Tại ngày hội Hướng nghiệp và Việc làm của trường Đại học Thương mại sáng 22/4, ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc điều hành Tập đoàn Phú Thái với quy mô 5.000 nhân sự, cho biết năm nay dự kiến tuyển mới 200 người, chủ yếu ở các vị trí sale, kinh doanh, marketing.
Theo ông Trung, lương khởi điểm cho tân cử nhân kinh tế tại đây khoảng 16 triệu đồng; sau 3-5 năm kinh nghiệm, thu nhập có thể đạt 20-30 triệu đồng.
Đại diện một nhà băng tư nhân tiết lộ kế hoạch tuyển dụng 2.500 nhân sự cho các vị trí bán lẻ và giao dịch viên.
“Nhìn chung, sinh viên kinh tế không lo thiếu việc”, người này nhìn nhận.
Theo báo cáo lương và thị trường nhân sự 2026 của JobOKO, nền tảng tuyển dụng và tìm việc trực tuyến, 89% trong số hơn 1.200 doanh nghiệp cho biết sẽ tuyển thêm người trong năm nay. Gần 80% lên kế hoạch tuyển bằng hoặc nhiều hơn năm trước.
“Nhu cầu mở rộng nhân sự thành xu hướng chủ đạo”, báo cáo nhận định. Số vị trí việc làm chủ yếu ở các lĩnh vực Kinh doanh – bán hàng (60,35%), Marketing (28,5%), Sản xuất (28%)…
Lương trung bình với sinh viên mới ra trường các ngành kinh tế như Marketing, kinh doanh – bán hàng dao động 9-15 triệu đồng.
Tại trường Đại học Thương mại, PGS. TS Phan Đình Quyết, Giám đốc Trung tâm quan hệ doanh nghiệp và việc làm, cho biết tân cử nhân của trường có thu nhập trung bình 7-10 triệu đồng một tháng, sau 3-5 năm kinh nghiệm tăng lên 15-20 triệu.
Sinh viên đến từ những ngành “hot” như Thương mại điện tử, Logistics, Marketing số, Phân tích dữ liệu có thể đạt 20 triệu đồng khi mới ra trường. Một số em khởi nghiệp, có thể đạt hơn 100 triệu đồng một tháng.
Dù thị trường dồi dào việc làm, các nhà tuyển dụng cảnh báo quá trình ứng tuyển không hề dễ dàng.
Bà Nguyễn Thị Hằng, Trưởng nhóm tuyển dụng Onschool Edtech Group, cho biết đòi hỏi “fresher” (thuật ngữ chỉ ứng viên mới ra trường) kỹ năng giao tiếp, nhằm đáp ứng các vị trí tư vấn, marketing.
“Ví dụ ứng viên nói ngọng chắc chắn sẽ bị loại ở vị trí tư vấn”, bà Hằng cho hay.
Ông Nguyễn Việt Trung cũng lưu ý, ngoài kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp kỳ vọng tân cử nhân có trải nghiệm thực tế, tư duy phản biện và thái độ ham học hỏi.
Các chuyên gia khuyên sinh viên tận dụng kỳ thực tập và hoạt động câu lạc bộ để cải thiện kỹ năng mềm, tránh tình trạng CV “trắng tinh” khi đi xin việc.
Nắm bắt “đặt hàng” từ doanh nghiệp, TS Phan Đình Quyết, cho hay trường Đại học Thương mại đã đẩy mạnh các chương trình tiên tiến, song bằng, định hướng nghề nghiệp quốc tế (IPOP). Sinh viên các chương trình này được đi thực tập ngay từ năm thứ hai để tăng khả năng thực chiến. Ngoài ra, 30% môn học được dạy bằng tiếng Anh để sinh viên nâng cao khả năng ngoại ngữ, tiếp cận cơ hội làm việc trong môi trường quốc tế,
Tham dự sự kiện, Mai Huyền Trang, sinh viên năm thứ ba ngành Marketing, tìm hiểu về nhu cầu, yêu cầu và mức lương mà doanh nghiệp đưa ra. Nữ sinh hiểu cần bổ sung kiến thức nền của lĩnh vực để tăng cơ hội được nhận.
Kinh doanh – Quản lý hiện là nhóm ngành học “hot” nhất. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong hơn 681.000 sinh viên nhập học đại học năm 2025, hơn 146.000 em chọn nhóm ngành này, tức cứ 5 thí sinh thì một em chọn.
Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.
Điều này đồng nghĩa, cứ 10 đương đơn thì sẽ có ít nhất 3 người trượt visa du học Mỹ, trong bối cảnh năm 2025 chứng kiến một số thay đổi trong quy trình xét duyệt, như siết kiểm tra thông tin mạng xã hội hay hạn chế trường hợp được miễn phỏng vấn khi gia hạn visa. Tuy nhiên, thống kê không chỉ rõ tỷ lệ trượt của tất cả các nước mà chỉ đề cập đến số liệu chung của khu vực và một số nước nhất định, không bao gồm Việt Nam.
Trong đó, châu Phi đứng đầu về tỷ lệ từ chối với 64% và xếp sau là châu Á với 41%. Ngược lại, tỷ lệ trượt visa du học Mỹ trong năm 2025 thấp nhất tại châu Âu, ở mức 9%.
Dữ liệu do Bộ Ngoại giao Mỹ cung cấp cho tập đoàn giáo dục đa quốc gia Shorelight, được nêu trong báo cáo mới của đơn vị này về tỷ lệ từ chối cấp visa du học Mỹ trong 10 năm qua - từ 2015 tới 2025. Trước đó, tỷ lệ trượt visa từng lập đỉnh vào năm 2020, ở mức 33%, khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát trên toàn cầu. Tuy nhiên tỷ lệ này giảm còn 25% vào năm 2021 và tăng lên 31% trong 3 năm liên tiếp từ 2022-2024, trước khi cán mốc 35%.
"Nhìn chung, tỷ lệ từ chối visa du học F-1 tăng mạnh trong thập niên qua và vẫn duy trì ở mức cao. Từ 2015 tới 2020, tỷ lệ từ chối tăng đều đặn tại nhiều khu vực. Dù con số này có vẻ đã ổn định trong 2023, 2024, song dữ liệu mới nhất từ 2025 cho thấy xu hướng này đang tái diễn", báo cáo có đoạn.
Một diễn biến đáng chú ý trong dữ liệu năm 2025 là số lượng quốc gia có tỷ lệ từ chối visa vượt ngưỡng 70-80% ngày càng tăng so với 2024, còn số nước nằm trong nhóm trung bình (30-50%) lại giảm. Từ bức tranh đối sánh, thống kê 2025 cũng cho thấy có một nhóm tỷ lệ trượt cao đang thành hình, bao trùm phần lớn các quốc gia khu vực Nam bán cầu. Bối cảnh này, theo Shorelight, có thể làm "suy yếu nguyên tắc xét duyệt visa dựa trên năng lực".
"Khi xác suất nhập cảnh của một du học sinh phụ thuộc vào nơi sinh nhiều hơn là năng lực học thuật hoặc khả năng tài chính, tính liêm chính của hệ thống visa Mỹ sẽ bị tổn hại", báo cáo nêu.
Trả lời tờ Inside Higher Ed về dữ liệu của báo cáo, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: "Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an ninh quốc gia, an toàn công cộng thông qua quy trình xét duyệt visa, khẳng định rõ rằng việc nhập cảnh vào Mỹ là một đặc quyền chứ không phải quyền đương nhiên và sự an toàn của người dân Mỹ luôn được đặt lên hàng đầu".
Người này chia sẻ thêm, tất cả đơn xin visa đều được xem xét theo từng trường hợp cụ thể, tuân thủ luật pháp Mỹ và quyết định cấp hay từ chối sẽ dựa trên những thông tin, hoàn cảnh của mỗi cá nhân.
Trong khi đó, Phái đoàn Ngoại giao Mỹ tại Việt Nam thời gian qua liên tục đăng tin khuyến nghị đương đơn không đưa hộ chiếu cho người lạ hay dịch vụ trung gian và tuyệt đối không ký vào các mẫu đơn còn để trống. Song song đó, đương đơn không mua hoặc sử dụng giấy tờ giả để tránh nguy cơ bị cấm nhập cảnh vào Mỹ vĩnh viên, cũng như trả lời trung thực và đầy đủ trước khi nộp đơn DS-160.
Cũng theo Phái đoàn Ngoại giao Mỹ tại Việt Nam, ứng viên nên tự điền đơn ở địa chỉ ustraveldocs.com với lệ phí là 185 USD (4,8 triệu đồng). "Cảnh giác với các đối tượng lừa đảo thu phí cao hơn để nộp đơn hoặc đặt lịch phỏng vấn thay cho bạn", bài đăng trên mạng xã hội của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội lưu ý.
"Các dịch vụ trung gian không thể tác động tới quyết định cấp visa. Trên thực tế, việc dùng trung gian có thể làm giảm cơ hội được cấp visa du học", một bài đăng khác cảnh báo. Phía Mỹ cũng cho biết công dân Việt Nam có thể tham khảo thông tin xin visa du học trên trang web chính thức được cập nhật thường xuyên.
Trước đó, dữ liệu công bố hồi tháng 3 của Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ ra rằng, số lượng visa du học cấp mới cho người nước ngoài vào hè 2025 giảm tới 35,6% so với 2024, trong bối cảnh Mỹ từng tạm dừng cấp lịch hẹn phỏng vấn visa du học gần một tháng ở hè 2025. Tuy nhiên, Việt Nam không chịu tác động quá lớn bởi biến động này vì tỷ lệ giảm chỉ ở mức 25%, với 9.673 visa du học cấp mới vào hè 2025.
Theo thống kê của Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE), năm 2024 tổng cộng có 36.176 người Việt du học Mỹ, xếp thứ 6 về số du học sinh và tiếp tục đà tăng trưởng kể từ sau Covid-19. Nhưng nếu xét riêng số lượng tại các trường từ mẫu giáo đến lớp 12 (K-12), Việt Nam đông thứ 2 với 4.252 người, chỉ sau Trung Quốc. Riêng năm học 2023-2024, du học sinh Việt đóng góp hơn 1 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ, theo Tổng lãnh sự quán Mỹ.
Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam..., phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại...
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án... Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
