Là một trong những người đầu tiên “thắp lửa” cho chương trình Tiếp sức mùa thi, ông Bùi Đặng Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội; nguyên Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam đã kể lại những câu chuyện đầy cảm động.
“Chương trình Tiếp sức mùa thi là sự kế tiếp của những hoạt động thanh niên tình nguyện đã có từ trước”, ông Dũng bắt đầu câu chuyện, giọng nói trầm ấm đưa người nghe quay về cuối những năm 90.
Khi đó, vào khoảng cuối năm 1996, đầu năm 1997, ông về nhận nhiệm vụ Trưởng ban Thanh niên trường học T.Ư Đoàn kiêm Phó chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.
Đó là thời kỳ mà mỗi mùa thi đại học là một “cuộc di dân” khổng lồ và đầy vất vả. Hàng vạn sĩ tử cùng người nhà từ khắp các tỉnh lẻ đổ về những thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM với bao lo toan, bỡ ngỡ.
“Tôi thấy mỗi kỳ thi, các bạn sinh viên, học sinh và gia đình vất vả vô cùng”, ông Dũng nhớ lại. Hình ảnh những bậc phụ huynh khắc khổ, những sĩ tử mệt mỏi, lạc lõng giữa thành phố xa lạ đã thôi thúc những người làm công tác Đoàn, Hội phải hành động.
Theo ông Dũng, Tiếp sức mùa thi không phải là một phát kiến đột ngột mà là sự kết tinh, nâng tầm những hoạt động tự phát đã nhen nhóm từ trước trong sinh viên các trường đại học. Những đốm lửa đầu tiên được thắp lên từ chính các cơ sở, đặc biệt là từ phong trào thanh niên tình nguyện của Thành đoàn TP.HCM.
Các trường đại học như Sư phạm 1 Hà Nội, Khoa học xã hội và nhân văn, Bách khoa TP.HCM… đã có những đội, nhóm sinh viên tự tổ chức tìm nhà trọ giá rẻ, chở thí sinh đi thi, phát nước uống, bản đồ miễn phí. Đó là những hành động giản dị, xuất phát từ sự đồng cảm “người đi trước giúp người đi sau”.
Nhiệm vụ của T.Ư Đoàn và Hội Sinh viên lúc bấy giờ là hệ thống hóa những đốm lửa nhỏ lẻ ấy, thổi bùng lên thành một ngọn đuốc lớn, đưa chúng trở thành một nội dung quan trọng trong chiến dịch “Mùa hè xanh” rộng lớn. Từ đó đã ra đời chương trình Tiếp sức mùa thi.
Ký ức của ông Dũng không chỉ là những dấu mốc về tổ chức, mà còn là những câu chuyện đời thường cảm động, những chi tiết đã làm nên “linh hồn” của phong trào.
Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất là câu chuyện với các bác xe ôm. Ban đầu, khi những đội áo xanh xuất hiện ở bến xe, các bác xe ôm tỏ ra nghi ngại, thậm chí khó chịu vì nghĩ đây là “đám sinh viên ra tranh khách”. Nhưng khi thấy các bạn trẻ không quản nắng mưa, tận tình hướng dẫn, đưa đón thí sinh miễn phí, sự nghi ngờ dần tan biến.
“Chính sự chân thành của các bạn đã cảm hóa được họ. Dần dần, nhiều bác xe ôm không chỉ không “bắt chẹt” sĩ tử mà còn chung tay hỗ trợ, có người chở miễn phí, có người lấy giá rẻ. Màu áo xanh đã lan tỏa lòng tốt, kết nối những con người xa lạ bằng sự tử tế”, ông Dũng xúc động nhớ lại.
Một câu chuyện khác cho thấy tác động xã hội sâu sắc của chương trình. Phụ huynh từ các vùng quê lên thành phố thường mang tâm lý e dè, lo sợ bị lừa gạt. Khi được sinh viên tình nguyện tiếp cận, họ vô cùng ngỡ ngàng.
“Họ không tin được là có những hoạt động như vậy. Nhiều người cứ nắm tay chúng tôi mà nói ‘ơn Đảng, ơn Chính phủ”, ông Dũng kể. Đối với họ, hình ảnh những thanh niên tình nguyện tận tụy giúp đỡ đã tạo cho họ sự ấm áp và yên tâm khi đến những thành phố lớn.
“Khi ấy, 1 thí sinh đi thi có khi cả gia đình 2 – 3 người phải đi theo hỗ trợ, nhưng khi đến thành phố được các tình nguyện viên giúp đỡ, có gia đình đã yên tâm trở về quê, chỉ 1 người ở lại hỗ trợ thí sinh”, ông Dũng cho biết.
Bản thân lực lượng tình nguyện cũng là một câu chuyện đáng nhớ. Ông Dũng kể khi đó để được tuyển vào tham gia chương trình là rất khó. Họ phải là những lực lượng tinh tú, ưu tú được tuyển chọn kỹ lưỡng.
Ông còn nhớ hình ảnh cán bộ Đoàn trường Đại học Sư phạm 1 Hà Nội đã rèn luyện đội tình nguyện viên bằng cách yêu cầu đi bộ từ trường (ở Cầu Giấy) lên tận cầu Thăng Long để thử thách sức bền và ý chí.
“Tinh thần đó cho thấy, để khoác lên mình màu áo xanh, các bạn trẻ phải có đủ sức khỏe, kỹ năng và trên hết là một trái tim nhiệt huyết”, ông Dũng chia sẻ.
Ông Dũng cũng không thể quên những khoảnh khắc lắng đọng đầy xúc động đã trở thành biểu tượng của chương trình Tiếp sức mùa thi. Đó là hình ảnh một sĩ tử bước ra từ phòng thi, gương mặt đẫm nước mắt vì làm bài không tốt. Ngay lập tức, những tình nguyện viên áo xanh đã chạy đến, trao cho bạn một cái ôm thật chặt và lời động viên chân thành, xoa dịu đi nỗi thất vọng.
Không chỉ có những cái ôm, trước mỗi buổi thi, cả một đội hình áo xanh lại đồng thanh hô vang khẩu hiệu, tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho các sĩ tử: “Bình tĩnh, tự tin, giành chiến thắng!”.
Những hành động ấy, dù nhỏ bé, nhưng đã trở thành nguồn động lực to lớn, giúp các thí sinh vững tin hơn khi bước vào “trận chiến” quan trọng của cuộc đời mình.
Theo ông Dũng, giai đoạn 1997 – 2000 là thời kỳ “sơ khai”, nhưng bước ngoặt thực sự đến vào năm học 2000 – 2001. Đây là năm gắn với sự kiện “Chào đón thiên niên kỷ mới” và cũng là năm đầu tiên triển khai “Tháng Thanh niên”. Hai sự kiện lớn này đã tạo ra một cú hích mạnh mẽ, đưa Tiếp sức mùa thi từ một hoạt động trọng điểm trở thành một phong trào có sức lan tỏa toàn quốc.
Cùng thời điểm đó, sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp như Unilever, Thiên Long với những chiếc ba lô, áo đồng phục, những cây bút… đã góp phần chuyên nghiệp hóa hình ảnh của chương trình. Phong trào không chỉ dừng lại ở các thành phố lớn mà còn được nhân rộng ra nhiều địa phương, nhờ lực lượng “Trí thức trẻ tình nguyện” mang mô hình này về các xã vùng sâu, vùng xa.
Trải qua hơn hai thập kỷ, Tiếp sức mùa thi đã không ngừng đổi mới để thích ứng với thực tiễn, từ việc hỗ trợ trong nhiều kỳ thi khác nhau (đại học, trung cấp, cao đẳng nghề…) đến việc tập trung vào kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia như hiện nay. Nội dung hoạt động cũng được mở rộng, không chỉ là hỗ trợ đi lại, ăn ở mà còn chú trọng vào công tác tư vấn tâm lý, hướng nghiệp trước kỳ thi.
Nhìn lại chặng đường đã qua, ông Bùi Đặng Dũng, người đã có 10 năm gắn bó trực tiếp với phong trào, không giấu nổi niềm tự hào. Từ những hành động nhỏ bé, Tiếp sức mùa thi đã trở thành một phong trào xã hội rộng lớn, một trường học thực tiễn để giáo dục lý tưởng, lòng nhân ái và tinh thần cống hiến cho thế hệ trẻ.
Đó là minh chứng sống động cho thấy, khi nhiệt huyết tuổi trẻ được đặt đúng chỗ và được tổ chức một cách bài bản, nó có thể tạo ra những giá trị bền vững, thắp lên ngọn lửa của niềm tin và hy vọng trong toàn xã hội.
