Chiều 10.4, Bộ GD-ĐT đã có thông cáo báo chí trả lời về kết quả kiểm tra, xác minh với dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình. Trong đó Bộ GD-ĐT kết luận là dự án không vi phạm liêm chính khoa học, cụ thể là không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn.
Theo Bộ GD-ĐT, trước những nghi vấn của dư luận về tính liêm chính khoa học của dự án đoạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 mà tác giả là 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, Bộ GD-ĐT đã chính thức lập tổ tư vấn đánh giá dự án này.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải của 2 học sinh Ninh Bình (dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”).
Sau quá trình nghiên cứu hồ sơ và thẩm định, tổ tư vấn đã thống nhất khẳng định học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án này dưới sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học.
Cụ thể, việc phân tích kết quả từ các phép đo (như DTA, XRD, FT-IR) hoàn toàn nằm trong khả năng của học sinh vì đây là những kiến thức có trong chương trình phổ thông. Bên cạnh đó, các trang thiết bị phục vụ thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu ở Việt Nam nên việc thu thập dữ liệu trong nước là hoàn toàn đáp ứng được.
Về nghi vấn “sao chép”, tổ tư vấn cho biết dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn (phần mềm Turnitin) và các công bố trước đó, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn. Đề tài không có dấu hiệu sao chép mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.
Đồng thời, các chuyên gia đánh giá đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và mang lại giá trị ứng dụng cao, phù hợp với năng lực ở bậc phổ thông.
Cũng trong thông cáo này, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh quy trình chấm thi năm nay được thực hiện nghiêm ngặt qua 2 phần: đánh giá báo cáo tóm tắt và phỏng vấn trực tiếp. Đặc biệt, để bảo vệ sự liêm chính trong học thuật, Hội đồng thẩm định đã tiến hành quét độ trùng lặp toàn bộ hồ sơ trước khi gửi đi chấm. Ban tổ chức cũng trang bị sẵn phần mềm tại khu vực thi để giám khảo có thể tra cứu, kiểm tra sự trùng lặp nội dung của bất kỳ dự án nào ngay trong quá trình chấm.
Như Báo Thanh Niên đã đưa tin, sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026, trên nhóm Liêm chính khoa học xuất hiện hàng loạt bài đăng nêu nghi vấn nhiều dự án đạt giải cao, trong đó có dự án đạt giải nhất của 2 học sinh Ninh Bình.
Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung poster của dự án cho thấy các học sinh Ninh Bình đã phải thực hiện hàng chục kỹ thuật phân tích và đánh giá phức tạp, vượt xa năng lực và kiến thức của học sinh phổ thông.
Đặc biệt, dựa trên những thông tin công khai rất hạn chế (liên quan tới cuộc thi khoa học kỹ thuật), các thành viên nhóm Liêm chính khoa học đã đưa ra những bằng chứng được cho là “không thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của 2 học sinh Ninh Bình” (PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam – PV).
Viện Hóa học cũng đã có ý kiến phản hồi, khẳng định cán bộ của viện (PGS Hoàng Mai Hà) không có bất kỳ mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn nào đối với dự án của học sinh Ninh Bình. Viện Hóa học cũng khẳng định cũng đã chủ động rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 – 2025. Kết quả không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến 2 học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia nêu trên.
Như vậy, giữa nội dung thông cáo báo chí mà Bộ GD-ĐT phát hành chiều nay và trả lời của Viện Hóa học có một khoảng trống cần được làm rõ: các học sinh sử dụng các thiết bị của đơn vị nghiên cứu nào và thực hiện các thí nghiệm ở đâu?
Mặt khác, dư luận giới khoa học cũng cho rằng cho đến nay Bộ GD-ĐT vẫn không công khai nội dung các dự án đạt giải là vi phạm chính quy chế cuộc thi của Bộ GD-ĐT.
Theo tin công bố, Canva sẽ cung cấp Canva giáo dục - loại tài khoản dành riêng cho giáo dục với nhiều tính năng riêng và hầu hết tính năng của gói cao cấp - cho các thầy cô từ tiểu học tới THPT trên toàn quốc. Bên cạnh đó, Canva dự kiến đào tạo trực tuyến miễn phí cho khoảng 30.000 giáo viên tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, với các chủ đề từ thiết kế bài giảng đến tương tác và ứng dụng AI trong lớp học.
Trả lời Thanh Niên sáng 25.4, ông Quân Lâm, Trưởng bộ phận Phát triển và marketing của Canva Vietnam, cho biết bất kỳ thầy cô nào - miễn có thể chứng thực bản thân là giáo viên - đều có thể được cấp tài khoản miễn phí và đây là chính sách được hãng áp dụng trên toàn cầu. Đơn vị này cũng đang xúc tiến làm việc với các cơ quan hữu quan để đơn giản hóa khâu đăng ký cho thầy cô Việt Nam, với cách thức đăng ký mới sẽ sớm được công bố.
Ngoài ra, những giáo viên có tài khoản Canva giáo dục còn có thể mời học sinh tham gia lớp học trực tuyến để sử dụng các tính năng đang cung cấp cho thầy cô, cũng như thực hiện những hoạt động học tập được thầy cô phân công.
Trong khi đó, hoạt động đào tạo giáo viên dự kiến triển khai từ tháng 6 tới. Những thầy cô tham gia phải trải qua ít nhất 8 giờ học, sau đó sẽ được cấp chứng nhận hoàn thành. "Chúng tôi tin rằng sáng tạo trong giáo dục là quyền của tất cả, không chỉ dành riêng cho những ai có điều kiện hoặc thành thạo công nghệ", ông Quân Lâm nhấn mạnh.
Canva là nền tảng công nghệ được thành lập năm 2013 tại Úc, chuyên về sáng tạo, thiết kế và xuất bản trực tuyến với nhiều công cụ tích hợp AI. Đơn vị này đang thu hút hơn 6 triệu người dùng tại Việt Nam, trong đó có nhiều giáo viên và người học ở mọi cấp bậc.
Động thái của Canva diễn ra sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2026-2030) hôm 24.4, trong đó yêu cầu đưa giáo dục kỹ năng số, AI vào hệ thống giáo dục quốc dân ngay từ chương trình giáo dục mầm non.
Trước đó vào cuối tháng 3, Bộ GD-ĐT cũng ban hành Thông tư số 18 quy định Khung năng lực số với giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Điểm đặc biệt là lần đầu tiên AI trở thành một miền năng lực riêng, với yêu cầu ứng dụng AI trong dạy học, phát triển chuyên môn đi đôi với nguyên tắc về đạo đức, minh bạch, công bằng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Trước Canva, một số doanh nghiệp đa quốc gia khác cũng từng bày tỏ cam kết cung cấp các dịch vụ giáo dục miễn phí - trong đó có công cụ AI - cho giáo viên và người học Việt Nam, đơn cử như Google.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 12/4 công bố Thông tư 26, quy định chuẩn nghề nghiệp của giảng viên đại học. Trong đó nêu 4 tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp.
Điểm mới so với các quy định trước đây là yêu cầu giảng viên tuân thủ các quy định về đạo đức học thuật, đảm bảo liêm chính khoa học, trung thực và minh bạch trong giảng dạy, nghiên cứu, công bố kết quả và các hoạt động chuyên môn khác.
Điều chỉnh của Bộ trong bối cảnh các chủ đề về liêm chính khoa học gây tranh cãi trên mạng xã hội, còn giảng viên chịu áp lực công bố quốc tế.
Hiện, các quy tắc về liêm chính khoa học theo quy định riêng của từng trường. Ví dụ, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, yêu cầu giảng viên không đạo văn, ghi nhận đúng, đủ mức đóng góp của tất cả thành viên với sản phẩm nghiên cứu; không ghi tên đơn vị khác trên công bố khoa học...
Còn Đại học Bách khoa Hà Nội cấm giảng viên mua, bán kết quả nghiên cứu dưới mọi hình thức; không sao chép, biến ý tưởng của người khác thành của mình; không bịa đặt, ngụy tạo đối tượng, dữ liệu nghiên cứu và hồ sơ - lý lịch khoa học.
Một số quy định khác của Thông tư 26 là yêu cầu giảng viên giữ gìn phẩm chất, đạo đức; tôn trọng và đối xử công bằng, đúng mực với sinh viên; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng; tâm huyết với nghề; công bằng trong đánh giá; đồng thời tuân thủ các quy định nội bộ và những tiêu chuẩn đạo đức của pháp luật.
Thông tư mới áp dụng cho cả giảng viên trong và ngoài công lập, thay vì chỉ công lập như trước kia. Theo Bộ, việc đưa ra các tiêu chí về đạo đức, nghề nghiệp sẽ giúp các trường thuận tiện bố trí, phân công và đánh giá giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.
Trong thông báo sáng 27/4, trường cho biết sẽ rà soát, tiếp thu ý kiến sinh viên để đánh giá, từ đó hoàn thiện quy định cho phù hợp thực tế và nâng cao chất lượng đào tạo.
Ba ngày trước, sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam phản ứng vì trường yêu cầu phải tham gia ít nhất một câu lạc bộ ngoại khóa, tối thiểu hai năm, áp dụng với K69 (năm thứ hai) trở đi.
Trên fanpage, liên chi đoàn - liên chi hội của trường cho biết đây là một trong những điều kiện để xét tốt nghiệp. Các thông tin liên quan sau đó nhận cả nghìn biểu tượng "phẫn nộ".
Sinh viên cho rằng việc tham gia các hoạt động ngoại khóa dựa trên đam mê, nhu cầu và tinh thần tự nguyện. Chưa kể, các em thấy việc này còn tốn kém, vì phải đóng góp một số khoản như quỹ liên hoan hoặc khó sắp xếp thời gian thực tập, trải nghiệm thực tế.
Ngoài ra, một số sinh viên đặt mục tiêu tốt nghiệp trong 3,5 năm, nên sợ vi phạm quy định, không được xét tốt nghiệp.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Giang Trung Khoa, Trưởng ban Công tác sinh viên, cho biết trường chủ trương đổi mới đào tạo, nhằm tăng cường phát triển toàn diện cho sinh viên, gồm kỹ năng mềm, năng lực nghiên cứu khoa học, tinh thần khởi nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực thích ứng với thị trường lao động. Trường không đưa ra hình thức xử lý với nhóm không thực hiện, nên "không có chuyện" sinh viện bị dừng xét tốt nghiệp.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thành lập năm 1956, mỗi năm tuyển khoảng 8.000 sinh viên. Ngoài những ngành truyền thống, trường còn đào tạo lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật.
