Theo các nguồn tin, nỗ lực đưa ra thỏa thuận ngừng bắn gần như tan vỡ sau khi một cuộc tấn công của Iran vào một cơ sở hóa dầu của Ả Rập Xê Út đã làm Riyadh phẫn nộ và đe dọa làm chệch hướng tiến trình ngoại giao kéo dài nhiều tuần.
Trong bối cảnh hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran đồng ý ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz gần kết thúc, các quan chức Pakistan đã nỗ lực truyền đi thông điệp cho Washington và Tehran.
Một nguồn tin cho biết nỗ lực của Pakistan bao gồm việc liên lạc trực tiếp với các quan chức cấp cao của tất cả các bên, trong đó có ông Trump, Phó tổng thống Mỹ JD Vance và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, cũng như Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Sau vài giờ “căng thẳng, nghẹt thở” mà “các cuộc đàm phán gần như đổ vỡ”, Iran đã đồng ý ngừng bắn tạm thời vô điều kiện và bước vào đàm phán.
Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Pakistan đã làm việc suốt đêm, trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran, Ả Rập Xê Út và các quan chức khác cho đến khi ông Trump công bố đạt được ngừng bắn vào ngày 7.4 theo giờ Mỹ (rạng sáng 8.4 tại Pakistan).
Nguồn tin cho biết vài phút trước khi ông Trump đăng tải thông báo, ông đã điện đàm với Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir.
Dù bày tỏ “sự giận dữ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay” với Iran về cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út – quốc gia mà Pakistan có hiệp ước phòng thủ chung và có thể khiến nước này bị kéo vào cuộc chiến – Islamabad vẫn muốn Washington đảm bảo rằng Mỹ sẽ kiềm chế các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran.
Các quan chức Iran nói rằng họ đã phát động cuộc tấn công vào khu phức hợp hóa dầu ở Jubail sau một cuộc tấn công của Israel vào một cơ sở hóa dầu của Iran. Họ nói thêm rằng Tehran không thể bước vào đàm phán nếu các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn.
Pakistan sau đó đã nói với quan chức Mỹ rằng các hành động của Israel đang gây nguy hiểm cho các nỗ lực hòa bình và Islamabad có thể không thuyết phục được Iran ngồi vào bàn đàm phán. Chỉ sau khi nhận được sự đảm bảo rằng Israel sẽ kiềm chế, Pakistan mới có thể thuyết phục Tehran đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời.
Một nguồn thạo tin tiết lộ Israel đã phản đối một thỏa thuận với Iran vì tin rằng Tel Aviv có thể đạt được nhiều thành quả hơn về mặt quân sự để làm suy yếu hơn nữa ban lãnh đạo của Iran, nhưng cuối cùng Israel đã ủng hộ quyết định của ông Trump. Nguồn tin thứ hai tiết lộ Israel đã gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không đạt thỏa thuận với Tehran.
Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào tối 8.4, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel vẫn chưa đạt được tất cả các mục tiêu của mình, nhưng có thể làm như vậy thông qua một thỏa thuận Mỹ – Iran hoặc bằng cách tiếp tục giao tranh.
Reuters cho hay giới chức tại Islamabad đã làm việc xuyên đêm nhằm vận động Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn.
Một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ Iran đã đề xuất công nhận chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy eo biển Hormuz. Tehran cũng yêu cầu quyền theo đuổi năng lượng hạt nhân và đạt được các thỏa thuận phòng thủ song phương với các quốc gia trong khu vực.
Trong khi đó, các nhà đàm phán muốn hướng đến việc tránh xa các vấn đề mà các bên khó nhượng bộ trong thời gian ngắn. Nhà Trắng tiết lộ các cuộc đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột dự kiến bắt đầu vào ngày 11.4.
Vào thời điểm ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gửi đề nghị đàm phán đến 2 nước, trời đã gần sáng ở Islamabad.
“Chúng tôi đã làm việc xuyên đêm. Nếu chúng ta biến điều này thành một cuốn sách, nó sẽ đóng vai trò như một bài học lớn cho quốc gia này và cho các thế hệ mai sau, về cách không bỏ cuộc trong một tình huống vô vọng”, ông Sharif phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 8.4.
