Tin Gốc: Thanh Niên
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 14/4 tới khảo sát thực địa và nghe giới thiệu bản đồ quy hoạch tổng thể khu khởi động và trao đổi kinh nghiệm xây dựng Khu mới Hùng An, nơi được gọi là "thành phố tương lai" của Trung Quốc, nằm cách Bắc Kinh 100 km về phía tây nam.
Trung Quốc công bố kế hoạch thành lập Khu mới Hùng An vào ngày 1/4/2017 trên diện tích 1.770 km2 ở tỉnh Hà Bắc, với nhiệm vụ chính là "giảm tải" cho thủ đô, đồng thời thúc đẩy phát triển vùng Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc.
Sau 9 năm phát triển, Hùng An đến nay đã chuyển từ giai đoạn "xây dựng cơ bản" sang "xây dựng chất lượng cao", với 8 doanh nghiệp nhà nước trung ương đã hoàn tất việc di dời hoặc đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn phòng tại Hùng An. Hơn 4.000 công ty có trụ sở tại Bắc Kinh cũng đã thiết lập sự hiện diện tại thành phố mới này.
Đối với Chu Phú Cường, nhân viên Tập đoàn quốc doanh Hoa Năng Trung Quốc, sức hấp dẫn của cuộc sống tại Hùng An đến từ không gian chạy bộ xanh và đẹp.
"Cơ sở vật chất thể thao ở đây rất tuyệt vời và có rất nhiều không gian xanh", Chu, người thường xuyên chạy bộ tại Công viên Thung lũng Xanh Trung tâm gần văn phòng, cho hay.
Chu đã chuyển từ Bắc Kinh đến Hùng An mùa thu năm ngoái, khi Tập đoàn Hoa Năng Trung Quốc dời trụ sở chính cùng hơn 1.000 nhân viên tới thành phố. Vợ và con trai út của Chu cũng đã tới định cư tại Hùng An, giúp anh thêm hài lòng với cuộc sống nơi đây và sẵn sàng hòa nhập tốt hơn vào sự phát triển của thành phố.
Ngoài ra, 4 trường đại học ở Bắc Kinh đã khởi công xây dựng cơ sở mới tại Hùng An và 2 bệnh viện đang xây dựng các chi nhánh mới tại đây. Làn sóng di dời này đang thay đổi diện mạo của thành phố, với hơn 5.300 tòa nhà đang mọc lên trên những nơi trước đây chỉ là ruộng đồng.
Theo quy hoạch tổng thể, đến năm 2035, Khu mới Hùng An về cơ bản sẽ phát triển thành một thành phố hiện đại, xanh, thông minh và đáng sống, tương tác hài hòa giữa con người và môi trường, đồng thời có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ với các đô thị khác của Trung Quốc.
Ngoài vai trò hỗ trợ chức năng cho thủ đô Bắc Kinh, chính phủ Trung Quốc còn mong muốn Hùng An trở thành trung tâm mới cho mở cửa và hợp tác quốc tế.
Thành phố hài hòa
Vào một buổi sáng yên tĩnh gần đây, những tiếng cười rộn rã vang lên từ các lớp học của Trường Mầm non Bạch Tháp ở Hùng An. Trẻ em ngồi trong những căn phòng sáng sủa và rộng rãi, gấp giấy, học số và thực hành tiếng Anh. Những bức vẽ của các em treo dọc các bức tường, minh chứng đầy màu sắc về một thế hệ mới đang lớn lên tại thành phố này.
Jimmy Redinger, giáo viên người Mỹ tại Trường Mầm non Bạch Tháp, đã sinh sống gần 15 năm ở Trung Quốc. Với ông, tư duy cởi mở của người dân Hùng An chính là lý do khiến ông chọn sinh sống và làm việc tại đây.
"Hùng An không giống như một số nơi khác. Ở đây có sự cởi mở và phóng khoáng mà bạn khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác", ông nói, thêm rằng thành phố mang lại cảm giác vừa mới mẻ vừa hòa nhập.
Jimmy hiện giảng dạy cho những đứa trẻ có gia đình đến từ khắp nơi trên đất nước Trung Quốc. Theo nhà trường, các học sinh tại đây phản chiếu chính sự đa dạng của thành phố, khi các gia đình từ nhiều khu vực ở Trung Quốc chuyển đến Hùng An để tìm kiếm cơ hội mới. Tính đến tháng 3, dân số thường trú tại đây đã đạt khoảng 1,41 triệu người.
Ngô Hạo, giám đốc khoa ngoại thần kinh tại Bệnh viện Tuyên Vũ Hùng An, cho hay trong ba năm qua, các tòa nhà quanh bệnh viện này đã mọc lên nhanh chóng và các đường phố ngày càng nhộn nhịp.
Ông Ngô, người thường xuyên đi lại giữa Bắc Kinh và Hùng An, đảm nhận vai trò kép, vừa đào tạo đội ngũ y tế địa phương, vừa cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao. Từ năm 2023, ông đã thực hiện gần 3.000 ca phẫu thuật tại Hùng An, góp phần vào sự phát triển nhanh chóng của hệ thống y tế nơi đây.
Với nhiều người, sự đầu tư về cơ sở vật chất và chất lượng y tế, giáo dục, đời sống là những yếu tố giúp họ quyết định lựa chọn gắn bó với Hùng An.
Thành phố công nghệ
Chạy xe dọc theo những con phố ở Hùng An, người ta dễ dàng nhận thấy một điều khá lạ lẫm: những dãy đèn xanh nối dài liên tiếp không ngắt quãng. Nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hệ thống tín hiệu giao thông có thể điều chỉnh chỉ trong tích tắc, tùy theo lưu lượng phương tiện trên đường.
"Lái xe ở Hùng An, mọi người sẽ nhận thấy không còn phải canh cánh nhìn đèn giao thông nữa, chính hệ thống đèn đang chủ động quan sát dòng xe để điều tiết", Trương Yến, người đã chuyển đến thành phố 4 năm trước, nói.
Trương phụ trách đội ngũ triển khai hệ thống này khắp quận Dung Đông ở Hùng An. Nhờ hạn chế các quãng dừng đèn đỏ không cần thiết, hệ thống đã giúp giao thông thông suốt hơn và nâng cao đáng kể hiệu quả lưu thông.
Hệ thống này không chỉ điều tiết giao thông mà còn làm được nhiều hơn thế. Nó theo dõi tình trạng đường sá theo thời gian thực, phát hiện sự cố thiết bị và tự động phát cảnh báo bảo trì.
"Thậm chí, nó có thể nhận ra vấn đề trước khi phần lớn tài xế kịp nhận thấy", Bạch Gia Học, đại diện của Công ty Công nghệ Thành phố Kỹ thuật số China Telecom, cho hay.
Tại Hùng An, mọi người có thể thấy sự xuất hiện của taxi tự hành. Những chiếc xe này không có tài xế, vận hành êm ái và giá cước thấp, đại diện cho một hình thức di chuyển đô thị mới, theo Global Times.
Theo truyền thông địa phương, dịch vụ Apollo Go hiện hoạt động trên khu vực rộng khoảng 25 km² tại Hùng An, với khoảng 800 điểm đón trả. Hành khách có thể gọi xe bằng điện thoại thông minh, tương tự dùng Uber, với thời gian chờ chỉ vài phút và giá cước thường dưới 1 USD.
Trên bầu trời, máy bay không người lái (UAV) tuần tra khắp thành phố. Theo Hebei Daily, các UAV trang bị công nghệ nhận dạng tự động, theo đó có thể phát hiện cây đổ, hạ tầng hư hỏng, tắc nghẽn giao thông và thậm chí là dấu hiệu hỏa hoạn, truyền phát cảnh báo trong vòng 30 giây.
Dưới lòng đất, một lớp khác của thành phố đang dần hình thành, theo Global Times. Bên dưới khu trung tâm thương mại, một hệ thống giao thông quy mô lớn đang được xây dựng, tích hợp các tuyến tàu điện ngầm, đường sắt cao tốc và kết nối trực tiếp đến Sân bay Quốc tế Đại Hưng ở Bắc Kinh. Khi hệ thống này hoàn thành, thời gian di chuyển đến sân bay chỉ còn khoảng 30 phút.
Thành phố xanh
Nằm ở rìa Hùng An là hồ Bạch Dương Điện, nơi thường được mệnh danh là "lá phổi xanh của miền bắc Trung Quốc". Đối với nhiếp ảnh gia địa phương Trương Học Nông, đây cũng là điểm đến hàng tuần của ông.
"Tôi cảm thấy thực sự hạnh phúc khi chứng kiến Hùng An thành hình", ông Trương, chủ tịch Hiệp hội Nhiếp ảnh gia Bạch Dương Điện, cho biết.
Chất lượng nước ở Bạch Dương Điện đã cải thiện đáng kể qua nhiều năm, cho phép các loài sinh vật quý hiếm quay trở lại nơi đây.
"Chúng tôi lần đầu chụp được ảnh loài vịt lặn Baer vào năm 2018. Đến năm 2023, chúng tôi đã có thể chụp cảnh chúng bơi cùng đàn con. Giờ đây, chúng thường xuyên xuất hiện", ông Trương nói về loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Theo Global Times, Hùng An đã triển khai các biện pháp phục hồi sinh thái có hệ thống, bao gồm nạo vét, bổ sung nước và kiểm soát ô nhiễm. Đến năm 2026, 74,22 km2 đất nông nghiệp đã được chuyển đổi thành vùng đất ngập nước, trong khi mực nước được duy trì ổn định ở mức khoảng 7 m. Hiện có 296 loài chim hoang dã và 50 loài cá sinh sống tại khu vực này.
