ và bắn chết một phụ nữ mà anh ta cho đi nhờ xe. David phải ngồi tù 26 năm trước khi được thả tự do vào năm 2005.
Trong khi đó, ở tuổi 20, Randy nhận tội trộm cắp cấp độ hai vì đột nhập nhà bố mẹ vị hôn thê tên Terri Hitchcock – mối tình thời trung học. Anh ta bị kết án 14 năm tù, nhưng chỉ phải thụ án hai tuần. Terri hủy bỏ hôn ước. Cô chia sẻ rằng đã nhiều lần tha thứ cho Randy vì nói dối về quá khứ và hẹn hò với những phụ nữ khác.
Một tháng sau khi được thả tự do vào ngày 10/6/1975, Randy kết hôn với người vợ đầu tiên, Donna Sanchez. Ban đầu, Randy thể hiện “tính cách mạnh mẽ, che chở và rất lãng mạn”, theo lời Donna. Anh ta làm nhiều công việc khác nhau trước khi hai người ly hôn vào tháng 5/1980. Randy giành được quyền nuôi con trai.
Cú ‘sảy chân’ rơi xuống vực
Không lâu sau, Randy kết hôn lần thứ hai với Janis Miranda, mẹ đơn thân có một con gái. Anh ta thuyết phục vợ nghỉ việc và cùng mua bảo hiểm nhân thọ trọn đời trị giá 100.000 USD vào tháng 9/1981. Hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực vào ngày 7/11 năm đó.
Ba tuần sau, cặp đôi đi leo núi ở Công viên Tiểu bang Beacon Rock thuộc Oregon, nơi có ngọn núi lửa Beacon Rock cao 258 m.
Janis đột ngột tử vong trong chuyến đi, Randy là nhân chứng duy nhất. Theo New York Daily News, Randy nói với cảnh sát rằng họ đang ở gần đỉnh núi lửa thì Janis trượt chân trên lá thông và ngã từ độ cao hơn 90 m, rơi xuống vách đá.
Chính quyền kết luận cái chết là một tai nạn. Thi thể Janis nhanh chóng được hỏa táng và Randy nhận được khoản tiền bảo hiểm nhân thọ 100.000 USD.
Janis và những người vợ sau này của Randy đều phàn nàn với gia đình, bạn bè rằng anh ta bỗng xa cách sau khi kết hôn, dù rất tích cực theo đuổi trong thời gian hẹn hò trước đó. Randy trở nên khép kín, thờ ơ, thậm chí đời sống tình dục cũng đột nhiên chấm dứt. Họ còn cho biết thường gặp vấn đề liên quan đến tiền bạc với Randy.
Các điều tra viên tin rằng Randy đứng sau cái chết của Janis nhưng không có đủ bằng chứng để buộc tội hình sự.
“Chỉ có hai người ở đó, không có nhân chứng nào khác ngoài anh ta, nhưng chúng tôi không có đủ nghi ngờ hợp lý để đưa ra cáo buộc”, Cảnh sát trưởng hạt Skamania, ông Ray Blaisdell, nói với Seattle Times.
Người vợ thứ ba của Randy là Donna Clift, cũng là mẹ đơn thân. Khi ra làm chứng tại tòa, Donna Clift kể rằng họ từng chèo bè trên sông với bố mẹ cô. Có lúc Randy dường như hướng chiếc bè về phía những tảng đá thay vì ra vùng nước sâu. Chiếc bè bị thủng và từ từ chìm xuống cho đến khi tới được gần chiếc bè của bố mẹ cô.
“Tôi hét lên ‘Cứu con với, bố ơi’. Tôi rất sợ. Randy liên tục bảo tôi im miệng”, Donna Clift kể lại. Họ ly dị vào cuối năm 1985.
Năm 1986, Randy có quan hệ tình cảm với Mary Jo Phillips, nhưng chia tay sau khi Mary thông báo bị ung thư và không thể mua bảo hiểm.
Pha lật bè rơi xuống hồ
Mùa xuân 1990, tại một trận đấu bóng chày thiếu nhi, Randy gặp Cynthia Baumgartner, mẹ đơn thân của hai con trai có chồng qua đời vì ung thư vài năm trước. Họ kết hôn chỉ sau vài tháng, Randy đưa con trai chuyển đến sống tại nhà Cynthia ở South Everett.
