Chính vì vậy, phụ huynh, học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng trước đi thay đổi quyết định điều chỉnh nguyện vọng vì việc này tưởng chừng chỉ mang tính kỹ thuật nhưng có thể thành “con dao 2 lưỡi”, thay đổi kết quả trúng tuyển lớp 10 của thí sinh.
Thời gian điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 đang được giáo viên, phụ huynh, học sinh nhìn nhận là 5 “ngày vàng” cho 3 “năm kim cương” ở bậc THPT. Chính vì vậy việc điều chỉnh này bên cạnh được coi là cơ hội vàng để tối ưu khả năng trúng tuyển nhưng cũng được cảnh báo là “con dao hai lưỡi” vì nếu không sáng suốt dễ đưa ra quyết định ảnh hưởng đến kết quả trúng tuyển.
Theo các giáo viên chủ nhiệm lớp 9, tâm lý phổ biến của nhiều phụ huynh, học sinh là khi thấy số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng 1sẽ tìm cách “né” những trường có tỷ lệ chọi lớp 10 cao, chuyển sang các trường có tỷ lệ thấp hơn để tăng cơ hội trúng tuyển. Nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Trong tuyển sinh lớp 10, điểm chuẩn không chỉ phụ thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ chất lượng thí sinh. Khi nhiều học sinh khá, giỏi đồng loạt rút khỏi một trường top, điểm chuẩn của trường đó có thể giảm mạnh. Ngược lại, nếu quá nhiều thí sinh đổ dồn vào các trường được cho là an toàn, điểm chuẩn ở các trường này có thể tăng bất ngờ.
Nói cách khác, việc thay đổi nguyện vọng lớp 10 theo tâm lý đám đông có thể tạo ra một “hiệu ứng domino”, khiến dự đoán ban đầu trở nên sai lệch.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết, trước khi Sở GD-ĐT TPHCM công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm cũng đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh học sinh.
Vì vậy phụ huynh, học sinh không nên dao động trước những con số tỷ lệ chọi vừa được công bố. Thay vào đó các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì có khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học sinh. Do vậy điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Đồng thời, bà Trang nhấn mạnh nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà “ào ào” điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà Trang cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó thì không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.
Chính vì vậy, hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó phụ huynh cùng học sinh có thể có đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.
Còn bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh để thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần thực sự lưu ý dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, có điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật sự nghiêm túc và cẩn thận.
“Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện”, bà Thiên Trang nói.
Theo thống kê kết quả thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 1 năm 2026 của hội đồng thi, điểm trung bình thí sinh đạt được là 682 điểm, điểm trung vị là 682 điểm.
Thí sinh có điểm thi cao nhất kỳ thi là 1.098 điểm và thí sinh có điểm thi thấp nhất là 27 điểm.
Như vậy, so với kết quả thi đợt 1 của ba năm gần đây, mức điểm cao nhất đợt 1 năm 2026 cũng cao nhất và mức điểm thấp nhất năm cũng thấp nhất.
Đợt 1 kỳ thi năm nay cũng có lượng thí sinh dự thi đông nhất từ trước đến nay với 133.483 thí sinh.
Thống kê các đặc trưng của kết quả thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM năm 2024, 2025, 2026 (đợt 1)
Kết quả chính thức của kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 1 sẽ được công bố trên website https://thinangluc.vnuhcm.edu.vn/dgnl/ vào ngày 17-4.
Chị Hạ Vy đang làm việc tại bộ phận tiếng Việt của Đài truyền hình trung ương Trung Quốc, nơi sản xuất các nội dung hướng đến khán giả Việt Nam.
Bộ phận nơi chị Vy làm việc có 15 người, đảm nhiệm nhiều mảng khác nhau như bản tin thời sự, chương trình chuyên đề về văn hóa, kinh tế, du lịch và đời sống trên sóng radio và các kênh mạng xã hội. Đài cũng hợp tác với một số đài truyền hình tại Việt Nam để cùng sản xuất chương trình, trong đó chị Hạ Vy vừa là người dẫn chương trình vừa làm biên tập.
