“Nằm yên trên ngực mình, em nhỏ đến mức chỉ cần một chút hơi ấm cũng đủ để em bám lấy thế giới này. Không cần điều gì lớn lao, chỉ cần ở lại, giữ ấm cho em, lắng nghe từng nhịp thở cũng đã là cách để giữ lại một hy vọng”, chàng trai đang viral (lan tỏa) khắp mạng xã hội với hành động “ấp” bé sơ sinh 1,1 kg bị mất mẹ, bày tỏ.
Đêm muộn, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, Hoàng Hiệp cho biết bức ảnh đang viral trên mạng xã hội được chàng trai chia sẻ vào ngày 1.4, cũng là ngày đầu tiên bản thân tham gia vào hoạt động ý nghĩa này. Hiệp đang là sinh viên năm nhất Trường ĐH Khoa học, ĐH Thái Nguyên.
“Mình biết thông tin tuyển tình nguyện viên qua fanpage CLB Tình nguyện và tuyên truyền – ICTU (Trường ĐH Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên). Ban đầu mình cũng ngại vì chưa tham gia công việc này bao giờ. Mình sợ bản thân không đủ khéo léo, chưa đủ tốt…”, Hoàng Hiệp kể và cho biết khi được sự hướng dẫn của các anh chị nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên (nhóm là thành viên mạng lưới Tình nguyện quốc gia khu vực miền Bắc, thuộc Trung tâm Tình nguyện quốc gia), đặc biệt là các y bác sĩ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Hiệp và các bạn tình nguyện viên dần quen với công việc này.
“Mỗi ca sẽ có hai người, trong thời gian 4 tiếng đồng hồ. Công việc của mình là nằm yên như vậy, hạn chế cử động, cho bé nằm trên ngực mình trong 4 tiếng đồng hồ. Bạn còn lại sẽ là người theo dõi, quan sát, nếu có sự cố gì sẽ kịp thời báo bác sĩ”, nam sinh kể về công việc “ấp” em bé lần đầu được làm của mình.
Hiệp gọi người bạn nhỏ đặc biệt Nguyễn Công Dương (tức em bé 1,1 kg mà bản thân tham gia “ấp”)là chiến binh kiên cường. “Em bé chỉ nặng 1,1kg, con nhỏ xíu, vừa chào đời đã mất mẹ. Đến hiện tại, bé vẫn chưa xác định được người thân”, Hoàng Hiệp chia sẻ.
Trao đổi với người viết, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết bé Nguyễn Công Dương (1,1 kg) đang điều trị tại Khoa Nhi sơ sinh cấp cứu của bệnh viện.
“Hiện tại con đã được ra môi trường bình thường. Mẹ mất, các tình nguyện viên nhóm Bảo vệ sự sống thay phiên nhau giữ ấm theo phương pháp da kề da và chăm sóc con những ngày qua”, đại diện Phòng Công tác xã hội – Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết.
Chị Nguyễn Thị Vân (35 tuổi, Trưởng nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên) cho biết nhóm đã đồng hành cùng bệnh viện và cơ quan chức năng trong nhiều hoạt động động thiện nguyện trước đó. Bé Nguyễn Công Dương là một trong những trường hợp trẻ sinh non tháng được nhóm chăm sóc.
Chị Vân cho biết mẹ bé vào nhập viện cấp cứu trong tình trạng co giật và không có người nhà. Bé sinh ngày 27.2 chỉ nặng 1,1kg, đẻ ra khóc yếu, tím tái. Theo hồ sơ, mẹ bé bị động kinh, thiểu năng trí tuệ.
Theo chị Vân, khi tiếp nhận thông tin từ bệnh viện, nhóm của chị đến và nỗ lực cùng sự hỗ trợ của y bác sĩ để cứu con.
Nguyễn Công Dương là tên chị Vân đặt cho bé với hy vọng dù ở bất cứ hoàn cảnh nào con sẽ luôn mạnh mẽ, nên người.
Người đứng đầu nhóm Bảo vệ sự sống cho biết “ấp” là hành động da kề da liên tục trong thời gian dài nhằm duy trì ổn định nhiệt độ cơ thể, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ phát triển não bộ, hạn chế được tình trạng nhiễm khuẩn sơ sinh… Thường thân nhiệt nam cao hơn nữ nên tình nguyện viên nam sẽ đảm nhận việc “ấp” bé, còn các bạn nữ sẽ theo dõi quan sát. Theo chị Vân, phương pháp này được ứng dụng nhiều ở Việt Nam và thế giới.
Cũng theo chị Vân, tình nguyện viên tham gia “ấp” bé phải đảm bảo sức khỏe tốt, không bị cảm cúm, sổ mũi, viêm da, không có bệnh truyền nhiễm,… Trước khi tham gia, các tình nguyện viên được các bác sĩ, y tá hướng dẫn cụ thể công việc, sát khuẩn toàn thân và cách phối hợp cùng nhân viên y tế trong suốt quá trình “ấp bé”.
Nguyễn Hoàng Hiệp là lớp trưởng lớp lịch sử B, Ủy viên Ban Chuyên môn CLB Sinh viên 5 tốt, đồng thời là Phó ban Chuyên môn CLB Dân ta phải biết sử ta của trường. Kết quả tích lũy học tập và rèn luyện của Hoàng Hiệp đều đạt mức xuất sắc (3,76/4.0 điểm).
Ở bậc phổ thông, nam sinh Thái Nguyên là học sinh tiêu biểu, từng đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp T.Ư, 2 năm liên tục đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” cấp tỉnh, giải ba tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm 2025…
Chị Vân cũng cho biết Hoàng Hiệp là tình nguyện viên nhiệt tình, lễ phép, biết lắng nghe.
Trên hành trình thanh xuân của mình, Hoàng Hiệp đã tham gia nhiều hoạt động tình nguyện như quyên góp, ủng hộ chương trình “Chăn ấm cho người nghèo”, tiếp sức mùa thi, hỗ trợ bà con Thái Nguyên sau ảnh hưởng của cơn bão lịch sử Yagi, nấu ăn cho các chương trình cộng đồng…
Với Hoàng Hiệp, tuổi trẻ của em may mắn được cống hiến. Khoảnh khắc được sưởi ấm cho em bé đang nằm trên ngực khiến Hiệp nhận ra tình nguyện không phải là làm điều gì vĩ đại, mà là không rời đi khi một ai đó đang cần.
Trên trang cá nhân của mình, Hoàng Hiệp cũng chia sẻ: Thật may mắn trên hành trình đầu đời của mình, điểm tựa không chỉ là một người mà là cả những trái tim sẵn sàng ở bên. Mong rằng sẽ có thêm nhiều vòng tay như thế, để những em bé như này không bắt đầu cuộc đời trong cô đơn.
Theo ghi nhận của người viết, tại một số quán ăn trên các tuyến đường Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Bảo… (P.An Nhơn), TP.HCM, dù đã hơn 23 giờ nhưng không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ vẫn còn ngồi ăn uống nhộn nhịp. Tuy nhiên, thói quen ăn khuya này có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn, như ăn khuya gây béo phì.
Ngồi ăn vặt cùng nhóm bạn tại một quán trên đường Lê Đức Thọ, P.An Nhơn, Nguyễn Thị Yến Nhi (20 tuổi), ngụ P.Xuân Hòa, TP.HCM, chia sẻ do lịch học dày đặc đến tận tối muộn nên bạn thường xuyên ăn sau 21 giờ. "Mặc dù đã ăn tối, nhưng sau đó mình cảm thấy thèm ăn vặt nên tiếp tục chạy xe đi tìm đồ ăn đến 1 giờ sáng. Cứ thấy món ăn vặt nào đang "hot trend" trên mạng xã hội lại làm mình tò mò, thôi thúc phải ăn cho bằng được, bất chấp thời gian", Nhi nói.
Khoảng 1 giờ 30, tại một quán ăn cũng trên đường Lê Đức Thọ, chúng tôi gặp Nguyễn Lê Ngọc Ánh (19 tuổi), ngụ P.An Nhơn, tìm đến để giải quyết "chiếc bụng đói". Ánh cho biết vừa kết thúc ca làm đêm. "Ban ngày mình bận rộn với lịch học cả ngày trên trường, tối về tranh thủ đi làm bán thời gian kiếm thêm thu nhập. Thú thật, làm việc liên tục khiến bụng rất nhanh đói, lúc đó mình chỉ muốn tìm đến những quán ăn bán xuyên đêm để nạp năng lượng. Mình cũng nghe bác sĩ cảnh báo không nên ăn khuya vì ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng vì công việc làm đêm nên cũng đành chấp nhận ăn để có sức", Ánh nói.
Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang ở trọ tại đường Nguyễn Văn Lượng, P.An Nhơn, cho biết do tính chất công việc là làm ca gãy (tức hình thức làm việc không liên tục 8 tiếng trong ngày), nên giờ giấc sinh hoạt thường xuyên bị đảo lộn.
"Mình hay ăn sau 23 giờ, chủ yếu là thức ăn nhanh như gà rán hoặc đồ ăn sẵn tại cửa hàng tiện lợi. Thời gian gần đây mình thấy lên cân khá nhanh, người có cảm giác mệt mỏi và mặt bị béo lên, trong một tháng mình tăng gần 10 kg. Mình lo lắng nên đi đo chỉ số cơ thể, kết quả BMI trên 31,8, mỡ nội tạng cao, mình mới tá hỏa phát hiện là bị béo phì mức độ 2", Huy nói.
Bác sĩ CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó chủ tịch Hội Dinh dưỡng VN, Phó chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, nguyên Giám đốc Trung tâm dinh dưỡng TP.HCM, cho biết ăn không đúng giờ, tiêu hóa và hấp thụ thức ăn vào giờ khuya không tốt cho sức khỏe và kéo theo nhiều hệ lụy.
"Thời điểm ăn tối tốt nhất từ khoảng 18 - 19 giờ và tuyệt đối không nên ăn sau 20 giờ. Ngoài yếu tố dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ và hợp lý, chế độ ăn còn cần đảm bảo tính điều độ. Người trưởng thành và thanh niên nên duy trì 3 bữa chính mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người trẻ có thói quen ăn sau 23 giờ, đây là thói quen không phù hợp với sinh lý cơ thể", bác sĩ Diệp lưu ý và cho biết thông thường sau bữa ăn cuối vào khoảng 19 giờ, hệ tiêu hóa bắt đầu nghỉ ngơi. Nếu tiếp tục ăn sau 23 giờ khiến hệ tiêu hóa, tuần hoàn và đặc biệt là hệ nội tiết bị quá tải.
Bác sĩ Diệp cảnh báo việc ăn khuya còn làm tích lũy năng lượng dư thừa, lâu dần có thể dẫn đến hội chứng chuyển hóa với nhiều hệ lụy rối loạn: mỡ máu, đường huyết, tim mạch, tâm sinh lý; béo phì, đặc biệt là béo bụng. Hơn nữa, thói quen ăn khuya còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đái tháo đường, tăng huyết áp.
"Khi ăn nhiều chất béo, muối, đường và phụ gia trong tối khuya sẽ dẫn tới gia tăng các rối loạn chuyển hóa. Các bữa ăn khuya thường là thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đa số nhiều dầu mỡ, muối, đường, đều không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt khi sử dụng vào ban đêm", bác sĩ Diệp phân tích.
Bác sĩ Diệp khuyến cáo các bạn trẻ trẻ cần dứt khoát thay đổi thói quen ăn uống, hạn chế ăn sau 20 giờ. Một số trường hợp ngoại lệ như người làm việc ca đêm, tăng ca hoặc người mắc một số bệnh lý đặc biệt có chỉ định của bác sĩ cần chia nhỏ bữa ăn ra nhiều lần thì có thể bổ sung thêm bữa tối. Tuy nhiên, bữa này không nên ăn sau 23 giờ.
Trong khoảng thời gian đầu ôn thi tốt nghiệp THPT, Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, luôn nghĩ phải ôn tập thật nhiều, thức thật khuya để nạp nhiều kiến thức, có như thế vào phòng thi mới làm bài tốt được. Mỗi đêm, Vy đều ngủ vào lúc 1 - 2 giờ sáng, sau đó dậy rất sớm để ôn bài tiếp. Khoảng thời gian đó, Vy không hề quan tâm đến việc sẽ ăn gì, ngủ bao nhiêu tiếng đồng hồ mà chỉ để tâm đến mỗi việc học. Sau đó, cơ thể bắt đầu phản ứng.
"Mình bị suy nhược, chóng mặt, buồn nôn, không thể nào tập trung và học không vào được chữ nào nữa hết", Yến Vy kể và cho biết sau đó cô nàng bắt đầu phải thay đổi.
Trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z, Vy chỉ ra những thói quen rất tai hại trong giai đoạn ôn thi mà bản thân cô cũng từng mắc phải. Đó chính là ăn nhiều tinh bột nhưng chủ yếu là mì gói; nạp vào nhiều đồ ngọt như nước tăng lực, cà phê, trà sữa… với mong muốn tỉnh táo nhưng không những không mang lại hiệu quả lúc ôn tập, ngược lại còn để lại nhiều ảnh hưởng về sức khỏe.
Vy bắt đầu chuyển sang những món dễ tiêu hóa hơn, có rau xanh, đặc biệt là uống đủ nước, ưu tiên nước lọc và tuyệt đối không bỏ bữa sáng. Bữa sáng theo Vy giúp não bộ tập trung hơn, bên cạnh đó nếu bỏ bữa sáng sẽ dễ đau bao tử.
Ngoài dinh dưỡng, bữa ăn, Vy khuyên thí sinh nên chú ý đến giấc ngủ của mình nhiều hơn; đừng vì quá căng thẳng cho kỳ thi mà ảnh hưởng đến giấc ngủ hay bỏ bê giấc ngủ. "Việc thiếu ngủ khiến trạng thái tinh thần và sức khỏe đi xuống. Khi sức khỏe không đảm bảo, điểm số cũng vì thế giảm sút theo", Vy nói.
Với những trạng thái thường gặp như buồn ngủ, kém tập trung, đau đầu khi phải ôn tập trong thời gian dài, Vy chỉ ra một vài thủ thuật nhỏ mà cô nàng đã áp dụng. Trong đó, Vy thường "thủ" sẵn chai xịt khoáng bên người, mỗi lúc cảm thấy buồn ngủ, cô nàng lại dùng xịt khắp mặt. Như thế theo Vy vừa bớt buồn ngủ, mà còn tiện thể dưỡng ẩm cho da mặt. Còn nếu không dùng xịt khoáng, Vy cho rằng mọi người có thể đi rửa mặt để giúp tỉnh táo hơn.
Vy cũng bật mí: "Học nhiều nên thường hay đau đầu, mỗi lúc như vậy mình sẽ dùng dầu gió. Không biết với mọi người thế nào, còn với Vy, dầu gió rất hữu ích trong những trường hợp này".
Một điểm cũng rất quan trọng theo Vy là nên thay đổi trạng thái. Cụ thể, cô nàng thủ khoa nói: "Sau khoảng 60 - 90 phút giải đề xong, mọi người có thể đứng dậy vươn vai, đi tưới cây hoặc uống nước… Chỉ cần 5 phút thôi cũng giúp cho mình tỉnh táo hơn, não bộ cũng được reset (khôi phục hoặc thiết lập lại - PV). Nếu cứ ngồi và học bài liên tục nhiều giờ đồng hồ sẽ rất mệt, trạng thái tinh thần vì thế mà đi xuống và ôn tập kém hiệu quả hơn".
Hơn một thập kỷ đồng hành cùng chương trình Tiếp sức mùa thi, chị Nguyễn Thị Thanh Xuân (cựu sinh viên Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) xem đây là một phần thanh xuân không thể tách rời. Từ năm 2005 đến 2018, chị đi qua nhiều vai trò, từ tình nguyện viên đến đội phó rồi đội trưởng đội hình tại bến xe Chợ Lớn (TP.HCM).
Đến với chương trình từ năm nhất đại học, khi ấy lý do đơn giản chỉ vì yêu thích hoạt động xã hội, tình nguyện. Nhưng càng tham gia, sự gắn bó càng sâu đậm. Chị Xuân cho biết là người con của tỉnh Bình Định cũ, chị từng khăn gói vào TP.HCM dự thi nên hiểu rõ những bỡ ngỡ, lo lắng của thí sinh tỉnh lẻ. Sự đồng cảm ấy trở thành động lực để chị ở lại với chương trình lâu dài.
Chị Xuân kể những năm đầu, đội hình chị tham gia chỉ khoảng hơn 40 người, hoạt động tại bến xe Chợ Lớn, nơi đón nhiều thí sinh đổ về mỗi mùa thi. Công việc cụ thể là hướng dẫn đường đi, chỉ tuyến xe buýt đến nhà trọ, điểm thi cho thí sinh…
“Nhìn bạn nào vừa bước xuống xe trông giống thí sinh là chúng tôi tiếp cận và hỗ trợ ngay để tránh bị chèo kéo”, chị kể và cho biết vào những ngày cao điểm, khi thí sinh từ các tỉnh đổ về TP.HCM ôn và dự thi đông, các đội hình gần như hoạt động liên tục.
“Chúng tôi túc trực tại bến xe từ sáng đến chiều, ngày cao điểm thì đi sớm và về muộn hơn. Ai rảnh giờ nào thì đăng ký ca trực giờ đó. Có lúc vừa học, vừa thi và đi hỗ trợ thí sinh, cảm giác như ‘chạy show’ vậy. Việc dang nắng, dầm mưa cũng là điều hết sức bình thường. Dù vất vả, nhưng không khí lúc đó rất sôi nổi”, chị kể.
Trong ký ức của chị Xuân, mỗi mùa thi là một câu chuyện riêng, nhưng đều đọng lại cảm xúc rất thật. Một trong những kỷ niệm khiến chị nhớ mãi là lần hỗ trợ một thí sinh bị thất lạc giấy tờ.
“Hôm đó bạn ấy đi làm thủ tục dự thi bằng xe buýt, xuống xe mới phát hiện bỏ quên giấy tờ nhưng không nhớ xe nào. Bạn hoảng loạn rồi bật khóc. Tụi mình vừa trấn an, vừa chia nhau đi tìm. Có nhóm liên hệ ban tổ chức, có nhóm ra khu điều hành bến xe nhờ hỗ trợ, có người đứng ở điểm đậu xe để hỏi các bác tài. May mắn cuối cùng cũng kịp tìm lại được giấy tờ cho bạn”, chị kể.
Không chỉ là công việc hỗ trợ thí sinh, với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi còn là nơi gắn kết những con người xa lạ thành một tập thể thân thiết. “Ban đầu là người lạ, nhưng khi vào đội thì như một gia đình. Hầu như 2/3 thành viên năm trước sẽ tiếp tục tham gia ở năm sau. Chúng tôi có nhiều năm gắn bó với nhau nên đến bây giờ vẫn còn giữ liên lạc và gặp gỡ”, chị nói.
Tham gia chương trình ở những năm đầu tiên, chị Xuân cho biết thời điểm ấy điều kiện còn nhiều thiếu thốn. “Hồi đó chưa có hỗ trợ cơm cho tình nguyện viên nên chúng tôi mang theo nồi cơm điện ra bến xe nấu, ai ở gần thì nấu thêm đồ ăn, rồi trưa quây quần lại ăn với nhau. Những bữa cơm giản dị ấy lại trở thành ký ức ấm áp, gắn kết cả đội", chị Xuân chia sẻ.
Việc hỗ trợ thí sinh cũng không dễ dàng như hiện nay. Theo chị Xuân, thời đó không có điện thoại thông minh hay internet phổ biến, các tình nguyện viên phải tự học thuộc lịch trình các tuyến xe buýt để hướng dẫn thí sinh chính xác. “Chỉ cần thí sinh hỏi là trả lời ngay, nhanh nhưng vẫn phải chính xác. Sau này khi làm đội trưởng, tôi còn in lịch trình ra cho các bạn học, lâu lâu ‘dò bài’, hỏi lại xem nhớ chưa, vì chỉ sai một chút là ảnh hưởng đến thí sinh”, chị Xuân kể.
Việc liên lạc khi ấy cũng hạn chế, theo chị Xuân nhiều thành viên chỉ dùng điện thoại “cục gạch”, thậm chí không có điện thoại nên thường có thông báo gì sẽ nhắn qua Yahoo. Việc di chuyển thì chủ yếu bằng xe buýt. “Hồi đó tôi ở trọ bên Q.2 cũ, sáng nào cũng dậy sớm đi bộ ra trạm xe buýt đến bến xe Chợ Lớn đi trực. Cực nhưng vui, lúc nào cũng háo hức”, chị nhớ lại.
Giờ đây, khi không còn trực tiếp tham gia, chị Xuân và một số thành viên khi ấy vẫn đều đặn có mặt trong các buổi lễ ra quân của chương trình Tiếp sức mùa thi. Mỗi lần như vậy, những ký ức cũ lại ùa về, nguyên vẹn và sống động.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị không giấu được niềm tự hào. Theo chị, chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. “Bây giờ các bạn có điều kiện tốt hơn chúng tôi ngày xưa, đỡ tốn công sức, thời gian hơn”, chị nói.
Với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một hoạt động tình nguyện, mà là một phần ký ức thanh xuân tươi đẹp, nơi những ngày vất vả lại trở thành những ngày đáng nhớ nhất và những con người xa lạ trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời.