‘1 chọi 10’ vào lớp Toán trường chuyên Khoa học tự nhiên

Đây là dự án nghiên cứu của của nhóm bạn Nguyễn Gia Phú và Mạch Phú Hưng (học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ).

Đề tài đã giành giải nhất tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp TP học sinh trung học năm học 2025-2026 (lĩnh vực robot và máy thông minh).

Gia Phú cho biết ý tưởng xuất phát từ mong muốn có thể sáng tạo ra thiết bị hỗ trợ tối ưu những người cao tuổi những lúc họ đang ở một mình nhưng không may bị té ngã hay phát bệnh đột ngột mà không có người thân bên cạnh.

Cạnh đó, thiết bị vòng tay thông minh đi kèm với robot giúp đo nhịp tim, đo nồng độ oxy trong máu cũng mang tới tiện ích cho việc theo dõi tình trạng sức khỏe hằng ngày cho người cao tuổi.

"Ý tưởng đề tài cũng bám sát nghị quyết 72 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.

Từ đó, em và bạn Phú Hưng quyết định cùng nhau "biến" ý tưởng thành sản phẩm robot thông minh giúp người già dễ dàng thao tác thông qua ứng dụng kỹ thuật công nghệ hiện đại. Chúng em kỳ vọng sản phẩm này sẽ góp phần vào việc hỗ trợ chăm sóc người già tại gia đình và cộng đồng tốt hơn", Gia Phú nói.

Cả hai bắt tay thực hiện cùng với sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Thanh Phong. Sau hơn ba tháng, đề tài robot kèm vòng tay thông minh đã thành sản phẩm thực tế. Hưng thông tin robot được thiết kế và mô phỏng trên phần mềm Inventor nhằm đảm bảo tính chính xác về kích thước.

Cấu tạo chính của robot gồm khung sườn, camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến ra đa, hệ thống bánh xe, mạch điện, loa, cụm điều khiển với tổng trọng lượng robot ước đạt khoảng 30kg.

"Chúng em thiết kế sản phẩm này dựa theo thể trạng cơ thể của người Việt Nam, tức robot có thể hỗ trợ được sức nặng của một người trưởng thành có trọng lượng cơ thể dưới 100kg. Đối tượng hướng đến chủ yếu là ông bà lão niên thường sống một mình hoặc có bệnh nền...", Hưng nói.

Hệ thống robot thiết kế hoạt động dựa trên sự kết nối chặt chẽ giữa ba khối chính là vòng tay sức khỏe, robot trung tâm và nền tảng Telegram Bot. Về nguyên lý hoạt động, người dùng cần đeo vòng tay sức khỏe vào tay để kết nối không dây với robot.

Với chế độ tự động, robot sẽ quét cảm biến ra đa để định vị và bám theo người dùng liên tục với khoảng cách từ 1-2m. Trong trường hợp phát hiện tình trạng bất thường như trượt ngã, mất cân bằng hoặc nhịp tim vượt ngưỡng an toàn, vòng tay sẽ phát tín hiệu khẩn cấp.

Ngay khi nhận tín hiệu này, robot trung tâm tự động điều khiển động cơ di chuyển đến vị trí của người gặp nạn. Đồng thời bệ ngồi của robot cũng sẽ tự động hạ thấp xuống để hỗ trợ người bị nạn ngồi lên và di chuyển.

Lúc này tại nơi xảy ra sự cố, robot kích hoạt camera có tích hợp AI truyền hình ảnh thực tế và gửi cảnh báo khẩn cấp đến người thân thông qua ứng dụng điện thoại Telegram Bot. Khi nhận được tín hiệu khẩn cấp từ robot, người thân có thể kịp thời theo dõi tình hình thực tế tại hiện trường, đánh giá mức độ nguy hiểm và đưa ra phương án xử lý phù hợp như gọi cấp cứu, liên hệ lực lượng chức năng hoặc nhanh chóng di chuyển đến hỗ trợ người gặp sự cố.