Đầu tháng 1/1991, Randy và Cynthia mua bảo hiểm nhân thọ trị giá 385.000 USD. Cynthia thậm chí còn thay đổi người thụ hưởng từ các con trai sang chồng, vì anh ta tuyên bố đã chỉ định cô là người thụ hưởng bảo hiểm của mình. Tuy nhiên, đây là một lời nói dối.
Sau đó, vào ngày 23/7/1991, Randy đề nghị cả gia đình đi du ngoạn đến hồ Sammamish. Anh ta để bọn trẻ tự chơi rồi cùng vợ chèo bè ra hồ.
Khi Randy quay lại, Cynthia đã chết. Anh ta khẳng định rằng sóng do một chiếc thuyền máy tạo ra đã làm lật bè của họ, khiến Cynthia chết đuối.
Ban đầu, Randy dường như là một nạn nhân bất hạnh của bi kịch, nhưng cảnh sát nhận thấy anh ta đã nhanh chóng rút khoản bảo hiểm nhân thọ lớn của vợ. Và chỉ hai ngày sau khi Cynthia qua đời, Randy lấy hết đồ trong két sắt của cô.
Đặc biệt, khi Randy chèo bè trở lại bờ hồ với thi thể Cynthia, hành vi của anh ta vô cùng “kỳ lạ”, theo lời các nhân chứng. Randy hầu như không bộc lộ cảm xúc trong khi những người khác nỗ lực cấp cứu cho vợ mình. Các công tố viên cho biết anh ta thờ ơ đứng đó rồi từ tốn thu dọn chiếc bè.
Đầu tháng 8/1991, một phụ nữ tên Kristina Baker báo cho cảnh sát rằng đã nhìn thấy Randy và Cynthia trên chiếc bè của họ. Chiếc bè không bị lật như lời Randy nói.
Cũng trong tháng 8, cuộc điều tra về cái chết của người vợ thứ hai Janis được mở lại. “Thật bất thường khi hai người vợ đều qua đời với những khoản bảo hiểm lớn sau khi kết hôn với anh ta chưa đầy một năm”, cảnh sát trưởng Blaisdell nói.
Randy bị bắt vì tội giết người vào ngày 9/10/1991.
Người chồng trả giá
Phiên tòa xét xử Randy diễn ra từ tháng 1 đến tháng 4/1992.
Công tố viên lập luận rằng Randy đã đưa ra những lời khai mâu thuẫn với các điều tra viên về cái chết của người vợ thứ hai và thứ tư, sau đó anh ta nhanh chóng hỏa táng thi thể Cynthia, giống như đã làm với Janis. Hai cái chết đều mang lại cho Randy số tiền bảo hiểm lớn.
Con trai 9 tuổi của Cynthia làm chứng rằng khi cậu bé khóc trên đường về nhà sau cái chết của mẹ, Randy bảo “Không việc gì phải khóc, chuyện đã qua rồi”.
Phiên tòa có sự tham gia của 150 nhân chứng, nhưng luật sư bào chữa của Randy chỉ ra rằng bằng chứng chống lại Randy chủ yếu là bằng chứng gián tiếp. Tuy nhiên, điều đó không ngăn cản bồi thẩm đoàn tuyên Randy phạm tội giết người cấp độ một vào tháng 4/1992. Anh ta bị kết án 50 năm tù.
Randy chưa bao giờ chính thức bị buộc tội về cái chết của Janis, dù những tình tiết đáng ngờ xung quanh cái chết của cô đã được đưa ra làm bằng chứng trong phiên tòa xét xử tội giết Cynthia.
Randy kháng cáo bản án vào năm 1994 nhưng bị bác đơn.
Sáng 5/5, một cuộc kiểm tra bất ngờ tại các cửa hàng bán chim cảnh ở chợ dốc Tam Đa, phường Tây Hồ, đã phơi bày quy mô đáng kể của hoạt động buôn bán chim cảnh không rõ nguồn gốc. Cuộc kiểm tra do Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05 - Bộ Công an) phối hợp với đội kiểm lâm cơ động và phòng cháy cháy chữa cháy rừng số 2, Chi cục kiểm lâm Hà Nội, thực hiện.
