Nội dung trên được ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), nói tại tọa đàm Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 – 2030, do báo Công Thương phối hợp EVN, EVNSPC tổ chức, sáng 21/4.
Theo Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030, khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tức phục vụ nhu cầu tại chỗ, không bán vào hệ thống điện quốc gia), với quy mô khoảng 26.000 MW, tương đương công suất 13 nhà máy thủy điện Hòa Bình. Theo lãnh đạo EVNSPC, để hiện thực hóa mục tiêu này, đòi hỏi cơ chế đủ mạnh và giải pháp triển khai đồng bộ trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh.
Yêu cầu lắp điện mặt trời mái nhà càng cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu điện sắp tới dự báo tăng cao, còn nguồn cung gặp nhiều áp lực. Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tăng nhanh chưa từng có.
Ngày 31/3, tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn nhiều so với các năm trước; riêng ngày 8/4 đạt 1,092 tỷ kWh, công suất cực đại 52.225 MW. Dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể xuất hiện ngay sau kỳ nghỉ 30/4. “Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống phải gánh thêm công suất tương đương một nhà máy thủy điện Hòa Bình”, ông Trung nói.
Trong khi đó, về nguồn cung, ông Trung cho biết thủy điện suy giảm do thiếu nước, chỉ đáp ứng khoảng 70 triệu kWh/ngày; nhiệt điện than và khí cũng đối mặt rủi ro do biến động nguồn nhiên liệu và thị trường năng lượng toàn cầu.
Lãnh đạo NSMO cho rằng điện mặt trời mái nhà là nguồn bổ sung quan trọng. Hiện công suất loại hình này đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp 5-7% sản lượng điện mỗi ngày. Ưu điểm của điện mặt trời mái nhà là triển khai nhanh, ít phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và tiềm năng lớn khoảng 963.000 MW.
Tuy nhiên dù nhiều ưu điểm song việc lắp đặt vẫn gặp không ít rào cản khiến mục tiêu gặp thách thức.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho rằng người dân vẫn còn tâm lý nghi ngại khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí ban đầu lớn và lo ngại về hiệu quả.
Theo ông, với hộ gia đình, thủ tục lắp đặt hiện đã được đơn giản hóa. Người dân chỉ cần thông báo cho ngành điện qua tổng đài, cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng để cập nhật vào cơ sở dữ liệu và sẽ được phản hồi, hỗ trợ.
Ngành điện cũng sẵn sàng phối hợp, tư vấn kỹ thuật cho khách hàng trong quá trình lắp đặt. Người dân khi lắp điện mặt trời áp mái chỉ cần thông báo với sở Công Thương hoặc ngành điện qua Cổng dịch vụ công, tổng đài chăm sóc khách hàng và sẽ được ngành điện liên hệ lại ngay.
“Thủ tục rất đơn giản”, ông Kiên nói. Tuy nhiên, theo ông chi phí đầu tư phổ biến từ 100-200 triệu đồng khiến nhiều hộ cân nhắc. Ngoài ra, với các gia đình cần sử dụng điện nhiều vào ban đêm cần hệ thống lưu trữ điện nhưng chi phí đầu tư cho công nghệ này vẫn là thách thức.
Từ thực tế đó, ông Kiên đề xuất cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân. Kinh nghiệm một số nước là áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ tích hợp Sao Nam, nhận định rào cản lớn nhất là niềm tin vào hiệu quả đầu tư. “Người dân vẫn lo ngại chi phí và thời gian hoàn vốn, dù hiện nay chỉ còn khoảng 2-3,5 năm”, ông nói.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ đang xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trình Thủ tướng, kỳ vọng tạo động lực mới cho thị trường.
Dẫn ví dụ giai đoạn trước, ông Vũ nói khi áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FiT), Việt Nam đã nhanh chóng phát triển hơn 19.000 MW điện mặt trời. “Thời điểm năm 2017, dù giá bán lẻ điện bình quân chỉ khoảng 1.732 đồng/kWh, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận mua điện mặt trời với giá tương đương hơn 2.000 đồng/kWh, cho thấy quyết tâm rất lớn”, ông nói.
Ngày nay, nhờ tiến bộ công nghệ, chi phí điện mặt trời, cả quy mô lớn và mái nhà, đã giảm đáng kể, trong khi giá bán lẻ điện tăng lên khoảng 2.204 đồng/kWh. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển nguồn điện mặt trời.
Ông Vũ cũng cho rằng giá điện truyền thống có thể tiếp tục biến động do phụ thuộc nhiên liệu đầu vào, trong khi điện mặt trời mái nhà có chi phí ổn định hơn và hiệu quả rõ ràng. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ lợi ích để mạnh dạn đầu tư thời gian tới.
Tại sự kiện Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 với chủ đề "Chuyển đổi xanh - Động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam" diễn ra sáng 16/5, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phát triển mới.
"Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực cắt giảm phát thải khí nhà kính cùng các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có", ông nhận định.
Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
"Đồng thời là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; và đây cũng chính là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống", ông nhận định.
Ông nhấn mạnh, muốn có mô hình tăng trưởng mới, chúng ta phải tăng tốc chuyển đổi xanh. Để phát triển nhanh và bền vững, phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.
Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phải đưa chuyển đổi xanh trở thành một trong những động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Chuyển đổi xanh cần phải được thực hiện ngay từ khi thiết kế quy hoạch, dự án đầu tư, sản xuất, tiêu dùng, quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Chuyển đổi xanh cần được cụ thể hóa trong từng ngành, từng lĩnh vực như: Nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp phát thải thấp; công nghiệp tiết kiệm năng lượng; đô thị xanh; giao thông xanh; năng lượng tái tạo; du lịch xanh; tài chính xanh; tiêu dùng xanh.
"Mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ lộ trình chuyển đổi xanh của mình, có hành động cụ thể, không chờ đợi, không đứng ngoài cuộc", ông nhấn mạnh.
Ngoài ra, ông Thành cho rằng cần khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Theo đó, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, tài chính bền vững, thị trường carbon và các công cụ kinh tế môi trường đóng vai trò quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện tiêu chí môi trường, dự án xanh, kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy minh bạch dòng vốn xanh, ngăn chặn “xanh hóa hình thức”, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính bền vững...
Liên quan đến thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành công thương, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho rằng quá trình chuyển đổi xanh cần phải được thực hiện đồng bộ.
"Từ việc doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng công nghệ mới nhằm tăng hiệu quả sử dụng năng lượng; từ việc thị trường có thêm nhiều sản phẩm, dịch vụ mới và xanh hơn và từ chính lựa chọn hằng ngày của mỗi người dân trong tiêu dùng, đi lại, sinh hoạt", bà Giang nói.
Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho biết gần đây nhu cầu tiêu thụ điện đang liên tục lập đỉnh mới, trong khi nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu tác động từ xung đột địa chính trị, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng ngày càng cấp thiết.
"Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần đồng hành thực hiện Chỉ thị 09 và Chỉ thị 10 của Thủ tướng về tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện", bà chia sẻ.
Theo bà, chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện riêng của môi trường, mà đã trở thành yêu cầu trực tiếp đối với phát triển kinh tế, sản xuất, tiêu dùng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế...
Theo ban tổ chức, các doanh nghiệp tham gia ngày hội đến từ nhiều lĩnh vực như tài chính - ngân hàng, kiểm toán, công nghệ, thương mại điện tử, sản xuất, logistics…, với nhu cầu tuyển dụng hơn 5.000 vị trí việc làm dành cho sinh viên, người học và người lao động.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Phó giám đốc Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), cho biết năm 2026 là dấu mốc đặc biệt khi nhà trường kỷ niệm 50 năm hình thành và phát triển.
Ông chia sẻ trong suốt hành trình đó, UEH định vị giáo dục không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức mà còn là quá trình kiến tạo giá trị, kết nối con người và góp phần giải quyết các vấn đề xã hội.
Theo ông Hùng, bước sang năm 2026, UEH xác định chuyển sang giai đoạn "đồng kiến tạo".
Ở giai đoạn này, nhà trường và các đối tác không chỉ dừng lại ở việc kết nối hay đóng góp nguồn lực, mà còn cùng tham gia thiết kế, triển khai và lan tỏa các giải pháp cho những vấn đề của giáo dục và xã hội, hướng đến các giá trị bền vững, dài hạn.
Trong khuôn khổ sự kiện, các doanh nghiệp tổ chức gian hàng tuyển dụng, trực tiếp tư vấn, tiếp nhận hồ sơ và phỏng vấn nhanh ứng viên, giúp rút ngắn quy trình tuyển dụng, đồng thời tăng khả năng kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp và sinh viên.
Về phía người tham gia, sinh viên có cơ hội tiếp cận thực tế quy trình tuyển dụng, được tư vấn hướng nghiệp, hiểu rõ hơn về yêu cầu của thị trường lao động và chủ động nâng cao năng lực để thích ứng, hoàn thiện hồ sơ.
Bên cạnh hoạt động tuyển dụng, lãnh đạo UEH cũng bày tỏ sự trân trọng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp với tổng nguồn lực đóng góp gần 14 tỉ đồng cho các hoạt động giáo dục và phát triển bền vững.
"Nguồn lực này sẽ được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể như mở rộng cơ hội học tập thông qua các chương trình học bổng dành cho sinh viên; nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và môi trường học tập; thúc đẩy chuyển giao tri thức vào thực tiễn; đồng thời triển khai các dự án phục vụ cộng đồng, giáo dục xanh và chuyển đổi số", đại diện nhà trường nhấn mạnh.
Theo báo Guardian, nền tảng mua bán xe lớn nhất nước Đức - Mobile.de - nhận định giá nhiên liệu leo thang đang trở thành "chất xúc tác" cho một làn sóng bùng nổ xe điện.
Giám đốc điều hành Mobile.de - ông Ajay Bhatia - cho biết lượng tìm kiếm xe điện tại Đức trong tháng 3 tăng hơn 50% so với tháng 2. Mẫu xe điện bán chạy nhất hiện là Volkswagen ID.3.
Bên cạnh đó, nhu cầu xe điện còn được "tiếp sức" bởi chính sách trợ giá hào phóng của Berlin, với mức hỗ trợ lên tới 6.000 euro (khoảng 7.000 USD)/xe.
Theo ông Bhatia, giá xăng dầu tăng đang tạo "cú hích" cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải - điều vốn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. "Thực tế kinh tế đang làm được điều mà quá trình chuyển đổi năng lượng chưa làm được", ông nói.
Xu hướng này cũng được ghi nhận tại nhiều thị trường khác. Nền tảng Carwow cho biết mức độ quan tâm đến xe điện tại Anh và Tây Ban Nha đã tăng từ 20 - 30% trong vòng một tháng gần đây. Riêng tại Anh, nhu cầu xe điện tăng 23%.
Ông Iain Reid, quản lý cấp cao của Carwow, nhận định xu hướng rời bỏ xe động cơ đốt trong đã hình thành từ trước, nhưng xung đột tại Trung Đông đang "tăng tốc" quá trình này.
Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho thấy trong tháng 3, số xe điện đăng ký đạt 86.120 chiếc - tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái và lập kỷ lục mới.
Tại Pháp, nền tảng La Centrale ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng vọt 160% chỉ trong một tháng. Phó giám đốc điều hành La Centrale, ông Guillaume-Henri Blanchet, cho biết người tiêu dùng "rất nhạy cảm với giá năng lượng" và sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế.
Tương tự, nền tảng AutoScout24 cũng ghi nhận nhu cầu xe điện tăng khoảng 40% tại Áo và Ý, trong khi xe xăng gần như đi ngang hoặc giảm.
Ông Ajay Bhatia cho rằng sau chiến sự, nhu cầu xe điện có thể hạ nhiệt nhưng khó quay lại mức cũ, mà sẽ ổn định nhờ hạ tầng sạc được cải thiện và giá xe điện dễ tiếp cận hơn.
Trong khi đó, ông Ian Plummer, giám đốc nền tảng Autotrader, cảnh báo "vẫn còn nhiều việc phải làm để người tiêu dùng tin rằng xe điện phù hợp với lối sống của họ".