Nắng nóng gay gắt nhiều ngày qua khiến không khí tại TP.HCM trở nên oi bức, ngột ngạt. Trên các hội nhóm, trang mạng xã hội, nhiều bài đăng kèm theo lời nhắn mong trời sẽ mưa. Dưới mỗi bài đăng, hàng trăm bình luận hưởng ứng.
Lê Thị Thu Mai (23 tuổi), ngụ tại hẻm 465 Nguyễn Văn Công, P.Hạnh Thông, TP.HCM (trước đây là P.3, Q.Gò Vấp), nắng nóng khiến sinh hoạt hằng ngày trở nên bức bối hơn.
“Vì quá nóng nên mình phải mua một cái quạt để bàn nhỏ để ở văn phòng. Những hôm đi làm về tới phòng trọ là mồ hôi nhễ nhại chỉ muốn đi tắm liền, nhưng vừa tắm xong cũng thấy như xông hơi. Những ngày nắng nóng thì kể cả sáng sớm mình cũng thấy nực, rất khó chịu”, Mai chia sẻ.
Chính vì vậy, điều mà cô mong chờ nhất lúc này là một cơn mưa. “Ước gì có một trận mưa thật to cho mát mẻ dễ chịu hơn”, Mai nói.
Cùng tâm trạng, Nguyễn Kim Anh (23 tuổi), ngụ tại đường 185, P.Phước Long, TP.HCM (trước đây là P.Phước Long B, TP.Thủ Đức), cho biết việc chuyển trọ gần nơi làm việc lại vô tình khiến cô cảm nhận rõ hơn cái nóng đặc trưng của thành phố.
“Mình vừa chuyển trọ để gần chỗ làm mới, trọ cũ với chỗ làm có máy lạnh nên mình không nghĩ TP.HCM nóng đến vậy. Lúc chuyển sang trọ mới mình bị sốc nhiệt luôn vì không có máy lạnh. Mình ngủ trên gác trọ nóng đến nỗi không ngủ được”, Kim Anh kể.
Để chống nóng, cô phải chi thêm 3,6 triệu đồng mua máy lạnh cũ lắp đặt trong phòng trọ. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc chi phí sinh hoạt tăng lên. “Mình mong sẽ sớm có mưa vì mưa thì trời sẽ mát hơn, mình không cần bật điều hòa thường xuyên nữa nên cũng sẽ tiết kiệm được tiền điện”, Kim Anh chia sẻ.
Cũng không mong gì ngoài một cơn mưa ngay lúc này, Đặng Anh Nhật, sinh viên Trường ĐH Công nghệ, chia sẻ: “Chỉ cần trời mưa là sẽ thấy dễ chịu hơn nhiều, ngủ cũng ngon hơn. Mấy hôm nay mình thấy dự báo có thể sẽ có mưa, cũng có thời điểm trời nhiều mây và dịu lại thật, nhưng cuối cùng vẫn chưa có giọt mưa nào”.
Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, nắng nóng kéo dài còn tác động đến sức khỏe và tâm trạng của nhiều người. Đỗ Phúc An (27 tuổi), ngụ tại hẻm 18, đường số 2, P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM (trước đây là Q.Bình Tân), cho biết việc di chuyển xa trong thời tiết nắng gắt khiến anh chàng cảm thấy mệt mỏi hơn bình thường.
“Mình thấy nắng nóng khiến người mệt mỏi, dễ cáu gắt hơn. Hiện mình đang chuyển chỗ làm, phải đi học việc rất xa. Từ Bình Tân mà đi đến Khu công nghệ cao (TP.Thủ Đức cũ - PV), một ngày cả đi lẫn về hơn 30 km. Mặc dù mình tranh thủ đi từ sớm nhưng mới 6 giờ 30 đã thấy nắng khó chịu rồi”, An chia sẻ.
Theo An, thời điểm mệt mỏi nhất là khi kẹt xe giữa trưa nắng. “Mình rất mong có một cơn mưa để cho trời dịu lại chứ nắng nóng thời gian qua quá nực rồi, nhưng đừng mưa vào giờ tan tầm là được”, An nói thêm.
Tương tự, Phan Trần Nhất Huy, sinh viên Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho biết việc thực tập tại môi trường không có máy lạnh trong thời tiết nắng nóng càng khiến nam sinh này cảm nhận rõ sự khắc nghiệt.
Nam sinh cho biết bản thân rất mong chờ một cơn mưa để “giải nhiệt”, xua tan đi cái nóng, nhưng cũng hy vọng mưa không rơi vào giờ tan làm vì quãng đường di chuyển về nhà khá xa.
Các thủ khoa nhận định việc chọn ngành không chỉ đơn giản là chọn một ngành để theo học mà là chọn cả tương lai cho mình. Chính vì thế, trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay 15.5, các thủ khoa tiếp tục bật mí cho thí sinh những cách để chọn ngành phù hợp.
Chỉ ra 3 chữ "T" quan trọng, Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, mong muốn có thể hỗ trợ thí sinh chọn được ngành thật sự phù hợp.
Theo Vy, ở thời điểm hiện tại, đây là vấn đề rất được thí sinh quan tâm. Cô bạn thủ khoa cũng chia sẻ việc chọn ngành của bản thân lúc đầu không hề dễ dàng. Vy bị choáng ngợp bởi nhiều lựa chọn ngành nghề, cũng như có nhiều người khuyên học ngành hot, người lại khuyên học ngành nào dễ kiếm việc làm...
Thời gian đầu, Vy cũng chọn ngành nghề theo xu hướng chứ thật sự chưa hiểu bản thân muốn gì. Nhưng rồi, Vy nhận ra nếu cứ chạy theo ý kiến của người xung quanh thì con đường đó không phải của mình mà là của người khác. Vì thế, Vy bắt đầu với hành trình tìm hiểu bản thân.
Yến Vy bắt đầu bằng việc dành thời gian cho bản thân để tự hỏi mình thích gì, nếu theo học rồi làm nghề này lâu dài có thấy ổn không… Bên cạnh đó, cô bạn cũng tìm hiểu ngành nghề qua sách vở, từ các anh chị khóa trên cũng như qua các buổi tư vấn tuyển sinh. Câu nói mà Vy rất tâm đắc khi lựa chọn ngành nghề là "hiểu mình, hiểu ngành, hiểu thời đại".
Và công thức hiệu quả được Vy áp dụng dựa trên 3 chữ "T". Trong đó, chữ "T" thứ nhất chính là "Thích".
"Khi chọn ngành, mọi người đừng nhầm lẫn với sở thích bề nổi. Chẳng hạn tụi mình thích xài điện thoại thông minh thì không có nghĩa sẽ phù hợp với ngành công nghệ thông tin; hoặc thích xem phim cũng không đồng nghĩa phù hợp với các ngành liên quan về đạo diễn... Sở thích bề nổi ở đây là cái mà bạn muốn thụ hưởng, còn sở thích nghề nghiệp là cách mà bạn muốn dấn thân trong quá trình tạo ra nó như thế nào. Có nghĩa bạn thích kết quả hào nhoáng của nó hay bạn thích quá trình lặp đi lặp lại để tạo ra nó mỗi ngày", Vy phân tích.
Chữ "T" thứ hai Vy nhắc đến là "Thế mạnh". Chỉ thích thôi thì chưa đủ, phải có năng lực và tố chất phát triển với ngành đó như thế nào. Tuy nhiên, Vy cũng khuyên thí sinh đừng đoán mò mà hãy nhìn trực tiếp vào bảng điểm của mình hoặc kết quả của những hoạt động bản thân đã tham gia, xem mình tốt nhất ở đâu và yếu chỗ nào. Vy cũng chỉ ra nhiều cách giúp thí sinh có thể xác định thế mạnh, chẳng hạn làm các bài trắc nghiệm tính cách hoặc trắc nghiệm nghề nghiệp… Theo Vy, đây cũng là một mẹo hay để áp dụng khi chọn ngành phù hợp.
"Thực tế" chính là chữ "T" thứ 3 mà Vy muốn chia sẻ với thí sinh. Thực tế ở đây theo Vy là đừng chỉ xem tên của ngành mà hãy tìm hiểu kỹ về chương trình đào tạo. "Vy thấy đa số các trường đều sẽ đăng công khai chương trình đào tạo trong năm học, các bạn hoàn toàn có thể tham khảo để xem thử nếu học những môn này trong 4 năm thì sẽ như thế nào, có chán không hay cảm thấy phù hợp… Các bạn cũng có thể tham gia các hội nhóm trên Facebook về trường, hoặc hỏi những anh chị đi trước của trường đó, ngành học đó xem họ đánh giá như thế nào. Nếu cảm thấy ổn thì đồng nghĩa ngành đó sẽ phù hợp với bạn", cô bạn thủ khoa nói.
Vy cũng không quên nhắn gửi: "Chọn ngành không phải một cuộc chạy đua xem ai chọn trước mà đó là một cả hành trình để xem cái gì phù hợp với mình. Sau những chia sẻ của Vy và chương trình, hy vọng sẽ giúp các bạn tìm được ngành học phù hợp. Nếu các bạn có thắc mắc gì về môi trường học tập đại học thì đừng ngần ngại mà hãy đặt câu hỏi cho Vy nhé. Hẹn gặp lại các bạn ở giảng đường".
Đến Hội An vào những ngày đầu hè, du khách không chỉ ấn tượng bởi những mái ngói phủ màu thời gian, những bức tường vàng đặc trưng hay nhịp sống chậm rãi, bình yên, mà còn bị cuốn hút bởi những giàn hoa giấy đang vào độ nở rộ.
Trên các tuyến đường quen thuộc như Bạch Đằng, Trần Phú, Nguyễn Thái Học… từng chùm hoa đua nhau khoe sắc dưới nắng, tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.
Những gam màu hồng, trắng, cam, đỏ phủ kín trước hiên nhà, vắt mình qua những mái ngói cổ hay buông rủ trên các bức tường vàng khiến cả phố cổ trở nên lãng mạn hơn bao giờ hết. Dưới ánh nắng đầu hè, sắc hoa càng thêm rực rỡ, làm bừng sáng không gian vốn đã đậm chất hoài niệm của Hội An.
Nhiều giàn hoa giấy phủ kín tạo thành những mái vòm tự nhiên, vừa che bóng mát vừa trở thành điểm dừng chân yêu thích của du khách. Ánh nắng len qua từng tán hoa, in xuống mặt đường những khoảng sáng đầy nghệ thuật, khiến bất kỳ góc phố nào cũng có thể trở thành một khung hình đẹp.
Vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức sống của hoa giấy khiến loài hoa này trở thành "phông nền quốc dân" cho những bộ ảnh check-in tại phố Hội. Nhiều du khách lựa chọn diện trang phục trắng, kết hợp cùng nón lá để lưu lại những khoảnh khắc nhẹ nhàng giữa không gian cổ kính.
Với nhiều người trẻ, chụp ảnh bên giàn hoa giấy đã trở thành một trải nghiệm không thể thiếu khi đến phố cổ Hội An vào mùa hè.
Nguyễn Hoài An (23 tuổi, ở thành phố Đà Nẵng) cho biết cùng với bạn bè của mình đã lên kế hoạch đến phố cổ Hội An đúng dịp tháng 5 vì biết đây là thời điểm hoa giấy nở đẹp nhất.
Hoài An cho hay đi giữa những con đường ngập sắc hoa, mình có cảm giác như đang bước vào một bộ phim rất thơ. Hoa giấy ở Hội An không quá cầu kỳ nhưng lại tạo nên vẻ đẹp rất riêng, vừa bình yên vừa rực rỡ. Chỉ cần đứng dưới một giàn hoa thôi cũng đủ thấy mùa hè thật dịu dàng.
Trong khi đó, Hoài Thương (25 tuổi, đến từ thành phố Hà Nội) cho biết cô đặc biệt ấn tượng với sự hòa quyện giữa vẻ cổ kính của phố Hội và sắc màu tươi mới của hoa giấy.
"Mình từng xem rất nhiều hình ảnh Hội An trên mạng xã hội nhưng khi trực tiếp ngắm nhìn mới cảm nhận hết được vẻ đẹp nơi đây. Những giàn hoa giấy buông xuống trước hiên nhà, kết hợp với tường vàng và ánh nắng khiến khung cảnh trở nên cực kỳ lãng mạn. Mình hiểu vì sao nhiều người cứ muốn quay lại Hội An vào mùa hoa giấy", Hoài Thương bày tỏ.
Không chỉ có hoa giấy, thời điểm này phố cổ Hội An còn được tô điểm bởi những chùm hoa sử quân tử nở rực rỡ ven đường, góp phần tạo nên bức tranh mùa hè đầy màu sắc và thơ mộng, níu chân du khách gần xa.