Điển hình như chuyên mục "Trung Quốc một góc nhìn" phát trên Đài truyền hình Việt Nam và một số chương trình ngắn phát sóng trên Báo và Phát thanh, truyền hình Hải Phòng cũng giới thiệu về văn hóa và đời sống tại Trung Quốc. Điều thú vị là bên cạnh công việc chính, chị Vy còn là một travel blogger (nhà sáng tạo nội dung du lịch) giới thiệu những điểm đến, văn hóa Trung Quốc bằng tiếng Việt cho… khán giả Việt.
Đến nay, kênh @HaVydulichTrungQuoc của chị có gần 37.000 người theo dõi, đã đăng tải trên 330 video, có một số video đạt hơn 100.000 lượt xem. Hạ Vy bắt đầu làm video du lịch bằng tiếng Việt vào khoảng năm 2020. Clip đầu tiên xuất hiện trong bối cảnh dịch COVID-19 giữa lúc một chợ nông sản lớn ở Bắc Kinh bị phong tỏa. Video giới thiệu về khu chợ, tình hình dịch và đời sống của chợ rất thời sự nên nhận sự quan tâm lớn từ khán giả Việt, đặc biệt là du học sinh tại Bắc Kinh lúc đó.
Sau giai đoạn giãn cách, nội dung của kênh mở rộng sang các chủ đề du lịch và trải nghiệm. Trung bình mỗi tháng chị đăng từ 2-4 video, mỗi video dài khoảng 10 phút. Các địa điểm du lịch được ghi lại trải dài từ Bắc Kinh đến Tân Cương, Quảng Châu, Nam Ninh và nhiều khu vực khác trên khắp Trung Quốc.
"Phần lớn khán giả của tôi là người Việt Nam. Nhiều bạn xem rồi mới hỏi "Ủa, chị là người Trung Quốc à?". Những lúc như vậy nói thật tôi thấy rất vui vì điều đó có nghĩa là tiếng Việt của mình đã đủ tự nhiên để mọi người nghe hiểu và cảm nhận được", chị Vy chia sẻ.
Chị Vy kể đã bắt đầu học tiếng Việt từ năm 2006 tại ĐH Dân tộc Quảng Tây ở Nam Ninh. Ban đầu chị lựa chọn ngành tiếng Thái, sau đó được phân bổ sang chuyên ngành tiếng Việt. Chị nói vì mình là người dân tộc Choang, ngôn ngữ có nhiều điểm gần gũi với tiếng Việt nên học tiếng Việt cũng khá thuận tiện.
Tuy nhiên chị tự nhủ phải luyện phát âm cho thật chắc. Trong những năm đầu, chị duy trì việc luyện phát âm mỗi sáng bên hồ Tương Tư trong khuôn viên trường, sử dụng các bản ghi âm và chương trình phát thanh để luyện nghe và đọc theo. Từ năm thứ hai, chị đã có thể giao tiếp cơ bản bằng tiếng Việt.
Đến năm thứ ba, khi tham gia chương trình học tập trao đổi tại Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), khả năng ngôn ngữ của Hạ Vy được cải thiện rõ rệt nhờ môi trường sử dụng thường xuyên. Sau khi tốt nghiệp, chị tiếp tục sang Việt Nam trong giai đoạn 2011-2013 để học thêm về báo chí tại Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội).
Từ đó đến nay, chị mỗi ngày đều duy trì việc học tiếng Việt liên tục cả trong công việc lẫn đời sống. Chị vẫn xem bản tin thời sự 19h của Đài truyền hình Việt Nam để luyện nghe và cập nhật cách sử dụng ngôn ngữ. Đồng thời chị vẫn thường theo dõi các nội dung về đời sống, du lịch của Việt Nam trên mạng xã hội để hiểu thêm cách người Việt kể chuyện và tiếp nhận thông tin.
"Học ngoại ngữ cần duy trì liên tục trong thời gian dài với nhịp độ đều đặn mỗi ngày. Có thể tiến từng bước nhỏ song người học cần giữ việc lặp lại và kiên trì bởi nếu ngắt quãng, khả năng ghi nhớ và sử dụng ngôn ngữ sẽ suy giảm rõ rệt", chị Vy chia sẻ.
Việc phải vào đại học bằng mọi giá khi năng lực chưa phù hợp có thể khiến học sinh rơi vào trạng thái quá tải, thậm chí bỏ dở giữa chừng. Ngược lại, các chương trình học cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp với thời gian đào tạo ngắn, chú trọng thực hành sẽ giúp người học sớm thích nghi với môi trường làm việc.