Song song, thông qua ứng dụng Telegram Bot, người thân có thể đặt lịch nhắc nhở giờ uống thuốc từ xa cho người già. Ngoài ra, robot được trang bị hệ thống hộp thuốc tự động thông minh. Cụ thể, khi cảm biến vật cản phát hiện bàn tay người ở khoảng cách định sẵn, lúc này hệ thống sẽ tự động mở nắp hộp thuốc.

Tháng 11-2025, "Hệ thống robot chăm sóc và giám sát sức khỏe người già dựa trên cảm biến ra đa và vòng tay thông minh" đã được thử nghiệm thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Sóc Trăng (TP Cần Thơ). Đơn vị này đánh giá cao sự nỗ lực và kết quả nghiên cứu của nhóm học sinh thực hiện đề tài, nhất là tính ứng dụng thực tế của hệ thống trong việc chăm sóc y tế tại nhà.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Từ hôm nay (18.4), ĐH Quốc gia TP.HCM mở cổng đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026, kéo dài đến hết ngày 25.4.

Ngay thời điểm này, Báo Thanh Niên nhận được phản ánh của một số phụ huynh liên quan đến địa điểm thi. Gửi thông tin đến tòa soạn báo, một bạn đọc viết: "Đề nghị ở đợt thi thứ 2, ĐH Quốc gia TP.HCM sắp xếp cho học sinh được thi gần với trường họ học. Đợt 1 con tôi học ở phường Xuân Hòa nhưng thi tận quận Gò Vấp cũ. Như vậy bất tiện cho học sinh vì phải thức sớm đi sớm và khi về lại kẹt xe vì lượng xe đổ ra đi quãng đường dài rất nhiều. Chưa kể, phụ huynh phải mất 1 buổi để đi tìm trường, tìm đường đi cho thuận tiện".

Trước ý kiến này, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực có 57 cụm thi, 119 điểm thi với hơn 4.300 phòng thi. Địa điểm thi trải dài từ các tỉnh miền Bắc Trung bộ đến ĐBSCL tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham dự tại 15 tỉnh/thành phố gồm: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau.

"Theo nguyên tắc sắp xếp phòng thi của ĐH Quốc gia TP.HCM, thí sinh luôn là ưu tiên số 1. Theo đó, thí sinh được bố trí dự thi gần nhà, trường học nhất có thể và khoảng 99% thí sinh dự thi được đảm bảo nguyên tắc này. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ngoài điều kiện cho phép, thí sinh có thể phải dự thi tại điểm thi xa hơn", tiến sĩ Chính nói.

Cũng theo tiến sĩ Chính, thực tế các năm trước, số lượng thí sinh dự thi đợt 2 chỉ bằng khoảng 50-60% so với đợt 1 nên việc bố trí phòng thi cho thí sinh đơn giản hơn. Tuy nhiên, một số địa phương sẽ không có điểm thi giống như ở đợt 1.

Để đăng ký dự thi đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức, thí sinh thực hiện đăng ký trực tuyến tại trang thông tin điện tử của kỳ thi theo các bước sau:

Ngoài hình thức đăng ký bằng thẻ căn cước/CCCD, thí sinh có thể lựa chọn đăng ký bằng tài khoản Google. Thí sinh truy cập trang thông tin điện tử của kỳ thi, nhấn đăng ký ngay và chọn "G-Đăng ký bằng tài khoản google", sau đó nhập các thông tin cần thiết để hoàn tất việc đăng ký.

ĐH Quốc gia TP.HCM dự kiến tổ chức đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực vào ngày 24.5 tại 9 tỉnh, thành phố gồm: TP.HCM, Huế, Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang. Thí sinh đã dự thi đợt 1 vẫn có thể đăng ký dự thi đợt 2 và sử dụng điểm thi đợt cao nhất để xét tuyển vào nhiều trường.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.

Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.

Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.

Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là "tấm gương" của toàn bộ hệ thống giáo dục.

Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.

Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.

Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.

Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.

Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.

Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.

Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.

Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.

Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.

Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.

Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.

Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.

Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị "che lấp" trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các "vùng trũng" giáo dục là rất lớn.

Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.

Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.

Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.

Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-cac-dia-phuong-mon-toan-phan-hoa-ro-ret-giua-cac-vung-mien-185260407094049519.htm