Học sinh Việt Nam giành 2 huy chương vàng kỳ thi hóa học ‘khó nhất hành tinh’

Thảo luận kinh tế - xã hội tại Quốc hội chiều 20/4, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết thời gian qua người dân đã được thụ hưởng nhiều chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có giáo dục.

Trong đó, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đưa ra nhiều chính sách mang tính chiến lược. Từ năm 2025, Nhà nước miễn toàn bộ học phí từ bậc mầm non đến hết lớp 12 tại các cơ sở giáo dục công lập. Dự kiến từ năm 2030, học sinh trên cả nước sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa.

Trong 9 tháng qua, cả nước đã khởi công 428 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, góp phần tăng cường tiếp cận giáo dục cho học sinh vùng khó khăn.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, đại biểu Thủy băn khoăn về việc tổ chức dạy học liên kết trong các trường công lập. Theo phản ánh của phụ huynh, dù học phí đã được miễn và có hỗ trợ ăn trưa, chi phí học tập vẫn nặng ở các khoản liên quan đến chương trình liên kết.

Thực tế, nhiều trường đã ký hợp đồng với doanh nghiệp để tổ chức dạy các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo, kỹ năng sống... Nhu cầu cho con học thêm các nội dung này là có thật. Tuy nhiên, việc triển khai dày đặc các chương trình liên kết như thời gian qua có nguy cơ chồng chéo nội dung giảng dạy, trong khi các môn bổ trợ chưa được kiểm định, đánh giá chất lượng.

"Vấn đề bức xúc nhất là nhiều trường xếp các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Khi đó, nếu không đăng ký, học sinh phải tách ra sinh hoạt riêng, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm, nên nhiều gia đình buộc phải cho con tham gia", bà Thủy nêu.

Từ thực trạng này, đại biểu đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm cấm việc bố trí các môn liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Việc tổ chức chương trình liên kết nếu có - phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch tài chính và chia sẻ chi phí với phụ huynh, tránh tình trạng trường công hoạt động như trường tư, phát sinh gánh nặng chi phí.

Về lâu dài, bà Thủy kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có kế hoạch tuyển dụng, bồi dưỡng và điều phối giáo viên trong từng địa phương để đáp ứng nhu cầu giảng dạy các môn kỹ năng, tránh tình trạng học sinh muốn học đầy đủ phải tham gia các chương trình liên kết hoặc học thêm.

Trước đó, tại cuộc tiếp xúc cử tri Hà Nội cuối năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết đã nhận được nhiều phản ánh về việc một số trường liên kết với doanh nghiệp, đưa giáo viên bên ngoài vào giảng dạy và thu thêm tiền, nhiều hơn phần học phí mà Nhà nước đã miễn.

Ông nhấn mạnh Nhà nước chịu trách nhiệm quản lý giáo dục và chương trình phổ cập. Trường hợp thiếu giáo viên các môn như âm nhạc, mỹ thuật, ngoại ngữ thì phải tổ chức đào tạo, bố trí hợp lý, không thể đưa giáo viên bên ngoài vào dạy để thu tiền của phụ huynh.

"Không thể biến trường học thành nơi làm dịch vụ, thu tiền", Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, đồng thời đề nghị địa phương kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, hầu hết các trường THCS đã hoàn tất việc kiểm tra học kỳ 2 vào khoảng cuối tháng 4. Bắt đầu từ tháng 5, các trường sắp xếp thời khóa biểu để tập trung cho việc ôn thi.

Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định, TP.HCM), cho biết việc Sở GD-ĐT công bố cấu trúc và phạm vi đánh giá cùng ma trận đề thi tuyển sinh lớp 10 ngay từ đầu năm học đã tạo điều kiện để các trường có kế hoạch chuẩn bị kiến thức và kỹ năng cho học sinh (HS).

Ngay trong năm học, các giáo viên (GV) dạy 3 môn thi lớp 10 (toán, văn, ngoại ngữ) đã nghiên cứu, xây dựng kế hoạch bài dạy theo hướng lồng ghép tối ưu. Ở phần kiến thức, kỹ năng nào có trong phạm vi đánh giá của cấu trúc đề thi, GV sẽ lưu ý, nhấn mạnh để HS nắm cơ bản vấn đề.

