Việc phải vào đại học bằng mọi giá khi năng lực chưa phù hợp có thể khiến học sinh rơi vào trạng thái quá tải, thậm chí bỏ dở giữa chừng. Ngược lại, các chương trình học cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp với thời gian đào tạo ngắn, chú trọng thực hành sẽ giúp người học sớm thích nghi với môi trường làm việc.
Thông tin này được các chuyên gia chia sẻ tại Ngày hội tuyển sinh do Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 tổ chức mới đây tại Đồng Nai. Tại đây, các chuyên gia cũng nhấn mạnh sau khi tốt nghiệp cao đẳng, đặc biệt sau khi đã đi làm và muốn phát triển lên các vị trí cao hơn, người học có thể liên thông đại học nếu có nhu cầu.
TS Nguyễn Trung Nhân – Trưởng Phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM – cho rằng với những học sinh cảm thấy năng lực học tập chưa thật sự nổi bật để thi vào các trường đại học, các em có thể cân nhắc lựa chọn học nghề hoặc cao đẳng để có hướng phát triển phù hợp hơn với khả năng.
Ông Nhân cho biết hiện nay chính sách giáo dục đang được điều chỉnh theo hướng phân luồng rõ ràng hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít phụ huynh và học sinh e ngại việc học nghề, khiến lựa chọn này chưa thực sự phổ biến.
“Thực tế mỗi năm vẫn có không ít sinh viên bị buộc thôi học do không đáp ứng được yêu cầu đào tạo, vì vậy một hướng đi phù hợp, chắc chắn ngay từ đầu sẽ giúp các em đi xa hơn”, ông Nhân nhấn mạnh.
Điều này cũng phần nào phản ánh qua số liệu của Cục Thống kê trong quý 3 năm nay, có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15 – 24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, tăng khoảng 250.000 người so với quý trước.
Theo ông Nhân, môi trường cao đẳng hay học nghề là lựa chọn vừa sức với chương trình đào tạo ngắn, nhiều trường chú trọng thực hành giúp người học nhanh chóng nâng cao kỹ năng tay nghề và sớm có cơ hội việc làm sau khi ra trường.
Bên cạnh đó, nếu trong quá trình học nếu các em cảm thấy mình tiếp thu tốt và có nhu cầu nâng cao trình độ, hoàn toàn có thể liên thông lên đại học.
“Phụ huynh và giáo viên là những người hiểu rõ năng lực của các em, vì vậy nên đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, giúp các em lựa chọn con đường phù hợp ngay từ đầu”, ông Nhân nhấn mạnh.
Theo TS Nguyễn Trung Nhân, chương trình liên thông thường tập trung vào tư duy và phương pháp nên nhẹ nhàng hơn, điều này phù hợp với người đã có nền tảng nghề nghiệp.
Hiện nay điều kiện liên thông đã dễ hơn rất nhiều. Sinh viên chỉ cần tốt nghiệp cao đẳng là có thể nộp hồ sơ xét tuyển, thậm chí trong một số trường hợp có thể sử dụng giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời.
“Việc xét tuyển chủ yếu dựa trên kết quả học tập, trong khi chỉ tiêu liên thông được phân bổ khá lớn, sẽ giúp các em tăng cơ hội trúng tuyển. Ngoại trừ một số ngành đặc thù như sư phạm hoặc khối sức khỏe, phần lớn các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh doanh, quản lý đều không quá khắt khe”, ông Nhân nói.
Đặc biệt, nhiều chương trình liên thông hiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến, lịch học thậm chí có thể dồn vào cuối tuần, tạo điều kiện để người học cân bằng giữa công việc và việc học.
Về giá trị bằng cấp, không có sự phân biệt giữa hệ liên thông và chính quy. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên được cấp bằng cử nhân hoặc kỹ sư tùy theo chương trình đào tạo, có giá trị tương đương.
Học phí liên thông hiện nay cũng được đánh giá là phù hợp, thường chỉ khoảng 2/3 so với hệ đại học chính quy. Các trường thường hướng đến mục tiêu hỗ trợ người học nâng cao trình độ, nên vẫn tổ chức lớp ngay cả khi số lượng sinh viên không lớn, kết hợp linh hoạt giữa học ghép và học trực tuyến để đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự chủ động và quyết tâm học tập của mỗi người.
“Không chỉ dừng lại ở bằng đại học, nhiều sinh viên sau khi liên thông lại tiếp tục học lên thạc sĩ, tiến sĩ nếu có đủ năng lực và quyết tâm. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp chỉ thực sự phát huy năng lực khi được học đúng ngành nghề yêu thích, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật như điện, cơ khí hay điều khiển”, ông Nhân nhấn mạnh.
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 23-4, ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho biết đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đơn vị đã yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập ngay từ đầu năm.
Trong đó đánh giá, rà soát phân loại học sinh, hỗ trợ các em gặp khó khăn trong tiếp cận kiến thức. Mở rộng phòng học, thư viện, giáo viên hướng dẫn để hỗ trợ các em tự ôn tập, chuẩn bị hệ thống ngân hàng câu hỏi, tiếp cận cấu trúc thi các môn.
Ngành giáo dục cũng yêu cầu giáo viên tích cực phối hợp chặt chẽ phụ huynh, giúp con em có kế hoạch khoa học, dinh dưỡng, nghỉ ngơi, tránh căng thẳng, tạo áp lực, để các em đạt kết quả tốt nhất.
Với tuyển sinh đầu cấp, ông Minh cho biết năm 2026, TP.HCM tổ chức theo bản đồ GIS, tức căn cứ vào nơi ở thực tế của trẻ, gia đình.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP đã tổ chức các buổi tư vấn, hướng dẫn, đặc biệt đối với các trường tiểu học, THCS ở khu vực 2, khu vực 3.
Nhiều phụ huynh bày tỏ sự lo lắng về việc con em mình sẽ bố trí thế nào cho phù hợp. Trước mắt, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM sẽ căn cứ dữ liệu trên hệ thống VNeID mức độ 2, nơi ở hiện tại để xác định bố trí học ở nơi gần nhất, thuận tiện nhất.
Với các nhu cầu khác như học tại nơi gần nơi cha mẹ làm việc, thuận tiện đưa đón thì phải đợi kế hoạch tuyển sinh lần thứ 2 đối với đối tượng này. "Mọi kế hoạch đều hướng đến mục tiêu lớn nhất là đảm bảo 100% học sinh lớp 1, lớp 6 ở TP.HCM được bố trí chỗ học đầy đủ", ông nêu.
Ông Minh cho biết thêm tính đến sáng 23-4, hệ thống tuyển sinh của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhận được hơn 50.000 lượt đăng ký thi vào lớp 10.
Sở cũng ban hành các văn bản hưởng dẫn chi tiết cho các trường THPT chuẩn bị chương trình đào tạo, đảm bảo cho các em được tự chọn tổ hợp môn học theo năng lực, nhưng vẫn đáp ứng chương trình đào tạo, định hướng nghề nghiệp.
Thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức tập huấn về việc coi thi, chấm thi, phối hợp chính quyền địa phương, Công an TP.HCM... đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, hiệu quả.
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, có tới 72,4% trẻ em trong độ tuổi 11-14 từng trải qua ít nhất một hình thức kỷ luật bằng bạo lực thể chất hoặc tinh thần. Điều đáng lo ngại là nhiều tổn thương lại xuất phát từ chính môi trường sống gần gũi nhất với các em là gia đình.
Tại tọa đàm “Vì an toàn trẻ em Việt Nam” do Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ tổ chức sáng 15/5, các chuyên gia cho rằng việc xây dựng môi trường sống an toàn, tích cực cho trẻ cần bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức và kỹ năng của người lớn.
Theo Đại biểu Quốc hội Nguyễn Trần Phương Hà, các vụ việc liên quan đến trẻ em, học sinh hiện nay đang diễn biến ngày càng phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác phòng ngừa, hỗ trợ và bảo vệ trẻ.
Các chuyên gia nhận định áp lực công việc và cuộc sống hiện đại khiến nhiều bậc phụ huynh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi. Nếu thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, người lớn có thể vô tình tạo ra những tổn thương tâm lý cho con trẻ thông qua lời nói, thái độ hoặc cách ứng xử hằng ngày
Không chỉ những tác động trực tiếp, sự thiếu quan tâm, khoảng cách trong giao tiếp gia đình hay những biến động như ly hôn, tái hôn cũng có thể khiến trẻ cảm thấy cô đơn, thiếu cảm giác an toàn. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần dành nhiều thời gian lắng nghe, đồng hành và tạo không gian chia sẻ tích cực với con.
TS tâm lý Linh Trang cho biết nhu cầu được hỗ trợ tâm lý của trẻ em hiện nay đang gia tăng mạnh. Chỉ riêng trong tháng 4, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111 đã tiếp nhận khoảng 46.000 cuộc gọi liên quan đến trẻ em. Tuy nhiên, nguồn lực hỗ trợ vẫn còn hạn chế.
