Giữa tháng 3, xã Sơn Lộ, tỉnh Cao Bằng chào đón đoàn tình nguyện “Kỷ yếu trên bản” bằng một trận mưa rừng. Con đường đất dẫn vào xã vốn đã khó đi, nay biến thành những rãnh bùn đỏ quạch. Những chiếc ôtô chở gần 100 thành viên phải nhích từng mét. Nhiều lần họ phải xuống đẩy xe vượt vũng lầy.
“Cảnh chúng tôi hay gặp trong 7 năm đi chụp ảnh ở vùng cao”, Lưu Minh Khương, 32 tuổi, trưởng đoàn nói. “Mỗi lần thấy mệt mỏi, tôi lại nhớ nụ cười của đám trẻ khi thấy mình trong khung hình làm động lực”.
Khương là người dân tộc Tày, quê ở bản Cây Thị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), làm nhiếp ảnh tự do tại Hà Nội. Năm 2019, trong chuyến đi săn ảnh tại Y Tý (Lào Cai), anh mang theo chiếc máy in ảnh. Thấy đám trẻ vây quanh, anh chụp và in tặng vài tấm.
“Hôm đó tôi chỉ mang đủ giấy in 5 tấm ảnh. Những đứa trẻ còn lại chạy theo xe, ánh mắt hụt hẫng khi thấy bạn có ảnh còn mình thì không khiến tôi áy náy”, chàng trai 32 tuổi kể. Anh tự hứa sẽ quay lại để tất cả đều có ảnh.
Từ tiếc nuối đó, Khương nảy ra ý tưởng chụp ảnh kỷ yếu cho mọi học sinh từ mầm non đến trung học cơ sở vùng cao. Thời gian đầu chỉ có anh và mấy người bạn cùng làm. Với thu nhập của thợ ảnh tự do, việc tự túc kinh phí cho những chuyến đi dài ngày là bài toán khó. Anh dành dụm tiền lương, tranh thủ ngày trống lịch khách để lên đường. Họ thường chỉ đến được một, hai trường mỗi năm. Có chuyến, Khương một mình chạy xe máy hàng trăm km, mang theo máy ảnh, máy in lên với lũ trẻ. Anh thường xin ngủ nhờ tại các điểm trường để tiết kiệm.
“Có đêm nằm lại bản, tôi trằn trọc về những điểm trường tiếp theo sẽ làm thế nào, tự hỏi liệu việc này có thay đổi được gì không. Nhưng chính những cái ôm của đám trẻ khi nhận ảnh là động lực cho tôi bước tiếp”, chàng trai Bắc Giang nói.
Bước ngoặt đến vào năm 2023 khi các video về hành trình của Khương lan truyền trên mạng xã hội, hút hàng triệu lượt xem. Hơn 1.000 người từ mọi miền đã đăng ký làm tình nguyện viên, đồng hành cùng anh. Dự án “Kỷ yếu trên bản” ra đời với đội ngũ nòng cốt 20 người và hàng trăm tình nguyện viên thay đổi theo từng mùa. Kinh phí đi lại do các thành viên tự túc, chi phí in ấn, khung ảnh do cộng đồng đóng góp.
Khương kể khó khăn nhất khi chụp trẻ vùng cao là các em chưa quen ống kính. Thấy máy ảnh, nhiều bé bỏ chạy. Để tiếp cận, nhóm tổ chức nấu trà sữa, bày gian hàng quà bánh. Khi các em bắt đầu chơi đùa, những chiếc máy ảnh mới hoạt động.
“Chúng tôi không yêu cầu các bé tạo dáng, thậm chí giữ nguyên những vệt lấm lem trên tay hay đôi má nẻ. Đó mới là vẻ đẹp”, Khương nói. Ảnh được chỉnh sửa, in và đóng khung ngay tại chỗ.
Gắn bó hơn ba năm với dự án, anh Minh Phụng, 38 tuổi, thợ ảnh ở Tuyên Quang, cho biết chuyến đi xã Sơn Lộ hồi tháng 3 là mùa kỷ yếu đặc biệt nhất. Nhóm phải di chuyển lên điểm lẻ Thôm Ngàn của trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Lập, cách trường chính hơn 15 km. Đường đi chỉ vừa lọt một bánh xe máy, một bên vách đá, một bên vực sâu. Giữa núi rừng không sóng điện thoại, cả nhóm phải vừa đi vừa hỏi đường dân bản.
“Mất gần ba tiếng đến nơi, quần áo đầy bùn đất nhưng thấy đám trẻ mặc đồ đẹp đợi sẵn giữa sân, mệt mỏi tan biến”, anh Phụng nói. Chuyến đi này, nhóm còn vào nhà chụp ảnh chân dung tặng các cụ già và cựu chiến binh, những người mà bức ảnh rõ nét nhất họ có là căn cước công dân.
Ông Đàm Văn Thắng, Phó bí thư Đảng ủy xã Sơn Lộ, cho biết đây là lần đầu học sinh địa phương được chụp kỷ yếu. Sơn Lộ là xã vùng cao đặc biệt khó khăn với 5 dân tộc thiểu số chung sống. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm hơn 45%; 3 xóm và 12 nhóm hộ chưa có điện lưới quốc gia. “Nhiều gia đình nhận được ảnh, trân trọng treo ở vị trí cao nhất trong nhà”, ông Thắng nói.
Cầm tấm hình trên tay, Hoàng Thị Phương, học sinh lớp 8A trường Sơn Lập, khóc. Trong ảnh, Phương mặc đồ dân tộc Mông đứng giữa sân trường. “Nhà không có điện thoại chụp hình. Em sẽ giữ bức ảnh này vì có thể đây là lần duy nhất em được chụp”, cô bé nói.
Bảy năm qua, hơn 10.000 khung ảnh từ “Kỷ yếu trên bản” được trao đi khắp các tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang. Những lá thư tay viết lời nhắn “Cháu nhớ chú lắm”, “Chú đợi cháu đậu đại học xuống dưới xuôi nhé” là động lực để cả nhóm tiếp tục hành trình.
“Mong mỏi của tôi là sau này đi xa bản làng, các em nhìn lại ảnh để nhớ mình có một tuổi thơ nơi vùng cao”, Khương nói.
Ngày 6/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị "Đánh giá công nghệ y tế năm 2026: Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT". Hàng chục thuốc ung thư giá cao đang được đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT nhằm giảm gánh nặng cho người bệnh.
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả, với đề xuất bổ sung 84 loại thuốc mới, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư – nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong lần cập nhật này.
Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị hiện đại cho người bệnh ung thư.
Đáng chú ý, đây được xem là đợt điều chỉnh lớn nhất sau hơn 8 năm, với hơn 20 nhóm thuốc được rà soát và bổ sung. Bên cạnh thuốc ung thư, danh mục còn mở rộng sang các bệnh mạn tính phổ biến như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp và tiêu hóa.
Cập nhật tiến độ xây dựng, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết các hội đồng chuyên môn đang trong quá trình họp, đánh giá từng nhóm thuốc. Nếu đảm bảo đúng kế hoạch, giai đoạn thẩm định chuyên môn sẽ hoàn tất trong tháng 5, trước khi chuyển sang bước hoàn thiện thủ tục pháp lý, dự kiến ban hành trong quý II/2026.
Theo Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), chi phí điều trị ung thư hiện là một trong những gánh nặng lớn nhất của hệ thống y tế. Thuốc tiếp tục là khoản chi lớn nhất trong Quỹ BHYT, chiếm hơn 30% tổng chi khám chữa bệnh hằng năm.
Năm 2023, quỹ chi 45.841 nghìn tỷ đồng, chiếm 32,82%; năm 2024 là 50.784 nghìn tỷ đồng, chiếm 31,22%.
Riêng với nhóm bệnh ung thư, theo thống kê năm 2023, BHYT chi trả cho thuốc điều trị ung thư lên tới hơn 7.500 tỷ đồng, chiếm 15,8% tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Con số này năm 2022 là hơn 6.600 tỷ đồng, chiếm 14,5%.
Đặc biệt, các thuốc đích, miễn dịch giá đắt đỏ, BHYT chưa thanh toán nhiều, chủ yếu người bệnh tự chi trả, thực sự là gánh nặng cho bệnh nhân và gia đình. Một người điều trị thuốc đích hoặc liệu pháp miễn dịch có thể tốn từ 120-150 triệu đồng mỗi tháng.
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho hay đơn vị đang đề nghị các bệnh viện, địa phương đánh giá tình hình thực hiện Thông tư 01 sau hơn 1 năm có hiệu lực, đặc biệt là nội dung liên quan danh mục 62 bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được lên thẳng cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến, chuyển viện vẫn được 100% mức hưởng BHYT.
Theo kế hoạch, thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01 sẽ được ban hành trong năm nay.
Cơ quan soạn thảo cũng ghi nhận để bổ sung những mặt bệnh mới vào danh sách các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo để người dân có thể thuận lợi lên thẳng bệnh viện cấp chuyên sâu, tuyến Trung ương điều trị, giảm chi phí cho bệnh nhân.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Y tế, sau hơn 1 năm thực hiện Thông tư 01, người dân được hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt nhóm 10 bệnh ung thư (mã bệnh C) giúp người bệnh được tiếp cận sớm để điều trị tại bệnh viện cấp chuyên sâu ngay sau khi có kết quả chẩn đoán xác định.
Ngoài ra, một số bệnh hiếm, bệnh lý huyết học do rất chuyên sâu nên hầu hết bệnh nhân hiện nay được lên thẳng các bệnh viện đầu ngành như Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương hay Bệnh viện Truyền máu - Huyết học Tp.HCM.
Đáng chú ý đại diện Bộ Y tế cho hay đây là nguồn lực đáng kể trong bối cảnh nhiều loại thuốc mới, chi phí cao chưa kịp đưa vào danh mục bảo hiểm y tế hoặc còn hạn chế thanh toán. Việc tiếp cận các thuốc này giúp kéo dài thời gian sống, cải thiện chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Theo số liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), mỗi năm Việt Nam có khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ có 10% trong số đó được tiếp cận các liệu pháp điều trị tiên tiến như đích và miễn dịch. Chi phí cho các phương pháp này có thể lên đến 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đồng đến vài tỷ đồng mỗi năm cho một bệnh nhân hoàn thành liệu trình.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với người mắc các bệnh hiếm, khi chi phí điều trị có thể cao gấp 5-10 lần so với bệnh thông thường. Việc quỹ bảo hiểm chia sẻ tiền thuốc (dự kiến đồng chi trả mức 30-50%) được các chuyên gia đánh giá sẽ tạo thêm cơ hội sống cho hàng nghìn người mắc bệnh hiểm nghèo.
Chương trình trong khuôn khổ Tháng nhân đạo 2026 chủ đề "80 năm - Hành trình nhân ái vì cộng đồng".
Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP Đồng Nai Nguyễn Tấn Hưng cho biết việc ra mắt Food Bank Đồng Nai là bước cụ thể hóa vai trò nòng cốt của hội trong công tác nhân đạo, đồng thời đổi mới phương thức huy động và điều phối nguồn lực xã hội.
"Mô hình góp phần tăng cường kết nối giữa các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng. Qua đó nâng cao hiệu quả trợ giúp các đối tượng yếu thế, hướng tới xây dựng hệ sinh thái an sinh xã hội hiện đại, minh bạch và bền vững", ông Hưng nói.
Hội Chữ thập đỏ TP Đồng Nai và Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam đã ký hợp tác triển khai dự án "Hỗ trợ, tiếp nhận và trao tặng thực phẩm cho người yếu thế tại Đồng Nai".
Chủ tịch Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam Nguyễn Tuấn Khởi cho biết Food Bank Đồng Nai không chỉ dừng ở việc trao tặng mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái tuần hoàn thực phẩm, nơi nguồn lực dư thừa được tái phân phối hiệu quả, đúng đối tượng. Qua đó gia tăng giá trị xã hội và giảm thiểu lãng phí trong toàn chuỗi cung ứng.
Tại chương trình, Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam đã trao hỗ trợ nguồn lực trị giá 120 triệu đồng cho các hoạt động nhân đạo tại Đồng Nai.
Hưởng ứng Tháng nhân đạo, tại chương trình đã trao 30 học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; hỗ trợ 20 hộ gia đình khó khăn; Chợ Nhân đạo phục vụ khoảng 200 người dân trên địa bàn.
Toàn bộ các ca thi sẽ diễn ra tại Khu I - Đại học Trà Vinh. Cụ thể, 3 đợt thi: Đợt 1: Thi ngày 30, 31/5 và 1, 2/6. (Hạn đăng ký: 20/5/2026); Đợt 2: Thi từ ngày 20 đến 23/07. (Hạn đăng ký: 10/7/2026); Đợt 3: Thi ngày 30, 31/8. (Hạn đăng ký: 20/8/2026).
Lệ phí và lưu ý dự thi
Mức lệ phí: Môn Ngữ văn là 220.000 đồng/môn; các môn còn lại (Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh) là 150.000 đồng/môn.
Nhà trường sắp xếp lịch thi 3 môn/buổi. Thí sinh được khuyến cáo không nên đăng ký quá 6 môn trong cùng một đợt thi. Lịch thi chi tiết của từng cá nhân sẽ được báo trước 5 ngày. Lệ phí đã nộp không được hoàn trả, trừ các trường hợp bất khả kháng có minh chứng.
Đăng ký trực tuyến 100%.
Kỳ thi rộng mở cho nhiều đối tượng: Từ học sinh đang học chương trình THPT/GDTX, thí sinh tự do chưa tốt nghiệp các năm trước, đến người đã tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp trở lên.
Thí sinh tìm hiểu thông tin, đăng ký dự thi và nộp lệ phí hoàn toàn trực tuyến tại cổng: https://vsat.tvu.edu.vn
Thông tin liên hệ hỗ trợ thí sinh
Ban Tuyển sinh và Truyền thông - Đại học Trà Vinh (Phòng A11.120, Tòa nhà A1 - Số 126 Nguyễn Thiện Thành, phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long).