“Cấm cử động, nếu không ta sẽ hiến tế các ngươi”, Julio Cesar Jasso, 27 tuổi, hét lớn khi cầm súng đứng trên phần đỉnh đền thờ tại Kim tự tháp Mặt Trăng tại khu di tích Teotihuacan hôm 20/4, theo video do du khách quay lại và được truyền thông Mỹ công bố ngày 21/4.
Hàng chục du khách có mặt ở trên đỉnh kim tự tháp hoảng sợ nằm rạp xuống, những người khác bắt đầu chạy xuống bậc thang. Jasso đã xả đạn vào nhóm người này, trong khi đe dọa những người mắc kẹt trên đỉnh kim tự tháp.
Một du khách Canada thiệt mạng, 13 người bị thương trong vụ xả súng. Nhiều người bị thương do ngã khi tìm cách tháo chạy. “Tôi thấy một người đàn ông nhảy xuống, cố chạy thoát, nhưng ngã đập lưng xuống đất. Cảnh tượng đó thật sự kinh hoàng”, Brenda Lee, du khách Canada, kể lại.
Jasso sau đó tự sát khi lực lượng an ninh tiếp cận. Cảnh sát đã phát hiện một con dao, một khẩu súng cùng đạn dược tại hiện trường, xác nhận Jasso là nghi phạm duy nhất thực hiện vụ tấn công.
Kim tự tháp Mặt Trăng cao 42 m, thuộc Quần thể Kim tự tháp Teotihuacan, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Đây là hệ thống công trình đồ sộ nằm ở rìa thủ đô Mexico City, do ba nền văn minh cổ đại khác nhau xây dựng, là một trong những điểm du lịch quan trọng nhất của Mexico.
Cư dân từng sinh sống tại Teotihuacan tin rằng đây chính là nơi khởi nguyên của thời gian, nơi các vị thần đã tự hiến tế để tạo ra Mặt Trời, Mặt Trăng và thiết lập quỹ đạo cho chúng.
Các nhà khảo cổ đã khai quật được nhiều hài cốt với đôi tay dường như bị trói quặt ra sau lưng, bị chặt đầu hoặc bị đâm tại kim tự tháp, dấu tích cho thấy các vụ hiến tế người từng xảy ra ở đây. Phần lớn nạn nhân bị đưa tới kim tự tháp hiến tế từ những vùng xa xôi của Trung Mỹ.
“Cư dân cổ đại ở đây tin rằng tục hiến tế người giúp duy trì các chu kỳ của tạo hóa và để trả món nợ với các vị thần. Con người đang góp phần giúp Mặt trời tiếp tục mọc”, David Carballo, một nhà khảo cổ học tại Đại học Boston, người từng tham gia khai quật một phần của kim tự tháp, cho biết.
Tuy nhiên, hành vi hiến tế người ở Kim tự tháp Mặt Trăng xảy ra từ cách đây khoảng 1.500 năm, nhiều thế kỷ trước khi người Aztec đến định cư tại Teotihuacan vào khoảng năm 1300, Carballo cho hay.
Một hướng dẫn viên địa phương cho biết giới chức từng tiến hành kiểm tra an ninh du khách tại khu di tích, nhưng biện pháp này về sau đã bị ngừng lại. Viện Nhân học và Lịch sử Quốc gia Mexico cho biết khu di tích sẽ đóng cửa sau vụ xả súng, cho tới khi có thông báo mới.
Cục Hàng không Dân dụng Mỹ ngày 14/5 cho biết Sân bay Quốc tế Palm Beach ở hạt Palm Beach sẽ được đổi thành "Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump" từ ngày 9/7. Đây là địa điểm mới nhất trong loạt công trình, tổ chức, chương trình chính phủ, tàu chiến và cả tiền tệ được đặt theo tên Tổng thống Mỹ.
Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy trước đó nói rằng mã định danh ba chữ cái của sân bay cũng sẽ được đổi từ PBI thành DJT, viết tắt theo tên của ông Trump.
Joe Abruzzo, lãnh đạo hạt Palm Beach, cho biết sân bay đang cân nhắc một loạt nâng cấp nhằm trở thành cơ sở "đẳng cấp thế giới" sau khi đổi tên. Các hạng mục được thảo luận có thể gồm xây dựng nhà ga hiện đại hơn và nâng cấp toàn diện trải nghiệm của hành khách.
Phát biểu hôm 1/5 ở West Palm Beach, Tổng thống Trump cũng ngụ ý sân bay sắp được nâng cấp quy mô lớn, song không nêu cụ thể. "Chúng tôi có rất nhiều kế hoạch. Nhiều hạng mục tuyệt vời sẽ được bổ sung, giúp sân bay lớn hơn và tốt hơn. Tôi không nghĩ sẽ có sân bay nào trong cả nước tốt bằng sân bay của các bạn", ông nói.
Thống đốc Florida Ron DeSantis ngày 30/3 ký ban hành đạo luật chuyển giao cho bang Florida quyền đặt tên các sân bay thương mại lớn, trong đó có PBI. Theo luật này, PBI sẽ được đổi tên thành "Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump" sau khi hoàn tất mọi thủ tục phê duyệt cần thiết, trong đó cần sự chấp thuận của Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).
Đạo luật chỉ ảnh hưởng đến tên gọi của sân bay. Hoạt động vận hành, sở hữu và cơ chế quản lý của hạt Palm Beach, nơi sở hữu PBI, sẽ không thay đổi.
Các hoạt động chuyển đổi, như cập nhật bảng hiệu, nhận diện thương hiệu và tài liệu phục vụ công chúng, sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Bang Florida có thể cấp ngân sách hỗ trợ cho quá trình này, nhưng khoản kinh phí đang chờ được phê duyệt. Mọi hoạt động và dịch vụ của sân bay sẽ tiếp tục diễn ra bình thường, không bị gián đoạn.
Chi phí ước tính cho dự án đổi tên vào khoảng 5,5 triệu USD. Các thành viên đảng Dân chủ tại Florida đã phản đối đổi tên, cho rằng không phù hợp khi đặt công trình công cộng theo tên tổng thống đương nhiệm.
Palm Beach là thị trấn nổi tiếng với bãi cát trải dài và các khu biệt thự xa hoa. PBI chỉ cách khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump khoảng vài km. Khi thông qua dự luật đổi tên sân bay hồi tháng 2, các nghị sĩ Cộng hòa ở nghị viện Florida nói họ muốn làm vậy bởi ông Trump là "tổng thống đầu tiên thường trú tại bang".
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể "tiến tới vòng đàm phán thứ hai" trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Islamabad, Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Hai quan chức Pakistan cùng ngày cũng cho biết nước này đã đề xuất tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran trong những ngày tới, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần kết thúc. Thỏa thuận hiện tại có hiệu lực từ ngày 8/4.
Một quan chức Mỹ cho biết Geneva cũng có thể được lựa chọn làm nơi tổ chức đàm phán.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói rằng sẵn sàng chấp nhận "một thỏa thuận cân bằng và công bằng" nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực.
Ông nói trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là "tiêu chuẩn kép" từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington "tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế".
Phó tổng thống Mỹ JD Vance trong khi đó tuyên bố rằng việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không là tùy thuộc vào Iran.
"Chúng ta cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân. Nếu Iran sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đó, đây có thể là một thỏa thuận rất tốt cho cả hai nước. Nếu họ không sẵn sàng đáp ứng, mọi chuyện tùy ở họ", ông Vance nói.
Phó tổng thống Mỹ cho biết trong cuộc thảo luận cuối tuần trước ở Pakistan, Washington và Tehran đã có cuộc trao đổi tích cực. Mỹ đã nêu rõ những điều khoản nào với họ là bắt buộc, cũng như những điểm có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
Ông thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận mà cần quay về Tehran xin ý kiến từ cấp cao hơn.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, với sự tham gia của nước chủ nhà. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Trong ngày 6.5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc gặp người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc).
Hai ngoại trưởng đã thảo luận nhiều vấn đề về quan hệ song phương, đặc biệt là những diễn biến căng thẳng hiện nay ở Trung Đông.
Theo AP, ông Vương Nghị kêu gọi một lệnh ngừng bắn toàn diện trong cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran, cho biết Bắc Kinh quan ngại sâu sắc trước xung đột đã kéo dài hơn 2 tháng qua.
“Cuộc xung đột không chỉ gây ra những tổn thất nặng nề cho người dân Iran mà còn tác động nghiêm trọng đến hòa bình khu vực và toàn cầu”, Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh.
Đài Al Jazeera dẫn thông cáo từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho hay ông Vương kêu gọi Mỹ và Iran mở cửa lại eo biển Hormuz “sớm nhất có thể”.
"Chúng tôi cho rằng việc ngừng bắn toàn diện là yêu cầu cấp bách và tình trạng nối lại các hành động thù địch là không thể chấp nhận được. Điều đặc biệt quan trọng nữa là phải kiên định cam kết đối thoại và đàm phán", ông Vương Nghị phát biểu.
Trao đổi với người đồng cấp Trung Quốc, Ngoại trưởng Iran Araghchi nhấn mạnh Trung Quốc là một người bạn thân thiết của Iran và sự hợp tác song phương “thậm chí sẽ trở nên mạnh mẽ hơn trong tình hình hiện nay”, Đài ISNA của Iran đưa tin.
“Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong các cuộc đàm phán. Chúng tôi chỉ chấp nhận một thỏa thuận công bằng và toàn diện”, ông Araghchi nêu thêm.
Trước cuộc hội đàm của hai ngoại trưởng Trung Quốc và Iran, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 5.5 kêu gọi Bắc Kinh truyền đi thông điệp đến Tehran rằng Iran cần mở cửa eo biển Hormuz. Ông Rubio cho rằng hành động đóng cửa Hormuz của Iran hiện nay khiến nước này “bị cô lập toàn cầu”. “Tôi hy vọng phía Trung Quốc sẽ nói cho ông ấy (Araghchi) biết những điều cần được nói”, ông Rubio nhấn mạnh.
Chuyến thăm của ông Araghchi đến Trung Quốc diễn ra một tuần trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến đến Bắc Kinh để tham dự hội nghị thượng đỉnh, mà phía Nhà Trắng thông báo sẽ diễn ra ngày 14 - 15.5. Nếu kế hoạch diễn ra, đó sẽ là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ đến Trung Quốc kể từ năm 2017.
