Học sinh Lê Thị Tâm An (lớp 8) đang học một trường THCS tại phường Thủ Đức (TP.HCM) nói thể dục là giờ học chán nhất. “Học thể dục thầy dặn không được la hét, không được cổ vũ động viên, nếu có thì la nhỏ, tránh ảnh hưởng đến các lớp khác đang học tập”, An nêu lý do chán.
Học sinh Lê Thanh Vân (Trường THCS Lê Văn Tám) nói mỗi tuần có hai tiết thể dục và học sinh được lồng ghép các môn thể thao tự chọn. “Đến giờ thể dục, chúng em vận động các động tác cơ bản là yêu cầu bắt buộc.
Các nội dung chạy ngắn, chạy bền, chạy xa… đều học rất mệt. Nhiều bạn thích các môn tự chọn như bóng đá, bóng rổ, cầu lông, bơi lội… và bạn nào cũng đợi đến các giờ rèn luyện tự chọn này”, Vân bày tỏ.
Tương tự, một học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Diệu (phường Xuân Hòa, TP.HCM) nói việc học và kiểm tra chạy ngắn 30m, 60m để được đánh giá hoàn thành môn học.
Bạn nói thêm: “Học cho qua kỳ kiểm tra và đương nhiên từ đó về sau không luyện tập thêm chứ thực lòng chỉ háo hức các môn bóng đá, bóng rổ… vì phổ biến, dễ tìm đồng đội để tăng tinh thần thể thao, thi đấu”.
Cô Thân Thị Tuyết Nhung – Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (phường Cầu Ông Lãnh) – cho hay học sinh chỉ thật sự thích thú với môn tự chọn như bơi lội, bóng đá, bóng rổ… “Với các môn này, nhà trường dễ phát hiện và tìm kiếm được học sinh có năng khiếu.
Đa số học sinh say mê với các môn thể dục tự chọn do được tự giác vận động, khác hoàn toàn với tính bắt buộc như học thể dục theo phân phối chương trình”, cô Nhung đánh giá.
Thiếu sân tập, nhiều trường ở TP.HCM tận dụng đủ các kiểu không gian có thể. Nhiều trường còn mở các câu lạc bộ thể thao, năng khiếu (võ thuật, cầu lông, bóng đá…) sau giờ học.
Ông Đinh Hữu Đắc – Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn (phường Xuân Hòa) – kể: “Dù có sân trường rộng nhưng đẩy mạnh rèn luyện thể chất cho học trò, ngoài việc tận dụng nguồn xã hội đầu tư cơ sở vật chất cũng đã tận dụng tối đa các không gian khác để biến thành chức năng thể dục thể thao.
Trường linh động tính toán buổi chiều lấy khu vực ăn cho học sinh đá cầu, nhà xe giáo viên lúc trống xe… giăng lưới học cầu lông”, ông Đắc thông tin.
Còn hiệu trưởng một trường THPT ở phường Diên Hồng thừa nhận trường chưa làm được việc phát huy tinh thần rèn luyện thể thao học đường và cho học sinh chọn lựa những môn học yêu thích.
Chính vì thế thể thao học đường chưa thật sự tạo được sân chơi hấp dẫn, đáp ứng sở trường, kích thích đam mê rèn luyện thể lực của học sinh như mong đợi. “Tự tận dụng khoảng không cho học trò hay lên phương án các câu lạc bộ thể dục thể thao theo tôi có tác dụng nhưng chưa hẳn nuôi dưỡng đam mê, phát hiện tài năng thể thao học đường”, hiệu trưởng này nói.
Một giáo viên thể dục của trường tại phường trung tâm TP.HCM cũng thừa nhận việc sinh ra các câu lạc bộ thể dục thể thao đang có làm nhiệm vụ… chờ cha mẹ! Giáo viên này kể hay nghe phụ huynh nói vui là câu lạc bộ thể dục thể thao là câu lạc bộ chờ cha mẹ.
Phụ huynh cho biết con họ không hứng thú cũng không muốn đăng ký nhưng học hai buổi/ngày, gia đình không có người đưa đón nên tham gia các môn thể dục năng khiếu để kéo dài thời gian chờ cha mẹ. Điều này rất khó để đẩy câu lạc bộ sau giờ học đạt được kỳ vọng.
Thầy Nguyễn Đình Đảo – Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu) – cho rằng giáo dục thể chất bị xem nhẹ phần nào do thiếu giải pháp đầu tư đúng và đủ theo yêu cầu của trường học.
