Đêm 4.5.2026, trên chuyến bay số hiệu VN19 từ Hà Nội đi Paris (Pháp), sau khoảng 4 giờ bay, hệ thống loa phát thanh liên tục phát đi lời kêu gọi hỗ trợ y tế: một nam hành khách mang quốc tịch nước ngoài xuất hiện các triệu chứng khó chịu, đau vùng tai, nhanh chóng chuyển sang tình trạng liệt nửa mặt trái, gây khó khăn trong giao tiếp và phát âm.
Ngay khi nhận được yêu cầu hỗ trợ y tế khẩn cấp từ phi hành đoàn, GS-TS, bác sĩ Mai Duy Tôn có mặt trên chuyến bay đã lập tức tiếp cận và thăm khám cho người bệnh.
Qua đánh giá lâm sàng, bác sĩ nhận định đây là trường hợp điển hình của liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, không phải đột quỵ cấp tính.
Để bảo đảm an toàn, GS Tôn đã sử dụng thuốc corticoid mang theo để cho bệnh nhân dùng ngay tại chỗ, đồng thời khuyến cáo tổ bay tiếp tục hành trình theo kế hoạch.
Trước khi hạ cánh xuống sân bay Charles de Gaulle (Pháp), tình trạng bệnh nhân đã ổn định, các chỉ số an toàn.
Thay mặt phi hành đoàn, cơ trưởng chuyến bay VN19 đã gửi thư cảm ơn tới GS Mai Duy Tôn: “Xin chân thành cảm ơn. Kính chúc ông sức khỏe và thành công trong công việc”.
Nhận được báo cáo của GS Tôn từ Pháp về tình huống nêu trên, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đánh giá hành động của GS Mai Duy Tôn không chỉ khẳng định trình độ chuyên môn của đội ngũ trí thức Bệnh viện Bạch Mai mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần vì sức khỏe nhân dân.
“Dù ở bất cứ đâu, người thầy thuốc Bạch Mai luôn sẵn sàng dấn thân, mang lại sự sống và sự an tâm cho cộng đồng. Đây là giá trị cốt lõi cần tiếp tục được lan tỏa”, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ.
Người đứng đầu Bệnh viện Bạch Mai cũng nhấn mạnh định hướng phát triển bền vững là lấy con người làm trung tâm, không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để mỗi cán bộ y tế trở thành “đại sứ y tế” của Việt Nam trong hội nhập quốc tế.
Theo giới chuyên môn, chẩn đoán đúng và xử trí kịp thời cho hành khách trong chuyến bay không chỉ giúp đưa ra phương án xử trí tại chỗ bằng thuốc chuyên khoa, mà còn là cơ sở quan trọng để tư vấn cơ trưởng tiếp tục hành trình, tránh việc hạ cánh khẩn cấp – điều có thể gây xáo trộn lớn đối với hành khách và lịch trình bay.
Đang trong chuyến công tác tại Pháp, GS Mai Duy Tôn cũng gửi gắm tới các đồng nghiệp trẻ: “Mỗi cán bộ y tế khi tham gia các hoạt động ngoài cộng đồng cần chủ động, sẵn sàng hỗ trợ khi có tình huống y tế phát sinh, góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng”.
Theo Hiệp hội Chỉnh hình Bàn chân và Cổ chân Mỹ, chọn giày đi bộ không phù hợp có thể làm tăng áp lực lên bàn chân và gây chấn thương.
Bác sĩ Emily Splichal, chuyên gia về y học chức năng bàn chân (Mỹ), cho biết chọn giày sai kích cỡ có thể làm thay đổi dáng đi, khiến lực tác động phân bố không đều lên khớp.
Bác sĩ Rock G. Positano, chuyên gia phẫu thuật bàn chân tại Bệnh viện Special Surgery (Mỹ), nhấn mạnh: không có một loại giày phù hợp cho tất cả, cần chọn theo cấu trúc bàn chân.
Những sai lầm trên có thể làm tăng nguy cơ đau chân và chấn thương, theo Healthline (Mỹ).
Giày đi bộ không chỉ là phụ kiện mà là “nền tảng” của vận động. Chọn đúng giày đi bộ giúp giảm chấn thương, tăng hiệu quả tập luyện và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Theo báo South China Morning Post ngày 14-4, một người đàn ông 32 tuổi tại Trung Quốc đi khám vì đau bụng và bàng hoàng phát hiện chiếc nhiệt kế thủy ngân ông đã vô tình nuốt phải từ 20 năm trước vẫn còn trong cơ thể.
Bệnh nhân họ Wang, sống tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (miền đông nam Trung Quốc), đến điều trị tại cơ sở Long Cương thuộc Bệnh viện trực thuộc số 1 của Đại học Y Ôn Châu.
Kết quả chụp X-quang phát hiện một dị vật trong tá tràng, được các bác sĩ xác định là chiếc nhiệt kế thủy ngân. Do đầu nhọn của nhiệt kế cắm trực tiếp vào thành ruột, bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao bị thủng ruột và xuất huyết nội nghiêm trọng.
Ông Wang cho biết đã vô tình nuốt chiếc nhiệt kế từ năm 12 tuổi, nhưng vì quá sợ hãi nên không dám nói với cha mẹ.
Thời điểm đó cha mẹ ông bận rộn công việc, bản thân ông lại không có triệu chứng bất thường nên sự việc dần bị lãng quên.
Các bác sĩ phẫu thuật lấy dị vật ra ngoài chỉ trong 20 phút. Đây là ca can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao do nhiệt kế lưu lại trong cơ thể quá lâu và nằm gần ống mật, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thành ruột trong quá trình thao tác.
Chiếc nhiệt kế sau khi được lấy ra vẫn còn nguyên vẹn, song các vạch đo nhiệt độ đã phai mờ theo thời gian.
Các chuyên gia từ trung tâm nội soi của bệnh viện khuyến cáo người vô tình nuốt phải dị vật cần lập tức ngừng ăn uống, hạn chế nuốt và nói chuyện, đồng thời nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Theo báo Wenzhou Daily, mỗi năm tại Trung Quốc có hơn 1 triệu người nhập viện do nuốt phải dị vật. Trẻ em chiếm hơn 60% số ca, người cao tuổi cũng chiếm tỉ lệ đáng kể. Các dị vật phổ biến gồm xương cá, xương gà, pin, nam châm và răng giả.
Trước đó vào tháng 6 năm ngoái, một trường hợp tương tự được ghi nhận tại tỉnh An Huy. Ông Yang, 64 tuổi, đi khám vì khó chịu ở ngực và phát hiện chiếc bàn chải đánh răng nằm trong cơ thể suốt 52 năm.
Giống như ông Wang, ông Yang nuốt phải vật này từ năm 12 tuổi nhưng giấu kín vì sợ bị cha mẹ mắng, đồng thời lầm tưởng dị vật có thể tự tiêu hủy trong dạ dày. Nhiều năm sau, ông chỉ thỉnh thoảng bị đau bụng nhẹ nên không để ý.
Trường hợp của ông Wang gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Một người dùng bình luận: "Anh ấy quá may mắn. Thật mừng vì chiếc nhiệt kế không bị vỡ và thủy ngân không rò rỉ".
Thời điểm mới phát hiện bệnh, mức đường huyết của anh dao động khoảng 8 đến 12 mmol/L và chỉ số HbA1c ở mức 8,5%. Bác sĩ Dương Minh Tuấn thuộc Khoa Nội tiết Đái tháo đường, nói dù cơ thể thừa cân, chuộng đồ chiên xào và uống nhiều rượu, người đàn ông vẫn kiên quyết từ chối y lệnh.
Bệnh nhân chọn tự thay đổi lối sống kết hợp sử dụng thực phẩm chức năng xách tay không rõ nguồn gốc. Cảm giác không mệt mỏi cùng kết quả thử nghiệm đường máu khi đói bình thường khiến anh tin mình đang đi đúng hướng. Sự tự tin thái quá đó đã phải trả giá bằng việc thị lực suy giảm và cơ thể sụt cân nhanh chóng.
Đến năm thứ thứ 4, trong lúc đang tập thể dục, anh bất ngờ lên cơn đau thắt ngực, ngừng tim và phải nhập viện cấp cứu do mảng xơ vữa âm thầm lắng đọng gây tắc nghẽn mạch vành.
Tạp chí Lancet thống kê tỷ lệ mắc tiểu đường toàn cầu đã tăng từ 7% lên 14% trong ba thập kỷ qua, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 800 triệu người. Tại Việt Nam, dữ liệu từ cơ quan y tế và Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế ghi nhận khoảng 7 triệu người đang sống chung với căn bệnh này.
Hơn một nửa trong số đó đã xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng về tim mạch, mắt, thần kinh và thận. Tỷ lệ mắc mới ở độ tuổi 20 đến 79 đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. Đáng lo ngại nhất là khoảng 50% ca bệnh không được chẩn đoán kịp thời hoặc bệnh nhân cố tình phớt lờ phác đồ y khoa do thiếu kiến thức.
Bác sĩ Tuấn lý giải tâm lý chối bỏ bệnh tật chính là căn nguyên cốt lõi. Nhiều người sập bẫy "không đau, không mệt" nên mặc định cơ thể vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Một nam bệnh nhân 53 tuổi từng nằng nặc từ chối tiêm insulin, chọn uống thuốc nam truyền miệng. Khi đường huyết giảm được một nửa, ông thoải mái uống rượu rồi rơi vào trạng thái hôn mê với mức đường huyết vọt lên 50 mmol/L.
Một thai phụ 23 tuổi cũng phớt lờ chẩn đoán tiểu đường thai kỳ do tự thử máu thấy kết quả bình thường. Sự cố chấp này khiến thai nhi ngừng tim, còn người mẹ nhập viện trong tình trạng nhiễm toan ceton nặng.
Bên cạnh tâm lý chủ quan, người bệnh còn hiểu sai về cơ chế sinh bệnh. Đái tháo đường không phụ thuộc hoàn toàn vào vóc dáng bên ngoài mà nằm ở chất lượng chuyển hóa nội tại. Người châu Á có yếu tố di truyền và cấu trúc phân bổ mỡ đặc thù, dễ dẫn đến tình trạng kháng insulin ngay cả khi chỉ số khối cơ thể thấp.
Niềm tin mù quáng vào các phương pháp dân gian cũng đẩy bệnh nhân đến bờ vực rủi ro. Nghiên cứu của Viện Chính sách và Quản lý Y tế cho thấy 73% người Việt từng dùng thuốc truyền thống, trong đó 68% lầm tưởng các loại thảo dược hoàn toàn không gây tác dụng phụ.
Trì hoãn can thiệp y khoa đúng cách sẽ tàn phá cơ thể nặng nề, đặc biệt ở nhóm tuổi trẻ. Thời gian mắc bệnh càng kéo dài, cửa sổ phơi nhiễm với tình trạng đường huyết cao càng lớn, khiến các biến chứng mù lòa hay đột quỵ đến sớm hơn. Những người tự ý dùng sản phẩm chức năng trôi nổi đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng.
Bác sĩ Hà Hải Nam từ Bệnh viện K cảnh báo khi bệnh bùng phát trở lại, bệnh nhân thường phải gánh chịu chi phí phác đồ mới vô cùng đắt đỏ hoặc rơi vào ngõ cụt y khoa. Để kiểm soát căn bệnh này, giới chuyên môn yêu cầu người bệnh duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp vận động thường xuyên, đồng thời tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc. Các cơ quan quản lý cũng cần siết chặt giám sát để loại bỏ mạng lưới buôn bán thuốc tiểu đường giả mạo đang tràn lan.