Trời còn chưa sáng hẳn, chúng tôi có mặt tại khu vực sông Xà Lò, đoạn qua xóm Bà Rà (thôn Làng Trăng, xã Sơn Thủy, Quảng Ngãi). Khi đồng hồ điểm đúng 6 giờ, từng tốp phụ huynh lặng lẽ xuất hiện bên bờ sông, chuẩn bị cho hành trình quen thuộc nhưng đầy rủi ro là cõng con lội nước đến trường.
Dòng sông vào những ngày tháng 4 không quá hung dữ. Chiều rộng mặt sông khoảng 50 m, nước chỉ ngang lưng quần người lớn, có đoạn cạn hơn, nhưng bên dưới là lớp đá cuội, sạn sông phủ đầy rong rêu trơn trượt. Chỉ cần một bước chân sơ sẩy, người lớn có thể ngã, kéo theo đứa trẻ trên lưng đối mặt với nguy cơ bị nước cuốn.
Một người mẹ cởi vội đôi dép, cuốn gọn ống quần, đặt con lên vai rồi chậm rãi bước xuống dòng nước lạnh, mỗi bước đi là một lần dò dẫm. Đứa trẻ bám chặt vai mẹ, đôi mắt còn ngái ngủ. Dòng nước lững lờ trôi, phía dưới là từng viên đá trơn như “bẫy ngầm” luôn chực chờ.
Chị Đinh Thị Cam (30 tuổi, ở thôn Làng Trăng, xã Sơn Thủy) gùi chiếc cặp nhỏ cho con rồi cẩn thận đặt con lên lưng. Trước khi bước xuống nước, chị dặn dò: “Con bám chặt mẹ nghe chưa”. Đứa bé gật đầu, ôm cổ mẹ thật chặt.
Chị Cam cho biết mỗi ngày chị phải thức dậy từ 4 giờ để chuẩn bị đồ ăn, quần áo cho hai con. Một đứa học mầm non, đứa còn lại học lớp 3. Hành trình đưa con đi học bắt đầu từ khi trời còn tối. “Phải đi sớm, chứ đi trễ gặp lúc thủy điện xả nước thì nguy hiểm lắm”, chị nói, giọng không giấu được sự lo lắng.
Gia đình khó khăn, chồng chị Cam phải đi làm thuê. Chị từng muốn đi làm để phụ chồng, nhưng rồi đành gác lại suy nghĩ đó. “Tôi sợ con tự đi qua sông không an toàn nên phải nghỉ việc ở nhà đưa đón. Mỗi lần qua sông là một lần lo, nước chảy xiết, đá trơn, chỉ cần trượt chân là nguy hiểm. Nếu có cây cầu thì tốt biết mấy, tôi có thể đi làm, con đi học cũng yên tâm hơn”, chị bộc bạch.
Cách đó không xa, ông Đinh Văn Sanh (51 tuổi) đang cõng cháu băng qua dòng nước với từng bước chân cẩn trọng. “Đi đường vòng xa lắm, mất hơn 1 tiếng mới tới trường, cõng qua sông nhanh hơn, nên phải đi vậy thôi. Sợ cháu bị nước cuốn nên tôi phải cõng”, ông nói.
Ông Sanh cho biết vào mùa mưa nước dâng cao, người dân phải đi ghe nhưng không phải lúc nào cũng có ghe. Khi đó, nhiều gia đình đành cho con nghỉ học. “Nếu có cây cầu thì người dân ở đây mừng lắm. Chúng tôi chờ lâu rồi”, ông nói, ánh mắt hướng về phía bờ bên kia.
Theo thống kê của địa phương, khu vực xóm Bà Rà (thôn Làng Trăng) có 59 hộ với 218 nhân khẩu, xóm Giá Gối có 48 hộ với 190 nhân khẩu. Đây là những khu vực mà người dân thường xuyên phải lội sông để đi lại.
Toàn xã Sơn Thủy là địa bàn miền núi, được sáp nhập từ 3 xã Sơn Trung, Sơn Thủy và Sơn Hải; địa hình rộng, bị chia cắt bởi 3 dòng sông lớn, gồm sông Rin, sông Xà Lò và sông Re. Trong đó, riêng 4 thôn thuộc khu vực Sơn Trung cũ có hơn 737 hộ dân với gần 9.000 nhân khẩu bị ngăn cách bởi sông Rin và sông Xà Lò. Nếu không lội sông, người dân phải đi vòng hơn 18 km mới đến trung tâm xã. Với các thôn thuộc khu vực Sơn Hải và Sơn Thủy cũ, quãng đường vòng có thể lên đến 27 km.
Khoảng cách địa lý xa xôi khiến việc đi lại, học tập, khám chữa bệnh và giao thương hàng hóa gặp vô vàn khó khăn. Không ít người dân chấp nhận đánh cược tính mạng để rút ngắn hành trình bằng cách lội qua sông.
Chính quyền địa phương cho biết dù đã nhiều lần tuyên truyền, cảnh báo người dân không lội sông, nhưng thực tế vẫn không thể kiểm soát hết. Từ tháng 7.2025 – 4.2026 đã xảy ra 3 vụ đuối nước thương tâm do người dân cố vượt sông.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Quốc Vũ, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, cho biết việc địa bàn bị chia cắt bởi nhiều con sông khiến đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là học sinh. “Hiện có hơn 200 học sinh từ mầm non đến THCS phải vượt sông Xà Lò để đến trường. Chúng tôi đã tuyên truyền, vận động phụ huynh phải trực tiếp đưa đón con em, không để các em tự đi”, ông Vũ nói.
Về lâu dài, địa phương đã đề xuất xây dựng 2 cây cầu bắc qua sông Xà Lò. Một cây cầu dự kiến nối khu vực Sơn Trung cũ sang Sơn Hải cũ, cách điểm người dân thường lội sông khoảng 2 km. “Nếu có cầu, quãng đường từ các thôn về trung tâm xã sẽ rút ngắn còn khoảng 3 – 4 km, thay vì
25 – 27 km như hiện nay. Việc này sẽ giải quyết nhu cầu đi lại cho hơn 9.500 người dân”, ông Vũ cho biết. Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế nên các dự án vẫn đang chờ được bố trí vốn. “Việc đầu tư cầu là rất cấp thiết, không chỉ đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân, mà còn tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn mới”, ông Vũ nhấn mạnh.
Chúng tôi trở lại bờ sông Xà Lò, những chuyến “đò người” đặc biệt vẫn tiếp diễn. Từng đứa trẻ được đặt xuống bờ bên kia, chỉnh lại cặp sách rồi nhanh chóng nhập vào dòng người đến trường. Giấc mơ đến trường của trẻ em nơi đây vẫn được chắp cánh bằng đôi vai của cha mẹ, ông bà; nhưng đó là một hành trình mà mỗi bước đi đều tiềm ẩn rủi ro.
Khi chưa có cầu, mỗi buổi sáng dòng sông Xà Lò vẫn chứng kiến những bước chân lặng lẽ, tấm lưng còng gánh “tương lai” vượt qua dòng nước – một hình ảnh vừa xúc động, vừa day dứt giữa núi rừng Quảng Ngãi.
Ngày 18.4, tại Trường cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi (phường Long Hưng, tỉnh Đồng Nai) đã diễn ra buổi tập huấn đợt 1 cho gần 500 học sinh về Robotics.
Đây là hoạt động nằm trong kế hoạch cuộc thi Robotics và Ngày hội STEM tỉnh Đồng Nai năm 2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, phối hợp với Tỉnh đoàn Đồng Nai và Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức.
Vào ngày mai, sẽ diễn ra buổi tập huấn đợt 2 tại Trường THPT Đồng Xoài (khu vực tỉnh Bình Phước cũ).
Qua đầu tháng 5.2026, cuộc thi chính thức bắt đầu. Các đội sẽ trải qua 2 vòng gồm vòng loại và chung kết để cạnh tranh 10 suất tham gia vòng khu vực cấp quốc gia.
Cùng ngày, Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi tổ chức khánh thành đưa vào hoạt động Trung tâm Sáng tạo và Robotics .
Đánh giá về sự kiện này, ông Võ Hoàng Khai, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Nai nói việc xây dựng môi trường học tập gắn với nghiên cứu, sáng tạo ngay trong nhà trường là một hướng đi rất đúng đắn và cần thiết.
Theo ông Võ Hoàng Khai, trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và phối hợp với nhà trường trong các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ.
FlavorSync – một nền tảng đa giác quan do nhóm sinh viên năm thứ 2 khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP. HCM) phát triển, đã được chấp nhận trình bày tại hội nghị quốc tế CHI, một trong những hội nghị hàng đầu thế giới trong lĩnh vực tương tác người – máy. Nhóm nghiên cứu thực hiện dự án gồm: Huỳnh Sơn Anh Tuấn, Dương Trọng Nghĩa, Nguyễn Khánh Hà, Võ Hoài Bảo, Nguyễn Minh Hùng, Nguyễn Việt Hoàng Nam.
Nghiên cứu tập trung vào việc tái tạo trải nghiệm "flavor" – tức cảm nhận hương vị tổng hợp từ khứu giác và vị giác – thông qua một hệ thống tương tác số. Khác với các nghiên cứu trước đây thường chỉ kích thích một giác quan đơn lẻ, FlavorSync cho phép điều khiển đồng thời cả mùi và vị theo thời gian thực. Hệ thống sử dụng các bộ phận riêng biệt để phân phối chất lỏng tạo vị và luồng khí mang mùi, với khả năng kiểm soát chính xác cường độ, thời lượng và thứ tự kích thí. Nhờ đó, người dùng có thể trải nghiệm các tổ hợp hương vị phức tạp mà không cần tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Chia sẻ về dự án, Huỳnh Sơn Anh Tuấn cho biết: "Điều thú vị nhất là chúng mình không chỉ tái tạo cảm giác ăn uống, mà còn mở ra cách mới để truyền tải trải nghiệm – ví dụ như chia sẻ ký ức, cảm xúc thông qua hương vị". Trong quá trình phát triển, nhóm đã phải đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật, đặc biệt là việc đồng bộ hai giác quan vốn hoạt động theo cơ chế sinh học khác nhau. "Chỉ cần lệch vài trăm mili giây là trải nghiệm đã thay đổi hoàn toàn. Bọn mình phải thử nghiệm rất nhiều để tìm ra cách đồng bộ tối ưu," Tuấn chia sẻ.
Nhóm cũng tiến hành hiệu chỉnh hệ thống để đảm bảo độ chính xác trong việc phân phối chất lỏng và mùi, bao gồm việc kiểm soát lưu lượng và cường độ tín hiệu điều khiển. Những tinh chỉnh này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo trải nghiệm người dùng ổn định và có thể tái lặp.
Một yếu tố quan trọng giúp dự án đi đến giai đoạn hoàn thiện là sự đồng hành của giảng viên hướng dẫn là tiến sĩ Vi Chí Thành. Tuấn cho biết, hiện FlavorSync vẫn đang ở dạng nguyên mẫu, với kích thước còn tương đối cồng kềnh và cần kết nối với máy tính để vận hành. Tuy nhiên, nhóm kỳ vọng trong tương lai có thể thu gọn thiết bị, hướng tới các ứng dụng thực tế như thực tế ảo (VR), giáo dục ẩm thực, hoặc hỗ trợ người gặp vấn đề về cảm nhận vị giác.
Dù mới học năm 2 nhưng nhóm sinh viên đã có trong tay bài báo quốc tế A* (A-star) – điều không dễ đạt được với công trình nghiên cứu trên các tạp chí khoa học uy tín nhất thế giới, thuộc nhóm 10-15% hàng đầu trong lĩnh vực. A-star cũng là xếp hạng cao nhất trong hệ thống phân loại chất lượng, thể hiện kết quả khoa học có đóng góp lớn, độ tin cậy rất cao và trích dẫn lớn.