Hiện TP.HCM quy định mức thu với học sinh không quá 80.000 đồng/tháng các môn trong câu lạc bộ. Mức này quá thấp để đầu tư cơ sở vật chất cũng như trả lương cho giáo viên, cho huấn luyện viên thuê bên ngoài…
“Để không có suy nghĩ xem nhẹ môn thể dục cần cho phép trường thu tiền hoặc tăng mức thu để nhà trường phân chia khung giờ, thời khóa biểu, phối hợp với trung tâm thể dục thể thao bên ngoài. Có kinh phí tăng cơ sở vật chất, tăng tiền thêm giờ cho giáo viên đảm trách mới có thể giúp các câu lạc bộ sau giờ học đi vào chiều sâu để học sinh thích thú, chờ đợi”, thầy Đảo nói.
Từ hôm nay (18.4), ĐH Quốc gia TP.HCM mở cổng đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026, kéo dài đến hết ngày 25.4.
Ngay thời điểm này, Báo Thanh Niên nhận được phản ánh của một số phụ huynh liên quan đến địa điểm thi. Gửi thông tin đến tòa soạn báo, một bạn đọc viết: "Đề nghị ở đợt thi thứ 2, ĐH Quốc gia TP.HCM sắp xếp cho học sinh được thi gần với trường họ học. Đợt 1 con tôi học ở phường Xuân Hòa nhưng thi tận quận Gò Vấp cũ. Như vậy bất tiện cho học sinh vì phải thức sớm đi sớm và khi về lại kẹt xe vì lượng xe đổ ra đi quãng đường dài rất nhiều. Chưa kể, phụ huynh phải mất 1 buổi để đi tìm trường, tìm đường đi cho thuận tiện".
Trước ý kiến này, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực có 57 cụm thi, 119 điểm thi với hơn 4.300 phòng thi. Địa điểm thi trải dài từ các tỉnh miền Bắc Trung bộ đến ĐBSCL tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham dự tại 15 tỉnh/thành phố gồm: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau.
"Theo nguyên tắc sắp xếp phòng thi của ĐH Quốc gia TP.HCM, thí sinh luôn là ưu tiên số 1. Theo đó, thí sinh được bố trí dự thi gần nhà, trường học nhất có thể và khoảng 99% thí sinh dự thi được đảm bảo nguyên tắc này. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ngoài điều kiện cho phép, thí sinh có thể phải dự thi tại điểm thi xa hơn", tiến sĩ Chính nói.
Cũng theo tiến sĩ Chính, thực tế các năm trước, số lượng thí sinh dự thi đợt 2 chỉ bằng khoảng 50-60% so với đợt 1 nên việc bố trí phòng thi cho thí sinh đơn giản hơn. Tuy nhiên, một số địa phương sẽ không có điểm thi giống như ở đợt 1.
Để đăng ký dự thi đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức, thí sinh thực hiện đăng ký trực tuyến tại trang thông tin điện tử của kỳ thi theo các bước sau:
Ngoài hình thức đăng ký bằng thẻ căn cước/CCCD, thí sinh có thể lựa chọn đăng ký bằng tài khoản Google. Thí sinh truy cập trang thông tin điện tử của kỳ thi, nhấn đăng ký ngay và chọn "G-Đăng ký bằng tài khoản google", sau đó nhập các thông tin cần thiết để hoàn tất việc đăng ký.
ĐH Quốc gia TP.HCM dự kiến tổ chức đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực vào ngày 24.5 tại 9 tỉnh, thành phố gồm: TP.HCM, Huế, Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang. Thí sinh đã dự thi đợt 1 vẫn có thể đăng ký dự thi đợt 2 và sử dụng điểm thi đợt cao nhất để xét tuyển vào nhiều trường.
TS Võ Văn Tuấn, Hiệu phó trường Đại học Văn Lang, cho biết tin trên, nhưng không đưa ra lý do điều chỉnh. Khối Khoa học sức khỏe của trường này hiện gồm ngành Y khoa, Răng-Hàm-Mặt, Dược học, Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm y học.
So với thông báo tuyển sinh công bố hồi tháng 1, trường thay 4 trong 5 tổ hợp, chỉ giữ khối B00 (Toán, Hóa, Sinh). Các tổ hợp D07, A00, X10, X09 được thay bằng A02, B03, B08. Từ hai môn bắt buộc ở mỗi tổ hợp ban đầu là Toán, Hóa, trường chuyển thành Toán, Sinh.
Thí sinh có thể đăng ký bằng 6 phương thức: Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, học bạ, kết hợp học bạ với điểm thi đánh giá năng lực (V-SAT, V-ACT, TSA), kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm thi năng khiếu, kết hợp học bạ với điểm thi năng khiếu, tuyển thẳng.
Năm nay, các trường Y có xu hướng mở rộng tổ hợp xét tuyển vào ngành Y khoa. Theo khảo sát của VnExpress, ngoài B00 cùng một số khối phổ biến như A00 (Toán, Lý, Hóa), D08 (Toán, Sinh, Anh), 10 trường sử dụng các tổ hợp chứa Văn, Sử hoặc Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học hay Công nghệ.
Theo Quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường có thể tự chọn môn trong tổ hợp xét tuyển, miễn là mỗi tổ hợp có tối đa ba bài thi, trong đó có Toán hoặc Văn.
Tuy nhiên, năm ngoái, Bộ đã yêu cầu các trường dùng tổ hợp xét tuyển không có môn nền tảng, liên quan ngành học giải trình căn cứ khoa học, thực tiễn. Nhiều trường sau đó phải điều chỉnh.
Tuy nhiên, điều kiện để được hưởng các chính sách miễn giảm học phí chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ (nghiên cứu sinh) không đơn giản.
Mới đây, ĐH Bách khoa Hà Nội tuyển 145 nghiên cứu sinh (NCS) ở 27 ngành cho năm 2026. Trong đó, ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa tuyển 25 học viên, kỹ thuật cơ điện tử 15 học viên, khoa học máy tính 10 học viên, kỹ thuật máy tính 10 học viên... Từ năm học này, trường sẽ cấp học bổng tương đương học phí khoảng 80-100 triệu đồng cho NCS trúng tuyển.
Trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, một số đơn vị cũng đã và sẽ áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính tương tự cho người học tiến sĩ. PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết nhiều năm nay trường áp dụng chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí cho NCS trúng tuyển.
Theo đó, NCS toàn thời gian được miễn 100% học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí theo mức 10 triệu đồng/tháng, được bố trí không gian làm việc và tham gia các hoạt động chuyên môn tại khoa; áp dụng cho tất cả NCS. "Chính sách này bắt đầu triển khai từ năm 2020 nhằm thu hút các NCS xuất sắc tham gia học tập tại trường. Trong thời gian tới, trường sẽ tiếp tục rà soát và điều chỉnh để tăng cường thu hút nhiều hơn NCS, đặc biệt từ nước ngoài, tham gia học tập tại trường", PGS Anh Vũ cho hay.
Thời gian tới, Trường ĐH Khoa học sức khỏe (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng tiếp tục triển khai nhiều định hướng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo sau ĐH. Một trong những ưu tiên quan trọng là phát triển các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, tạo điều kiện để học viên tiếp cận tri thức khoa học quốc tế và mở rộng hợp tác học thuật. Đồng thời trường đang xây dựng chủ trương hỗ trợ học phí và chi phí nghiên cứu cho NCS, bác sĩ nội trú cũng như các trình độ đào tạo sau đại học khác nhằm khuyến khích đội ngũ bác sĩ trẻ và nhà khoa học trẻ tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu. PGS-TS Phạm Anh Vũ Thụy, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ năm nay trường bắt đầu miễn học phí cho tất cả NCS học tập tại trường. Sắp tới, trường sẽ công bố một số điều kiện liên quan đến chương trình, nghiên cứu và thời gian học.
Năm 2026, Trường ĐH Luật TP.HCM dự kiến triển khai nhiều chính sách hỗ trợ lớn đối với NCS. Cụ thể, với chính sách nội bộ, NCS được hỗ trợ toàn bộ học phí trong 3 năm (dự kiến 200 triệu đồng). Sau khi hoàn thành chương trình, NCS tiếp tục được hỗ trợ 100% học phí (dự kiến 200 triệu đồng). Như vậy, cán bộ giảng viên nhà trường khi học tiến sĩ luật sẽ được trường hỗ trợ tương đương 2 lần học phí (khoảng 400 triệu đồng/người). Về chính sách xét tuyển NCS toàn thời gian, người học được hỗ trợ 100% học phí, hỗ trợ thu nhập hằng tháng, tham gia các hoạt động khoa học công nghệ và tham gia giảng dạy cùng các hoạt động liên quan. Theo đại diện trường, chính sách có tính khuyến khích cao, góp phần giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để người học tập trung vào nghiên cứu.
Bên cạnh đó, nhiều cơ sở đào tạo ĐH cũng công bố chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí cho NCS có điều kiện.
Trường ĐH Tôn Đức Thắng có chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí chương trình tiến sĩ, áp dụng cho toàn bộ NCS sau khi nhập học, nhưng có điều kiện cụ thể. Chẳng hạn, để được nhận học bổng 100% học phí toàn khóa, NCS nhóm ngành khoa học tự nhiên - kỹ thuật cần công bố 2 bài báo khoa học thuộc cơ sở dữ liệu WoS, trong đó ít nhất 1 bài báo khoa học WoS hạng 5 trở lên, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Với nhóm ngành khoa học xã hội, cần công bố 1 bài báo thuộc cơ sở dữ liệu WoS hạng 10 trở lên và 1 bài báo Scopus, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Ngoài học bổng, NCS có thể nộp đơn xin hỗ trợ sinh hoạt phí theo từng năm học trong thời gian đào tạo chuẩn, với mức 8 triệu đồng/tháng. Một trong các điều kiện là NCS phải làm việc toàn thời gian và thực hiện ít nhất 2 trong các hoạt động dưới sự phân công và giám sát của trường.
Trường ĐH Bách khoa TP.HCM lần đầu tiên có chính sách mới trong đào tạo tiến sĩ gồm trả lương và hỗ trợ học phí cho NCS. Trường thông báo tuyển dụng nghiên cứu viên toàn thời gian, đồng thời là NCS chương trình đào tạo tiến sĩ với chế độ đãi ngộ và trả lương hấp dẫn cùng chính sách hỗ trợ về học phí. Theo đó, ứng viên trúng tuyển sẽ làm việc theo vị trí nghiên cứu viên, đồng thời tham gia chương trình đào tạo tiến sĩ của Trường ĐH Bách khoa TP.HCM. Trong thời gian công tác, nghiên cứu viên được hưởng lương và các chế độ khác theo vị trí việc làm cũng như các quyền lợi của người lao động theo quy định hiện hành (tối đa là 3 năm tính từ thời gian hoàn thành thử việc). Song song đó, nghiên cứu viên được hỗ trợ 50% học phí chương trình đào tạo tiến sĩ, các trường hợp có thành tích đặc biệt có thể được xem xét hỗ trợ 100% học phí.
Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM hiện chỉ tuyển sinh chương trình NCS kết hợp trợ giảng/giảng viên (Teaching Assistantship Program) cho khoa Công nghệ thông tin, với các ngành: khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo và hệ thống thông tin. NCS được trường miễn 100% học phí chương trình tiến sĩ (78.625.000 đồng/năm cho năm học 2025-2026). Bên cạnh đó, NCS còn được hưởng các chế độ phúc lợi như nhân viên chính thức của trường, gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác, đảm bảo sự ổn định trong suốt quá trình học tập và công tác. Trong đó, riêng lương cơ bản của trợ giảng theo quy định nhà trường từ khoảng 7 triệu đồng/tháng; thù lao giảng dạy tùy vào số tiết giảng dạy thực tế.
Tất cả NCS trúng tuyển vào Trường ĐH Văn Lang đều có thể đăng ký ứng tuyển nhận học bổng đến 100% học phí toàn khóa. NCS cần cam kết thực hiện đúng tiến độ đào tạo được thể hiện trong Kế hoạch học tập, nghiên cứu toàn khóa căn cứ theo quyết định công nhận trúng tuyển; cam kết nghiên cứu và công bố khoa học vượt chuẩn điều kiện đầu ra tiến sĩ. Nếu học viên không thực hiện đúng cam kết thì có thể bị thu hồi hoặc hoàn lại học bổng, tùy theo mức độ.
Trong khi đó, nhiều trường hiện chỉ áp dụng miễn học phí với cán bộ, giảng viên của trường khi học tiến sĩ. Ví dụ, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hỗ trợ 50% học phí (nếu học tại trường) hoặc 40% học phí (nếu học tại cơ sở đào tạo khác trong hệ thống); sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ sẽ được thưởng 100 triệu đồng. Nếu học ngoài hệ thống, giảng viên được miễn giảm 100 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm, lãnh đạo được miễn giảm 50 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm trong 4 năm kể từ khi trúng tuyển NCS; sau khi hoàn thành chương trình cũng được thưởng 100 triệu đồng. Trường hợp học tiến sĩ ở nước ngoài sẽ được hỗ trợ tìm kiếm học bổng, hỗ trợ bảo hiểm xã hội trong thời gian học và được thưởng 200 triệu đồng sau khi nhận bằng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông nhà trường, cho biết chính sách nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong hệ thống giáo dục ĐH.
