Hàng ngàn thiên thể băng đá, được gọi là các vật thể nằm ngoài quỹ đạo sao Hải Vương (TNO), đang tập kết bên trong Vành đai Kuiper ở rìa hệ mặt trời. Chúng là tàn tích còn sót lại trong quá trình Thái Dương hệ hình thành cách đây khoảng 4,5 tỉ năm.
Trong số này, hành tinh lùn Pluto (tên tiếng Việt là sao Diêm Vương) là TNO lớn nhất.
Nhiệt độ lạnh giá và lực hấp dẫn bề mặt yếu của các thiên thể nhỏ từ lâu khiến giới khoa học cho rằng chúng không đủ năng lực duy trì khí quyển, ngoại trừ Pluto hiện vẫn còn một lớp khí quyển mỏng.
Khí quyển, đặc biệt loại dày, thường hình thành xung quanh những hành tinh hoặc mặt trăng lớn, bao gồm mặt trăng Titan của sao Thổ.
Trong khi đó, các hành tinh lùn khác như Eris, Haumea, Makemake và ứng viên hành tinh lùn Quaoar, TNO lớn thứ hai chỉ sau Pluto, không có khí quyển.
Tuy nhiên, trong một cơ hội quan sát hiếm hoi, các nhà thiên văn Nhật Bản đã phát hiện một lớp khí quyển mỏng bao quanh TNO có tên (612533) 2002 XV93, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy.
Nếu Pluto có đường kính 2.377 km, bề ngang 2002 XV93 chỉ khoảng 500 km.
Khám phá bất ngờ của nhóm do tiến sĩ Ko Arimatsu và các đồng nghiệp tại Đài thiên văn quốc gia Nhật Bản thực hiện hứa hẹn mang lại cái nhìn chưa từng có về cách thức một khí quyển hình thành và tồn tại quanh các thiên thể nhỏ.
Phát hiện mới cũng có thể thay đổi nhận thức của giới khoa học về các thiên thể ở Vành đai Kuiper.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Trung Đông sáng 8-5: Ông Trump hài hước tấn công Iran là ‘đánh yêu’; Tehran tố Mỹ vi phạm thỏa thuận

Phát biểu với Đài ABC ngày 7-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu Iran chỉ là “đánh yêu”.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực bất chấp các đợt tấn công mới, đồng thời nhấn mạnh không có thiệt hại nào với ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason của Mỹ.
Tuy nhiên ông Trump đe dọa sẽ triển khai nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran hơn nếu thỏa thuận không được ký kết “nhanh chóng”.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này đã phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Quân đội Mỹ khẳng định Washington không tìm kiếm leo thang nhưng sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ lực lượng của mình.
Phát biểu trong một tuyên bố trên truyền hình nhà nước Iran ngày 7-5, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cáo buộc Washington đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của Iran tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân sự.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho rằng Mỹ “đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều khu vực dân sự với sự phối hợp của một số quốc gia trong khu vực tại các vùng ven biển Khamir, Sirik và đảo Qeshm”.
Lực lượng Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ “nghiền nát mọi hành động gây hấn… mà không có chút do dự nào”.
Trước đó, một quan chức quân sự Iran cho hay lực lượng Tehran đã phóng tên lửa vào đối thủ, sau khi nước này cho rằng Mỹ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Tính đến sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), Đài truyền hình Iran Press TV đưa tin tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran dọc theo eo biển Hormuz đã trở lại bình thường.
Viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7-5, Tổng thống Trump cho hay ông đã có “cuộc điện đàm tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về nhiều chủ đề, trong đó có tình hình Iran và khẳng định cả EU lẫn Mỹ “hoàn toàn nhất trí rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trước đó, bà von der Leyen đã lên án Iran sau một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đồng thời cam kết sẽ thúc đẩy nỗ lực giảm leo thang và hướng tới giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao.
Ngày 7-5, Bộ Ngoại giao Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang “điều hành một cách sáng suốt” mọi vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và không có hành động nào được thực hiện mà không có sự phê chuẩn của ông.
Trước đó vào cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc hội đàm kéo dài 2,5 giờ đồng hồ với lãnh tụ Khamenei.
"Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi trong cuộc gặp này là cách nói chuyện, ánh mắt và thái độ khiêm nhường, thân mật sâu sắc của lãnh tụ tối cao.
Một cách tiếp cận đã biến bầu không khí thảo luận đầy sự tin tưởng, bình tĩnh, thấu cảm và đối thoại trực tiếp", đài IRIB dẫn lời ông Pezeshkian.
Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm vào đầu tháng 3-2026. Ông được cho đã bị thương nặng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2 - vụ việc khiến cha ông - cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang phục kích chiến đấu cơ và máy bay không người lái (UAV) của đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại", vốn được thiết kế để săn lùng chiến đấu cơ thế hệ 5 và những hệ thống không người lái tiên tiến.
Tướng Iran khẳng định Tehran bắn hạ được các máy bay hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ". "Điều này khiến đối phương bối rối và hoang mang", ông nói nhưng không nêu cụ thể những thay đổi được áp dụng.
Tướng Elhami khẳng định lực lượng Iran đã phá hủy một số tiêm kích hiện đại, hàng chục tên lửa hành trình và hơn 160 UAV, trong đó có dòng Hermes hiện đại nhất của Israel và phi cơ tự sát LUCAS do Mỹ sản xuất.
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc trên.
Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Behnam Ben Taleblu, giám đốc cấp cao về chương trình Iran tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng năng lực quân sự Iran đã suy yếu sau hơn một tháng bị Mỹ - Israel tập kích liên tục. Mỹ được đánh giá là đang chiếm ưu thế trên không tại Iran, song điều này không đồng nghĩa họ miễn nhiễm với mọi mối đe dọa.
"Hệ thống phòng không bị suy giảm không có nghĩa là đã bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta không nên ngạc nhiên khi họ vẫn tiếp tục chiến đấu", Taleblu cho hay.
Chuyên gia này cho biết máy bay Mỹ hiện bay thấp hơn bình thường nên dễ bị tổn thương trước tên lửa Iran. Ông cho rằng nhiều khả năng phi cơ F-15E đã bị hạ bởi tên lửa phòng không vác vai, vũ khí có tầm bắn ngắn song rất khó bị phát hiện và đối phó.
Phạm Giang (Theo Tasnim, AP, Al Jazeera)
Nguồn: https://vnexpress.net/iran-doi-moi-phong-khong-de-ha-tiem-kich-f-15e-my-5058536.html

Theo Không quân Ukraine, từ ngày 13/5, Nga đã phóng 892 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine và cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn. Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa hơn 700 UAV.
Tối 13/5, các máy bay MiG-31K của Nga tiếp tục tiến hành các đợt phóng tên lửa vào Ukraine.
Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, đợt tấn công này nhằm vào ít nhất 19 khu vực, gồm thủ đô Kiev, Zakarpattia, Lviv, Volyn, Ivano-Frankivsk, Rivne, Vinnytsia, Chernivtsi, Khmelnytskyi, Dnipropetrovsk, Kirovohrad, Zaporizhia, Zhytomyr, Mykolaiv, Odessa, Sumy, Cherkasy, Kharkov và Kherson.
Tính đến thời điểm hiện tại, hàng chục người được báo cáo đã bị thương, bao gồm cả trẻ em, trong khi 6 người thiệt mạng.
Người đứng đầu chính quyền quân sự tỉnh Zakarpattia, ông Myroslav Biletskyi, cho biết đây là cuộc tấn công dữ dội nhất vào khu vực này kể từ đầu cuộc chiến. Các vụ nổ dội lên tại nhiều khu vực trên khắp tỉnh.
Người phát ngôn Cơ quan Biên phòng Ukraine Andrii Demchenko cho hay, các trạm kiểm soát biên giới tại Zakarpattia đã phải đóng cửa tạm thời (trong khoảng một giờ), bao gồm cả biên giới với Slovakia. Đây là lần đầu tiên các biện pháp an ninh như vậy được thực hiện tại vùng này.
Hungary cũng đã lần đầu tiên phản ứng trước các cuộc không kích vào Zakarpattia. Chính phủ của tân Thủ tướng Peter Magyar đã lên án cuộc tấn công và triệu tập đại sứ Nga tới Bộ Ngoại giao.
Hạ tầng đường sắt của vùng Ukrzaliznytsia cũng nằm trong tầm hỏa lực. Theo cố vấn của Tổng thống Ukraine, ông Dmytro Lytvyn, đã có ít nhất 23 đợt tấn công nhắm vào các cơ sở hạ tầng đường sắt trong ngày. Cuộc tấn công đã làm hư hại 3 đầu máy, 7 toa tàu khách, 8 toa chở hàng, 5 trạm biến áp kéo, 5 kho bãi và 2 cây cầu.
Cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov cảnh báo cuộc tấn công có thể kéo dài đến trưa nay. Theo ông, Nga đang cố gắng làm cạn kiệt các hệ thống phòng không của Ukraine.
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) cảnh báo, sau các làn sóng UAV tấn công ồ ạt, Nga có thể sử dụng một lượng lớn tên lửa hành trình phóng từ trên không, trên biển và tên lửa đạn đạo.
"Mục tiêu của Moscow là các cơ sở hạ tầng trọng yếu của các thành phố lớn, bao gồm các cơ sở năng lượng, doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và các tòa nhà chính phủ", HUR tuyên bố.
Trong khi đó, các kênh giám sát báo cáo xác suất cao về một cuộc tấn công kết hợp. Những ngày gần đây, hoạt động của máy bay Tu-95MS và Tu-160 đã được ghi nhận, cùng với các chuyến bay vận chuyển tên lửa hành trình đến sân bay Engels. Mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.
Rạng sáng nay, thủ đô Kiev đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV và tên lửa.
Người đứng đầu cơ quan quản lý quân sự của Kiev, ông Tymur Tkachenko, cho biết các mảnh vỡ từ UAV bị bắn hạ đã rơi trúng các tòa nhà ở nhiều quận khác nhau của thành phố, bao gồm cả các tòa nhà dân cư.
Các kênh Telegram không chính thức đăng tải video về nhiều phần của các tòa chung cư bốc cháy. Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong.
Tin Gốc: Dân Trí

