Mithril Defense, công ty có trụ sở tại Austin, Texas, đang lắp đặt các phi đội drone có tên Mũi tên đen cho các trường học ở Florida và Georgia, nhằm giảm thương vong cho học sinh bằng cách tiếp cận kẻ tấn công nhanh hơn cảnh sát hay nhân viên an ninh trường học.
Chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường là một giải pháp kết hợp giữa drone trọng lượng nhẹ, giá thành thấp với quy trình giám sát và vận hành từ xa. Trong trường hợp khẩn cấp, những drone này sẽ được điều khiển bởi đội ngũ phi công tại trụ sở công ty ở Austin, Texas. Thiết bị có thể phát ra tiếng rít chói tai, nháy đèn flash và phun hơi cay để ngăn chặn kẻ tấn công.
Trang bị drone cho trường học nằm trong chương trình do bang chi trả để tăng cường an ninh và giảm thiểu bạo lực súng đạn. “Đây là một cuộc cách mạng”, Đại úy Todd Smith thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Volusia, người giám sát an toàn và an ninh cho các trường học trong hạt này ở Florida, cho biết.
Các thiết bị được lắp đặt tại trường trung học Deltona vào 6/4 và sẵn sàng sử dụng vào mùa thu này. “Đây chính là tương lai”, ông Smith nói.
Khác với drone của cảnh sát chỉ được điều động sau cuộc gọi báo khẩn cấp, máy móc của Mithril được thiết lập sẵn trong các hộp gắn trên trần nhà, sạc điện cho đến khi có mối đe dọa xuất hiện.
Thành lập vào năm 2023, Mithril lần đầu tiên thử nghiệm ý tưởng này tại một ngôi trường bỏ hoang ở Austin năm 2024. Kể từ đó, công ty đã thực hiện hàng chục đợt diễn tập với lực lượng chức năng và diễn viên, với kịch bản rút ra từ các vụ xả súng trong quá khứ.
Sử dụng công cụ phần mềm tạo nên trò chơi điện tử Fortnite, Mithril tạo ra các bản mô phỏng 3D của trường học nơi drone sẽ hoạt động, cung cấp cho phi công hình ảnh chi tiết về các lớp học và hành lang.
Trong trường hợp có mối đe dọa, các drone và camera đi kèm sẽ cung cấp hình ảnh giám sát thời gian thực. Drone bay theo nhóm ba chiếc, sử dụng kết nối mã hóa và có thời lượng pin trung bình 10-15 phút.
Thông qua một ứng dụng, các quan chức thực thi pháp luật địa phương có thể truy cập vào hình ảnh từ drone và sơ đồ 3D của trường học. Đội ngũ của Mithril sẽ tuân thủ chỉ đạo của cảnh sát trong hầu hết các trường hợp, nhưng họ có quyền hành động độc lập nếu xảy ra tấn công, các giám đốc điều hành cho biết.
“Chúng tôi có thể quan sát mọi góc khuất, chúng tôi sẽ lao qua mọi cánh cửa trước vì chúng tôi không quan tâm mình có bị bắn hay không, chúng tôi chỉ là kim loại và nhựa”, Christian Van Sloun, trưởng nhóm điều khiển của Mithril, nói về phi đội drone.
Ông nói thêm rằng nếu drone bị bắn hạ, ông có thể dễ dàng quay sang đồng nghiệp và hướng dẫn họ vị trí của kẻ xả súng. “Nó giống như việc gian lận trong trò chơi điện tử sau khi bạn vừa mất mạng vậy”, Sloun nói.
Ý tưởng về chương trình Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến từ Justin Marston, doanh nhân người Anh đồng sáng lập Mithril, sau khi ông xem video về những chiếc drone nhỏ của Ukraine cản trở lính Nga có vũ trang.
“Tầm nhìn của chúng tôi là có mặt tại mọi trường học trên toàn quốc và xóa sổ các vụ xả súng hàng loạt”, Marston nói.
Marston và người đồng sáng lập Bill King, cựu chỉ huy đặc nhiệm SEAL của hải quân Mỹ, đã tập hợp một đội ngũ từ người kỳ cựu trong quân đội và cảnh sát, đến một nhóm phi công đua drone hàng đầu đất nước, trong đó có những người chỉ mới 18 tuổi.