Calbee, công ty có trụ sở tại Tokyo chuyên sản xuất khoai tây chiên và ngũ cốc, ngày 13/5 thông báo sẽ thay đổi bao bì của 14 sản phẩm bắt đầu từ 25/5. Theo đó, bao bì các gói snack này chỉ còn màu đen và trắng, nhằm "ứng phó linh hoạt với các điều kiện địa chính trị đang thay đổi nhanh chóng".
Sản phẩm khoai tây chiên ít muối của Calbee, được gọi là "usu shio", trước đây có bao bì màu cam sáng với hình ảnh những miếng khoai tây chiên màu vàng và linh vật người khoai tây đội mũ. Bao bì mới chỉ còn chữ đơn sắc, do công ty đang thiếu hụt mực in.
Mực in cho các bao bì nhiều màu sắc có nguồn gốc từ naphtha, sản phẩm liên quan đến dầu mỏ. Tuy nhiên, eo biển Hormuz bị đóng cửa vì cuộc chiến Iran đã đẩy giá dầu và các sản phẩm phụ đi kèm tăng cao, đồng thời gây ra thiếu hụt nguồn cung. Nhật Bản gần như phụ thuộc hoàn toàn vào dầu mỏ nhập khẩu.
"Biện pháp này nhằm mục đích giúp duy trì nguồn cung sản phẩm ổn định", công ty giải thích. "Chúng tôi vẫn cam kết duy trì nguồn cung ổn định các sản phẩm an toàn, chất lượng cao và mong nhận được sự thông cảm của quý khách".
Theo công ty, dù đổi bao bì nhưng sản phẩm bên trong vẫn giữ nguyên. Hiện chưa rõ thời gian thay đổi bao bì kéo dài bao lâu.
Calbee thành lập năm 1949, có hơn 5.000 nhân viên. Các sản phẩm ăn vặt (snack) nổi tiếng của công ty được bày bán rộng rãi tại các cửa hàng tiện lợi ở Nhật Bản và được xuất khẩu sang Mỹ, Trung Quốc và Australia.
Chính phủ Nhật Bản đã nỗ lực xoa dịu nỗi lo lắng của người dân và doanh nghiệp liên quan đến tình trạng thiếu hụt năng lượng bằng cách xả kho dự trữ dầu quốc gia.
"Cấm cử động, nếu không ta sẽ hiến tế các ngươi", Julio Cesar Jasso, 27 tuổi, hét lớn khi cầm súng đứng trên phần đỉnh đền thờ tại Kim tự tháp Mặt Trăng tại khu di tích Teotihuacan hôm 20/4, theo video do du khách quay lại và được truyền thông Mỹ công bố ngày 21/4.
Hàng chục du khách có mặt ở trên đỉnh kim tự tháp hoảng sợ nằm rạp xuống, những người khác bắt đầu chạy xuống bậc thang. Jasso đã xả đạn vào nhóm người này, trong khi đe dọa những người mắc kẹt trên đỉnh kim tự tháp.
Một du khách Canada thiệt mạng, 13 người bị thương trong vụ xả súng. Nhiều người bị thương do ngã khi tìm cách tháo chạy. "Tôi thấy một người đàn ông nhảy xuống, cố chạy thoát, nhưng ngã đập lưng xuống đất. Cảnh tượng đó thật sự kinh hoàng", Brenda Lee, du khách Canada, kể lại.
Jasso sau đó tự sát khi lực lượng an ninh tiếp cận. Cảnh sát đã phát hiện một con dao, một khẩu súng cùng đạn dược tại hiện trường, xác nhận Jasso là nghi phạm duy nhất thực hiện vụ tấn công.
Kim tự tháp Mặt Trăng cao 42 m, thuộc Quần thể Kim tự tháp Teotihuacan, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Đây là hệ thống công trình đồ sộ nằm ở rìa thủ đô Mexico City, do ba nền văn minh cổ đại khác nhau xây dựng, là một trong những điểm du lịch quan trọng nhất của Mexico.
Cư dân từng sinh sống tại Teotihuacan tin rằng đây chính là nơi khởi nguyên của thời gian, nơi các vị thần đã tự hiến tế để tạo ra Mặt Trời, Mặt Trăng và thiết lập quỹ đạo cho chúng.
Các nhà khảo cổ đã khai quật được nhiều hài cốt với đôi tay dường như bị trói quặt ra sau lưng, bị chặt đầu hoặc bị đâm tại kim tự tháp, dấu tích cho thấy các vụ hiến tế người từng xảy ra ở đây. Phần lớn nạn nhân bị đưa tới kim tự tháp hiến tế từ những vùng xa xôi của Trung Mỹ.
"Cư dân cổ đại ở đây tin rằng tục hiến tế người giúp duy trì các chu kỳ của tạo hóa và để trả món nợ với các vị thần. Con người đang góp phần giúp Mặt trời tiếp tục mọc", David Carballo, một nhà khảo cổ học tại Đại học Boston, người từng tham gia khai quật một phần của kim tự tháp, cho biết.
Tuy nhiên, hành vi hiến tế người ở Kim tự tháp Mặt Trăng xảy ra từ cách đây khoảng 1.500 năm, nhiều thế kỷ trước khi người Aztec đến định cư tại Teotihuacan vào khoảng năm 1300, Carballo cho hay.
Một hướng dẫn viên địa phương cho biết giới chức từng tiến hành kiểm tra an ninh du khách tại khu di tích, nhưng biện pháp này về sau đã bị ngừng lại. Viện Nhân học và Lịch sử Quốc gia Mexico cho biết khu di tích sẽ đóng cửa sau vụ xả súng, cho tới khi có thông báo mới.
Trong cuộc gặp gỡ báo chí tại Nhà Trắng ngày 13/4, một phóng viên nêu việc Giám mục Robert Barron ở Minnesota đã bình luận rằng Tổng thống Trump "nợ Giáo hoàng Leo một lời xin lỗi". Phóng viên này đặt câu hỏi liệu ông Trump có xin lỗi Giáo hoàng hay không.
"Không, tôi sẽ không làm vậy, vì Giáo hoàng Leo đã nói những điều sai lầm. Ông ấy phản đối kịch liệt những gì tôi đang làm đối với Iran trong khi chúng ta không thể để một Iran có hạt nhân. Giáo hoàng Leo sẽ không hài lòng với kết quả cuối cùng đâu", Tổng thống Mỹ trả lời.
"Tôi nghĩ ông ấy rất yếu kém về vấn đề tội phạm và những thứ khác, nên tôi sẽ không xin lỗi", Tổng thống cho biết thêm. "Ông ấy lên tiếng trước và tôi chỉ đáp lại Giáo hoàng mà thôi".
Trong lễ cầu nguyện buổi tối tại Vương cung thánh đường Thánh Peter hôm 12/4, cùng ngày Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán trực tiếp tại Pakistan, Giáo hoàng Leo XIV cho rằng "đã quá đủ với thói sùng bái cái tôi và tiền bạc, đã quá đủ với sự phô trương quyền lực, đã quá đủ với chiến tranh". Ông đề nghị các lãnh đạo dừng các quyết định tấn công lẫn nhau để ngồi vào bàn đàm phán hòa bình.
Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV đã thường xuyên chỉ trích cuộc chiến Iran và kêu gọi chấm dứt xung đột.
Tổng thống Trump tối 12/4 tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông "yếu đuối trong việc chống tội phạm và rất tệ trong chính sách đối ngoại".
Ông Trump nói Giáo hoàng Leo XIV "không có tinh thần Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA)", dù ông là người Mỹ. "Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không muốn một Giáo hoàng cho rằng thật tệ khi Mỹ tấn công Venezuela, đất nước đã chuyển lượng lớn ma túy vào Mỹ", Tổng thống viết.
Ngày 13/4, Giáo hoàng trả lời các phóng viên rằng thông điệp kêu gọi hòa bình và hòa giải của Vatican bắt nguồn từ Phúc âm và ông "không e sợ chính quyền Trump".
Giáo hoàng cho hay ông không công kích trực tiếp vào Tổng thống Trump hay bất kỳ ai khác thông qua lời kêu gọi hòa bình chung của mình cũng như những chỉ trích về cuộc chiến tại Iran và các cuộc xung đột khác trên thế giới.
"Tôi sẽ tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ chống lại chiến tranh, nỗ lực thúc đẩy hòa bình, đối thoại và chủ nghĩa đa phương giữa các quốc gia để tìm ra giải pháp cho những vấn đề", ông nói.
