Bánh flan và canh bắp cải khiến 266 học sinh tiểu học ngộ độc

Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.

PGS Nguyễn Anh Dũng - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.

Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.

Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.

Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.

Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe "phi địa giới". Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.

Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.

Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.

Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND Thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.

Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.

Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc, cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.

Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.

Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.

Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân...

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/tp-hcm-de-xuat-bo-ranh-gioi-hanh-chinh-khi-nguoi-dan-di-kham-suc-khoe-mien-phi-20260408160937965.htm

Điện thoại của anh Minh, 48 tuổi, cài vài ứng dụng khám bệnh khác nhau. Cứ mỗi lần đưa bố mẹ đi khám ở một bệnh viện, anh phải cài thêm một app của bệnh viện đó để đặt lịch khám và tái khám, lấy số, xem kết quả chụp chiếu xét nghiệm. Có hôm mẹ anh khám ở bệnh viện tuyến trên còn bố lấy thuốc ở bệnh viện quận, hồ sơ bệnh mạn tính lại ở trạm y tế vẫn ghi bằng sổ giấy. Mỗi nơi lưu một kiểu nên anh thường phải chụp lại toa thuốc, giữ kết quả xét nghiệm trong máy và nhiều lần vào viện loay hoay khai lại bệnh sử cho người thân.

Tình trạng "mỗi nơi một app" này khiến dữ liệu sức khỏe của người bệnh bị chia nhỏ. Bác sĩ khó xem đầy đủ lịch sử khám chữa bệnh, thuốc đang dùng hay kết quả xét nghiệm trước đó, dẫn đến có thể phải chỉ định kiểm tra lại, tốn thời gian và chi phí.

Để khắc phục, ngày 29/4, Sở Y tế TP HCM cùng Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Chuyển đổi số và Công an TP HCM triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử trên Ứng dụng Công dân số TP HCM. Ứng dụng này hướng tới gom toàn bộ dữ liệu y tế của người dân lên một nền tảng chung. Khi dữ liệu được liên thông bằng mã định danh cá nhân, người dân có thể tra cứu lịch sử khám bệnh ngay trên điện thoại, đồng thời bác sĩ ở các cơ sở y tế khác nhau cũng có thể xem thông tin cần thiết để phục vụ điều trị.

Chia sẻ với VnExpress, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng nhìn nhận quá trình này gặp nhiều thách thức. Rào cản lớn không chỉ hạ tầng công nghệ, mà dữ liệu đang phân tán và thói quen lưu trữ bệnh án giấy của cả người dân lẫn nhân viên y tế chưa thể bỏ ngay lập tức.

"Nếu không phân định rõ trách nhiệm từng đơn vị trong chuỗi cung ứng và quản lý, hệ thống dễ rơi vào tình trạng 'cha chung không ai khóc', khiến dữ liệu bị gián đoạn, thiếu cập nhật và giảm giá trị sử dụng", người đứng đầu ngành y tế thành phố nói.

Để giải quyết, ông Thượng cho rằng yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở công nghệ, mà cốt lõi là quản trị triển khai. Từ kinh nghiệm các quốc gia đi trước, nguyên tắc "rõ người, rõ việc" luôn được đặt lên hàng đầu nhằm đảm bảo mục tiêu nhanh, đủ và chính xác, không chồng chéo, không bỏ trống.

Thành phố đang học hỏi kinh nghiệm "số hóa hồ sơ sức khỏe" từ một số nước. Ví dụ, thực tiễn tại Estonia cho thấy cần sự phối hợp khi cơ quan quản lý dân cư chịu trách nhiệm về dữ liệu nhân thân, còn cơ sở y tế cập nhật thông tin khám chữa bệnh theo mã định danh duy nhất của mỗi người dân. Tại Singapore, hệ thống vận hành theo nguyên tắc dữ liệu phát sinh ở đâu cập nhật tại đó, kèm cơ chế giám sát, truy xuất trách nhiệm rõ ràng. Trong khi đó, ở Đan Mạch, chính quyền địa phương đảm bảo độ bao phủ dữ liệu, còn bác sĩ gia đình quản lý hồ sơ sức khỏe xuyên suốt vòng đời người dân.

"Áp dụng các kinh nghiệm này, TP HCM xác định phân công trách nhiệm rõ ràng là nguyên tắc mang tính sống còn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều ngành", ông Thượng nói.

Giải pháp, trước hết, chính quyền địa phương, cụ thể là UBND xã, phường, thị trấn, giữ vai trò nền tảng trong việc lập và rà soát danh sách dân cư, đối chiếu với dữ liệu căn cước công dân và VNeID để tạo đầu vào chính xác, không bỏ sót hay trùng lặp.