Công ty đang cung cấp công nghệ tại Florida và Georgia sau khi mỗi bang phê duyệt hơn 500.000 USD cho triển khai drone trong trường học. Một nhóm phụ huynh ở Texas cũng đã gây quỹ được hơn 200.000 USD với mục tiêu đưa Thiên thần Hộ mệnh Học đường đến một trường trung học gần Houston. Dịch vụ drone có giá 5,38 USD mỗi m2 một năm, tương đương 8 USD cho mỗi trẻ em một tháng.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng công nghệ drone có thể dẫn đến việc sử dụng vũ lực quá mức và không đáng có.
“Một khi việc sử dụng vũ lực trở nên quá dễ dàng và không đi kèm rủi ro – điều mà người ta có thể thực hiện từ xa khi đang ngồi trong phòng kỹ thuật – thì hệ quả tất yếu là nó sẽ bị lạm dụng”, Jay Stanley, nhà phân tích chính sách cấp cao tại Hiệp hội Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), nhận định.
Mithril khẳng định drone của họ sẽ chỉ được triển khai trong các tình huống có kẻ xả súng, dù Marston thừa nhận có khả năng học sinh vô tình bị thương khi drone đang vận hành. “Chúng tôi tin rằng mình có thể giúp ích trong phần lớn các vụ xả súng hàng loạt”, ông nói.
Mithril không phải là công ty đầu tiên cố gắng cung cấp drone cho an ninh trường học. Năm 2022, Axon Enterprise đã bắt đầu nghiên cứu hệ thống drone trang bị súng điện Taser để giải quyết các vụ xả súng hàng loạt, nhưng sau đó công ty đã hủy bỏ kế hoạch do hội đồng cố vấn đạo đức phản đối dự án.
Các quan chức thực thi pháp luật và giám đốc điều hành công ty Mithril cho biết họ đã tham khảo ý kiến của đông đảo phụ huynh trước khi phê duyệt công nghệ này.
“Khi biết chúng tôi là một trong những nơi đầu tiên thực hiện chương trình thí điểm này, ban đầu tôi có chút lo lắng”, Jessica Clayton, người có hai con đang theo học tại trường trung học Deltona, chia sẻ. “Nhưng đồng thời, tôi hiểu rằng phải có nơi nào đó là điểm bắt đầu và hy vọng chương trình có thể mang lại ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng”.
Mithril muốn mở rộng ra ngoài phạm vi trường học để trở thành lực lượng an ninh chủ chốt cho cả các công ty tư nhân và cơ quan chính phủ. Công ty cho biết họ đang tiến hành các buổi trình diễn cho các công ty dầu khí, tài chính và bán lẻ.
Một số chuyên gia về quyền riêng tư và thực thi pháp luật lo ngại rằng công nghệ này có thể dễ bị tấn công mạng, dẫn đến việc lạm dụng vũ lực hoặc làm chệch hướng nguồn lực khỏi các biện pháp an toàn hiệu quả hơn.
“Chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần thực sự trong trường học và chúng ta nên ưu tiên giải quyết vấn đề đó”, Barry Friedman, giáo sư luật kiêm chuyên gia về chính sách cảnh sát tại Đại học New York, bình luận.
Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng - Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, Trưởng đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng - đã có bài phát biểu tham luận tại phiên toàn thể trong khuôn khổ chương trình nghị sự hội nghị Mạng lưới các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN (APCN) lần thứ 10, với chủ đề "Nâng cao năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình thông qua huấn luyện".
Hội nghị diễn ra từ ngày 4 đến 8-5 tại Philippines theo hình thức trực tuyến.
Phát biểu tham luận, Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng đánh giá cao tầm quan trọng và ý nghĩa của hội nghị lần này.
Bởi diễn đàn là cơ chế quan trọng giúp ASEAN duy trì hợp tác, nâng cao năng lực huấn luyện để đóng góp hiệu quả hơn cho hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong bối cảnh đối mặt nhiều thách thức như khủng hoảng thanh khoản, cắt giảm ngân sách, lực lượng và môi trường an ninh phức tạp với các mối đe dọa phi truyền thống gia tăng.
Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng nhấn mạnh chất lượng huấn luyện là yếu tố then chốt. Đồng thời chia sẻ một số kinh nghiệm như trong huấn luyện chuẩn bị năng lực cho lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Ông cho biết Việt Nam đã chủ động, tích cực nâng cao năng lực tự chủ, chuẩn hóa các khóa huấn luyện chuyên sâu đạt chuẩn quốc tế.
Đến nay, Việt Nam đã có Trung tâm Huấn luyện cấp cứu chấn thương nâng cao (ITLS) đạt chuẩn quốc tế đầu tiên tại Đông Nam Á và vừa qua đã được Cục Hoạt động hòa bình Liên hợp quốc trao chứng nhận Khóa huấn luyện Sĩ quan tham mưu Liên hợp quốc (UNSOC) đạt chuẩn huấn luyện tiền triển khai của Liên hợp quốc.
Trên cơ sở đó, trung tâm huấn luyện của cục đang được phát triển thành cơ sở huấn luyện chất lượng cao, có uy tín trong khu vực và quốc tế.
Tại hội nghị, các đại biểu đánh giá cao tham luận của Việt Nam với nhiều kinh nghiệm thiết thực, phía Philippines cũng đề nghị Việt Nam cử đội giảng viên cơ động chia sẻ kinh nghiệm trong khu vực...
Hội nghị cũng bàn phương hướng hoạt động APCN năm 2026 và thời gian tới, tiếp tục khẳng định vai trò cơ chế hợp tác hiệu quả trong kết nối, điều phối, nâng cao năng lực giữa các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN, góp phần tăng cường hợp tác và đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN, thúc đẩy hợp tác đa phương về gìn giữ hòa bình.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch chiều 1-5 (giờ Việt Nam), giá dầu thế giới lại đồng loạt tăng. Trong đó giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng hơn 1% lên 111,63 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ tăng gần 1% lên 105,54 USD.
Trước đó, giá dầu thậm chí từng nhảy vọt qua mốc 126 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ năm 2022, phản ánh tâm lý lo ngại của thị trường trước bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.
Mặc dù Mỹ - Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hơn 3 tuần và chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố "chấm dứt" thù địch với Tehran, nhưng căng thẳng vẫn chưa thật sự hạ nhiệt. Các kịch bản quân sự vẫn đang được chuẩn bị, làm gia tăng nguy cơ xung đột bùng phát trở lại và gây cú sốc mới cho thị trường năng lượng.
Hiện Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân nhằm gây sức ép buộc Tehran quay lại bàn đàm phán, còn Iran kiên quyết từ chối mở lại eo biển Hormuz nếu các biện pháp này không được dỡ bỏ.
Trong khi đó, lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới - vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng và là điểm nghẽn lớn nhất của thị trường.
Nhà phân tích Anushree Ganeriwala của Economist Intelligence Unit nhận định thị trường đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào biến số này, do đó nếu dòng chảy dầu không sớm phục hồi, giá có thể tiếp tục leo thang.
Thực tế, việc đóng cửa kéo dài hơn 50 ngày đã khiến khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày bị "kẹt", tạo ra cú sốc nguồn cung chưa từng có.
Bên cạnh đó, dù giá dầu chưa chạm mức lịch sử như năm 2008, tác động thực tế lên nền kinh tế vẫn rất lớn do thiếu hụt nguồn cung. Lý do là các quốc gia đang tiêu thụ nhanh chóng dầu dự trữ khẩn cấp để bù đắp sự thâm hụt đó.
Ngân hàng Goldman Sachs ước lượng dầu dự trữ toàn cầu có thể giảm từ 8,2 tỉ thùng trước chiến sự xuống dưới 7,4 tỉ thùng nếu khủng hoảng kéo dài đến cuối tháng 5.
Tại châu Á, nhiều quốc gia đã bắt đầu "thấm đòn", áp dụng hàng loạt biện pháp như cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu, thậm chí hạn chế cung cấp khí đốt và cắt giảm giao thông công cộng.
Theo JPMorgan, nhu cầu dầu toàn cầu đã giảm tới 4,3 triệu thùng/ngày trong tháng 4, chủ yếu tại châu Á và Trung Đông. Bà Bridget Payne (Oxford Economics) dự báo nhu cầu sẽ tiếp tục bị kéo giảm do chi phí nhiên liệu tăng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng không.
Hiện tượng này cho thấy giá dầu cao đang bắt đầu "phá hủy nhu cầu", buộc các nền kinh tế phải điều chỉnh hành vi tiêu dùng năng lượng.
Nhà kinh tế học Paul Krugman cảnh báo một cuộc suy thoái toàn diện trên toàn cầu là hoàn toàn có thể xảy ra nếu eo Hormuz tiếp tục bị đóng cửa trong 3 tháng tới.
Trong khi đó, chuyên gia Jim Reid từ Deutsche Bank cho rằng thế giới đang đối mặt với nguy cơ "cú sốc lạm phát đình trệ kéo dài", khi giá năng lượng tăng đẩy lạm phát lên cao trong lúc tăng trưởng suy yếu. Thực tế, lợi suất trái phiếu tại nhiều nền kinh tế lớn đã tăng mạnh, còn lạm phát tại Mỹ đang ở mức 3,3%.
Do đó, nếu khủng hoảng nguồn cung và xung đột Trung Đông không sớm được giải quyết, thị trường dầu mỏ không chỉ đối mặt với biến động giá mạnh mà còn có thể trở thành tác nhân kích hoạt tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu mới.
Argentina bắt đầu gửi vật liệu di truyền của vi rút Andes (biến thể của vi rút Hanta) cùng thiết bị xét nghiệm tới Tây Ban Nha, Senegal, Nam Phi, Hà Lan và Anh trong nỗ lực hỗ trợ các nước truy vết. AP hôm qua dẫn thông báo của Bộ Y tế Argentina cho biết từ tháng 6.2025 đến ngày 5.5, nước này ghi nhận 101 ca nhiễm vi rút Hanta, tăng gấp đôi so với thời gian trước đó.
Con người thường nhiễm vi rút Hanta khi tiếp xúc với các loài gặm nhấm mang mầm bệnh, đặc biệt là chuột, trong khi khả năng lây từ người sang người rất hiếm gặp. Tuy nhiên, biến thể Andes được tìm thấy ở Nam Mỹ có thể gây ra hội chứng nghiêm trọng ở phổi với tỷ lệ tử vong cao.
Theo Bộ Y tế Argentina, gần 1/3 số ca mắc trong năm qua do biến thể này đã tử vong, và một số đợt bùng phát trước đây cho thấy đã xảy ra tình trạng lây nhiễm giữa người và người mắc chủng Andes.
Tờ The Guardian dẫn lời giới hữu trách xác nhận những hành khách mắc bệnh trên tàu MV Hondius dương tính với chủng vi rút Andes. Đến nay, 3 hành khách đã tử vong, một người đang được điều trị tích cực tại bệnh viện ở Nam Phi, và 3 bệnh nhân được sơ tán khỏi tàu hôm 6.5. Thêm một người đàn ông rời tàu trước đó cũng được xác nhận dương tính với vi rút tại Thụy Sĩ. Du thuyền rời Ushuaia (Argentina) hôm 1.4, còn ca tử vong đầu tiên xảy ra hôm 11.4 là một công dân Hà Lan 70 tuổi. Thi thể người này tiếp tục được để trên tàu cho đến khi du thuyền cập cảng đảo Saint Helena (lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh ở Nam Đại Tây Dương) gần 2 tuần sau.
Người vợ 69 tuổi của nạn nhân sau đó di chuyển bằng máy bay từ đảo Saint Helena đến Nam Phi. Hãng hàng không KLM (Hà Lan) hôm qua cho biết bà có mặt trong thời gian ngắn trên chuyến bay hôm 25.4 từ Saint Helena tới Johannesburg (Nam Phi) trong lúc xuất hiện triệu chứng bệnh. Người này được đưa xuống máy bay trước giờ khởi hành, và sau đó mua vé chuyến bay khác của Hãng Airlink (Nam Phi). Chuyến bay của Airlink có 82 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn. Đến sân bay Johannesburg, người bệnh ngã quỵ và tử vong tại bệnh viện hôm 26.4. Chính bà đã tiếp xúc với nữ tiếp viên hãng KLM vừa nhập viện ở Amsterdam, theo AFP hôm qua. Trước khi lên tàu MV Hondius, hai vợ chồng nói trên đi du lịch ở Argentina, Uruguay và Chile.
Lo ngại cũng gia tăng khi giới hữu trách Hà Lan phát hiện khoảng 40 hành khách hôm 23.4 đã rời tàu MV Hondius lên đảo Saint Helena, theo báo El País. Nhóm này đã quay về nước, trong đó có Mỹ.
Tờ The New York Times hôm qua đưa tin giới chức y tế tại ít nhất 3 tiểu bang của Mỹ, gồm Georgia, California và Arizona, đang theo dõi tình trạng sức khỏe những người này. Con tàu nói trên hiện hướng đến quần đảo Canary sau khi Tây Ban Nha đồng ý cho tàu cập cảng dù chính quyền quần đảo Canary tỏ ra lo ngại. Hiện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đang tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến.
