Mô hình lừa đảo này đang phát triển thành một hệ sinh thái quy mô lớn ở Trung Quốc. Chỉ cần làm theo kịch bản có sẵn, đọc đúng lời thoại đã chuẩn bị, thậm chí không cần bất kỳ nền tảng y khoa nào, một người bình thường chỉ cần 3 ngày đào tạo là có thể trở thành chuyên gia nội dung về sức khỏe trên mạng.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, nhiều tài khoản làm nội dung về dinh dưỡng, dưỡng sinh, giảm cân hay điều chỉnh sức khỏe thực chất không hoạt động như các kênh phổ biến kiến thức khoa học.
Phía sau các tài khoản này là các cơ sở đào tạo người làm nội dung sức khỏe – nơi học viên được hứa hẹn thu nhập cao, được cấp chứng chỉ, kịch bản và chỉ cần học cách truyền đạt để tạo niềm tin với người xem.
Trên nhiều nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc, những khẩu hiệu như “cơ hội đổi đời cho người bình thường” hay “một phiên livestream kiếm 10.000 nhân dân tệ (38,5 triệu đồng)” xuất hiện nhan nhản, dễ dàng thu hút người muốn tìm việc.
Sau khi thu hút người tham gia, các cơ sở này thường tổ chức các buổi đào tạo miễn phí để giữ chân, tạo cảm giác cơ hội khan hiếm. Người học được dẫn vào các nhóm chat kín, lớp học trực tuyến hoặc mời đến các căn cứ livestream để học trực tiếp.
Tiếp đó, các khóa học sẽ chào bán với mức phí từ vài trăm đến vài chục nghìn nhân dân tệ.
Nhiều người đã không tiếc hàng chục nghìn nhân dân tệ để đóng học phí vì tin vào vỏ bọc việc nhẹ lương cao, nhưng những gì họ nhận được chỉ là một cú lừa.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, một phụ nữ họ Vương (68 tuổi) đã mất hơn 8.000 nhân dân tệ (khoảng 30,8 triệu đồng) khi đăng ký nhiều khóa học, song các “giảng viên” liên tục bị thay đổi, dạy vài buổi rồi biến mất trước khi trung tâm cắt liên lạc hoàn toàn với bà.
Những thiệt hại về học phí mới chỉ là bước đầu. Báo Sức Khỏe Trung Quốc ngày 9-4 cho biết cốt lõi của các mô hình đào tạo này có dấu hiệu vận hành theo kiểu đa cấp.
Học viên thường được đưa vào các nhóm chat, được hứa hẹn về khoản hoa hồng cao nếu lôi kéo thêm người mới. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, học viên tiếp tục bị thúc ép tham gia các buổi đào tạo trực tiếp nhằm phát sinh thêm chi phí.
Một phụ nữ họ Phó ở tỉnh Giang Tô đã chi hơn 22.000 nhân dân tệ (khoảng 85 triệu đồng) phí thành viên để mua thực phẩm chức năng giá cao với lý do cơ sở đào tạo cho rằng bà phải tự dùng rồi mới có thể bán cho người khác.
Bà Phó cho biết có những học viên cùng khóa còn bị dụ dỗ chi hơn 100.000 nhân dân tệ (khoảng 385 triệu đồng) để tự lập phòng livestream, nhưng cuối cùng bị lừa mất trắng.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này thực chất chỉ tập trung vào kỹ thuật câu lượt xem, chốt đơn, khai thác tâm lý người xem và xây dựng hình tượng chuyên gia.
Nội dung thường bao gồm việc phóng đại hậu quả bệnh tật để gây hoang mang theo kịch bản có sẵn, sau đó đưa ra giải pháp như đang tư vấn chuyên môn.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dắt người xem mua sản phẩm được thổi phồng là chữa bách bệnh – từ viêm mũi, cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, cho đến ung thư.
Lừa đảo về nội dung sức khỏe và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại Trung Quốc trong năm 2025 được cơ quan quản lý nước này đánh giá đã phát triển thành một chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Phổ cập y học thuộc Hội Y học Bắc Kinh, ông Bàng Vũ, từng nhận định rằng các quảng cáo sản phẩm sức khỏe giả, livestream giả danh chuyên gia và phổ cập kiến thức giả, tư vấn sai… nguy hại không kém lừa đảo viễn thông.
Theo số liệu từ Tổng cục Quản lý thị trường Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2025, cơ quan chức năng đã xử lý 1.666 vụ vi phạm pháp luật về quảng cáo y tế với tổng số tiền phạt và tịch thu đạt 12,78 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,78 triệu USD), trung bình 9 vụ/ngày. Nhóm bị nhắm tới nhiều nhất là người cao tuổi và bệnh nhân mắc bệnh mạn tính.
Cuối năm 2025, cơ quan chức năng Trung Quốc tiếp tục triển khai chiến dịch kiểm tra xử lý các hành vi quảng cáo sai sự thật liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng dành cho người cao tuổi.
Kết quả xử lý được 6.175 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt và tịch thu lên tới 103,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,6 triệu USD).
Tháng 3-2026 vừa qua, quy định về siết chặt giám sát quản lý người bán hàng trực tuyến và các nền tảng thương mại điện tử thực hiện trách nhiệm an toàn thực phẩm cũng bắt đầu có hiệu lực.
Theo đó, người làm nội dung bán thực phẩm hoặc sản phẩm sức khỏe phải công khai giấy phép kinh doanh hoặc thông tin đăng ký ngay trên tài khoản hoạt động.
Quy định mới siết trách nhiệm đối với các nền tảng công nghệ và tổ chức đào tạo người làm nội dung sức khỏe, yêu cầu các nền tảng phải xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro, ứng dụng công nghệ để phát hiện vi phạm theo thời gian thực.
Doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 nhân dân tệ đến 1 triệu nhân dân tệ trong trường hợp nghiêm trọng.
Trao đổi với Tân Hoa xã về các biện pháp xử lý mới, giáo sư Vũ Di Văn, Phó viện trưởng Học viện Luật thuộc Đại học Vũ Hán, cho rằng cần xử lý nghiêm các tổ chức lấy danh nghĩa đào tạo nhưng thực chất lừa đảo hoặc đa cấp, đồng thời công bố các vụ án điển hình để tạo tác dụng răn đe.
Ông Vũ cũng đề xuất xây dựng cơ chế tiếp nhận tố cáo và phối hợp điều tra tại Trung Quốc, do nhiều đường dây lừa đảo hoạt động xuyên các tỉnh thành, khiến việc xử lý riêng lẻ ở từng địa phương khó hiệu quả.
Sáng 3/5, trực thăng của Công ty Trực thăng miền Nam hạ cánh an toàn tại Bệnh viện Quân y 175, đưa bệnh nhân từ đảo Trường Sa Lớn về TP HCM điều trị. Chuyến bay được thực hiện trong điều kiện thời tiết xấu, mưa to, gió mạnh, tầm nhìn hạn chế, gây nhiều khó khăn cho việc tiếp cận và vận chuyển bệnh nhân xuyên đêm.
Bệnh nhân trên là công nhân Công ty xây dựng Thành An 96, bị ngã từ trên cao xuống đất khi thi công. Bệnh viện Quân y 175 hội chẩn từ xa (Telemedicine), phối hợp lực lượng quân y tại Trường Sa Lớn đánh giá và xử trí. Người bệnh được phẫu thuật dẫn lưu khí và dịch màng phổi khẩn cấp, song suy hô hấp diễn tiến nặng, dấu hiệu tổn thương ổ bụng. Êkíp triển khai phương án cấp cứu đường không, đồng thời hồi sức tích cực bệnh nhân trước khi vận chuyển.
Đại úy, bác sĩ Nguyễn Thế Nhã, kíp trưởng cấp cứu đường không, cho biết khi tổ cấp cứu tiếp cận, bệnh nhân vẫn nguy kịch, suy hô hấp tiến triển, bụng chướng, nghi ngờ tổn thương ngoại khoa. Người bệnh được hỗ trợ hô hấp, ổn định tuần hoàn, giảm đau để đảm bảo an toàn khi bay, đồng thời theo dõi liên tục suốt hành trình bay do nguy cơ biến đổi áp suất ảnh hưởng đến hô hấp.
Sau gần 8 giờ bay xuyên đêm, bệnh nhân được đưa về Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng còn tỉnh, thở oxy liều cao, dẫn lưu màng phổi tiếp tục ra khí và dịch. Chụp CT cho thấy nhiều tổn thương phức tạp, gãy nhiều xương sườn, tràn khí - dịch màng phổi, dập phổi, xẹp phổi, kèm khí và dịch trong ổ bụng, vỡ lách và dập ruột non.
Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu xử trí tổn thương, hồi sức tích cực, dùng kháng sinh liều cao và kiểm soát rối loạn chuyển hóa.
Trên chuyến bay còn có một bệnh nhân 55 tuổi, công nhân Công ty Dacinco, được chẩn đoán áp xe thành bụng vùng hạ sườn trái, theo dõi viêm lan vào thành đại tràng. Hiện bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, được điều trị nội khoa và theo dõi sát để can thiệp khi cần.
Ngày 1/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết ngay sau kỳ nghỉ lễ, thành phố sẽ bàn giao hai cơ sở tại số 56 Bà Huyện Thanh Quan và 299 Điện Biên Phủ cho Bệnh viện Mắt TP HCM. Việc tiếp nhận các cơ sở mới được kỳ vọng giúp bệnh viện mở rộng không gian, phát triển kỹ thuật chuyên sâu và giải quyết tình trạng quá tải kéo dài nhiều năm.
Với cơ sở hiện hữu chật hẹp, bệnh viện gặp khó trong tổ chức quy trình khám chữa bệnh hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm. Mỗi ngày, nơi đây tiếp nhận khoảng 5.000-6.000 lượt khám cùng hàng trăm ca phẫu thuật. Hình ảnh người bệnh xếp hàng chờ từ sáng sớm để đăng ký khám, mổ Phaco trở nên quen thuộc.
Việc tiếp nhận hai cơ sở mới vừa giải tỏa áp lực trước mắt vừa tạo dư địa phát triển lâu dài, theo ông Thượng. Trong đó, cơ sở 56 Bà Huyện Thanh Quan sẽ được tổ chức thành Trung tâm khám và điều trị ban ngày, công suất 800-1.000 lượt bệnh nhân mỗi ngày, tập trung khám ngoại trú, tầm soát và phẫu thuật trong ngày, trực tiếp giảm tải cho cơ sở chính.
Cơ sở 299 Điện Biên Phủ trước mắt bố trí khối hành chính - đào tạo, giúp giải phóng không gian chuyên môn. Về trung hạn, nơi này sẽ phát triển thành Trung tâm Nhãn khoa chất lượng cao, triển khai kỹ thuật chuyên sâu hướng tới du lịch y tế.
Không chỉ tận dụng cơ sở nội đô, bệnh viện còn phát triển theo mô hình "đa cực" để người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn. Trước mắt, cơ sở 2 tại Bình Dương (cũ) sẽ là trung tâm khám và điều trị ban ngày chất lượng cao, tập trung tầm soát và điều trị bệnh lý nguy cơ mù lòa, đặc biệt là người cao tuổi và trẻ em.
Song song, bệnh viện dự kiến triển khai hai dự án lớn tại các cửa ngõ. Tại Cụm y tế Tân Kiên (phía Tây - Nam), một Bệnh viện Mắt quy mô 300 giường sẽ được xây dựng trên khu đất rộng 25.000 m2 với các trung tâm chuyên sâu như Mắt Nhi, Ghép giác mạc, Glaucoma, cùng Trung tâm đào tạo và nghiên cứu thị giác cho y bác sĩ trong và ngoài nước. Tại Cụm Y tế Thủ Đức (phía Đông), bệnh viện sẽ xây dựng một Trung tâm khám và điều trị ban ngày quy mô 100 giường cùng Trung tâm chuyên sâu về Khúc xạ kỹ thuật cao trên diện tích 8.300 m2.
Theo ông Thượng, chiến lược kết hợp tận dụng cơ sở dôi dư và mở rộng vệ tinh là bước tái cấu trúc toàn diện hệ thống nhãn khoa theo hướng hợp lý, bền vững. Đây là nền tảng để hình thành chuỗi trung tâm nhãn khoa hiện đại, góp phần đưa TP HCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe hàng đầu khu vực ASEAN.
Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.
Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.
Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.
Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.
Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.
Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.
Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.
Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.