Trong lòng thành phố, các nguyên tắc thiết kế xanh cũng được thể hiện rõ nét. Nhiều công viên đô thị với quy mô khác nhau được bố trí khắp nơi, thường liên kết với nhau bằng hệ thống kênh nước, tạo thành một mạng lưới sinh thái liên tục.
Cư dân mô tả những buổi tối mùa hè bên mặt nước tràn ngập tiếng ếch nhái và côn trùng, điều được xem như "chút hơi thở thiên nhiên" ngay giữa lòng thành phố.
Theo trang web chính thức của Khu mới Hùng An, thành phố đã đạt được mục tiêu quy hoạch giúp cư dân có thể "tiếp cận rừng trong vòng 3 km, vành đai xanh trong vòng 1 km và công viên trong vòng 300 m". Chất lượng nước mặt và tiêu chuẩn nước uống đều đạt mức tuân thủ 100%.
"Tôi chỉ muốn ghi lại hình ảnh quê hương mình", ông Trương nói. "Khi mới học nhiếp ảnh, tôi phải đi tìm phong cảnh. Giờ đây, mọi nơi ở Bạch Dương Điện đều đẹp, đi đến đâu bạn cũng có thể bắt được một khung hình đẹp".
Thành phố văn hóa
Yếu tố văn hóa cũng là điều mà Khu mới Hùng An chú trọng trong quá trình xây dựng thành phố.
Vào một buổi sáng trong tuần gần đây, sự yên tĩnh của Thư viện Hùng An bị phá vỡ khi nhóm học sinh xuất hiện. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em tò mò di chuyển khắp tòa nhà.
"Thư viện Hùng An cung cấp dịch vụ cho mọi nhóm tuổi", Ngô Phàm Phàm, trưởng bộ phận vận hành thư viện, cho biết.
Tòa nhà bảy tầng này lưu giữ hơn 505.000 đầu sách và cung cấp khoảng 3.500 chỗ ngồi đọc. Thư viện còn có các bộ sưu tập chữ nổi, sách nói và thiết bị hỗ trợ đọc cho người khiếm thị, cũng như sách in chữ lớn và kính lúp cho người cao tuổi.
Kể từ khi mở cửa vào cuối tháng 9/2025, thư viện đã nhanh chóng trở thành một trong những không gian công cộng sôi động nhất thành phố. Nơi đây đã đón hơn 600.000 lượt khách, với khoảng 3.000 người mỗi ngày.
Trong khi đó, Bảo tàng Văn học Đầm Sen được xem là nơi kết nối giữa quá khứ với hiện tại.
"Văn học là sự trở về với cuộc sống và sáng tạo là sự phản hồi đối với thực tại", Bạch Diệp, chủ tịch danh dự của Hiệp hội Nghiên cứu Văn học Đương đại Trung Quốc, cho hay.
Giáo viên người Mỹ Jimmy Redinger cho hay Hùng An đang không ngừng thay đổi và phát triển mỗi ngày. "Tôi thực sự tò mò muốn xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo", ông nói.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Thủ đô Mexico sụt lún nhanh nhất thế giới, nhìn thấy rõ từ ảnh vệ tinh
Hình ảnh vệ tinh được Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) công bố tuần này cho thấy thủ đô Mexico City (Mexico) đang lún xuống gần 25cm mỗi năm - trở thành một trong những đô thị có tốc độ lún nhanh nhất thế giới, theo Hãng tin AP ngày 3-5.
Là một trong những khu vực đô thị rộng lớn và đông dân nhất thế giới, với diện tích khoảng 7.800km vuông và khoảng 22 triệu dân, Mexico City và các thành phố xung quanh được xây dựng trên nền một hồ nước cổ đại. Nhiều con phố của thủ đô Mexico từng là kênh đào.
Việc bơm nước ngầm quy mô lớn và quá trình đô thị hóa đã làm thu hẹp đáng kể tầng chứa nước ngầm, dẫn đến Mexico City bị sụt lún trong hơn một thế kỷ.
Nhiều di tích và công trình kiến trúc cổ - như nhà thờ Metropolitan khởi công xây dựng từ năm 1573 - bị nghiêng hẳn sang một bên. Tầng chứa nước ngầm bị thu hẹp cũng góp phần gây ra tình trạng thiếu nước trong nhiều năm.
Ông Enrique Cabral, nhà nghiên cứu địa vật lý tại Đại học Tự trị quốc gia Mexico, cho biết: "Một phần cơ sở hạ tầng của Mexico bị thiệt hại, bao gồm tàu điện ngầm, hệ thống thoát nước, hệ thống cấp nước, hệ thống nước sinh hoạt, nhà ở và đường phố. Đây là một vấn đề rất lớn".
Theo báo cáo mới được công bố, ở một số khu vực, hiện tượng này đang diễn ra với tốc độ trung bình 2cm mỗi tháng. Đáng chú ý, các khu vực này gồm sân bay và tượng đài Thiên thần Độc lập nổi tiếng.
Các ước tính của NASA dựa trên các phép đo được thực hiện từ tháng 10-2025 đến tháng 1-2026 bởi vệ tinh NISAR, có khả năng theo dõi những thay đổi theo thời gian thực trên bề mặt Trái đất. Đây một phát kiến chung giữa NASA và Tổ chức Nghiên cứu không gian Ấn Độ.
Trong nhiều thập kỷ, Chính phủ Mexico hầu như phớt lờ vấn đề này và chỉ gia cố nền móng cho vài công trình. Nhưng sau những đợt khủng hoảng nước bùng phát gần đây, ông Cabral cho biết các quan chức đã bắt đầu tài trợ cho nhiều nghiên cứu hơn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
"Cấm cử động, nếu không ta sẽ hiến tế các ngươi", Julio Cesar Jasso, 27 tuổi, hét lớn khi cầm súng đứng trên phần đỉnh đền thờ tại Kim tự tháp Mặt Trăng tại khu di tích Teotihuacan hôm 20/4, theo video do du khách quay lại và được truyền thông Mỹ công bố ngày 21/4.
Hàng chục du khách có mặt ở trên đỉnh kim tự tháp hoảng sợ nằm rạp xuống, những người khác bắt đầu chạy xuống bậc thang. Jasso đã xả đạn vào nhóm người này, trong khi đe dọa những người mắc kẹt trên đỉnh kim tự tháp.
Một du khách Canada thiệt mạng, 13 người bị thương trong vụ xả súng. Nhiều người bị thương do ngã khi tìm cách tháo chạy. "Tôi thấy một người đàn ông nhảy xuống, cố chạy thoát, nhưng ngã đập lưng xuống đất. Cảnh tượng đó thật sự kinh hoàng", Brenda Lee, du khách Canada, kể lại.
Jasso sau đó tự sát khi lực lượng an ninh tiếp cận. Cảnh sát đã phát hiện một con dao, một khẩu súng cùng đạn dược tại hiện trường, xác nhận Jasso là nghi phạm duy nhất thực hiện vụ tấn công.
Kim tự tháp Mặt Trăng cao 42 m, thuộc Quần thể Kim tự tháp Teotihuacan, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Đây là hệ thống công trình đồ sộ nằm ở rìa thủ đô Mexico City, do ba nền văn minh cổ đại khác nhau xây dựng, là một trong những điểm du lịch quan trọng nhất của Mexico.
Cư dân từng sinh sống tại Teotihuacan tin rằng đây chính là nơi khởi nguyên của thời gian, nơi các vị thần đã tự hiến tế để tạo ra Mặt Trời, Mặt Trăng và thiết lập quỹ đạo cho chúng.
Các nhà khảo cổ đã khai quật được nhiều hài cốt với đôi tay dường như bị trói quặt ra sau lưng, bị chặt đầu hoặc bị đâm tại kim tự tháp, dấu tích cho thấy các vụ hiến tế người từng xảy ra ở đây. Phần lớn nạn nhân bị đưa tới kim tự tháp hiến tế từ những vùng xa xôi của Trung Mỹ.
"Cư dân cổ đại ở đây tin rằng tục hiến tế người giúp duy trì các chu kỳ của tạo hóa và để trả món nợ với các vị thần. Con người đang góp phần giúp Mặt trời tiếp tục mọc", David Carballo, một nhà khảo cổ học tại Đại học Boston, người từng tham gia khai quật một phần của kim tự tháp, cho biết.
Tuy nhiên, hành vi hiến tế người ở Kim tự tháp Mặt Trăng xảy ra từ cách đây khoảng 1.500 năm, nhiều thế kỷ trước khi người Aztec đến định cư tại Teotihuacan vào khoảng năm 1300, Carballo cho hay.
Một hướng dẫn viên địa phương cho biết giới chức từng tiến hành kiểm tra an ninh du khách tại khu di tích, nhưng biện pháp này về sau đã bị ngừng lại. Viện Nhân học và Lịch sử Quốc gia Mexico cho biết khu di tích sẽ đóng cửa sau vụ xả súng, cho tới khi có thông báo mới.
Tin Gốc: Vnexpress