Đây là hoạt động trong khuôn khổ nội dung của hội thi Thủ lĩnh sinh viên TP.HCM năm 2026.
Mọi nẻo xóm, bà con cùng học sinh hân hoan đến trạm y tế xã để tham dự ngày hội “Kiến tạo sức khỏe, nâng cao chất lượng đời sống”. Đội ngũ y bác sĩ và sinh viên hỗ trợ đo huyết áp, tính chỉ số BMI, tư vấn dinh dưỡng như giảm muối, phòng bệnh gout, đồng thời tập huấn kỹ năng chăm sóc sức khỏe và sơ cứu cơ bản cho người dân.
Ông Đỗ Thanh Hòa (50 tuổi, xã Thạnh An) từng lam lũ nghề thợ hồ, mấy năm nay cơn đau thần kinh tọa đeo bám dai dẳng. Khi không còn đủ sức lao động nặng, ông chuyển sang phụ giúp gia đình buôn bán đồ ăn vặt để trang trải.
Cuộc sống ở đảo vốn khó khăn, 5-7 năm qua ông đều dành dụm tiền về TP khám y học cổ truyền. Nay được nhóm sinh viên đến thăm khám, tư vấn sức khỏe, ông có mặt từ sớm. Ông Hòa nói các bạn sinh viên đầy ấm áp, chân tình, không ngại quãng đường xa về với xã đảo giúp đỡ bà con.
“Tôi hạnh phúc khi thấy hình ảnh sinh viên thành ph ố đi tình nguyện đầy nghĩa tình bằng kiến thức chuyên môn, ngành học để tư vấn cho bà con rất kỹ càng và tâm huyết”, ông Hòa bày tỏ.
Trực tiếp thăm khám, bạn Phạm Duy Thanh (ủy viên BCH Hội Sinh viên Việt Nam Trường ĐH Y Dược TP.HCM) nhớ hình ảnh một phụ nữ lớn tuổi đến điểm khám từ rất sớm. Bà nói chỉ nghĩ “đi khám cho biết” nhưng sau khi được tầm soát, tư vấn về huyết áp và hướng dẫn theo dõi sức khỏe đã xúc động nói lâu rồi mới có dịp được bác sĩ, sinh viên y khoa hỏi han kỹ như vậy. Trước khi về bà còn nắm tay các bạn nói cảm ơn vì “không chỉ khám bệnh mà còn đem sự quan tâm ra đảo”.
Khoảnh khắc đó khiến Thanh nhận ra đôi khi giá trị lớn nhất mình mang đến không chỉ là chuyên môn mà còn là sự sẻ chia và niềm tin. Hành trình là sự kết nối giữa tri thức y khoa, tinh thần phục vụ cộng đồng và trách nhiệm của một cán bộ hội sinh viên.
“Hành trình là cơ hội để vận dụng kiến thức chuyên môn của sinh viên y vào thực tiễn, hơn hết là được học từ chính cuộc sống và người dân. Qua từng lượt khám, từng câu chuyện mình cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của y học dự phòng và tinh thần lấy người dân làm trung tâm”, Thanh nói.
Tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thạnh An, chương trình “Kiến tạo công dân số – Mang tri thức số đến xã đảo” diễn ra với nhiều hoạt động, trong đó đặc biệt là thử thách “Sáng tạo cùng trí tuệ nhân tạo (AI)”. Các học sinh xã đảo háo hức tạo video/poster về chủ đề bảo vệ môi trường biển và quảng bá du lịch xã đảo Thạnh An.
Em Nguyễn Phan Khánh Như (lớp 10, Trường THCS-THPT Thạnh An) kể đã được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI tạo ảnh bằng cách nhập câu lệnh mô tả chi tiết khung cảnh xã đảo Thạnh An vào buổi sáng, thiên nhiên xanh mát, rừng ngập mặn cùng hình ảnh các bạn học sinh đang nhặt rác trên bãi biển.
“Lần đầu tiên được trải nghiệm ứng dụng AI vào học tập và cuộc sống, em đã học được cách sử dụng công cụ này để phát huy trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của mình. Em sẽ mày mò thêm để có thể tự thiết kế nhiều poster đẹp về du lịch xã đảo Thạnh An để quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên và con người nơi đây”, Như bày tỏ.
Theo Phạm Ngọc Quỳnh Giang (liên chi hội phó Liên chi hội Sinh viên khoa du lịch – ĐH Kinh tế TP.HCM), điều đọng lại không phải là những khái niệm phức tạp mà là sự tò mò, là ánh mắt chăm chú khi từng bước khám phá một điều mới.
“Khi công nghệ được mang đến một cách gần gũi, AI không còn xa lạ mà trở thành một công cụ mở ra những cách học khác, những suy nghĩ khác và cả những ước mơ khác. Những nụ cười, ánh mắt trầm trồ đến tâm thế thuyết trình ấn tượng của học sinh khi hiểu được một điều mới từ ứng dụng công nghệ là sứ mệnh của hành trình này”, Giang nói.
Phó chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Kinh tế – Luật TP.HCM Nguyễn Thị Hải Linh chia sẻ khi tri thức được lan tỏa và sức khỏe được quan tâm đúng mức, đó chính là nền tảng vững chắc để mỗi cá nhân phát triển toàn diện và mỗi cộng đồng ngày càng vững mạnh.
“Với tên gọi “kiến tạo” ở đây không phải là những điều lớn lao mà bắt đầu từ chính việc mỗi người hiểu thêm một điều mới, biết thêm một kỹ năng cần thiết và có thêm động lực để phát triển bản thân”, Linh nói.
Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Sự đối lập và tương lai bấp bênh
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
Một đại diện công đoàn doanh nghiệp trên địa bàn Đà Nẵng cho biết hiện cán bộ công đoàn cơ sở vẫn hưởng lương từ doanh nghiệp, nên không ít người e ngại khi lên tiếng bảo vệ người lao động.
"Hiện nay, cán bộ công đoàn cơ sở lương bổng đều do chủ doanh nghiệp chi trả, nên rất e ngại, sợ bị trù dập, sa thải nếu đấu tranh quyết liệt cho quyền lợi người lao động", đại diện này chia sẻ.
Theo ý kiến này, dù Luật Công đoàn 2024 đã bổ sung nhiều quy định nhằm tạo điều kiện để cán bộ công đoàn yên tâm hoạt động, song thực tế vẫn thiếu các cơ chế bảo vệ cụ thể như hỗ trợ tìm việc mới hoặc hỗ trợ tài chính trong thời gian bị gián đoạn việc làm.
Đại diện công đoàn cũng đặt vấn đề Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ có giải pháp gì để bảo vệ cán bộ công đoàn, đặc biệt là cán bộ công đoàn không chuyên trách tại doanh nghiệp - những người đang hưởng lương trực tiếp từ chủ sử dụng lao động.
Người này kiến nghị nghiên cứu cơ chế bảo vệ thực chất hơn hoặc xây dựng quỹ trả lương độc lập cho chủ tịch công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp lớn để giảm sự phụ thuộc vào giới chủ.
Trả lời nội dung này, ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho biết Luật Công đoàn cùng nghị định 105 về tài chính công đoàn đã quy định cụ thể các cơ chế hỗ trợ, trong đó có hỗ trợ tài chính cho cán bộ công đoàn khi xảy ra tranh chấp lao động với người sử dụng lao động.
Theo ông Tuấn, thời gian qua các cấp công đoàn đã triển khai khá hiệu quả công tác bảo vệ cán bộ công đoàn cơ sở và người lao động.
Ông Tuấn cho biết gần đây Liên đoàn Lao động thành phố Đồng Nai đã hỗ trợ thành công một vụ kiện liên quan chủ tịch công đoàn cơ sở bị doanh nghiệp cho thôi việc trái pháp luật khi đứng ra bảo vệ quyền lợi người lao động.
Sau đó doanh nghiệp phải bồi thường khoảng 200 triệu đồng cho cán bộ công đoàn này. Tuy nhiên quá trình theo đuổi vụ việc kéo dài khoảng 30 tháng, khiến người lao động gặp rất nhiều khó khăn về đời sống. Đây là cơ sở thực tiễn để Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tài chính, bảo vệ tốt hơn cán bộ công đoàn cơ sở trong thời gian tới.
Riêng tại Đà Nẵng năm 2025, Liên đoàn Lao động thành phố đã hướng dẫn, hỗ trợ 58 người lao động; bảo vệ quyền lợi cho một trường hợp; tham gia điều tra 4 vụ tai nạn lao động.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cũng đề nghị Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng nghiên cứu xây dựng đường dây nóng hoặc đầu mối tiếp nhận thông tin để cán bộ công đoàn cơ sở, người lao động kịp thời phản ánh tranh chấp lao động, qua đó có giải pháp bảo vệ phù hợp.
"Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ ban hành hướng dẫn về cơ chế tài chính hỗ trợ cán bộ công đoàn cơ sở trong trường hợp xảy ra tranh chấp lao động hoặc bị buộc thôi việc", ông Tuấn nói.
Giữa lúc đang đi dạo và ngắm cảnh chiều muộn, nhiều người bất ngờ phát hiện một hiện tượng kỳ lạ xuất hiện trên bầu trời, tạo nên khung cảnh vừa choáng ngợp vừa rợn người. Những hình ảnh hiếm gặp nhanh chóng khiến mạng xã hội bùng nổ vì quá bí ẩn và khác thường.
Sự việc xảy ra ở Trung Quốc. Người dân liên tiếp chứng kiến 2 hiện tượng thiên nhiên đặc biệt hiếm gặp: "mây cầu vồng" phủ kín bầu trời Giang Tô và cây bồ đề cổ thụ 1.500 năm tuổi bất ngờ bung nở rực rỡ tại Hà Nam. Những hình ảnh kỳ ảo nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, khiến nhiều người không khỏi trầm trồ và xem đây là điềm lành hiếm có.
Ngày 8/5, bầu trời tại nhiều thành phố thuộc tỉnh Giang Tô như Giang Âm, Thường Châu, Túc Thiên và Nam Kinh bất ngờ xuất hiện những dải mây óng ánh nhiều màu sắc. Dưới ánh nắng mặt trời, các lớp mây mỏng phản chiếu thành từng mảng sắc màu chuyển đổi rực rỡ, tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.
Đặc biệt, ở một số khu vực, mây còn mang hình dáng tựa những chiếc lông vũ khổng lồ với các đường vân hiện rõ, khiến nhiều người thích thú dừng lại ngắm nhìn và ghi hình.
Theo các chuyên gia khí tượng, đây là hiện tượng quang học được gọi là "mây ngũ sắc" hay "mây cầu vồng". Hiện tượng này xảy ra khi ánh sáng mặt trời đi qua các đám mây ở tầng cao chứa vô số tinh thể băng hoặc giọt nước siêu nhỏ. Chúng hoạt động như một "lăng kính tự nhiên", tán xạ ánh sáng thành nhiều gam màu nổi bật trên nền trời xanh.
Không dừng lại ở đó, trong cùng ngày, bầu trời Nam Kinh còn xuất hiện thêm hào quang mặt trời và những dải cung ánh sáng sát đường chân trời các hiện tượng quang học vốn rất hiếm gặp, càng khiến khung cảnh trở nên huyền ảo hơn bao giờ hết.
Điều thú vị trong khi người dân Giang Tô say mê trước màn trình diễn kỳ diệu của thiên nhiên, thì tại Lạc Dương (tỉnh Hà Nam), một "báu vật sống" hơn nghìn năm tuổi cũng bước vào khoảnh khắc đẹp nhất trong năm.
Cây bồ đề cổ thụ nằm tại khu vực Trùng Độ Câu bất ngờ nở hoa đúng thời điểm mùa mẫu đơn vừa kết thúc. Cây cao hơn 30 mét, thân to đến mức nhiều người trưởng thành dang tay vẫn không ôm xuể. Những chùm hoa nhỏ mang sắc màu thanh nhã nổi bật giữa tán lá xanh um đã thu hút đông đảo du khách và người dân tìm đến chiêm ngưỡng.
Theo người dân địa phương, cây chỉ nở hoa trong khoảng nửa tháng mỗi năm, khiến khoảnh khắc này càng trở nên quý hiếm và đặc biệt.
Bao quanh cây cổ thụ là câu chuyện được truyền lại suốt nhiều thế hệ. Tương truyền, tổ tiên họ Ngưu từng cứu giúp một vị sư lâm bệnh nặng khi ông ghé qua vùng này. Sau khi bình phục, vị sư đã trồng cây bồ đề trước nhà để bày tỏ lòng biết ơn. Từ đó, gia tộc họ Ngưu luôn duy trì truyền thống làm việc thiện, từng nhiều lần phát cháo cứu đói cho người nghèo dưới chính gốc cây này trong những năm mất mùa.
Điều đáng nói sự xuất hiện đồng thời của 2 hiện tượng đặc biệt bầu trời ngũ sắc và cây cổ thụ nghìn năm nở hoa khiến nhiều người tin rằng đó là biểu tượng của may mắn, bình an và những điều tốt đẹp. Đồng thời, đây cũng được xem là minh chứng cho vẻ đẹp kỳ diệu mà thiên nhiên vẫn luôn âm thầm tạo nên qua dòng chảy của thời gian.
