Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
PGS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.
Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.
Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.
Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.
Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe “phi địa giới”. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND Thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.
Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc, cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.
Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.
Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân…
Cơ thể cần thời gian để thích nghi với tập luyện, từ hệ thần kinh, cơ bắp cho đến chuyển hóa năng lượng. Hiểu đúng tiến trình này giúp người tập gym kiên nhẫn hơn, tránh nản lòng và duy trì được thói quen tập luyện lâu dài, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Trong khoảng 2 - 4 tuần đầu tiên, thay đổi chủ yếu diễn ra bên trong cơ thể chứ chưa thể hiện rõ ra ngoại hình. Hệ thần kinh bắt đầu thích nghi và điều khiển cơ bắp hiệu quả hơn, giúp nâng tạ dễ hơn hoặc cảm thấy bài tập nhẹ đi dù thực tế cơ bắp chưa tăng nhiều.
Một số nghiên cứu cho thấy độ dày cơ có thể bắt đầu thay đổi nhưng mức độ còn nhỏ nên khó nhận ra. Đây cũng là giai đoạn nhiều người cảm thấy ngủ ngon hơn, ít mệt hơn và tinh thần cải thiện.
Sau khoảng 4 - 6 tuần, người tập thường sẽ bắt đầu cảm nhận rõ ràng hơn về sự thay đổi. Sức mạnh tăng lên đáng kể, nâng được mức tạ cao hơn hoặc tập lâu hơn mà không bị đuối sức. Các khối cơ bắt đầu săn chắc hơn.
Sau khoảng 6 - 8 tuần, nhiều người bắt đầu thấy sự khác biệt rõ hơn về hình thể. Đây là thời điểm cơ bắp bắt đầu phát triển rõ ràng. Nếu kết hợp chế độ ăn hợp lý, lượng mỡ cơ thể cũng giảm nhẹ. Quần áo trở nên chật hơn.
Giai đoạn này thường được xem là thời điểm mà tập luyện mang lại kết quả rõ ràng. Điều này đặc biệt đúng với người mới tập vì cơ thể họ phản ứng khá nhanh với các kích thích cơ.
Khi duy trì tập luyện đến khoảng 8 - 12 tuần, sự thay đổi thường trở nên rõ rệt hơn. Cơ bắp bắt đầu có đường nét, các chỉ số như cân nặng và số đo cơ thể thay đổi. Nếu tập đúng cách và ăn uống đủ chất, đây là giai đoạn mà quá trình tăng khối cơ diễn ra mạnh.
Nếu tiếp tục duy trì trong 3 - 6 tháng, sự thay đổi về hình thể thường rất rõ ràng. Cơ thể không chỉ săn chắc mà còn cân đối hơn, sức mạnh tăng đáng kể và khả năng vận động cũng cải thiện. Đây là giai đoạn mà người mới tập thường tiến bộ nhanh nhất, do cơ thể vẫn đang trong quá trình thích nghi mạnh mẽ với việc tập luyện. Tuy nhiên, tốc độ thay đổi vẫn có thể khác nhau giữa mỗi người.
Sự khác biệt này đến từ nhiều yếu tố như cường độ, tần suất tập, dinh dưỡng, giấc ngủ, tuổi tác, di truyền, giới tính và một số yếu tố khác, theo Verywell Health.
Nước là yếu tố không thể thiếu để duy trì sự sống, nhưng việc chỉ uống nước lọc mỗi ngày đôi khi khiến nhiều người nhanh chán. Chính vì vậy, những lựa chọn như nước dừa hay nước dưa leo trở thành giải pháp giúp việc bổ sung nước vừa hiệu quả, vừa thú vị và dễ duy trì hơn trong thói quen hằng ngày.
Mặc dù nước dừa và nước dưa leo đều mang lại lợi ích cho sức khỏe, mỗi người lại có sở thích và nhu cầu khác nhau.
Dưới đây là những điểm nổi bật của từng loại, từ khả năng cấp nước, thành phần dinh dưỡng đến cách sử dụng trong đời sống hằng ngày, theo Times of India (Ấn Độ).
Nước dừa được xem là một trong những “nước thể thao tự nhiên” tốt nhất. Loại nước này giàu kali, natri và magie - những khoáng chất giúp cơ thể duy trì cân bằng nước, đặc biệt sau khi vận động mạnh hoặc trong thời tiết nóng.
Theo một nghiên cứu tại Viện Sức khỏe và Phúc lợi thuộc Đại học Federation (Úc), nước dừa có hiệu quả bù nước tương đương với các loại nước thể thao chứa carbohydrate và điện giải sau khi tập luyện. Vì vậy, đây là lựa chọn phù hợp cho những người ra nhiều mồ hôi.
Ngoài ra, nước dừa có hàm lượng chất béo thấp và chứa nhiều chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nước dừa vẫn có đường tự nhiên, nên chỉ nên uống ở mức vừa phải.
