Đây là “sứ mệnh”, là mục tiêu vô cùng thách thức của ngành công nghiệp không khói, đồng thời cũng là bài toán chính đặt ra đối với đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” mà Bộ VH-TT-DL đang xây dựng. Hôm qua (14.5), Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Hồ An Phong đã chủ trì Tọa đàm khoa học về nội dung dự thảo đề án này.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, việc xây dựng đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 08 năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua đó, đề xuất Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về du lịch phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo đề án, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, sau thời gian triển khai Nghị quyết số 08, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Giai đoạn 2017 – 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm; khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt; tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541.000 tỉ đồng lên 755.000 tỉ đồng. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa, tăng 24,5%; tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tăng 19%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Phó cục trưởng Hà Văn Siêu cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng. Đồng thời nêu những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ, bao gồm điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng kết nối và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; nguồn lực và cơ chế xúc tiến quảng bá du lịch.
Lãnh đạo ngành du lịch nhìn nhận: Du lịch Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chính trị và pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.
Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng – giải trí – văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Việt Nam kỳ vọng trong 4 năm tới sẽ đón 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, đề án đặt ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chính.
Đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch. Sau đó, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch. Tiếp đến là phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Ngành du lịch cũng đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch. Song song, đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Để làm được những đầu việc trên thì phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới là yêu cầu cấp thiết.
Ngoài ra, nhiệm vụ của thời đại là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh. Cuối cùng là đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
Đại diễn Hãng hàng không Vietjet Air đánh giá mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế trong dự thảo Đề án là rất tham vọng, do đó cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, đại diện hãng bay này kiến nghị tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Du lịch Vietravel nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp.
Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách. Tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn.
Vì vậy, ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng cần xây dựng các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chủ tịch Vietravel cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách.
Phật viện Đồng Dương (xã Đồng Dương, Đà Nẵng) được Vua Indravarman II xây dựng tại kinh đô Indrapura năm 875. Sau khi xây dựng xong, Phật viện trở thành trung tâm Phật giáo Đại thừa quan trọng ở Vương quốc Champa và trong khu vực Đông Nam Á.
Đến cuối thế kỷ X, do những biến động chính trị, chính quyền Champa đã dời kinh đô từ Indrapura về Vijaya (nay là phường An Nhơn, tỉnh Gia Lai), từ đó Phật viện Đồng Dương dần rơi vào quên lãng.
Đến đầu thế kỷ XX, Phật viện Đồng Dương mới được một số nhà nghiên cứu thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp như L.Finot và H.Parmentier phát hiện, khai quật và công bố.
Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho biết với quy mô kiến trúc rộng lớn và nghệ thuật đặc sắc, nhiều hiện vật độc đáo, quý hiếm được phát hiện, Phật viện đã thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học trong và ngoài nước.
Theo ông Thanh, sau thời gian dài nghiên cứu, kết quả đã xác định được những giá trị to lớn về khảo cổ, lịch sử, văn hóa, nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc, tôn giáo, văn học của Phật viện.
Phật viện Đồng Dương gắn liền với Vương triều Indrapura thịnh vượng, không chỉ là trung tâm chính trị, xã hội, văn hóa mà còn là một “kinh đô thiêng”, phản ánh sự gắn kết chặt chẽ giữa vương quyền và thần quyền; trung tâm giao lưu văn hóa, nơi hội tụ và tiếp biến các dòng chảy văn hóa, tôn giáo từ Ấn Độ, Trung Hoa và các nước trong khu vực.
“Phật viện Đồng Dương được đánh giá là “Thánh địa Phật giáo” quan trọng bậc nhất của Vương quốc Champa và vùng Đông Nam Á trong lịch sử. Kiến trúc độc đáo của Phật viện Đồng Dương được "giải mã" kết cấu theo mô hình của Phật giáo Mật tông cùng số lượng tượng thờ, phù điêu… phong phú cho thấy hệ thống nghi lễ và triết lý Phật giáo đã hoàn thiện”, Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh cho biết.
Hơn 1.000 năm, trải qua nhiều thăng trầm lịch sử và tác động của tự nhiên, phần lớn công trình kiến trúc Phật viện Đồng Dương đã hư hoại, chỉ còn lại nền móng và cổng Tháp Sáng đã nghiêng đổ.
Từ 2016 đến nay, di tích Phật viện Đồng Dương đã được chính quyền, các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, triển khai công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản, nhưng do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, nên hiệu quả vẫn còn một số hạn chế nhất định.
Trước thực trạng đó, các nhà khoa học yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục nghiên cứu và thực hiện giải pháp phù hợp, khả thi nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa di tích, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Đà Nẵng nói riêng, của đất nước nói chung trong kỷ nguyên phát triển mới.
Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, lãnh đạo thành phố mong muốn nhận được các ý kiến tâm huyết, có giá trị và thực tiễn cao từ các nhà khoa học, chuyên gia, đặc biệt là các đề xuất liên quan đến khảo cổ, bảo tồn kiến trúc, phục dựng không gian di tích, cũng như phát huy giá trị văn hóa - du lịch và kết nối Phật viện Đồng Dương với các không gian văn hóa, lịch sử trong khu vực.
Ngày 15/5, UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp với Hội đồng trị sự giáo hội Phật giáo Việt Nam, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Nghiên cứu bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật viện Đồng Dương”.
Hội thảo có khoảng 200 đại biểu tham dự, gồm lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các cơ quan nghiên cứu, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các chuyên gia, nhà khoa học, sinh viên, tổ chức trong và ngoài nước với gần 80 bài tham luận, ý kiến đóng góp.
“Lo lắng, quan ngại” là cảm nhận chung của người dân khi di chuyển qua khu vực vòng xoay điểm trường Đường Bào, nằm trên tuyến đường ĐT.975. Trục giao thông huyết mạch từ Dương Đông qua Cửa Lấp đến Bãi Khem là xương sống kết nối sân bay Phú Quốc với các khu vực trọng điểm đón tiếp đại biểu dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027.
Trong khi dự án mở rộng đang được triển khai, một số đoạn tuyến gắn với nút giao như vòng xoay vào khu dân cư Suối Lớn hay điểm trường Đường Bào đã bộc lộ những bất cập nhất định về tầm nhìn do độ dốc lớn và kích thước vòng xoay chưa thực sự phù hợp với lưu lượng phương tiện hiện tại.
Nhiều người dân địa phương nắm được hiện trạng đều chủ động giảm tốc, di chuyển “thăm dò” khi lên dốc và tiếp cận vòng xoay trong điều kiện tầm nhìn hạn chế. Tuy nhiên, với những người dân vãng lai thì điểm giao thông này là thách thức lớn.
“Có hôm tôi đang chở con đi học, xe phía trước thắng gấp vì vừa lên dốc là gặp ngay phương tiện, không kịp quan sát. Nếu đi nhanh một chút là rất dễ xảy ra va chạm”, anh Trần Văn H., một phụ huynh sống tại khu vực chia sẻ.
Nhận diện được vấn đề này, ngay từ năm 2024, các cơ quan chức năng địa phương đã nhiều lần cảnh báo về tính chất nguy hiểm của nút giao này sau khi xảy ra một số vụ tai nạn giao thông.
Một tài xế xe công nghệ thường xuyên chở khách từ sân bay về khu vực Bãi Trường cho biết: “Khách nước ngoài thuê xe máy tự lái rất nhiều. Khi đi từ dưới dốc lên, vì khuất tầm nhìn, nên họ gần như không lường được phía trước là vòng xoay. Chỉ cần xử lý chậm một nhịp là có thể dẫn đến tai nạn”.
Nguyên nhân cốt lõi, theo đơn vị thi công, nằm ở tổ hợp các yếu tố hình học tuyến. Đoạn từ Km8+100 đến Km8+600 của ĐT.975 hiện có độ dốc dọc khoảng 4%, kết hợp với đường cong đứng có bán kính gần mức tối thiểu thiết kế và đường cong nằm tương đối gắt. Đỉnh dốc lại trùng với vị trí vòng xoay, tạo nên hiệu ứng “bóp méo tầm nhìn” đối với lái xe khi tiếp cận.
Trong bối cảnh tuyến ĐT.975 đang được cấp tập mở rộng để phục vụ APEC 2027 - sự kiện có ý nghĩa đặc biệt về đối ngoại và phát triển kinh tế - những tồn tại này càng đặt ra yêu cầu cấp bách phải xử lý triệt để.
Theo khảo sát thực địa ngày 19.4 của đơn vị chức năng, đoạn tuyến gần vòng xoay Đường Bào tồn tại độ dốc cao hơn khu vực trường học theo hướng từ An Thới về Dương Đông. Chính yếu tố địa hình này đã làm hạn chế đáng kể tầm nhìn của người điều khiển phương tiện, đặc biệt với các xe di chuyển ở tốc độ cao. Nguy cơ va chạm vì thế gia tăng rõ rệt, nhất là vào thời điểm học sinh đến trường và tan học.
Vì vậy, cần sớm điều chỉnh để việc đi lại của người dân đảm bảo an toàn.
Về phía nhà đầu tư thi công dự án ĐT.975, Công ty TNHH Mặt Trời Phú Quốc thông tin: Doanh nghiệp đã chủ động đề xuất phương án điều chỉnh kỹ thuật mang tính căn cơ. Cụ thể, Công ty kiến nghị hạ độ dốc đoạn tuyến dài khoảng 500 m, từ mức 4% xuống còn 1 - 2%. Giải pháp này nhằm cải thiện đáng kể tầm nhìn, giúp người điều khiển phương tiện có đủ thời gian quan sát và xử lý tình huống khi tiếp cận vòng xoay.
Ở góc độ người dân, kỳ vọng lớn nhất lúc này là các giải pháp sẽ sớm được triển khai trên thực địa. “Chúng tôi không mong gì hơn là con đường an toàn hơn mỗi ngày. Nhất là khu vực có trường học, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá rất đắt”, chị Nguyễn Thị L., một tiểu thương gần vòng xoay, bày tỏ.
Có thể thấy, từ phản ánh thực tế của người dân, đến sự vào cuộc của lực lượng chức năng và đề xuất cụ thể từ doanh nghiệp, bài toán tại vòng xoay Đường Bào đang từng bước được nhận diện rõ và xử lý theo hướng tích cực.
Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là “có giải pháp”, mà là triển khai nhanh, đồng bộ và dứt điểm nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn giao thông, tránh ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của một điểm đến quốc tế đang phát triển mạnh mẽ như Phú Quốc.
Đợt khảo sát hang động tháng 4 của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đã công bố phát hiện 26 hang động mới tại tỉnh Quảng Trị. Trong đó, hang Chả Nghéo trở thành tâm điểm chú ý nhờ cấu trúc thác nước đổ thẳng vào lòng vực sâu. Tuy nhiên, đằng sau sự kỳ vĩ là những giới hạn nghiêm ngặt về tính an toàn.
Theo thông số khảo sát của đoàn BCRA, hang Chả Nghéo sở hữu một hố sụt thẳng đứng (vertical shaft) sâu 350 m, kết nối với một đoạn hang ngang dài 600 m ở dưới đáy. Đây là hố sụt thẳng đứng đơn lẻ sâu nhất mà đoàn từng ghi nhận tại Việt Nam sau hơn 36 năm thám hiểm. Cấu trúc này khác biệt hoàn toàn với các hang ngang ổn định thường thấy tại khu vực này như Sơn Đoòng hay hang Én.
Ông Howard Limbert, Trưởng đoàn thám hiểm BCRA, đánh giá độ sâu 350 m khiến hang Chả Nghéo khó tiếp cận, đòi hỏi kỹ thuật đi dây phức tạp và tiêu tốn nhiều sức lực hơn so với thám hiểm các hang động nằm ngang. Nhìn từ dưới đáy lên rất ấn tượng, nhưng không có cách nào để xuống đó được. Chỉ có một vài người trên thế giới đủ khả năng xuống hang này an toàn. Dù đoàn có 10 người dày dạn kinh nghiệm, nhưng chỉ hai chuyên gia kỹ thuật tốt nhất được phép đu dây xuống tiếp cận lòng hang.
"Rất ít chuyên gia có đủ kỹ năng để xuống và leo lên an toàn, thậm chí là đi bộ đến cửa hang cũng khó khăn, chắc chắn không dành cho khách du lịch", ông Howard nói.
Anh Phạm Hồng Đại, chuyên gia an toàn của đoàn, cho biết thông tin về hang Chả Nghéo thực chất đã được tiếp cận từ năm 2024 dựa trên chỉ dẫn của người dân địa phương. Để xác định dòng chảy, người dân bản địa từng dùng phương pháp dân gian là viết tên lên quả bưởi rồi ném xuống hố sụt, nhưng không tìm thấy dấu vết nổi lên của chúng.
Ban đầu, hang được dự đoán chỉ sâu khoảng 50 m. Năm 2024, đoàn mang theo 250 m dây chuyên dụng nhưng xuống hết dây vẫn chưa chạm đáy. Đợt thám hiểm năm nay, đoàn mang gần 500 m dây mới có thể tiếp cận lòng hang sau hành trình băng rừng 1,5 ngày từ trung tâm xã.
Theo chuyên gia an toàn Phạm Hồng Đại, Chả Nghéo nguy hiểm do tình trạng đá mẻ và đá mồ côi thường xuyên rơi tự do từ vách hố sụt xuống đáy. Vào đợt thám hiểm năm 2024, một chuyên gia thám hiểm người Australia đã gặp sự cố đá đè gãy tay trong quá trình khảo sát hang Chả Nghéo. Anh Đại nhớ lại khoảnh khắc tảng đá bất ngờ đổ sập, đè lên cánh tay nhà thám hiểm ngay tại điểm tiếp cận vào lúc 15h chiều. Trong lúc đội porter đang dựng trại và chuẩn bị bữa tối, nhóm chuyên gia buộc phải chuyển sang chế độ cứu hộ khẩn cấp. Sau khi nhấc tảng đá ra, tay nhà thám hiểm gãy hoàn toàn, vết cắt sâu và máu chảy nhiều.
Sau khi sơ cứu và kết nối điện thoại vệ tinh về bộ phận điều hành, anh Đại đã yêu cầu nhóm thám hiểm di tản ngay lập tức. "Lúc đó sức khỏe ông ấy vẫn còn đủ để gắng gượng và chưa mất máu quá nhiều, nếu để đến sáng hôm sau, khi vết thương có nguy cơ nhiễm trùng và cơ thể kiệt sức vì mất ngủ, hành trình đi bộ xuyên rừng sẽ nguy hiểm hơn", anh Đại nói.
Đoàn thám hiểm rời vị trí lúc 17h30 sau khi sơ cứu cho nạn nhân. Băng rừng suốt 6 tiếng trong bóng tối, ra đến đường lớn lúc 12h đêm và mất thêm 3 giờ chạy xe để đến bệnh viện Cuba - Đồng Hới. "3 giờ sáng tới bệnh viện chụp X-quang, kết quả xác nhận chấn thương nghiêm trọng", anh Đại kể lại.
Bên cạnh rủi ro địa chất, hệ thống thác nước dội trực tiếp vào hố sụt cũng là thách thức lớn. Anh Đại cho biết, việc lắp dây dọc theo đường nước chảy không đảm bảo an toàn do dây bị trơn và người thám hiểm dễ bị cảm lạnh nếu tiếp xúc với nước quá lâu. Vì vậy, đoàn quyết định lắp đường dây đi ngang qua vách hang khô phía đối diện thác nước nhằm hạn chế tiếp xúc với nước ở mức tối thiểu.
Anh Đại cho biết một số porter địa phương bày tỏ mong muốn xuống thám hiểm hang, đoàn khảo sát đã từ chối để đảm bảo an toàn.
"Nếu người leo núi không nắm vững kỹ thuật đi dây lên và xuống, khi xảy ra sự cố, công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn", anh Đại nói.
Khi thám hiểm, công việc được phân công cụ thể và đặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu. Các thành viên phải nắm vững kỹ năng sơ cứu, biết sử dụng các loại thuốc kháng sinh, giảm đau và cầm máu. Đoàn thực hiện quy tắc kiểm tra chéo: mỗi loại dây và thiết bị do một người lắp đặt sẽ được người khác kiểm tra lại; khi mặc đồ bảo hộ, các thành viên cũng kiểm tra lẫn nhau để tránh mọi sai sót trước khi xuống hang.
Về điều kiện sinh hoạt trong chuyến đi, đoàn hoàn toàn không ngủ trong hang. Hằng ngày, các thành viên đu dây xuống thám hiểm rồi leo ngược lên mặt đất để ngủ võng trong rừng. Mọi hoạt động hậu cần, nấu ăn và mang vác thiết bị đều có sự hỗ trợ từ các porter địa phương, những người nắm rõ lối vào hang nhất hiện nay.
Theo ông Howard Limbert, tại đoạn hang ngang dài 600 m dưới đáy hang Chả Nghép, đoàn đã phát hiện một dòng sông ngầm nhưng buộc phải dừng lại và lên kế hoạch quay lại vào năm sau để tiếp tục khám phá. Hang Chả Nghéo có thác nước nhưng lại sự thiếu vắng thạch nhũ hay măng đá. Ông Howard giải thích, do lượng nước đổ xuống hang quá lớn và mạnh nên đã phá hủy mọi cấu trúc địa chất bên trong. Vào mùa mưa, nước từ núi đổ về tạo thành những thác nước hung dữ cuốn theo đá, khiến thạch nhũ không thể hình thành ở đoạn hố sụt này.
Vị trưởng đoàn BCRA cũng nhấn mạnh sự quý hiếm của Chả Nghéo. Tại Việt Nam, việc tìm thấy một hố sụt thẳng đứng sâu kèm thác nước như vậy là rất hiếm. Đa số hang động ở Quảng Bình là hang ngang, trong khi dạng hang đứng này thường chỉ thấy ở Hà Giang hay Sơn La.
"Nó rất thú vị cho các nhà thám hiểm, nhưng vô giá trị với du khách vì quá rủi ro", ông Limbert nói.
Trong đợt khảo sát 26 hang động lần này, ngoài Chả Nghéo, các chuyên gia xác định có hai địa điểm sở hữu giá trị khai thác du lịch cao nhờ vị trí gần trung tâm Phong Nha và khả năng tiếp cận thuận tiện là hang Tối Khô và một nhánh mới của hang Tiên Sơn.
Từ năm 1990 đến nay, định kỳ vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 hằng năm, đoàn thám hiểm BCRA dành khoảng hơn một tháng để khảo sát các hang động mới dựa trên thông tin cung cấp từ người dân địa phương. Anh Phạm Hồng Đại cho biết, công việc này sẽ tiếp tục được triển khai vào năm sau khi có những manh mối mới về các hệ thống hang chưa được khám phá.
