Nhiều năm qua, những chuyến xe chở đồng đội trở về đã nối dài hành trình bền bỉ, thấm đẫm nghĩa tình. Hành trình ấy được tiếp nối bằng nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng chức năng VN và sự giúp đỡ chân thành của nhân dân Lào anh em.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi mây trắng quẩn quanh trên những tán rừng già, nơi từng tấc đất thấm đẫm mồ hôi và xương máu của biết bao thế hệ, tình nghĩa Việt – Lào luôn bền bỉ. Trong chiến tranh, nhân dân 2 nước đã kề vai sát cánh, khi tiếng súng lùi xa thì nghĩa tình ấy lại tiếp tục được vun đắp bằng những việc làm lặng thầm mà cao cả: giúp nhau tìm lại những người đã ngã xuống.
Bên gốc một cây cổ thụ ở bản Na Mạc Cừa (H.Assaphon, tỉnh Savannakhet, Lào), già làng Bunlot Homkhamnhan chậm rãi kể về ký ức đã hơn nửa thế kỷ. Nơi ông đang đứng ngày trước từng là trận địa khốc liệt với nhiều chiến sĩ quân tình nguyện VN hy sinh. “Chúng tôi coi bộ đội VN như anh em ruột thịt. Hồi chiến tranh, họ bảo vệ bản làng chúng tôi. Nay hòa bình rồi, giúp đưa họ về với gia đình là điều chúng tôi phải làm. Làm bằng cả tấm lòng”, giọng ông chùng xuống.
Với người dân các tỉnh Savannakhet, Salavan hay Champasak, việc dẫn đường cho đội quy tập, cung cấp thông tin hoặc trực tiếp cùng bộ đội VN băng rừng, lội suối tìm hài cốt liệt sĩ đã là chuyện quá quen thuộc. Nhiều người dân Lào vẫn nhớ như in những vị trí chôn cất tạm thời của bộ đội VN từ hàng chục năm trước. Họ nhớ từng gốc cây, con suối, sườn đồi…
Thượng úy Phongphasong Kensuphon, trợ lý Ban Chỉ huy quân sự H.Assaphon, chia sẻ rằng suốt nhiều năm qua, chính quyền và nhân dân Lào đã cung cấp hàng nghìn thông tin quan trọng. Nhờ đó, hàng nghìn hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy. “Những thông tin ấy có khi chỉ là một lời kể, một ký ức mơ hồ, nhưng khi được ghép nối lại trở thành “bản đồ” dẫn đường cho những cuộc tìm kiếm đầy gian nan”, thượng úy Phongphasong Kensuphon tâm đắc nói.
Cũng nhờ tấm lòng của những người bạn Lào son sắt, nhất là giữa đại ngàn, những người lính VN được tiếp thêm động lực trong hành trình tìm đồng đội đầy gian nan. Những bữa cơm, những đêm nghỉ chân trong nhà sàn, những câu chuyện kể bên bếp lửa… đã tiếp thêm sức mạnh để hành trình tìm kiếm không bị đứt đoạn.
Chiến tranh đã lùi xa, nhiều khu vực từng được xác định là nơi chôn cất liệt sĩ nay đã bị rừng già phủ kín. Mưa rừng tây Trường Sơn, thời gian và sự biến đổi của thiên nhiên đã làm mất đi những dấu tích ban đầu. Có những chuyến đi kéo dài hàng tháng trời mà vẫn chưa tìm được kết quả… Thế nhưng, với những người lính Đội quy tập 584, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị, hành trình ấy chưa bao giờ dừng lại.
Thiếu tá Nguyễn Công Quyền, một quân nhân chuyên nghiệp của Đội quy tập 584, chia sẻ mỗi khi tìm thấy một hài cốt liệt sĩ, cảm giác không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ mà còn là sự thanh thản. “Chúng tôi vui mừng khôn tả vì biết ngay lúc này đây, ở quê hương VN mình sẽ có thêm một gia đình nào đó thôi chờ đợi mòn mỏi, họ sẽ có cơ hội được “gặp” lại người thân…”, thiếu tá Quyền nói.
Từ năm 1984 đến nay, Đội quy tập 584 đã kiên trì băng rừng, vượt suối trên đất bạn Lào, tìm kiếm và quy tập hơn 5.500 hài cốt liệt sĩ. Con số ấy không chỉ là thành quả, mà còn là minh chứng cho sự bền bỉ và lòng tri ân không bao giờ vơi cạn.
Trung tá Ngô Thanh Liêm, Đội trưởng Đội quy tập 584, khẳng định nếu không có sự giúp đỡ của phía bạn Lào, từ chính quyền, lực lượng vũ trang đến người dân, thì hành trình tìm kiếm sẽ không thể đạt được kết quả như hôm nay. Mỗi thông tin, mỗi lời chỉ dẫn của bà con đều quý giá như một “tọa độ ký ức”.