Nước dưa leo đơn giản là nước lọc kết hợp với các lát dưa leo, nhưng vẫn mang lại nhiều lợi ích riêng. Loại nước này gần như không chứa calo, có hương vị nhẹ nhàng, giúp bạn uống nhiều nước hơn mỗi ngày.
Theo nghiên cứu khoa học về lợi ích sức khỏe của dưa leo tại Ấn Độ, dưa leo chứa một lượng nhỏ vitamin (như vitamin K) và chất chống oxy hóa, nhưng lợi ích chính vẫn nằm ở khả năng cấp nước.
Vì dưa leo chủ yếu là nước, nên có thể hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện làn da và giúp điều hòa nhiệt độ cơ thể - mà không bổ sung thêm đường hay calo.
Ngoài ra, nhiều người lựa chọn nước dưa leo như một phần trong chế độ giảm cân, vì nó có thể thay thế các loại đồ uống nhiều đường và mang lại cảm giác tươi mát.
Việc lựa chọn nước dừa hay nước dưa leo phụ thuộc vào nhu cầu và lối sống của bạn.
Hãy chọn nước dừa nếu bạn cần bù nước nhanh sau khi vận động hoặc khi cơ thể mất nước do thời tiết nóng. Nhờ chứa điện giải, nước dừa giúp bổ sung những gì cơ thể mất qua mồ hôi.
Ngược lại, nước dưa leo phù hợp nếu bạn cần một loại thức uống hằng ngày, ít calo, dễ làm tại nhà và có thể uống thường xuyên mà không lo nạp thêm đường.
Nước dừa cung cấp giá trị dinh dưỡng cao và đặc biệt hiệu quả trong việc bù nước nhanh. Trong khi đó, nước dưa leo nhẹ nhàng, tươi mát và thích hợp để duy trì thói quen uống nước mỗi ngày. Cả hai đều có thể kết hợp linh hoạt trong chế độ ăn uống, tùy theo thời điểm và mục đích sử dụng, giúp bạn lựa chọn cách bổ sung nước phù hợp nhất cho cơ thể.
Trên thực tế, các biến chứng tiểu đường, đặc biệt là tổn thương thần kinh và rối loạn tuần hoàn máu, thường biểu hiện rõ hơn vào ban đêm. Khi cơ thể nghỉ ngơi, lưu lượng máu đến chân giảm và sự chú ý của não bộ không còn bị phân tán, khiến cảm giác đau trở nên rõ rệt hơn, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Nếu cơn đau chân ban đêm xuất hiện các dấu hiệu sau thì không nên chủ quan với tiểu đường.
Đây là kiểu đau phổ biến nhất liên quan đến tiểu đường. Người bệnh thường cảm thấy bàn chân như bị nóng rát, kim châm hoặc có cảm giác như điện giật. Cơn đau thường xuất hiện rõ khi nằm nghỉ và có xu hướng nặng hơn vào ban đêm.
Nguyên nhân chính là do đường huyết tăng cao trong thời gian dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên. Khi đó, tín hiệu cảm giác bị rối loạn, khiến não nhận được những tín hiệu đau ngay cả khi không có kích thích thực sự. Đồng thời, cơ chế kiểm soát cảm giác đau của cơ thể cũng suy giảm, làm cơn đau trở nên dai dẳng hơn.
Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể kèm theo tê bì hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Đây là dấu hiệu cho thấy tổn thương thần kinh đang tiến triển và cần được kiểm tra sớm.
Chuột rút là tình trạng cơ co thắt đột ngột, gây đau dữ dội và thường xảy ra khi đang ngủ. Nếu hiện tượng này xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, thì có thể liên quan đến tiểu đường.
Chuột rút do tiểu đường thường xảy ra ở bắp chân, kéo dài vài phút, sau đó có thể để lại cảm giác đau âm ỉ. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần thì không nên chủ quan.
Một kiểu đau khác dễ bị bỏ qua là cảm giác đau âm ỉ, nặng chân hoặc mỏi sâu trong cơ. Cơn đau này thường không rõ vị trí cụ thể và có thể xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm.
Người bệnh đôi khi còn thấy chân lạnh, da nhợt hoặc dễ mệt khi đi lại. Đây là dấu hiệu quan trọng vì nếu kéo dài có thể dẫn đến loét hoặc tổn thương nghiêm trọng ở chi dưới.
Không phải lúc nào đau chân cũng được mô tả là đau. Một số người cảm thấy chân rất khó chịu, như có kiến bò hoặc ngứa sâu bên trong, khiến họ phải liên tục cử động chân mới dễ chịu hơn.
Tình trạng này thường xuất hiện vào buổi tối hoặc khi nằm nghỉ, làm người bệnh khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Đây là biểu hiện của hội chứng chân không yên, một rối loạn có liên quan đến tiểu đường, đặc biệt khi đã có tổn thương thần kinh, theo Verywell Health.