Ở tuyến cơ sở, trạm y tế sẽ là nơi theo dõi, cập nhật tình trạng sức khỏe thường xuyên cho người dân, nhất là người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, giúp hồ sơ sức khỏe được duy trì liên tục thay vì đứt quãng sau mỗi lần đi khám. Điều này càng quan trọng khi TP HCM đặt mục tiêu trong năm 2026 tầm soát bệnh ít nhất một lần cho toàn bộ cư dân, kéo theo lượng dữ liệu y tế rất lớn cần được lưu trữ và liên thông đồng bộ.

Song song đó, ngành công an bảo đảm tính chính xác của dữ liệu định danh, theo ông Thượng. Ngành y tế chịu trách nhiệm chuẩn hóa dữ liệu, ban hành quy chuẩn và hướng dẫn kết nối thông tin. Ở góc độ hạ tầng, Trung tâm Chuyển đổi số và Sở Khoa học Công nghệ bảo đảm nền tảng kỹ thuật vận hành thông suốt, an toàn và tích hợp hiệu quả với ứng dụng.

Dù vậy, ông cho rằng nỗ lực từ cơ quan quản lý khó phát huy tối đa nếu thiếu sự chủ động của người dân. Hệ thống chỉ thực sự đi vào đời sống khi mỗi người cài đặt ứng dụng, đăng ký định danh điện tử và cung cấp thông tin trung thực. Việc sử dụng hồ sơ điện tử khi đi khám giúp bác sĩ có đầy đủ dữ liệu, bảo vệ quyền lợi bảo hiểm y tế cho bệnh nhân.

Với anh Minh, nếu hệ thống "số hóa hồ sơ y tế" vận hành hiệu quả, anh hy vọng sẽ không còn cảnh phải giữ hàng chục tấm hình toa thuốc hay loay hoay chuyển qua lại giữa nhiều ứng dụng mỗi lần đưa bố mẹ đi khám.

"Chỉ cần mở một ứng dụng sức khỏe là bác sĩ biết người bệnh đã khám ở đâu, uống thuốc gì trước đó thì cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đỡ cực hơn rất nhiều", anh nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Khi nhắc đến nguy cơ đột quỵ, chúng ta thường nghĩ ngay đến các yếu tố điển hình như hút thuốc lá, ăn quá mặn hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng những lựa chọn nhỏ nhặt trong lối sống hàng ngày cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Nhiều thói quen sinh hoạt đang âm thầm gây ra những thay đổi về huyết áp, sức khỏe mạch máu và thúc đẩy quá trình viêm mà chúng ta không hề hay biết.

Dưới đây là 4 thói quen cần đặc biệt lưu ý và cách bảo vệ sức khỏe não bộ, tim mạch dựa trên cơ sở khoa học.

Ngồi quá lâu trong thời gian dài

Phần lớn chúng ta dành thời gian tỉnh táo trong ngày để ngồi: từ làm việc tại bàn, lái xe đường dài cho đến giải trí bằng cách xem tivi. Ngồi yên một chỗ quá lâu gây áp lực lớn lên hệ tuần hoàn.

"Lối sống ít vận động là một yếu tố nguy cơ độc lập và thường ít được chú ý, ngay cả với những người vẫn duy trì tập thể dục", chuyên gia dinh dưỡng Johanna Katz cho biết.

Bà giải thích ngồi lâu làm suy giảm chức năng mạch máu, giảm lưu thông máu và tăng độ cứng của động mạch. Về mặt cơ chế, việc thiếu vận động kéo dài làm trầm trọng thêm tình trạng kháng insulin, tăng chất béo trung tính (triglycerides) và gây rối loạn điều chỉnh huyết áp, tạo ra môi trường dễ hình thành huyết khối và viêm nhiễm.

Dù bạn có tập thể dục 30 phút mỗi ngày, nhưng nếu 15 tiếng còn lại bạn ngồi liên tục không nghỉ, sức khỏe mạch máu vẫn bị đe dọa.

Để giảm thiểu rủi ro, chuyên gia khuyên sử dụng điện thoại hoặc đồng hồ thông minh để nhắc nhở bản thân đứng dậy sau mỗi 45 đến 60 phút. Đi lại trong nhà hoặc văn phòng, vươn vai hoặc thực hiện vài động tác nhẹ như kiễng chân để kích thích lưu thông máu. Thay đổi luân phiên giữa ngồi và đứng khi làm việc để giảm tổng thời gian tĩnh tại.

Bỏ bữa sáng

Theo chuyên gia dinh dưỡng Whitney Stuart, dữ liệu từ các nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy việc bỏ bữa sáng liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn, đặc biệt là ở những người đang kiểm soát đường huyết hoặc huyết áp.

"Bỏ bữa sáng làm kéo dài thời gian nhịn ăn qua đêm, thúc đẩy sự gia tăng hormone cortisol gây vọt huyết áp và dẫn đến tình trạng ăn bù quá mức vào cuối ngày. Điều này gây áp lực lên quá trình điều tiết đường huyết và lipid máu", bà Stuart chia sẻ. Theo thời gian, những tác động này gây căng thẳng cho hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ đột quỵ thông qua huyết áp cao và viêm mạch máu.