Thông tin này được các chuyên gia chia sẻ tại Ngày hội tuyển sinh do Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 tổ chức mới đây tại Đồng Nai. Tại đây, các chuyên gia cũng nhấn mạnh sau khi tốt nghiệp cao đẳng, đặc biệt sau khi đã đi làm và muốn phát triển lên các vị trí cao hơn, người học có thể liên thông đại học nếu có nhu cầu.
TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng Phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - cho rằng với những học sinh cảm thấy năng lực học tập chưa thật sự nổi bật để thi vào các trường đại học, các em có thể cân nhắc lựa chọn học nghề hoặc cao đẳng để có hướng phát triển phù hợp hơn với khả năng.
Ông Nhân cho biết hiện nay chính sách giáo dục đang được điều chỉnh theo hướng phân luồng rõ ràng hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít phụ huynh và học sinh e ngại việc học nghề, khiến lựa chọn này chưa thực sự phổ biến.
"Thực tế mỗi năm vẫn có không ít sinh viên bị buộc thôi học do không đáp ứng được yêu cầu đào tạo, vì vậy một hướng đi phù hợp, chắc chắn ngay từ đầu sẽ giúp các em đi xa hơn", ông Nhân nhấn mạnh.
Điều này cũng phần nào phản ánh qua số liệu của Cục Thống kê trong quý 3 năm nay, có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15 - 24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, tăng khoảng 250.000 người so với quý trước.
Theo ông Nhân, môi trường cao đẳng hay học nghề là lựa chọn vừa sức với chương trình đào tạo ngắn, nhiều trường chú trọng thực hành giúp người học nhanh chóng nâng cao kỹ năng tay nghề và sớm có cơ hội việc làm sau khi ra trường.
Bên cạnh đó, nếu trong quá trình học nếu các em cảm thấy mình tiếp thu tốt và có nhu cầu nâng cao trình độ, hoàn toàn có thể liên thông lên đại học.
"Phụ huynh và giáo viên là những người hiểu rõ năng lực của các em, vì vậy nên đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, giúp các em lựa chọn con đường phù hợp ngay từ đầu", ông Nhân nhấn mạnh.
Theo TS Nguyễn Trung Nhân, chương trình liên thông thường tập trung vào tư duy và phương pháp nên nhẹ nhàng hơn, điều này phù hợp với người đã có nền tảng nghề nghiệp.
Hiện nay điều kiện liên thông đã dễ hơn rất nhiều. Sinh viên chỉ cần tốt nghiệp cao đẳng là có thể nộp hồ sơ xét tuyển, thậm chí trong một số trường hợp có thể sử dụng giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời.
"Việc xét tuyển chủ yếu dựa trên kết quả học tập, trong khi chỉ tiêu liên thông được phân bổ khá lớn, sẽ giúp các em tăng cơ hội trúng tuyển. Ngoại trừ một số ngành đặc thù như sư phạm hoặc khối sức khỏe, phần lớn các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh doanh, quản lý đều không quá khắt khe", ông Nhân nói.
Đặc biệt, nhiều chương trình liên thông hiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến, lịch học thậm chí có thể dồn vào cuối tuần, tạo điều kiện để người học cân bằng giữa công việc và việc học.
Về giá trị bằng cấp, không có sự phân biệt giữa hệ liên thông và chính quy. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên được cấp bằng cử nhân hoặc kỹ sư tùy theo chương trình đào tạo, có giá trị tương đương.
Học phí liên thông hiện nay cũng được đánh giá là phù hợp, thường chỉ khoảng 2/3 so với hệ đại học chính quy. Các trường thường hướng đến mục tiêu hỗ trợ người học nâng cao trình độ, nên vẫn tổ chức lớp ngay cả khi số lượng sinh viên không lớn, kết hợp linh hoạt giữa học ghép và học trực tuyến để đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự chủ động và quyết tâm học tập của mỗi người.
"Không chỉ dừng lại ở bằng đại học, nhiều sinh viên sau khi liên thông lại tiếp tục học lên thạc sĩ, tiến sĩ nếu có đủ năng lực và quyết tâm. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp chỉ thực sự phát huy năng lực khi được học đúng ngành nghề yêu thích, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật như điện, cơ khí hay điều khiển", ông Nhân nhấn mạnh.