Tại một cửa hàng lớn là địa điểm quen mặt của giới chơi chim, tổ công tác phát hiện 468 cá thể chim gồm, 370 con chào mào, 6 chim cu gáy, 11 chích chòe than, 7 chích chòe lửa, 13 khướu bạc má, 42 chim họa mi, 19 chim kim oanh tai bạc.
Đây phần lớn là động vật rừng thông thường, trừ chích chòe lửa, khướu bạc má và chim họa mu thuộc phụ lục II thông tư 85 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. "Lẽ ra khi buôn bán chim phải có giấy tờ thể hiện nguồn gốc xuất xứ nhưng chủ cửa hàng lại không xuất trình được", một cán bộ cho hay.
Ông chủ trình bày tất cả 486 cá thể chim đều mua trôi nổi ở khắp nơi mang về bày bán nên không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc. Hồi tháng 8/2025, ông từng bị kiểm lâm xử phạt 8 triệu đồng về hành vi bán chim không rõ nguồn gốc.
"Nhưng do hoàn cảnh khó khăn, không có công ăn việc làm và buôn bán chim cảnh là nghề mưu sinh chính nên tôi vẫn phải làm", chủ cửa hàng nói.
C05 đang phối hợp với lực lượng kiểm lâm để giám định, định giá, làm rõ nguồn gốc các cá thể chim này. Thông thường, sau khi xử lý, kiểm lâm sẽ tiến hành tái thả các cá thể này tại địa điểm phù hợp hoặc gửi vào trung tâm bảo tồn để chăm sóc.
Cũng trong sáng nay, lực lượng chức năng đã kiểm tra, nhắc nhở một số điểm buôn bán chim nhỏ lẻ khác ở chợ dốc Tam Đa. Nhà chức trách yêu cầu người dân phải chấp hành đúng quy định pháp luật, không được tự ý mua bán chim trời không có nguồn gốc, giấy tờ chứng minh.
Khu vực dốc Tam Đa được coi là một trong những chợ chim tự phát lớn nhất Hà Nội. Chợ hoạt động sôi nổi vào buổi sáng các ngày âm lịch có đuôi 4 và 9 như mùng 4, 9, 14, 19, 24, 29.
Người mua chim cảnh nên làm gì để không gặp rắc rối?
Theo C05, chủ các cửa hàng khi nhập chim phải có đầy đủ hồ sơ về nguồn gốc, bản kê lâm sản và giấy kiểm dịch với chim nhập từ nước ngoài. Nếu bị phát hiện, họ sẽ bị xử lý hành chính hoặc thậm chí là hình sự, tùy theo chủng loại, giá trị các cá thể chim.
Với người mua chim, họ thường mua vì chim hót hay, bề ngoài đẹp mà không chú ý đến các quy định pháp luật. Bởi thế, công an khuyến cáo người mua cần tìm hiểu kỹ quy định để bảo về quyền lợi của mình, tránh mua phải các loài chim trong danh mục nguy cấp, quý hiếm. Khi mua, họ phải yêu cầu chủ cửa hàng cung cấp giấy tờ thể hiện nguồn gốc, xuất xứ của cá thể chim.
"Nếu vô tình mua hoặc bắt được chim quý hiếm, người dân phải báo ngay cho cơ quan kiểm lâm để phối hợp giải quyết, tránh gặp rắc rối không đáng có", công an khuyên.
Ví dụ, những loài chim thông thường như chào mào, vành khuyên, nếu mua cũng phải đề nghị chủ cửa hàng viết giấy, trong đó thể hiện nguồn gốc.
Trước đó, từ tháng 10/2025, Bộ Công an cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường bắt đầu phối hợp triển khai kế hoạch 628, tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi trái pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam.
Kế hoạch đã triển khai theo hai hướng vừa "đánh mạnh" vào các hành vi vi phạm pháp luật vừa "mềm hóa" nhận thức xã hội với thông điệp "không săn bắt - không tiêu thụ - bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, nguồn lợi thủy sản".
Trong 4 tháng đầu năm, lực lượng công an tiếp tục triển khai kế hoạch 628 và đã phát hiện 444 vụ, trong đó khởi tố 31 vụ với 47 bị can, xử phạt vi phạm hành chính 327 vụ với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng.