Nếu chưa quen ăn sáng, hãy thử các món nhẹ như sữa chua, một lát trái cây hoặc bánh mì nguyên cám. Ưu tiên bữa sáng có protein, chất béo lành mạnh và chất xơ để giữ đường huyết ổn định. Sắp xếp đồ ăn sáng từ tối hôm trước để dễ dàng lựa chọn lành mạnh ngay cả trong những buổi sáng bận rộn.

Không ưu tiên giấc ngủ chất lượng

Giấc ngủ thường là thứ đầu tiên bị hy sinh khi cuộc sống bận rộn. Tuy nhiên, việc thường xuyên ngủ ít hơn 7 tiếng mỗi đêm hoặc ngủ không sâu giấc gây ra nhiều hệ lụy hơn là chỉ cảm giác mệt mỏi. Vệ sinh giấc ngủ kém có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tim mạch kém.

Trong các giai đoạn ngủ sâu, huyết áp của bạn sẽ giảm xuống một cách tự nhiên, cho phép tim và mạch máu được nghỉ ngơi, phục hồi. Khi bạn thiếu ngủ thường xuyên, huyết áp sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn của chu kỳ 24 giờ. Tình trạng này góp phần gây tổn thương mạch máu và viêm nhiễm.

Một phân tích tổng hợp từ 43 nghiên cứu trên quy mô lớn cho thấy: ngủ ngắn có liên quan đến việc tăng 29% nguy cơ đột quỵ và làm gia tăng tỷ lệ tử vong do đột quỵ.

Hãy đi ngủ và thức dậy vào một giờ cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để điều chỉnh nhịp sinh học. Tránh ánh sáng xanh từ điện thoại và tivi ít nhất một giờ trước khi ngủ. Thay vào đó, hãy đọc sách hoặc tập thở sâu.

Nếu bạn ngáy to, thức dậy trong tình trạng hụt hơi hoặc vẫn kiệt sức sau một đêm ngủ đủ, hãy đi khám để loại trừ hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Để đường huyết tăng cao kéo dài

"Đường huyết cao liên tục gây tổn thương toàn bộ cơ thể, bao gồm cả não bộ. Theo thời gian, nó khiến các động mạch trở nên xơ cứng và kém linh hoạt hơn", chuyên gia Kimberley Rose-Francis nhận định, thêm rằng khi điều này xảy ra ở não, nó làm giảm lưu lượng máu hoặc dẫn đến tắc nghẽn, gây ra đột quỵ.

Hiệp hội Tim mạch Mỹ nhấn mạnh rằng mối liên hệ giữa tiểu đường và đột quỵ nằm ở cách cơ thể xử lý glucose. Lượng đường trong máu không được kiểm soát sẽ làm tổn thương mạch máu theo thời gian, dẫn đến tích tụ các mảng bám mỡ hoặc hình thành cục máu đông ngăn chặn dòng máu đến não, làm mất nguồn cung cấp oxy và kích hoạt cơn đột quỵ.

Nếu bạn bị tiểu đường hoặc có nguy cơ, hãy kiểm tra các chỉ số theo khuyến nghị của bác sĩ. Cắt giảm nước ngọt, đồ tráng mẻ và đồ ăn nhẹ chế biến sẵn. Tăng cường ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ, protein nạc và nhiều rau xanh. Tập thể dục giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và cải thiện chức năng tim mạch tổng thể.

Bên cạnh việc điều chỉnh 4 thói quen trên, lối sống lành mạnh tổng thể là chìa khóa để ngăn ngừa đột quỵ:

Dinh dưỡng giàu dưỡng chất: Ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc giúp hạ huyết áp và cholesterol.

Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn.

Không hút thuốc: Thuốc lá là tác nhân hàng đầu phá hủy mạch máu.

Hạn chế rượu bia: Không nên quá một đơn vị cồn mỗi ngày đối với phụ nữ và hai đối với nam giới.

Tuân thủ đơn thuốc: Nếu bạn đang điều trị cao huyết áp hay tiểu đường, hãy uống thuốc đúng chỉ định.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Thăm khám thường xuyên giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Phòng ngừa đột quỵ không phải là thực hiện một thay đổi khổng lồ chỉ sau một đêm. Thay vào đó, nó đến từ những quyết định nhỏ, tích tụ mỗi ngày. Bằng cách ngắt quãng thời gian ngồi lâu, ưu tiên giấc ngủ và kiểm soát đường huyết, bạn đang tạo cơ hội tốt nhất cho hệ tim mạch phát triển khỏe mạnh. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất để chủ động kiểm soát sức khỏe mạch máu của chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress