Khi du lịch, du khách thường quan tâm đến giá vé, hãng bay và giờ khởi hành nhưng ít người tìm hiểu quy trình hình thành một chuyến bay. Thời gian cất cánh, loại phi cơ và tuyến đường đều do giám đốc kế hoạch bay quyết định với sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao do xung đột tại Trung Đông khiến nhiều hãng hàng không phải cắt giảm dịch vụ, vai trò của người đảm nhận vị trí này càng quan trọng. Tại hầu hết hãng bay thương mại, giám đốc kế hoạch bay là nhân vật chủ chốt, quản lý những khía cạnh phức tạp nhất của ngành hàng không.
Chuyên gia Tony Stanton từ công ty tư vấn Strategic Air Australia nhận xét đây là một trong những vai trò khó khăn và quan trọng nhất của hãng hàng không. Tại British Airways, vị trí này do Neil Chernoff đảm nhiệm.
Neil Chernoff, người giám sát mạng lưới và lịch trình tại British Airways, ví việc điều hành một hãng hàng không như giải một bức tranh ghép hình phức tạp. Ông phải thực hiện các đánh đổi để đảm bảo mọi mảnh ghép khớp với nhau.
Vài tháng trước khi hành khách khởi hành, Chernoff cùng đội ngũ chuyên gia họp bàn để xác định hậu cần, từ số lượng đến hạng ghế cung ứng. Định kỳ hàng tháng, nhóm đánh giá hiệu quả các tuyến bay để quyết định duy trì hay loại bỏ, với mục tiêu cốt lõi là tối ưu hóa lợi nhuận.
“Trách nhiệm của chúng tôi là kiếm tiền từ những chiếc phi cơ hoặc tối đa hóa lợi nhuận”, Chernoff, người từng làm ngân hàng đầu tư trước khi sang ngành hàng không, nói.
Khi nhu cầu tăng đột biến, đội ngũ này phản ứng nhanh chóng. Điển hình, British Airways từng tăng gấp đôi tần suất bay hàng ngày từ London đến San Diego và Austin sau khi hai tuyến này đạt hiệu suất cao. Ngược lại, với các tuyến hoạt động kém, nhóm sẽ phân tích dữ liệu và hành vi khách hàng để tìm nguyên nhân.
Chuyên gia Tony Stanton nhận định công việc này đầy thách thức bởi lý thuyết thường khác xa thực tế. Các giám đốc hoạch định phải phối hợp chặt chẽ với bộ phận bán hàng để đón đầu xu hướng du lịch vốn thay đổi liên tục. Tùy vào tính bền vững của điểm đến, hãng sẽ điều chỉnh tần suất hoặc hoán đổi dòng phi cơ để cung cấp thêm ghế ngồi. Nhóm của Chernoff cũng theo dõi biến động xã hội để điều chuyển nguồn lực từ những điểm đến truyền thống sang các thị trường mới tiềm năng.
Thời điểm phi công cất cánh đóng vai trò then chốt trong vận hành hàng không. Đội ngũ lập kế hoạch không chỉ chọn điểm đến mà còn quyết định giờ bay cụ thể. Tại những phi trường bận rộn, hãng bay không thể tự ý chọn giờ mà phải cạnh tranh để giành “slot” – khung thời gian cất và hạ cánh. Những chuyến bay có giờ khởi hành thuận lợi thường mang lại doanh thu lớn.
Việc hành khách bị thay đổi giờ bay từ sáng sang chiều thường do hạn chế về slot, đặc biệt tại các sân bay lớn như Heathrow. Để thiết lập tuyến mới, nhà hoạch định phải chuẩn bị từ nhiều năm trước, đồng thời tính toán kỹ năng lực đường băng, phòng chờ, cửa khởi hành và nhân lực mặt đất.
Neil Chernoff, Giám đốc kế hoạch của British Airways (BA), thường xuyên phối hợp với các đối tác liên minh như American Airlines để thảo luận lịch trình. “Chúng tôi tính toán số lượng ghế cung ứng giữa hai bên trên tuyến Miami – London”, ông Chernoff nói.
Thời tiết cũng ảnh hưởng đến kế hoạch; luồng gió mạnh có thể giúp phi cơ đến sớm nhưng gây áp lực lên vị trí đỗ tại sân bay.
Việc sử dụng loại phi cơ nào cho mỗi tuyến bay là kết quả của sự tính toán kỹ lưỡng thay vì ngẫu nhiên. Chuyên gia Tony Stanton nhận định lựa chọn dòng máy bay có thể quyết định sự thành bại của một đường bay. Nhóm của Chernoff phải cân đối giữa số lượng phi cơ sẵn có và nhu cầu thực tế. Với dòng siêu lớn như A380, hãng thường ưu tiên cho các chặng dài có nhu cầu cao.
Tuy nhiên, việc điều động phi cơ còn phụ thuộc vào đội ngũ phi công, vì mỗi dòng máy chuyên biệt đòi hỏi chứng chỉ bay khác nhau. Một chuyến bay đến Boston có thể chỉ cần hai phi công, nhưng chặng dài đến Singapore cần tới bốn người.
Hãng phải cân đối tỷ lệ ghế hạng thương gia và phổ thông để tối ưu hiệu quả kinh doanh. Dù có dữ liệu dự báo chính xác, nhà hoạch định vẫn phải thường xuyên xử lý những tình huống phát sinh ngoài kiểm soát để đảm bảo vận hành.
Căng thẳng địa chính trị buộc các hãng hàng không phải chuyển hướng hoặc thay đổi lịch trình trong thời gian ngắn, khiến bản đồ đường bay toàn cầu thay đổi nhanh chóng.
Khi đó, kế hoạch Chernoff và đội ngũ dành nhiều tháng hoàn thiện phải được điều chỉnh tức thì. Theo chuyên gia Stanton, các hãng hàng không lớn không chờ đợi sự cố xảy ra mới tìm cách khắc phục mà luôn chủ động dự báo và quản lý rủi ro.
Xung đột tại Trung Đông hiện tác động diện rộng đến ngành hàng không. Chernoff cho biết nhóm của ông đang liên tục ứng phó với tình hình diễn biến nhanh. Tương tự nhiều hãng bay khác, British Airways đã hủy các chuyến bay và tổ chức những chuyến hồi hương không theo lịch trình trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.
Tuy nhiên, không phải mọi biến số đều mang tính tiêu cực. Khi đội tuyển bóng đá Anh vào chung kết Euro 2024, nhóm của Chernoff đã bố trí thêm các chuyến bay để phục vụ người hâm mộ.
Xử lý khủng hoảng chỉ là một phần nhiệm vụ, bởi hằng năm Chernoff còn tham gia vạch ra kế hoạch chiến lược 5 năm, xem xét triển vọng tăng trưởng và những thay đổi của hãng. Ông ví công việc của mình như một trò chơi thú vị khi liên tục mở hộp, trộn lẫn và bắt đầu ghép lại những mảnh ghép mới.
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các "hầu gái", việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một "cam kết" giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Chiều 21.4, tại họp báo công bố thông tin về các hoạt động du lịch biển Sầm Sơn năm 2026, ông Trịnh Tiến Dũng, Chủ tịch UBND P.Sầm Sơn, cho biết chính quyền phường đã và đang "làm mới" hình ảnh du lịch Sầm Sơn, bằng việc xử lý dứt điểm các tồn tại, hạn chế diễn ra nhiều năm qua gây ảnh hưởng xấu tới hình ảnh du lịch.
Theo ông Dũng, những năm trước, tình trạng nước thải sinh hoạt thường chảy tràn ra bãi biển gây ô nhiễm, hôi thối, ảnh hưởng đến du khách tắm biển. Nguyên nhân, hệ thống máy bơm không hoạt động dẫn tới nước thải không được bơm về nhà máy xử lý mà chảy tràn ra biển. Vừa qua, địa phương này đã vận hành lại hệ thống máy bơm, đảm bảo sẽ không còn tình trạng nước thải chảy ra bãi biển.
Một vấn nạn khác gây nhức nhối ở Sầm Sơn nhiều năm qua chưa có biện pháp xử lý, đó là tình trạng tài xế xe điện 4 bánh chở khách du lịch thường có hành vi chèo kéo, ăn chia hoa hồng với nhà hàng bán hải sản khi chở du khách đến mua hàng.
Vấn nạn này cũng đã được người đứng đầu chính quyền P.Sầm Sơn đưa ra giải pháp bằng cách không để tài xế xe điện biết được du khách vào nhà hàng nào ăn uống hoặc mua hải sản, để triệt tiêu khả năng thông đồng giữa tài xế xe điện với hàng quán.
"Năm nay chúng tôi bố trí các điểm dừng đỗ, trả khách của xe điện. Chúng tôi bố trí điểm dừng đỗ này cách các nhà hàng, khu vực kinh doanh hải sản khoảng 50 m để từ đó du khách đi bộ lựa chọn nhà hàng, mua hàng. Làm như vậy tài xế xe điện sẽ không biết du khách mua hàng nhà ai, từ đó sẽ ngăn chặn được việc ăn chia hoa hồng", ông Trịnh Tiến Dũng cho hay.
Để không gian du lịch Sầm Sơn văn minh hơn, UBND P.Sầm Sơn đã dẹp bỏ các quầy, ki ốt bán hàng lấn chiếm vỉa hè. Đồng thời, quy hoạch, bố trí 173 điểm bán hàng cho người dân ở các vị trí phù hợp.
Cũng tại buổi họp báo, nói thêm về những "cái mới" của Sầm Sơn trong thời gian tới, ông Lê Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy P.Sầm Sơn, cho biết sau khi bỏ cấp huyện, chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, địa phương này đã xác định lại quan điểm làm du lịch là "những gì Nhà nước không cấm thì sẽ làm", để phục vụ nhu cầu du khách.
Ông Tuấn viện dẫn như việc kinh doanh ăn uống hoặc các hoạt động trên bãi biển Sầm Sơn thay vì cấm hoạt động từ 22 giờ thì sẽ cho hoạt động xuyên đêm, mở cửa suốt đêm chứ không cấm.
Theo kế hoạch, lễ khai mạc mùa du lịch Sầm Sơn 2026 diễn ra lúc 19 giờ 30 ngày 25.4, tại sân khấu quảng trường biển Sầm Sơn. Mục tiêu năm 2026 Sầm Sơn đón từ 9 triệu lượt khách trở lên, doanh thu khoảng 19.000 tỉ đồng.
UBND nhiều phường tại Hà Nội công khai danh sách các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm trong đợt kiểm tra cao điểm tháng 3 và tháng 4. Đáng chú ý, danh sách này xuất hiện nhiều thương hiệu lớn và các chuỗi đồ uống quen thuộc với giới trẻ.
Tại phường Láng, cơ quan chức năng đã ban hành 11 quyết định xử phạt. Trong đó, quán trà sữa Laboong (khu Nam Thành Công) bị phạt 4 triệu đồng do không có dụng cụ chứa rác đảm bảo vệ sinh. Cửa hàng Vườn Bia (Hoàng Ngọc Phách) nhận mức phạt cao nhất là 12 triệu đồng với các lỗi: khu chế biến có côn trùng, cống thoát nước ứ đọng và không được che kín.
Tương tự, tại phường Kim Liên, nhà hàng Dooki (Phạm Ngọc Thạch) cũng bị phạt 8 triệu đồng vì lỗi cống rãnh khu vực bếp không đảm bảo vệ sinh. Nhà hàng đồ Hàn Quốc Han Kim Chi bị phạt 4 triệu đồng do dụng cụ chứa đựng thực phẩm không đạt chuẩn. Một cơ sở đồ chín khác là Bảo Hòa cũng bị phạt 1,5 triệu đồng vì nhân viên dùng tay trần bốc thức ăn.
Chiến dịch kiểm tra lần này nằm trong khuôn khổ "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026, được UBND thành phố Hà Nội triển khai từ giữa tháng 4 đến 15/5. Với chủ đề trọng tâm là bảo đảm vệ sinh và phòng ngừa ngộ độc trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, đợt cao điểm được thực hiện đồng loạt trên toàn thành phố nhằm siết quản lý đầu vào và quy trình chế biến thực phẩm.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng chỉ ra những lỗi vi phạm phổ biến mà các cơ sở thường mắc phải là tình trạng hạ tầng vệ sinh xuống cấp với hệ thống cống thoát nước thải bị ứ đọng, thiếu nắp đậy ngay tại khu vực chế biến. Điều này dẫn đến việc xuất hiện các loại côn trùng gây hại xâm nhập vào không gian nấu nướng, đe dọa trực tiếp đến chất lượng món ăn.
Bên cạnh đó, nhiều nơi vẫn sử dụng dụng cụ chứa rác và lưu trữ thực phẩm không đúng quy định, nhân viên trực tiếp đứng bếp thường xuyên lơ là việc đeo găng tay khi tiếp xúc với đồ ăn chín.
Vấn đề vệ sinh tại các cơ sở ăn uống ở Hà Nội từng trở thành tâm điểm chú ý sau sự việc một quán bún riêu nổi tiếng trên phố Hàng Lược bị đình chỉ hoạt động hồi đầu tháng 3. Sự việc khởi nguồn từ phản ánh "quán ăn bẩn như tra tấn" của một du khách Trung Quốc trước tình trạng thực phẩm không được che đậy, khu vực chế biến ẩm ướt và có côn trùng xâm nhập.
Kết quả kiểm tra liên ngành sau đó xác nhận cơ sở này vi phạm nghiêm trọng quy định an toàn thực phẩm, nhân viên không sử dụng bảo hộ lao động khi làm việc. Chủ quán đã bị xử phạt 4,5 triệu đồng và buộc phải đóng cửa cho đến khi khắc phục toàn bộ sai phạm. Giữa tháng 3, quán được mở trở lại tại một địa điểm mới, được nhiều thực khách nhận xét tích cực về tình trạng vệ sinh.
