Phát biểu trước cuộc họp Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC) ở Armenia hôm nay, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng Mỹ đã cảm thấy “thất vọng” với phản ứng của các nước châu Âu trong xung đột Trung Đông. “Giới lãnh đạo châu Âu đã lắng nghe và hiểu rõ thông điệp đó”, ông nói.
Lãnh đạo NATO khẳng định các nước thành viên châu Âu đang tăng cường nỗ lực để giúp châu lục đóng vai trò lớn hơn, cũng như giúp NATO trở nên mạnh mẽ hơn.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích một số nước NATO chưa hỗ trợ đủ cho Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Giới chức Mỹ hôm 1/5 công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ đồn trú khỏi Đức, dấu hiệu nữa cho thấy sự không hài lòng của ông Trump đối với đồng minh tại châu Âu.
Tây Ban Nha, thành viên NATO, đã tuyên bố không cho phép sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này cho chiến dịch tấn công Iran. Dù vậy, ông Rutte cho biết những nước như Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang đáp ứng đề nghị của Mỹ về sử dụng căn cứ và cung cấp hỗ trợ hậu cần.
“Họ đang đảm bảo rằng tất cả thỏa thuận song phương về căn cứ quân sự đều được thực hiện”, Tổng thư ký NATO cho biết.
Ông Rutte thêm rằng ngày càng nhiều quốc gia châu Âu bố trí phương tiện như tàu quét mìn gần eo biển Hormuz để chuẩn bị cho “giai đoạn tiếp theo”. Một số nước cũng sẵn sàng tham gia sứ mệnh đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
Cũng tại sự kiện, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho rằng động thái rút binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu đã được đề cập trong thời gian dài, nhưng khẳng định thời điểm Washington công bố quyết định “vẫn gây bất ngờ”.
“Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta cần củng cố trụ cột châu Âu trong NATO và làm nhiều hơn nữa”, bà Kallas nói, nhấn mạnh rằng binh sĩ Mỹ triển khai ở châu Âu không chỉ nhằm bảo vệ châu lục này mà còn cả những lợi ích của Washington.
Các nước châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng do lo ngại về nguy cơ xung đột Ukraine lan rộng và cam kết của Mỹ đối với NATO.
“Châu Âu cần tự nắm lấy vận mệnh bản thân, tăng chi tiêu quốc phòng, an ninh và xây dựng các giải pháp chung của riêng mình”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố.
Chủ tịch Uỷ ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cũng cho rằng châu lục phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự bảo vệ bản thân.
Fox News hôm nay dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết tàu hàng Touska, treo cờ Iran, đã nhiều lần cập cảng tại thành phố Chu Hải của Trung Quốc, sau đó đến Malaysia tiếp nhận thêm container rồi bắt đầu hải trình hướng về cảng Bandar Abbas, trước khi bị Mỹ chặn bắt trên vịnh Oman.
Reuters dẫn các nguồn tin trong lĩnh vực an ninh hàng hải cho biết tàu Touska có thể đang chở theo "các loại hàng hóa lưỡng dụng" vào thời điểm bị bắt. Đây là khái niệm dùng để gọi những vật tư, thiết bị có thể được dùng trong cả lĩnh vực dân sự và quân sự. Mỹ xếp nhiều mặt hàng như hóa chất, kim loại, ống dẫn và linh kiện điện tử vào diện "lưỡng dụng".
Một nguồn tin thêm rằng con tàu từng vận chuyển những loại hàng tương tự trong quá khứ, nhưng không nêu chi tiết cụ thể.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết các lực lượng nước này đang kiểm tra toàn bộ container trên tàu Touska, song chưa công bố kết quả.
Bộ Ngoại giao Iran hôm nay chỉ trích hành động của hải quân Mỹ là "vi phạm luật pháp quốc tế". Tehran yêu cầu Washington lập tức thả tàu Touska, thủy thủ đoàn và gia đình đi cùng, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu căng thẳng leo thang.
Touska thuộc sở hữu của hãng Vận tải Biển Quốc gia Iran (IRISL), doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Touska nằm trong diện trừng phạt do "lịch sử hoạt động phi pháp".
Tàu khu trục USS Spruance hôm 19/4 nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska với cáo buộc tìm cách vượt vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.
Giới phân tích cho rằng con tàu cố di chuyển, bất chấp cảnh báo từ tàu quân sự Mỹ, cho thấy lô hàng có thể mang tính ưu tiên cao đối với Iran. Một số chuyên gia cũng lưu ý hành trình qua Đông Nam Á, đặc biệt khu vực gần eo biển Singapore, thường được sử dụng cho hoạt động hoán đổi hàng hóa trên biển giữa các tàu.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại về vụ Mỹ "cưỡng chế chặn bắt" tàu hàng Iran, kêu gọi các bên tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và hành xử có trách nhiệm.
Theo Reuters, phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc gia của CHDC Congo đã phát hiện vi rút Ebola trong 13/20 mẫu xét nghiệm. Africa CDC ngày 15.5 đã triệu tập một cuộc họp khẩn với CHDC Congo, Uganda, Nam Sudan và các đối tác quốc tế nhằm tăng cường giám sát, chuẩn bị và ứng phó xuyên biên giới.
Africa CDC bày tỏ lo ngại nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng do bối cảnh đô thị tại Bunia và Rwampara (tỉnh Ituri), cùng tình trạng di chuyển dân cư mạnh và hoạt động khai thác mỏ tại các khu vực bị ảnh hưởng, nằm gần biên giới Uganda và Nam Sudan.
"Do lượng người di chuyển cao giữa các khu vực bị ảnh hưởng và các nước láng giềng, việc phối hợp khu vực nhanh chóng là điều cần thiết", ông Jean Kaseya, Tổng giám đốc Africa CDC, nhấn mạnh trong tuyên bố.
Theo Africa CDC, các ca Ebola tại CHDC Congo thường liên quan chủng Zaire, vốn đã có vắc xin. Tuy nhiên, các xét nghiệm ban đầu cho thấy đợt bùng phát hiện nay có thể liên quan một chủng khác. Kết quả giải trình tự gien đầy đủ dự kiến được công bố trong vòng 24 giờ tới. Việc xác định một chủng vi rút khác có thể làm phức tạp công tác ứng phó, theo The Guardian.
Tiến sĩ Michael Head, nghiên cứu viên về sức khỏe toàn cầu tại Đại học Southampton (Anh), cho hay CHDC Congo thường xuyên ghi nhận các ca tử vong do Ebola. "Các đợt bùng phát lặp lại có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có tiếp xúc gần giữa con người và vật chủ trung gian là động vật, nhiều khả năng là dơi hoặc linh trưởng. Những yếu tố khác gồm sự di chuyển giữa khu vực nông thôn và đô thị, khí hậu nhiệt đới và mật độ rừng mưa cao", theo ông.
Ebola là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, có tỷ lệ tử vong cao. Vi rút lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, chẳng hạn máu hoặc chất nôn, cũng như qua đồ đạc bị ô nhiễm hoặc thi thể người tử vong vì bệnh, bao gồm trong quá trình chuẩn bị tang lễ.
CHDC Congo đã nhiều lần đối mặt với Ebola kể từ khi vi rút được phát hiện lần đầu tại nước này vào năm 1976. Đợt bùng phát gần đây nhất tại tỉnh Kasai được tuyên bố kết thúc vào ngày 1.12.2025 sau 3 tháng, với 64 ca mắc, trong đó 45 người tử vong.
Trong lịch sử, đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất xảy ra tại Tây Phi giai đoạn 2014 - 2016, khiến khoảng 28.000 người mắc bệnh và 11.000 người tử vong.
Bà Keay nổi tiếng với những công trình nghiên cứu về giai đoạn Cộng hòa của Anh từ năm 1649 - 1660 và từng có thời gian làm việc gần gũi với hoàng gia. Bà cho biết quyết định của hoàng gia là một quyết định lớn.
Trong quá trình thực hiện tiểu sử Nữ hoàng Elizabeth II, bà Keay sẽ phỏng vấn các thành viên hoàng gia, bạn bè thân thiết cũng như những người đã phục vụ vị quân chủ quá cố. Bên cạnh đó, bà Keay cũng được quyền truy cập các tài liệu riêng tư và chính thức của Nữ hoàng hiện được cất giữ trong kho lưu trữ hoàng gia.
Tiểu sử chính thức của hoàng gia đôi khi có thể tiết lộ những chi tiết bất ngờ về cuộc đời nhân vật. Chẳng hạn, thông qua cuốn tiểu sử do tác giả người Anh William Shawcross chấp bút, dư luận mới biết cố Thái hậu Elizabeth, mẹ của Nữ hoàng Elizabeth II, từng mắc ung thư ruột khi hơn 60 tuổi nhưng đã được điều trị thành công.