Theo TS Linh Trang, điều quan trọng là phụ huynh cần cởi mở hơn khi nhận thấy con có dấu hiệu bất ổn tâm lý. Việc sớm lắng nghe, thấu hiểu và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn sẽ giúp trẻ được can thiệp kịp thời, tránh để tổn thương kéo dài.
Bên cạnh môi trường đời thực, các chuyên gia cũng cảnh báo trẻ em đang đối mặt với nhiều nguy cơ trên không gian mạng. Tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Bá Sơn cho biết nhiều vụ việc xâm hại trẻ em thời gian qua có liên quan đến môi trường mạng.
Ông cho rằng hiểm họa đôi khi không đến từ những đường dây tội phạm xa lạ, mà âm thầm nảy sinh từ chính sự vô tư của người lớn.
Thói quen đăng tải hình ảnh, chia sẻ những khoảnh khắc đời thường của con trẻ lên mạng xã hội tưởng chừng vô hại lại vô tình trở thành nguồn dữ liệu cho kẻ xấu khai thác, đồng thời đẩy các em vào tâm điểm của những lời bình luận độc hại và sự xâm phạm đời tư.
Theo ông, phụ huynh cần cẩn trọng khi chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân của con lên mạng xã hội, đồng thời tăng cường hướng dẫn kỹ năng sử dụng Internet an toàn cho trẻ.
Để “vá” lại những khoảng trống nguy hiểm ấy, một hệ thống bảo vệ đa tầng đang từng bước được kích hoạt. Tại TPHCM, công nghệ đã được huy động nhằm rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý các vụ việc liên quan đến trẻ em.
Ông Nguyễn Tăng Minh cho biết thành phố đã chính thức tích hợp tổng đài 1022 để tiếp nhận mọi phản ánh liên quan đến bạo hành trẻ em. Toàn bộ thông tin sau khi tiếp nhận sẽ được trung tâm phân tích, xử lý khẩn cấp và chuyển trực tiếp về địa phương, yêu cầu lực lượng công an can thiệp ngay tại hiện trường.
Song về lâu dài, các chuyên gia cho rằng giải pháp quan trọng nhất vẫn là trang bị kiến thức cho người lớn ngay từ sớm. Giáo dục tiền hôn nhân, kỹ năng làm cha mẹ, hiểu biết về tâm lý trẻ em và khả năng kiểm soát cảm xúc cần được xem là nền tảng để xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em phát triển toàn diện.
Tại chương trình, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ cũng tổ chức lễ phát động chiến dịch "Vì an toàn trẻ em Việt Nam". Đây là hoạt động mở màn cho chiến dịch truyền thông cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, kêu gọi hành động và xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bạo hành, xâm hại và tổn thương cả trong đời sống thực lẫn trên môi trường mạng.
Chiến dịch được triển khai trong bối cảnh liên tiếp xảy ra nhiều vụ bạo lực liên quan đến trẻ em, gây hậu quả nghiêm trọng và tạo sự bức xúc trong dư luận.
Chỉ trong chưa đầy 5 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận ít nhất 30 vụ việc liên quan đến bạo lực trẻ em được báo chí phản ánh, gồm 12 vụ bạo lực gia đình và 18 vụ bạo lực học đường, bạo lực mạng.
Thông qua thông điệp: “Mỗi người lớn là một mắt xích bảo vệ trẻ em. Khi một mắt xích im lặng, trẻ có thể mất cơ hội được cứu”, chiến dịch khẳng định quan điểm “bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội”.
10 chuyên đề ôn tập môn giáo dục kinh tế và pháp luật thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Võ Thị Hậu, giáo viên Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa) được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
Trong chuyên đề 6: Một số quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh tế, giáo viên giúp học sinh nêu được các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế; Quyền và nghĩa vụ của công dân về sở hữu tài sản và tôn trong tài sản người khác. Học sinh có thể tự giác thực hiện quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế; về sở hữu tài sản và tôn trọng tài sản người khác.
Trước đó, vào ngày 6.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 5: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và quản lý thu chi trong gia đình. Trong chuyên đề này, giáo viên hướng dẫn học sinh nêu được khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, liệt kê được các hình thức thực hiện trách nhiệm xã hội và trình bày ý nghĩa của việc trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Ngoài ra, còn hiểu được quản lý thu, chi trong gia đình là gì và vì sao phải quản lý thu, chi trong gia đình; có thể đánh giá được thói quen chi tiêu và mục tiêu tài chính của gia đình, từ đó có thể tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lý trong gia đình.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