Ngày 14-4, Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Nguyễn Công Khánh (42 tuổi, quê phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ) mức án 16 năm tù về tội giết người, 3 năm tù về tội cướp tài sản. Tổng hợp hình phạt là 19 năm tù.
Theo cáo trạng, Khánh là nhân viên tại cửa hàng bán xăng dầu ở ấp 5 Lương Bình, xã Thạnh Lợi, Tây Ninh. Do nợ nần, cần tiền nên nảy sinh ý định tấn công người quản lý để cướp tiền trong két sắt tại nơi mình làm việc.
Sáng 18-1-2025, Khánh kêu bà U. là người quản lý cửa hàng xăng dầu đưa tiền đưa Khánh đi chợ mua đồ ăn.
Khi bà U. vào phòng ngủ tại cửa hàng lấy tiền, Khánh cầm theo cây kim loại đi theo. Trong lúc bà U. mở két sắt lấy tiền thì Khánh đánh nhiều phát làm nạn nhân bất tỉnh rồi lấy trong két sắt hơn 25 triệu đồng.
Khánh đem tiền đi tiêu xài và trả nợ gần 12 triệu đồng, sau đó cầm hơn 13 triệu đồng quay lại cửa hàng xăng dầu thì thấy bà U. vẫn bất tỉnh.
Khánh giả vờ đến trụ sở của công ty đầu tư cửa hàng xăng dầu này báo cáo với người giám đốc là không liên lạc được với bà U., rồi cùng nhân viên của công ty đến cây xăng tìm kiếm.
Bà U. được đưa đi cấp cứu kịp thời, nhưng vụ tấn công của Khánh đã khiến nạn nhân bị thương tích đến 76%. Ngay trong ngày, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tây Ninh đã xác định Khánh là người gây ra vụ việc và bắt giữ.
Ngày 8/4, ngoài việc xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), TAND TP HCM tập trung làm rõ sai phạm của nhóm lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam liên quan việc chuyển nhượng khu đất hơn 6.000 m2 không qua đấu giá, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
Trình bày tại tòa, bị cáo Trần Ngọc Thuận (cựu Thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn Cao su Việt Nam) thừa nhận hành vi như cáo trạng, đồng thời cho rằng việc mình bị truy tố về tội Nhận hối lộ là không oan.
Sai phạm của ông Thuận diễn ra sau khi có chủ trương của người tiền nhiệm Lê Quang Thung (quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) về việc cần tạo điều kiện cho Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín). Cụ thể là chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn bằng hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín, không qua thẩm định giá và đấu giá, gây thất thoát tài sản Nhà nước.
Quá trình này, ông Thuận đã hai lần nhận tổng cộng 45 tỷ đồng từ bị cáo Dừa. Số tiền có nguồn gốc từ khoản 50 tỷ đồng Đặng Phước Dừa nhận của bà Nguyễn Thị Như Loan theo hợp đồng hứa mua - hứa bán dự án.
Trả lời HĐXX, ông Thuận cho biết, khi được ông Thung trao đổi về việc tiếp tục chuyển nhượng dự án, ông chưa đồng ý ngay mà chỉ trả lời "để xem lại". Đến cuộc họp tháng 4/2014, ông mới chính thức có ý kiến về nội dung này. Sau đó, ông yêu cầu Nguyễn Thị Gái (nguyên Tổng giám đốc Công ty Cao su Đồng Nai) tìm luật sư tư vấn nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý của dự án.
Ông Thuận khai đã nhận 45 tỷ đồng từ Dừa, song không nêu chi tiết. Trong khi đó, kết quả điều tra xác định số tiền này được giao làm 2 lần.
Lần đầu là khoảng đầu năm 2014, Dừa rút 20 tỷ đồng (loại mệnh giá 500.000 đồng, nặng khoảng 40 kg), đóng gói vào 4 vỏ thùng rượu ngoại hiệu Glenfarclas (kích thước 33x27x35 cm). Các thùng tiền này được Dừa chất lên ôtô và chở thẳng đến phòng làm việc của ông Thuận tại trụ sở Tập đoàn Cao su Việt Nam. Khi ông Thuận hỏi: "Gì đấy?", Dừa trả lời ngắn gọn "tiền cảm ơn anh em Tập đoàn" rồi để lại số tiền này.