Theo kế hoạch của Trường THCS Trần Văn Ơn, HS lớp 9 sẽ có 3 tuần ôn thi nước rút. Trung bình mỗi tuần HS sẽ có 6 tiết ôn thi lớp 10 cho mỗi môn. Tuy nhiên, bà Đoan Trang nói thêm riêng với những HS chưa tự tin về kiến thức, kỹ năng thì nhà trường sắp xếp bổ sung các tiết phụ đạo. Với những HS có nguyện vọng thi lớp chuyên, GV dành thời gian hỗ trợ, nâng cao kiến thức cho các em.

"Hằng tuần, GV cho HS tập làm các đề thi mẫu để các em làm quen với dạng câu hỏi và quy trình một kỳ thi, đồng thời rà soát một lần nữa năng lực của HS. Phụ huynh, GV và nhà trường cùng thống nhất tổ chức các hoạt động này để làm quen chứ không gây áp lực cho HS", Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn nhấn mạnh.

Bà Đoan Trang cho hay kế hoạch ôn tập chia làm 2 giai đoạn: Từ ngày 9.3 đến đầu tháng 5, sau giờ học chính khóa, GV 3 môn thi sẽ tổ chức dạy từ 16 giờ 30 đến 18 giờ với thời lượng 3 buổi/tuần. Từ ngày 11.5 trở đi, các chương trình nhà trường hoàn tất, thời khóa biểu chính khóa lớp 9 chuyển sang toàn bộ buổi sáng, trường sẽ dành 2 buổi dạy tại trường vào buổi chiều, chia đều cho 3 môn thi. Thời gian còn lại HS tự học theo hướng dẫn của GV.

Với Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa, TP.HCM), bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay thực hiện theo quy định về dạy 2 buổi/ngày và dạy thêm học thêm, kế hoạch ôn thi lớp 10 đã được nhà trường xây dựng trong vòng 7 tuần, áp dụng từ 9.3 đến 28.5, dựa trên nhu cầu thực tế của HS.

Trong bối cảnh năm nay TP.HCM lần đầu tiên tổ chức thực hiện thi lớp 10 đối với HS ở 3 khu vực sau sáp nhập, ông Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu phó Trường THCS Trần Quốc Toản (P.Bình Trưng), cho biết định hướng và cấu trúc đề thi phù hợp với việc HS học theo những bộ sách giáo khoa khác nhau.

Ông Thanh nhận xét đề thi minh họa mà Sở GD-ĐT đã công bố vào tháng 10.2025 cho thấy sự dịch chuyển yêu cầu từ kiểm tra ghi nhớ sang đánh giá tư duy ngôn ngữ thực chất, nên HS cần thực hiện cuộc "cách mạng" trong phương pháp ôn tập.

Theo ông Thanh, ở môn ngoại ngữ, HS phải từ bỏ việc học vẹt, rèn "tư duy từ điển". Kiến thức phải "sống" trong ngữ cảnh, trong đời sống vận dụng thực tế, vì thế đề thi hiện nay loại bỏ các câu hỏi đánh đố, hỏi mẹo, mà đòi hỏi thí sinh phải hiểu bản chất.

Bên cạnh đó, ông Thanh cũng cho rằng trong kỷ nguyên số, tự học là kỹ năng cực kỳ quan trọng. HS hãy tận dụng tối đa các ứng dụng học tập và công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ sửa lỗi bài viết, giải thích các cấu trúc khó và luyện phản xạ ngoại ngữ. Ứng dụng công nghệ thông minh sẽ giúp quá trình ôn tập của HS trở nên chủ động, cá nhân hóa và hiệu quả hơn gấp nhiều lần.

Để giúp HS ôn tập chuẩn bị thi tuyển sinh lớp 10 đạt kết quả tốt nhất, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, yêu cầu các trường THCS chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, GV dạy môn thi lớp 10 hoàn thành chương trình đối với HS lớp 9 đúng theo kế hoạch giáo dục, phù hợp với hướng dẫn khung kế hoạch thời gian năm học 2025 - 2026 của UBND TP.

Nhà trường phải rà soát, phân loại trình độ HS (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công GV giảng dạy theo đối tượng. Chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập, biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp cho HS. Chú trọng vào việc giúp HS thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi.

Người phụ trách chuyên môn của Sở GD-ĐT nhấn mạnh các trường định hướng ôn tập thi lớp 10 theo tinh thần thông báo của Sở về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh lớp 10. Theo đó, nội dung ôn tập bám sát cấu trúc đề thi, đề minh họa; bảng năng lực và cấp độ tư duy, yêu cầu cần đạt; tạo điều kiện cho HS tiếp cận bộ tài liệu ôn tập chung của Sở...

Do kỳ thi lớp 10 năm nay diễn ra sớm hơn so với những năm trước nên lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cũng chỉ đạo các trường THCS tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho HS có nhu cầu ôn thi lớp 10, đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí. Tiếp tục thực hiện hiệu quả việc phân công GV đảm bảo định mức tiết dạy theo quy định. Ưu tiên phân công lịch dạy phù hợp cho GV cuối cấp để có thời gian hỗ trợ tối đa cho HS ôn thi.

Đối với GV tham gia công tác ôn tập cho HS, ông Quốc cũng lưu ý cần hướng dẫn HS vận dụng các phương pháp ôn tập phù hợp với nội dung của môn học. Tăng cường hướng dẫn HS tự học, tự ôn tập. Tổ chức ôn tập theo nhóm cho các HS còn gặp khó khăn trong học tập nhằm bổ sung kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi…

Tin Gốc: Thanh Niên

Chia sẻ tại hội nghị tuyển sinh năm 2026 của Bộ GD-ĐT hôm 20.4, tiến sĩ Lê Văn Tường Lân, Trưởng ban Đào tạo và công tác sinh viên ĐH Huế, đặt vấn đề: Bộ đã có quy định về chính sách ưu tiên với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh, tuy nhiên thực tế cho thấy có thí sinh dùng 2 loại chứng chỉ tiếng Anh khác nhau (IELTS và V-STEP) khi tham gia xét tuyển, 1 chứng chỉ cộng điểm và 1 chứng chỉ quy đổi, thì có được không?

Giải đáp băn khoăn này, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), khẳng định, thí sinh chỉ có thể áp dụng điều kiện vừa cộng điểm vừa quy đổi điểm nếu có 2 chứng chỉ của 2 ngoại ngữ khác nhau.

Với thí sinh có 2 chứng chỉ cùng một ngoại ngữ, như bảng quy đổi các trường ĐH đã công bố và trong quy chế cũng đã thể hiện, thí sinh chỉ được quyền lựa chọn chứng chỉ có mức ưu tiên cao nhất. Điều này theo ông Thảo là cần thiết để tránh tình trạng thí sinh thi nhiều loại chứng chỉ khác nhau trong cùng một ngoại ngữ không cần thiết.

Quy chế tuyển sinh quy định, trường hợp thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ (để miễn thi tốt nghiệp THPT môn ngoại ngữ) đăng ký xét tuyển ĐH, cơ sở đào tạo xây dựng và công bố bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ. Bảng quy đổi kết quả chứng chỉ tiếng Anh và điểm xét môn ngoại ngữ xây dựng phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng. Bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ khác và điểm xét môn ngoại ngữ tương ứng do hiệu trưởng cơ sở đào tạo quy định. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích.

Theo dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH 2026 của Bộ GD-ĐT, các chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy định tại Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành, cơ sở đào tạo quy đổi thành tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch ứng với các thang điểm khác nhau của chứng chỉ bảo đảm tính phân hóa về năng lực tiếng Anh của thí sinh (Ví dụ: IELTS 6.0, 6.5, 7.0, 7.5...). Chứng chỉ ngoại ngữ khác và điểm xét môn ngoại ngữ tương ứng do hiệu trưởng cơ sở đào tạo quy định. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho cộng điểm điểm khuyến khích.

Hiện trong thông tin tuyển sinh, nhiều trường ĐH đã công bố mức điểm cộng hoặc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, nhiều trường cho biết vẫn đang chờ hướng dẫn chi tiết của Bộ GD-ĐT mới công bố thông tin chi tiết.

Tin Gốc: Thanh Niên