Hôm 28/4, Ben Affleck xuất hiện lịch lãm tại Los Angeles với một “phụ kiện” mới, thay thế hoàn toàn cho ly cà phê đá Dunkin’ hay điếu thuốc lá thường thấy. Nam diễn viên 53 tuổi được cho chuyển sang ăn nhẹ để nỗ lực từ bỏ nicotine bằng một phương pháp mang tên: “Kỹ thuật quả táo” (The Apple Technique). Đây là lần thứ ba trong tuần này, Affleck được trông thấy chọn táo thay vì thuốc lá.
Là một người hút thuốc lâu năm, anh từng tuyên bố bỏ thuốc vào năm 2007 nhưng tái nghiện vào khoảng năm 2016. Ben Affleck chưa chính thức lên tiếng về việc cai thuốc trong năm nay nhưng theo Mayo Clinic, việc sử dụng các món ăn nhẹ lành mạnh như táo hay kẹo cao su là phương pháp hiệu quả để chống lại cơn thèm thuốc. Cách này giúp “tạo việc làm cho miệng”, từ đó giảm bớt sự thôi thúc của thói quen cầm điếu thuốc.
Các chuyên gia cai nghiện thuốc lá cho rằng thực phẩm có độ giòn cao có thể giúp thay thế hội chứng “nghiện miệng” (oral fixation) thường gặp ở người hút thuốc. Tờ HuffPost UK dẫn lời bác sĩ Emeka Okorocha từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết: “Đây là một kỹ thuật cực kỳ đơn giản nhưng rất hiệu quả. Nó giúp bạn đánh lạc hướng cơn thèm thuốc bằng cách thay đổi trải nghiệm giác quan. Bạn có thể thực hiện việc này với một thứ gì đó ngọt và giòn như táo, thậm chí là đồ ăn có vị cay hoặc mặn”.
Không chỉ mang lại cảm giác nhai giòn rụm giúp đánh lừa vị giác như khi hút thuốc, việc ăn táo còn thay thế cả một thói quen cũ. Thay vì với tay tìm bao thuốc theo bản năng, hành động cầm một quả táo giúp người nghiện thuốc hình thành một hành vi mới lành mạnh hơn.
Với Ben Affleck, đây có vẻ là một phương pháp thử nghiệm nhanh chóng và đơn giản. Nhưng với người hâm mộ, nó lại là một nguồn động lực lớn. Khác những phương pháp chăm sóc sức khỏe sang chảnh thường thấy ở giới sao, cách này khiến mọi người cảm thấy mình có thể làm theo vì nó không đòi hỏi máy móc đắt tiền hay những khu nghỉ dưỡng cai nghiện đắt đỏ.
Bác sĩ Okorocha giải thích về cơ bản, phương pháp này sẽ đánh lừa não bộ, khiến nó tập trung hoàn toàn vào hương vị trên đầu lưỡi thay vì cảm giác thèm thuốc. Ngoài ra, chuyên gia cũng gợi ý một phương pháp khác là liệu pháp gây chán ghét. Kỹ thuật này buộc người hút thuốc phải thực hiện một việc gây khó chịu mỗi khi châm thuốc, từ đó khiến hệ thần kinh và cơ thể dần hình thành phản xạ liên kết việc hút thuốc với những trải nghiệm tiêu cực. Mục đích là để não bộ tự mặc định rằng hút thuốc luôn đi kèm với sự khó chịu.
Bên cạnh đó, những phương pháp ít phổ biến hơn như thôi miên hay huấn luyện khứu giác cũng mang lại hiệu quả nhất định. Trong đó, phương pháp huấn luyện khứu giác sẽ tạo ra phản xạ đánh lừa mũi, khiến người hút thuốc phải đối mặt với các mùi nồng nặc như giấm hoặc trứng thối mỗi khi nhen nhóm ý định châm thuốc.
Bác sĩ Okorocha khuyên để từ bỏ thuốc lá hoàn toàn, người hút nên phối hợp nhiều giải pháp cùng lúc. Bên cạnh các liệu pháp thay thế nicotine như miếng dán, kẹo cao su, ống hít, người bệnh có thể dùng thêm thuốc đặc trị hoặc các ứng dụng hỗ trợ để đạt hiệu quả cao nhất.
Ben Affleck sinh năm 1972, là diễn viên kiêm đạo diễn và biên kịch người Mỹ. Anh nổi tiếng với các phim như Pearl Harbor, Argo, Gone Girl, Batman v Superman: Dawn of Justice…Trong sự nghiệp điện ảnh, Affleck có hai giải Oscar và ba giải Quả Cầu Vàng. Sau Jennifer Garner, anh cưới ca sĩ Jennifer Lopez năm 2022, nối lại mối tình dang dở sau gần 20 năm chia tay. Nhưng đến tháng 8/2024, Lopez đệ đơn ly dị.
Trong một bài đăng trên trang cá nhân mới đây, bác sĩ chuyên khoa thận Lin Xuanren, Giám đốc Đơn vị Lọc màng bụng tại Bệnh viện Đại học châu Á, thành phố Đài Trung, Đài Loan, chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam 50 tuổi có lối sống lành mạnh, ăn uống thanh đạm nhưng chức năng thận vẫn suy giảm liên tục.
Trong lúc đang trăn trở tìm nguyên nhân, bác sĩ vô tình ngửi thấy mùi thuốc lá ám trên quần áo của bệnh nhân. Người đàn ông này cho biết nghiện thuốc lá hơn 30 năm, mỗi ngày hút hơn một bao. Đây chính là lý do khiến chức năng thận của ông không ngừng suy giảm.
Theo bác sĩ Lin, hút thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư phổi và các bệnh tim mạch mà còn trực tiếp gây tổn thương thận. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Medicine thực hiện trên hơn 10.000 người trưởng thành khẳng định lượng thuốc lá tiêu thụ tỷ lệ nghịch với sức khỏe của thận. Điều này đồng nghĩa với việc hút càng nhiều thì khả năng thải độc của thận càng kém và tốc độ suy thận diễn ra càng nhanh.
Bác sĩ giải thích thuốc lá chứa hàng nghìn hợp chất gây hại cho thận thông qua nhiều cơ chế như làm tổn thương nội mạc mạch máu, gia tăng áp lực oxy hóa, ảnh hưởng đến lưu lượng máu tại thận và đẩy nhanh quá trình xơ hóa cầu thận, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng thận. Các nghiên cứu cũng chỉ ra nhóm tuổi 20-39 đặc biệt nhạy cảm với tác hại của thuốc lá khi có tốc độ suy thận nhanh hơn, trong khi đó, những người nghiện thuốc nặng có nguy cơ đối mặt với tình trạng chức năng thận sụt giảm nghiêm trọng và đột ngột.
Bác sĩ Lin khẳng định dù hầu hết tổn thương thận do thuốc lá gây ra là không thể đảo ngược song chưa bao giờ là quá muộn để cai thuốc. Việc dừng hút thuốc ngay lập tức sẽ giúp ngăn chặn các tổn thương tiến triển thêm. Bằng cách bảo tồn phần chức năng thận còn lại, người bệnh có thể hy vọng tránh được kịch bản tồi tệ nhất là phải chạy thận nhân tạo trong tương lai.
Nâng tạ nặng quá sức có khả năng khiến cơ thể đứng trước những nguy cơ sau:
Khi tập tạ quá nặng, các nhóm cơ, dây chằng và khớp phải chịu áp lực vượt quá khả năng chịu tải. Điều này dễ dẫn đến các vấn đề như căng cơ, rách cơ, viêm gân hoặc tổn thương khớp. Những chấn thương này thường xảy ra ở các vùng chịu lực lớn như vai, lưng dưới và đầu gối, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of Musculoskeletal Surgery and Research cho thấy các vị trí vừa nêu trên là những khu vực dễ bị tổn thương nhất trong quá trình tập tạ. Nguyên nhân không chỉ đến từ mức tạ nặng mà còn do kỹ thuật sai hoặc tập quá sức trong thời gian dài.
Để hạn chế rủi ro, người tập nên giảm tải ngay khi xuất hiện đau bất thường, ưu tiên kỹ thuật đúng và đi khám nếu cơn đau kéo dài.
Lưng dưới là vùng rất dễ bị ảnh hưởng khi nâng tạ quá nặng, đặc biệt trong các bài như squat hoặc deadlift. Khi cột sống phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài, các đĩa đệm và cấu trúc hỗ trợ có thể bị tổn thương. Nguy cơ chấn thương thường tích lũy theo thời gian.
Một phân tích tổng hợp trên chuyên san Indonesian Journal of Medicine cho thấy người thường xuyên nâng vật nặng có nguy cơ đau lưng dưới cao hơn 4,36 lần. Nguyên nhân là do nâng vật nặng làm tăng áp lực lên đĩa đệm, gây chấn thương nhỏ và lâu dài có thể dẫn đến thoái hóa. Để phòng tránh, người tập cần giữ cột sống ở tư thế trung lập, tăng cường sức mạnh cơ lõi và tránh nâng quá sức.
Khi mức tạ vượt quá khả năng kiểm soát, cơ thể thường "gian lận" để hoàn thành động tác. Ví dụ như cong lưng khi deadlift, đẩy đầu gối sai hướng khi squat hoặc dùng quán tính thay vì dùng lực cơ.
Những thay đổi này có thể không gây đau ngay lập tức nhưng lại làm tăng nguy cơ chấn thương về lâu dài. Đồng thời, hiệu quả tập luyện cũng giảm vì nhóm cơ chính không được kích hoạt đúng cách. Giải pháp là luôn đặt kỹ thuật lên ưu tiên thay vì trọng lượng tạ. Nếu nhận thấy động tác đang không thể giữ tư thế chuẩn do tạ nặng, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đang tập quá sức.
Nâng tạ nặng không chỉ ảnh hưởng đến cơ mà còn tác động đến hệ thần kinh trung ương. Khi liên tục tập với cường độ cao, hệ thần kinh phải hoạt động quá mức để huy động lực tối đa.
Hệ quả là cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, phản xạ chậm và giảm khả năng phối hợp. Tình trạng này vẫn xảy ra ngay cả khi cơ bắp không còn đau. Để khắc phục, người tập nên có các giai đoạn giảm tải, nghỉ nhiều hơn, ngủ đủ giấc và tránh tập nặng liên tục nhiều ngày, theo Verywellfit.
Với sự hợp tác trên, hai BV sẽ hội chẩn liên viện, phối hợp chuyên môn, chuyển tuyến; triển khai các chương trình chăm sóc răng miệng cho người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền.
Đồng thời, có các khóa đào tạo liên tục và luân phiên cán bộ chuyên môn nâng cao năng lực chuyên sâu...; lồng ghép tư vấn, sàng lọc răng miệng trong chương trình khám sức khỏe người cao tuổi; ứng dụng nền tảng công nghệ thông tin để truyền thông và theo dõi sức khỏe răng miệng. Đặc biệt, cùng nghiên cứu khoa học về sức khỏe răng miệng và bệnh lý liên quan; xây dựng mô hình chăm sóc răng miệng tích hợp tại BV và cộng đồng.
Mới đây, BV Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội đã tiến hành điều tra sức khỏe răng miệng cộng đồng tại tỉnh Bắc Ninh (thuộc khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ về nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng tại VN giai đoạn 2025 - 2030, triển khai tại 14 tỉnh, thành, bao gồm cả người trưởng thành và trẻ em).
Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên triển khai nghiên cứu, với sự tham gia của khoảng 1.000 người dân địa phương. Thông qua khám, điều tra sức khỏe răng miệng; khảo sát kiến thức, hành vi chăm sóc sức khỏe răng miệng, nghiên cứu đánh giá xu hướng bệnh răng miệng trong cộng đồng; đồng thời thu thập mẫu nước sinh hoạt để xây dựng bản đồ fluor, làm cơ sở xây dựng hướng dẫn sử dụng fluor quốc gia và chiến lược chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng.
Kết quả đề tài sẽ cung cấp dữ liệu cho xây dựng chiến lược phát triển ngành răng hàm mặt VN, góp phần nâng cao sức khỏe răng miệng của người dân trong thời gian tới.
