Theo dự thảo tờ trình của UBND TP Hà Nội về đề án Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, giai đoạn 1 (1/7-31/12), thành phố sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm.
Cụ thể vùng phát thải thấp giới hạn trong 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Khu vực này rộng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000.
Trong vùng phát thải thấp, xe máy xăng bị cấm lưu thông từ 18h đến 24h thứ sáu, từ 6h đến 24h thứ bảy, chủ nhật. Xe môtô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cũng bị cấm.
Các loại ôtô tải dưới 2 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Ôtô tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép chạy từ 21h đến 6h hôm sau và phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. Ôtô tải trên 3,5 tấn bị cấm hoạt động.
Ôtô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh) tại các tuyến phố trong khu vực phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm ở các phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam phải đạt mức 4 theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ôtô tham gia giao thông đường bộ (quy chuẩn). Phương tiện này bị cấm lưu thông từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hàng ngày.
Xe buýt, xe đưa đón học sinh, khí thải phải đạt mức 4 theo quy chuẩn. Xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, khí thải phải đạt mức 4.
Thành phố xác định giai đoạn 2 (ngày 1/1/2027-31/12/2027) mở rộng khu vực thí điểm tại phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, gồm vùng lõi phường Hoàn Kiếm đã thực hiện ở giai đoạn 1 và 14 tuyến phố bao quanh thuộc phường Cửa Nam: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.
Giai đoạn 3 (1/1/2028-31/12/2029), thành phố mở rộng vùng phát thải thấp toàn bộ diện tích trong vành đai 1 với hơn 26 km2, chu vi 25 km và dân số 625.000. Phạm vi vành đai 1 gồm 9 phường được bao quanh bởi các tuyến đường: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.
Việc xây dựng đề án vùng phát thải thấp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57/2025 của HĐND về thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn, trong đó xác định lộ trình thực hiện tại vành đai 1 từ ngày 1/7/2026.
Theo UBND TP Hà Nội, những năm gần đây, chất lượng môi trường không khí trên địa bàn có thời điểm suy giảm, đặc biệt tại trung tâm đô thị, nơi tập trung mật độ dân cư cao, lưu lượng giao thông lớn và nhiều hoạt động kinh tế – xã hội.
Kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trong các năm 2023-2025 cho thấy tỷ lệ đóng góp bụi mịn PM2.5 trên địa bàn thành phố từ hoạt động giao thông vận tải là 25%, xây dựng và bụi đường 20%, đốt 12%, bụi thứ cấp hình thành từ khí ô nhiễm, bao gồm cả công nghiệp 27% và nguồn khác 6%.
Số liệu kiểm kê nguồn thải nội tại, riêng trong thành phố nguồn trực tiếp từ hoạt động giao thông chiếm 59%, bụi đường và hoạt động xây dựng 28%, đốt và hoạt động dân sinh 11%, hoạt động công nghiệp 2%.
Việc xây dựng, triển khai đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1 là tiền đề để các sở, ngành và UBND phường xã tổ chức triển khai đồng bộ giải pháp như: kiểm soát phương tiện giao thông phát thải cao đi vào trung tâm; tổ chức giao thông công cộng, phát triển phương tiện sử dụng năng lượng sạch; tăng cường quản lý, giám sát và ứng dụng công nghệ trong kiểm soát phát thải giao thông.
Việc triển khai đề án cũng là bước thí điểm quan trọng để đánh giá hiệu quả thực tiễn, làm cơ sở nghiên cứu mở rộng mô hình vùng phát thải thấp ra các khu vực khác trong các giai đoạn tiếp theo.
Hiện Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó riêng vành đai 1 khoảng 450.000.
Sáng 5.5, tại phiên họp tập thể UBND TP.Hà Nội, tổ công tác đã xem xét dự thảo đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn.
Theo dự thảo, "xã, phường xã hội chủ nghĩa" được xác định là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó, chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính, mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong đó, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất.
Dự thảo cũng xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thủ đô, đề án xác định nhiều nội dung cốt lõi, như xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người…
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Ngoài các tiêu chí cụ thể, đề án bổ sung 2 tiêu chí tổng hợp quan trọng là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân.
Về phương án triển khai, đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm trên cơ sở các tiêu chí, như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa.
Dự kiến, danh mục triển khai gồm 19 dự án cụ thể, gắn với các lĩnh vực trọng tâm, như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.
Mục tiêu của đề án là tổ chức xây dựng mô hình thí điểm nhằm kiểm nghiệm, tổng kết thực tiễn phát triển của Hà Nội theo định hướng xã hội chủ nghĩa, qua đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách để nhân rộng trên toàn thành phố.
Sau khi nghe báo cáo, UBND thành phố tiến hành xem xét, cho ý kiến chỉ đạo đối với các nội dung quan trọng, như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai…
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, việc nghiên cứu xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là một hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thủ đô trong bối cảnh mới.
Theo ông Thắng, Hà Nội hiện có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển thủ đô, cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch UBND TP.Hà Nội lưu ý, đề án là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Đối với hệ thống tiêu chí cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm các tiêu chí vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn, có thể đo lường, đánh giá được và bám sát định hướng phát triển chung.
Về phương án triển khai, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân.
"Mô hình không chỉ là nơi cư trú, mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời, có sự kết nối với các khu vực khác", ông Thắng nêu rõ.
Người đứng đầu chính quyền thành phố cũng yêu cầu đề án cần nghiên cứu kỹ cấu trúc không gian phát triển, gắn với các khu chức năng, như: khu đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ, du lịch… để hình thành hệ sinh thái kinh tế phù hợp.
Cạnh đó, đề án cần bổ sung các nội dung mô phỏng cụ thể về mô hình phát triển, bao gồm định hướng không gian, tốc độ đô thị hóa, các kịch bản phát triển trong dài hạn, qua đó tăng tính thuyết phục và khả thi.
Trước đó, tại buổi tiếp xúc cử tri diễn ra ngày 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội cần chọn một địa điểm để xây dựng một phường, một xã xã hội chủ nghĩa, từ đó đúc rút kinh nghiệm về mô hình này. Việc thí điểm sẽ giúp người dân cảm nhận được sự mẫu mực, để từ đó các địa phương nhìn thấy rồi phấn đấu vươn lên.
Dự án metro số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5 km, có tổng mức đầu tư hơn 34.800 tỉ đồng.
Tuyến metro này có 8 ga trên cao và 4 ga ngầm; trong đó, đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy dài 8,5 km đã khai thác thương mại hồi tháng 7.2024, đoạn đi ngầm Cầu Giấy - ga Hà Nội dài 4 km đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Để thi công đoạn hầm ngầm này, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB - chủ đầu tư) đã huy động 2 chiếc máy TBM (Tunnel Boring Machine) có chiều dài hơn 100 m, nặng khoảng 750 tấn. Sau hơn 14 tháng thi công, máy TBM2 đã hoàn thành khoan đoạn hầm ngầm từ tháng 4 vừa qua.
Trước đó, máy TBM1 đã hoàn thành thi công vào tháng 12.2025. Hiện, MRB phối hợp với các chuyên gia trong nước và quốc tế giám sát chặt chẽ quá trình tháo dỡ máy khoan hầm TBM.
Trao đổi về phương xử lý "robot" đào hầm, đại diện MRB cho biết, theo thông lệ và quy định của hợp đồng, TBM là thiết bị thi công thuộc sở hữu và trách nhiệm của nhà thầu.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, việc tháo dỡ, di chuyển ra khỏi công trường và các phương án tiếp theo như tái sử dụng, chuyển nhượng, thanh lý hoặc tái chế thiết bị sẽ do nhà thầu chủ động đánh giá, quyết định.
Theo MRB, 2 máy TBM1 và TBM2 được đầu tư riêng cho công tác thi công đoạn hầm metro Nhổn - ga Hà Nội, trên cơ sở các yêu cầu kỹ thuật, điều kiện địa chất và thiết kế cụ thể của dự án. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc 2 máy này sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở metro số 3 sẽ không thể sử dụng cho các dự án khác.
"Việc tái sử dụng máy TBM là có thể, với điều kiện thiết bị này phải được kiểm tra, đánh giá tổng thể. Nếu cần thiết sẽ thực hiện cải hoán để đáp ứng kỹ thuật, chất lượng, an toàn và độ tin cậy trong dự án mới", đại diện MRB nhấn mạnh.
MRB cho biết thêm, việc tái sử dụng 2 "robot" phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó, có thể kể đến mức độ hao mòn và tuổi thọ của thiết bị sau quá trình thi công, đặc biệt là đầu cắt và các hệ thống cơ điện chính; sự phù hợp giữa điều kiện địa chất - thủy văn của các dự án.
Cạnh đó là các yếu tố về yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn kiểm soát lún, biến dạng của từng tuyến; cũng như hiệu quả kinh tế tổng thể giữa phương án cải tạo, vận chuyển, lắp dựng lại so với đầu tư thiết bị mới.
Theo thông lệ triển khai các dự án, TBM là thiết bị do nhà thầu quản lý và đề xuất phương án sử dụng. Trên cơ sở đánh giá kỹ thuật và kinh tế cụ thể, nhà thầu sẽ xem xét khả năng tiếp tục sử dụng hoặc đầu tư mới. Riêng chủ đầu tư sẽ xem xét, đánh giá và chỉ chấp thuận khi phương án đề xuất đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của dự án cũng như các điều kiện hợp đồng liên quan.
"Do đó, không thể khẳng định một cách tuyệt đối về việc TBM1 và TBM2 có được tái sử dụng hay không", đại diện MRB cho hay.
Sáng 11.5, Tổ đại biểu Quốc hội số 6 (TP.HCM) tiếp xúc cử tri sau kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Các đại biểu gồm: ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Đỗ Đức Hiển, đại biểu chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; ông Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM.
Là cán bộ hưu trí, bà Phan Thị Phụng (ở phường Phú Nhuận) bày tỏ khi Nhà nước dự định tăng lương cơ bản, lương hưu, mức bảo trợ xã hội thì người dân rất phấn khởi. Dù vậy, bà Phụng cũng nêu thực trạng giá cả thị trường tăng nhanh hơn so với thu nhập.
"Nhà nước thực hiện chính sách bình ổn thị trường nhưng chẳng thấm vào đâu so với mức tăng giá cả hàng hóa", bà Phụng nói, và đề nghị Nhà nước cần có giải pháp cân đối giữa tăng lương với tăng giá cả hàng hóa.
Cũng tại buổi tiếp xúc, cử tri quan tâm đến công tác lập pháp, xây dựng pháp luật, các vấn đề kẹt xe, ngập nước, an toàn thực phẩm trường học, khám sức khỏe bảo hiểm y tế, cải cách thủ tục hành chính.
Ông Trần Thanh Sơn (ở phường Tân Định) đề nghị đẩy nhanh tiến độ dự án hạ tầng kỹ thuật, giải ngân đầu tư công, nhất là các tuyến vành đai, cao tốc, metro kết nối giữa TP.HCM với các tỉnh lân cận, giải quyết tình trạng quy hoạch treo, tháo gỡ vướng mắc cho thị trường bất động sản, thúc đẩy nhà ở xã hội.
Trao đổi với cử tri, Bí thư Trần Lưu Quang cho biết mục tiêu cuối cùng của hệ thống chính trị là mang lại cho người dân cuộc sống tốt hơn, thu nhập khá hơn trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng.
Dù vậy, việc tăng lương thêm một mức phải tính đến ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương có kham nổi hay không. Ông Quang cho biết 5 - 7 năm trước, ngân sách dành cho chi thường xuyên khoảng 70%, còn trong kế hoạch tài chính năm 2026 của Chính phủ, dự tính chi thường xuyên khoảng 51 - 52%.
"Nói cho gọn lại là mình làm ra 10 đồng thì dành hết 5 đồng để phục vụ cho hệ thống, nên khoản tiền còn lại cho các việc khác, bao gồm cả đầu tư hạ tầng cũng chỉ còn một nửa", ông Quang phân tích thêm.
Do vậy, Nhà nước phải tinh gọn bộ máy, tinh giảm biên chế để tăng chi đầu tư phát triển, tăng thu nhập cho những người làm việc còn lại. "Chúng tôi rất muốn tăng thu nhập cho mọi người để phù hợp với bão giá nhưng cũng phải xét đến túi tiền", ông Quang nói.
Theo đại biểu Trần Lưu Quang, so với các địa phương khác, TP.HCM có cơ chế và nguồn lực để chăm lo đời sống người dân tốt hơn, đơn cử như lương hằng tháng của cán bộ, công chức cao hơn nhiều địa phương vì năng suất lao động cao hơn, làm nhiều việc hơn.
Về nhà ở xã hội và nhà dành cho người thu nhập thấp, đại biểu Trần Lưu Quang cho biết Quốc hội và Chính phủ đều đã có nghị quyết riêng về vấn đề này. Sắp tới, luật Nhà ở sẽ sửa đổi về tiêu chí, tiêu chuẩn, thủ tục hành chính để người dân có điều kiện tiếp cận tốt hơn với nhà ở xã hội.
Theo ông Quang, hiện TP.HCM tổ chức làm nhà ở cho công nhân thuê và mua. Khác với cách làm trước đây, chủ đầu tư phải đi thu tiền thuê nhà hằng tháng thì theo phương án mới, Liên đoàn Lao động TP.HCM sẽ đứng giữa làm trung gian để thu tiền nhà từ chủ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp trừ tiền nhà vào lương hằng tháng của công nhân nên chủ đầu tư sẽ yên tâm đến tháng là tiền thuê nhà sẽ chuyển vào tài khoản.
"Với phương án này, chủ doanh nghiệp sẽ được lợi là công nhân gắn bó lâu dài, người thu nhập thấp có nhà ở dễ dàng hơn. Từ việc thuê hằng tháng đến một thời điểm nào đó đủ điều kiện thì sẽ mua luôn căn hộ đó", ông Quang nói thêm.
Hiện có khoảng 70.000 căn hộ đã được chủ đầu tư thỏa thuận với Liên đoàn Lao động TP.HCM và các chủ doanh nghiệp để xây dựng. Với chính sách này, mục tiêu làm 200.000 căn nhà ở xã hội của TP.HCM có thể tăng lên hơn nữa.
Bên cạnh đó, Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng cho biết đang nghiên cứu phân khúc nhà ở thương mại mức giá hợp lý hơn, vị trí dự án không thể nằm ở trung tâm mà sẽ ở ngoại thành, chính quyền sẽ đầu tư hạ tầng kết nối.
"Việc này rất khó nên chúng tôi sẽ làm từng bước và cố gắng có những mô hình nhất định để từ đó phát triển ra", ông Quang nêu giải pháp bảo đảm nhà ở.