Trên tất cả, điều giữ chân những người lính ở lại với công việc đầy gian nan này không chỉ là trách nhiệm, mà còn là lời hứa với những người đã ngã xuống, rằng họ sẽ không bị lãng quên. “Có nhiều ngày hành quân dưới cái nắng gắt, có những đêm ngủ rừng giữa tiếng côn trùng và sương lạnh, có những lúc tưởng chừng phải quay về tay trắng… Nhưng rồi, chỉ cần một tín hiệu nhỏ, một mảnh di vật, một đoạn xương được phát hiện… tất cả lại bừng lên hy vọng. Chúng tôi lại động viên nhau tiếp tục sứ mệnh của mình”, trung tá Liêm chia sẻ.
Những buổi lễ đón hài cốt liệt sĩ là các chiến sĩ quân tình nguyện và các chuyên gia VN hy sinh tại Lào luôn diễn ra hết sức trang trọng, thiêng liêng. Ngay từ cửa ngõ biên giới Lao Bảo, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị phối hợp tỉnh Savannakhet (Lào) phụ trách lễ đón với sự tham gia của lãnh đạo 2 bên, lực lượng vũ trang và nhân dân 2 tỉnh với rực rỡ cờ hoa.
Tại đây, cán bộ, chiến sĩ, nhân dân tỉnh Quảng Trị xếp hàng ngay ngắn, nghiêm trang để đón các liệt sĩ về với quê hương. Sau lễ bàn giao và nghi thức phủ Quốc kỳ VN, hài cốt liệt sĩ được di chuyển lên xe và đưa về VN tổ chức lễ truy điệu, an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9.
Trong lễ đón gần nhất diễn ra hồi tháng 5.2025, đại tá Nguyễn Bá Duẩn, khi ấy là Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị (cũ), xúc động phát biểu: “Hôm nay, trên đường về rợp bóng cờ hoa của 2 nước Việt – Lào, chúng tôi đón các anh về với đất mẹ…”.
Mỗi lần đón nhận hài cốt liệt sĩ là một lần Quảng Trị lặng lẽ nhắc nhớ về quá khứ. Những hàng bia trắng ở Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 hay Nghĩa trang liệt sĩ Ba Dốc không chỉ là nơi yên nghỉ, mà còn là nơi hội tụ của ký ức, của lòng biết ơn và của trách nhiệm với lịch sử. Hành trình “đưa các anh về từ đất bạn” có thể còn kéo dài. Vẫn còn đó những người lính chưa được tìm thấy, những gia đình vẫn chờ đợi. Nhưng với những gì đã và đang diễn ra, có thể tin rằng, sẽ sớm có thêm những cuộc “đoàn tụ”.
Chiều 7.4, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức họp báo quý 1 năm 2026, thông tin về tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn. Tại đây, nhiều vấn đề "nóng" liên quan đến các dự án ven sông Hàn đã được nêu ra, đặc biệt là lo ngại về tình trạng cao ốc bủa vây che chắn tầm nhìn sông Hàn.
Trả lời nội dung này, ông Võ Tấn Hà, Phó giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng, cho biết việc bố trí công trình cao tầng ven sông không chỉ dựa vào chiều cao, mà phải đánh giá tổng hợp nhiều tiêu chí.
Theo đó, các dự án phải đảm bảo tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan toàn tuyến, kết nối giao thông hợp lý, tránh ùn tắc cục bộ; đồng thời, tạo điểm nhấn đô thị phù hợp và hài hòa giữa không gian công cộng, cây xanh, mặt nước với các khu chức năng thương mại, dịch vụ, nhà ở.
Quan trọng là phải kiểm soát hợp lý tầng cao, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất và khoảng lùi công trình, đảm bảo không che chắn không gian công cộng ven sông, không ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan đô thị.
Cũng theo lãnh đạo Sở Xây dựng, mỗi đô thị có đặc thù riêng về điều kiện tự nhiên, cấu trúc không gian, mật độ dân cư và mục tiêu phát triển. Vì vậy, việc phát triển không gian ven sông Hàn được nghiên cứu theo từng khu vực, từng đoạn tuyến, từng ô phố, thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc.
Ông Võ Tấn Hà cũng cho hay, trong định hướng quy hoạch chuyên ngành giao thông đô thị thành phố Đà Nẵng đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2045 đã có các tuyến đường sắt đô thị nhằm tăng cường khả năng lưu thông kết nối, góp phần giảm tải áp lực lên hạ tầng đô thị.
Sở Xây dựng cũng đã có báo cáo và UBND thành phố đã thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng các trục đường ven biển.
Một nội dung khác thu hút sự chú ý là dự án nhà hàng, bến du thuyền phía nam cảng sông Hàn hiện đang bị bỏ hoang, gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Trả lời nội dung này, ông Võ Tấn Hà cho biết đây là dự án được dư luận quan tâm, ảnh hưởng cảnh quan, không gian công cộng phía tây sông Hàn.
Do vậy, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng đã có Thông báo số 331 giao Ban Cán sự Đảng UBND thành phố làm việc với chủ đầu tư để vận động thu hồi dự án. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ nghiên cứu các phương án xử lý như chuyển đổi công năng gắn với hoạt động của thành Điện Hải, phục vụ mục đích công cộng, bố trí làm trung tâm thông tin du lịch hoặc thậm chí phá dỡ để tạo không gian thông thoáng ven sông.
Hiện Sở Xây dựng Đà Nẵng đang phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo, tham mưu UBND thành phố báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy để thống nhất chủ trương chuyển đổi công trình này sang phục vụ cộng đồng.
Khoảng hơn 7 giờ ngày 23.4, trên địa bàn nhiều xã miền núi phía tây tỉnh Thanh Hóa xảy ra mưa lớn, cá biệt có nơi còn xảy ra mưa giông kèm sấm sét rất lớn.
Tại bản Bút Xuân, xã Nam Xuân (Thanh Hóa), khoảng 7 giờ 10 ngày 23.4 xuất hiện tia sét cực lớn đánh vào một đỉnh núi (không có dân cư), sau đó mưa lớn trút xuống. Đến khoảng 8 giờ cùng ngày mưa mới nhỏ dần.
Anh Hà Đức Mạnh (ngụ bản Bút Xuân), người ghi lại được cảnh tia sét cực lớn đánh trúng đỉnh núi cho biết anh chưa từng chứng kiến tia sét nào lớn và rõ ràng như vậy.
"Khi tôi đang dùng điện thoại quay cảnh trời tối thui dù đã hơn 7 giờ thì vô tình quay được cảnh sét đánh trúng đỉnh núi. Từ nhỏ đến giờ tôi chưa từng chứng kiến tia sét nào to và rõ ràng như vậy. Khi tia sét đánh xuống, tôi giật bắn người và không dám dùng điện thoại để quay nữa", anh Mạnh cho hay.
Thông tin từ Đài khí tượng thủy văn tỉnh Thanh Hóa cập nhật lúc 8 giờ ngày 23.4 cho biết, ảnh mây vệ tinh và radar thời tiết cho thấy mây đối lưu đang phát triển ở nhiều nơi trên khu vực nhiều xã miền núi tỉnh Thanh Hóa, như: Mường Mìn, Bá Thước, Hồi Xuân, Thiết Ống... Vùng mây đối lưu ở tỉnh Phú Thọ và nước bạn Lào có xu hướng di chuyển đến tỉnh Thanh Hóa sẽ gây mưa rào và giông.
Ghi nhận trong khoảng thời gian từ 7 - 9 giờ ngày 23.4, khu vực miền núi Thanh Hóa có mưa mưa rào, có nơi mưa to và giông, tổng lượng mưa phổ biến từ 20 - 40 mm. Dự báo ngày 23 đến 24.4, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tiếp tục có mưa rào và giông, có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Ban Quản lý dự án 2 đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án xây dựng các nút giao khác mức giữa đường bộ và đường sắt, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới.
Theo đề xuất, dự án xử lý 18 vị trí giao cắt có mật độ giao thông lớn trên ba tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM, Yên Viên - Lào Cai và Hà Nội - Đồng Đăng. Các điểm này nằm trên địa bàn 9 tỉnh, thành phố, trải dài từ Bắc vào Nam và đều là các vị trí giao cắt với quốc lộ.
Phương án được tư vấn đề xuất là xây dựng cầu vượt hoặc hầm chui, tạo nút giao khác mức để xóa bỏ các giao cắt đồng mức hiện hữu. Việc này giúp nâng cao an toàn chạy tàu, giảm chi phí vận hành đường ngang, hạn chế ùn tắc giao thông đường bộ khi tàu đi qua và giảm nguy cơ tai nạn.
Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.375 tỷ đồng, tương đương 320 triệu USD. Trong đó, vốn vay Ngân hàng Thế giới khoảng 4.836 tỷ đồng, sử dụng cho xây dựng, thiết bị, tư vấn giám sát và dự phòng. Phần vốn đối ứng trong nước khoảng 3.539 tỷ đồng, chi cho giải phóng mặt bằng, quản lý dự án và tư vấn.
Dự án được đề xuất triển khai giai đoạn 2026-2030, với kế hoạch bố trí vốn trong 5 năm kể từ khi hiệp định tài trợ có hiệu lực.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án 2 lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kinh phí chuẩn bị đầu tư được bố trí trong kế hoạch vốn năm 2026. Cơ quan này chịu trách nhiệm tổ chức lập báo cáo, lựa chọn tư vấn và bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Mạng lưới đường sắt quốc gia dài hơn 3.140 km, có gần 5.000 điểm giao cắt với đường bộ. Trong đó, hơn 3.000 lối đi tự mở chưa được rào chắn, khoảng 700 đường ngang có hệ thống cảnh báo tự động và hơn 600 đường ngang có người gác, là các điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