Nói về việc lựa chọn học IT, nam sinh viên năm 2 chia sẻ chân thành: "Theo mình, IT là một ngành khó, đặc biệt khó nếu so sánh với các ngành khác. Nhưng vì khó, việc học ngành này càng giúp mình có thêm kinh nghiệm thực tiễn cũng như sở hữu bộ kỹ năng đặc biệt mà không phải ai cũng có được, vì những gì càng khó càng ít người đạt được".
Chia sẻ thêm việc chọn ngành học, Tuấn cho rằng điều quan trọng nhất khi chọn ngành không phải là ngành đó "hot" hay dễ kiếm tiền, mà ngành bạn chọn có phù hợp với điều mình thật sự muốn theo đuổi hay không. Sinh viên năm 2 nhấn mạnh: "Các bạn nên bắt đầu từ việc hiểu bản thân thích gì, muốn trở thành ai trong tương lai, rồi từ đó chọn ngành học như một công cụ để giúp mình tiến gần hơn đến mục tiêu đó. Tuấn luôn nghĩ rằng công việc hay ngành học nên là thứ phục vụ cho ước mơ của mình, chứ không phải mình bị cuốn theo nó".
"Nếu chỉ chọn một ngành vì thu nhập hay xu hướng, thì rất dễ mất động lực khi gặp khó khăn. Ngược lại, khi mình học và làm vì một mục tiêu mình thật sự tin vào, thì dù con đường có khó đến đâu, mình vẫn có lý do để tiếp tục. Vì vậy, lời khuyên của mình là hãy chọn một hướng đi mà các bạn sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức lâu dài, chứ không chỉ là một lựa chọn an toàn trong ngắn hạn", sinh viên năm 2 có bài báo quốc tế A* chia sẻ thêm.
Ngày 9/5, trường cho biết cơ sở mang tên King’s College Wimbledon TP HCM, giảng dạy từ mầm non đến trung học (2-18 tuổi). Trụ sở rộng 2 ha được đặt tại khu đô thị The Global City, phường Bình Trưng.
TS Anne Cotton, Hiệu trưởng King's College School ở Anh, cho biết chương trình, tiêu chuẩn giáo viên và các điều kiện khác ở khuôn viên TP HCM sẽ được thừa hưởng từ nguyên mẫu.
"Chúng tôi sẽ quản lý và kiểm soát toàn bộ nhằm đảm bảo chất lượng tương tự ở Anh, như thiết kế chương trình, tuyển dụng và đào tạo giáo viên, chăm sóc học sinh...", bà Anne nói.
Cụ thể, với hệ phổ thông, đầu ra là chứng chỉ IGCSE (chứng chỉ Giáo dục Trung học quốc tế cho học sinh 14-16 tuổi) và cao hơn là A level (chứng chỉ giáo dục phổ thông bậc cao của Anh, cho học sinh 16-19 tuổi). Học phí chưa được trường công bố.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM, cho biết thành phố hiện có gần 30 trường phổ thông quốc tế. Ông kỳ vọng trường mới sẽ kế thừa truyền thống học thuật xuất sắc gần 200 năm ở Anh, trở thành nơi ươm mầm cho nhiều tài năng Việt.
King’s College School được thành lập theo Hiến chương Hoàng gia Anh năm 1829, với xuất phát điểm là khối tiểu học của trường Đại học King's College London (KCL).
King's nằm trong top 10 trường phổ thông tư thục ở Anh, theo xếp hạng The Sunday Times Parent Power 2026. Hàng năm, 99% học sinh trúng tuyển vào các đại học lớn trên thế giới, trong đó khoảng 25% nhận thư mời từ Oxford, Cambridge và nhóm Ivy League của Mỹ.
Theo International Schools Database năm 2022, Việt Nam có hơn 120 trường quốc tế, từ bậc mầm non đến trung học phổ thông, chủ yếu ở Hà Nội và TP HCM.
Một báo cáo năm 2024 của ISC Research cho biết tỷ lệ tăng trưởng trường quốc tế ở Việt Nam khoảng 5%. Học phí các trường phổ thông quốc tế ở Việt Nam phổ biến từ 500 đến hơn 900 triệu đồng.
