Thợ mỏ đào trúng hồng ngọc “khủng” nặng 2.2kg, giới đá quý toàn cầu chấn động

Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện". Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.

Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.

Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò "bộ não", tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.

Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.

Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.

Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng "nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động".

Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.

Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.

Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.

Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.

Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.

Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.

Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.

Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.

Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.

Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.

Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Thông tin Nguyễn Duyên và Long Hour chia tay khiến nhiều người theo dõi bất ngờ. Hồi tháng 1, cặp đôi gây chú ý trên mạng xã hội khi tổ chức đám cưới xa hoa cùng loạt quà cưới giá trị.

Đáng chú ý trong ngày cưới, Duyên sử dụng bó hoa Swarovski được thiết kế riêng, trị giá khoảng 300 triệu đồng. Đại diện họ nhà gái, bố cô dâu trao tặng con gái và con rể sổ đỏ 27 tỷ đồng, bao gồm đất và công ty trên đất.

Ông cho biết tại lễ ăn hỏi, nhà trai đã chuẩn bị lễ nạp tài trị giá 2,6 tỷ đồng, gia đình nhà gái làm tròn thành 3 tỷ đồng để gửi tặng đôi trẻ. Ngoài ra, ông còn chuẩn bị thêm 200.000 USD (hơn 5 tỷ đồng) như một món quà riêng dành cho hai con trong ngày trọng đại. Bố của Duyên còn tặng riêng con rể một chiếc xe hơi hiệu Ford Raptor.

Bên cạnh đó là bộ hồi môn trang sức gồm vòng vàng cỡ lớn, nhẫn, khuyên tai được chuẩn bị riêng cho cô dâu trong ngày cưới.

Trong khi đó, bố chú rể đã chuẩn bị lễ nạp tài trị giá 100.000 USD (khoảng 2,6 tỷ đồng). Trong ngày cưới, ông tiếp tục trao tặng con dâu 1 tỷ đồng để chuẩn bị váy áo và trang điểm.

Tuy nhiên mới đây trong buổi livestream trên trang cá nhân ngày 27/4, Nguyễn Duyên (20 tuổi, quê tỉnh Tây Ninh) xác nhận cô và chồng là Long Hour đã chính thức chia tay sau một thời gian chung sống. Theo chia sẻ, cả hai cùng đi đến quyết định này do không còn tìm được tiếng nói chung trong công việc, ngôn ngữ và khác biệt văn hóa.

Nguyễn Duyên cho biết không có ai là người chủ động nói lời chia tay trước, mà cả hai cùng thống nhất dừng lại trong hòa bình. Cô cũng lên tiếng mong cộng đồng mạng không suy diễn, công kích hay lan truyền thông tin sai lệch về hai bên gia đình.

Liên quan đến các tài sản, sính lễ trong ngày cưới, Duyên cho biết đã hoàn trả toàn bộ trang sức và quà tặng cho phía nhà trai, bao gồm cả nhẫn cưới. Hiện Long Hour đã trở về Campuchia sinh sống, trong khi cô lựa chọn ở lại Việt Nam để tiếp tục công việc.

Cả hai cùng đi đến quyết định này do không còn tìm được tiếng nói chung trong công việc, ngôn ngữ và khác biệt văn hóa.

Được biết cả hai chưa đăng ký kết hôn về mặt pháp lý. Sau khi chia tay, họ vẫn giữ mối quan hệ bạn bè và có thể hỗ trợ nhau trong công việc, nhưng khẳng định không còn khả năng quay lại.

Điều đáng chú ý ngay sau chia sẻ của Nguyễn Duyên, Heng - anh trai của Long Hour cũng nhận "bão" bình luận từ người lạ. Đáng chú ý, anh đáp trả lời trách móc em trai mình rằng: "Không phải lỗi của em tôi mà là Duyên không yêu em tôi". Thế nhưng, bình luận này được nhanh chóng xóa đi. Bên cạnh đó Heng trả lời một bình luận khác với giọng điệu "dịu" hơn: "Xin lỗi, tôi không biết câu chuyện giữa Long Hour và Duyên. Họ yêu nhau bình thường, chỉ là khác quốc tịch, khác ngôn ngữ, khó giao tiếp".

Giữa tâm điểm của cộng đồng mạng, phản ứng của anh trai Long Hour thổi bùng tranh cãi. Không ít người cho rằng anh bênh vực người nhà và có ý đổ lỗi cho Nguyễn Duyên. Trong khi ở phiên phát trực tiếp trước đó, cô gái Tây Ninh nhiều lần nhấn mạnh mong mọi người không "toxic" hai bên gia đình vì không ai có lỗi.

Trên kênh TikTok, Heng vẫn giữ video ghi lại hôm đám cưới của em trai ở Campuchia. Hôn lễ này từng gây bão mạng hồi đầu năm khi cô dâu và chú rể đều xuất thân từ gia đình kinh doanh giàu có.

Nguyễn Duyên (SN 2005, quê Tây Ninh), Long Hour (SN 2007, đến từ Campuchia). Trong lễ vu quy, cặp đôi được hai bên gia đình trao cho những món quà giá trị.

Cụ thể, nhà trai gửi 2,6 tỷ đồng tiền nạp tài, 1 đôi bông tai kim cương, 1 dây chuyền kim cương, 1 lắc tay kim cương, 8 tỷ đồng làm quà cưới, 1 tỷ đồng dành tặng riêng cho cô dâu.

Nhà gái trao tặng 1 xe ô tô, miếng đất trị giá 27 tỷ, 5 cây vàng, tặng riêng chú rể nhẫn kim cương trị giá 550 triệu đồng.

Ngoài ra, nhà gái còn làm tròn số tiền nạp tài thành 3 tỷ đồng để tặng lại cho đôi trẻ làm vốn liếng.