Lần thứ hai vào tháng 9/2014, sau khi thương vụ hoàn tất, Dừa lấy 25 tỷ đồng loại mệnh giá 500.000 đồng, gồm nhiều cọc tiền, chia ra xếp gọn gàng vào 2 valy kéo tay màu đen cỡ trung và cỡ lớn (kích thước 38x25x55 cm và 44x25x64 cm) rồi chuyển lên ôtô, lái đến biệt thự riêng của ông Thuận tại khu Lan Anh (quận 2) vào lúc 21h để giao nốt số tiền còn lại.
Khai tại tòa, ông Thuận cho biết đã đưa cho 3 người tại Tập đoàn Cao su Việt Nam gồm: Võ Sỹ Lực (nguyên Chủ tịch HĐTV), Trần Thoại (nguyên thành viên HĐTV, Phó tổng giám đốc) và Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư) mỗi người 2,5 tỷ đồng, còn lại giữ 37,5 tỷ đồng.
"Bị cáo nhận thấy hành vi của mình là sai", ông Thuận nói, đồng thời thừa nhận theo quy định, khu đất phải được thẩm định giá và đấu giá công khai nhưng đã không thực hiện, dẫn đến thiệt hại lớn.
Về khắc phục hậu quả, ông Thuận khai đã nộp lại toàn bộ 37,5 tỷ đồng hưởng lợi và nộp thêm một tỷ đồng để khắc phục hậu quả chung của vụ án.
Liên quan việc bà Nguyễn Thị Như Loan tìm gặp để hỏi về pháp lý dự án, ông Thuận cho biết chỉ gặp trong khoảng 2 phút do đang họp, không có trao đổi hay bàn bạc công việc. Theo ông, bà Loan chủ yếu tìm hiểu thông tin pháp lý, không liên quan đến việc đưa tiền hay xử lý công việc.
Trả lời thẩm vấn tiếp đó, một số lãnh đạo Tập đoàn Cao su và các công ty thành viên cũng thừa nhận sai phạm như cáo buộc, song cho rằng thực hiện theo chỉ đạo cấp trên không được hưởng lợi.
Cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thị Hồng vắng mặt, tòa công bố lời khai
Theo cáo trạng, để được tạo điều kiện mua lại khu đất trên nhằm thực hiện dự án, ngoài việc chi "bôi trơn" cho nhóm Tập đoàn Cao su Việt Nam, bị cáo Linh và Dừa còn đưa tiền, hứa hẹn tặng căn hộ trong dự án cho nhiều quan chức. Trong đó có bà Nguyễn Thị Hồng, Phó chủ tịch UBND TP HCM và Đào Thị Lan Hương, Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 sắp xếp tài sản thuộc sở hữu Nhà nước.
Linh và Dừa đã gặp gỡ và nhờ bà Hương sắp xếp khu đất cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan nhận lời, song từ chối nhận tiền nhưng được Dừa hứa cho một căn hộ sau khi dự án hoàn thành.
Bị cáo Dừa cũng tìm cách tiếp cận bà Hồng. Sau những bữa cơm thân mật tại nhà riêng để tạo mối quan hệ, Dừa đã đưa cho bà Hồng một túi quà bên trong có 10.000 USD. Tiếp đó, nhân dịp tân gia nhà bà Hồng tại huyện Hóc Môn, Dừa tiếp tục mang đến biếu 50.000 USD để "cảm ơn" việc ký văn bản giao đất.
Bị cáo Nguyễn Thị Hồng được tại ngoại, vắng mặt tại phiên tòa chiều nay, nên HĐXX công bố lời khai của bà tại cơ quan điều tra. Theo đó, bà Hồng thừa nhận hành vi sai phạm của mình, đã khắc phục tổng cộng 1,6 tỷ đồng (dư 100 triệu) và đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Đối với bị cáo Lan đang trốn truy nã, tòa xử vắng mặt.
Phiên tòa tiếp tục với phần hỏi của các luật sư. Dự kiến ngày 10/4 tuyên án.