Tổng giá trị quà cưới hai bên gia đình trao tặng cho cô dâu – chú rể khoảng 35 tỷ đồng. Duyên cho biết, số tiền đó chưa bao gồm vàng, tiền mặt hai bên dòng họ trao tặng.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Thói quen ăn mặn từ lâu đã trở thành một phần trong văn hóa ẩm thực của người Việt, từ bát nước mắm trên mâm cơm gia đình đến các loại gia vị chấm sẵn trên bàn ăn tại hàng quán. Tuy nhiên, đằng sau vị đậm đà quen thuộc ấy là một nguy cơ sức khỏe âm thầm nhưng đáng lo ngại: tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.

"Ăn mặn" không chỉ đến từ muối tinh mà còn từ nhiều nguồn gia vị chứa natri cao như bột canh, hạt nêm, nước mắm, xì dầu (nước tương), mì chính… Những gia vị này nếu sử dụng thường xuyên và vượt mức khuyến nghị có thể khiến lượng natri nạp vào cơ thể tăng cao.

Trong bữa ăn của người Việt, phần lớn lượng muối và natri đến từ chính quá trình nấu nướng và nêm nếm tại bàn ăn, chiếm khoảng 70%. Khoảng 20% đến từ thực phẩm chế biến sẵn, đồ đóng gói và thức ăn nhanh, trong khi 10% còn lại có sẵn tự nhiên trong thực phẩm.

Theo các chuyên gia, muối là gia vị cần thiết cho cơ thể, giúp duy trì cân bằng điện giải và hỗ trợ hoạt động của cơ bắp, thần kinh. Song nếu tiêu thụ vượt quá mức cần thiết, muối trở thành "kẻ thù thầm lặng" của sức khỏe.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, chế độ ăn mặn có thể liên quan tới 62% các ca đột quỵ não. WHO cũng khuyến nghị giảm tiêu thụ muối là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa tăng huyết áp.

Chia sẻ với Người Đưa Tin, TS. BS Hoàng Thị Đức Ngàn - Phụ trách Khoa dinh dưỡng cộng đồng – Viện Dinh dưỡng, việc tiêu thụ nhiều natri có liên quan trực tiếp đến nguy cơ tăng huyết áp ở người trưởng thành. Ngược lại, giảm natri giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ các bệnh tim mạch như đột quỵ và bệnh mạch vành.

Hiện nay, tăng huyết áp đang là một trong những bệnh lý phổ biến cũng như gánh nặng bệnh tật của Việt Nam. Tính trung bình, cứ 5 người trưởng thành thì có 1 người bị tăng huyết áp. Đáng lo ngại hơn, bệnh thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng, nên nhiều người không biết mình đang mắc bệnh cho đến khi xảy ra biến chứng.

Tăng huyết áp được ví như "kẻ giết người thầm lặng" bởi nó có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như đột quỵ, suy tim, suy thận và mù lòa. Theo thống kê, trung bình cứ 3 trường hợp tử vong thì có 1 trường hợp liên quan đến các bệnh tim mạch do tăng huyết áp.

Không chỉ đến từ thói quen nêm nếm, natri còn "ẩn mình" trong nhiều loại thực phẩm bao gói sẵn. Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của ngành thực phẩm công nghiệp và đồ ăn tiện lợi khiến người tiêu dùng ngày càng tiêu thụ nhiều muối cũng như đường và chất béo bão hòa hơn trước.

Các sản phẩm bao gói sẵn như mì ăn liền, xúc xích, giò chả, bim bim, đồ hộp… thường có hàm lượng natri cao, góp phần làm tăng tổng lượng muối nạp vào cơ thể mỗi ngày.

Theo nghiên cứu của Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ, từ từ giảm hàm lượng natri trong thực phẩm có thể làm giảm vị giác của thức ăn mặn theo thời gian, mà đối với một số người, có thể làm cho thực phẩm có mức natri vừa phải cảm thấy ngon miệng. Lượng Natri trong một suất ăn nếu dưới hoặc bằng 5% nhu cầu khuyến nghị một ngày thì thực phẩm đó được coi là có hàm lượng Natri thấp, nếu lớn hơn hoặc bằng 20% thì được coi là có hàm lượng Natri cao, nên tránh sử dụng.

Để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, Bộ Y tế phối hợp với WHO, chương trình sức khoẻ Việt Nam đã xây dựng tờ rơi truyền thông nhằm giảm tiêu thụ muối trong khẩu phần ăn, trong đó khuyến cáo: người dân nên thay đổi thói quen ăn mặn, đặc biệt là bỏ thói quen chấm ngập thức ăn vào nước chấm, gia vị như nước mắm, xì dầu, muối tiêu hay tương ớt.

Hạn chế để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn; không nên chấm các món ăn mặn vào muối, gia vị, nước mắm; hạn chế chấm trái cây với muối và gia vị; không nên rưới nước mắm, nước kho/rim cá, thịt hay nước sốt vào cơm khi ăn; không nên cố uống hết nước canh, nước phở, bún, miến; đặc biệt khi ăn ở hàng quán.

Cùng với đó, nên hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối như: mỳ tôm, xúc xích, giò chả, bim bim...

Dưới góc độ truyền thông dinh dưỡng, Ths.BS. Ngô Thị Hà Phương - Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng cho rằng, chỉ cần những thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống cũng có thể mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe.

Mỗi cá nhân và gia đình có thể giảm lượng muối ăn bằng những biện pháp rất đơn giản như hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng, mức tối đa là không quá một phần năm thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người một ngày.

Hạn chế thường xuyên sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, pizza, thực phẩm đóng hộp…

Cùng với đó, lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn; đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối. Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ việc thêm các gia vị mặn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin