Cái “về” ấy là trở về cội nguồn – về với gia đình, quê hương, là dịp tưởng nhớ tổ tiên. Người ta đón tết lúc nông nhàn, khi đã giải quyết hết các công việc liên quan đến nhà nông. Tết còn là làm mới về mặt tâm linh, người ta dọn nhà, trả nợ, gác lại chuyện buồn, chúc nhau “vạn sự như ý”. Tết cũng là bản sắc văn hóa Á Đông, lịch âm, mâm ngũ quả, bánh chưng, câu đối đỏ, pháo hoa… vừa mang yếu tố tâm linh gắn với nông nghiệp lúa nước, vừa thể hiện triết lý âm dương ngũ hành.
Những năm gần đây, có một số nhà nghiên cứu hoặc doanh nhân đề xuất bỏ tết âm lịch hoặc gộp hai tết âm – dương lại làm một cho phù hợp với hội nhập và tiết kiệm chi phí xã hội.
Họ dẫn chứng Nhật Bản từ thời Minh Trị Thiên Hoàng 1873 đã bỏ tết âm lịch, chuyển sang tết dương lịch với mục tiêu hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng, ở Việt Nam đề xuất này bị phản ứng dữ dội, bởi vì bỏ tết âm chẳng khác nào cắt bỏ hiện tại với truyền thống bao đời.
Để dung hòa, một số người đề nghị không bỏ tết âm mà cải cách nghỉ tết. Ví dụ, rút ngắn thời gian nghỉ để tránh đình trệ kinh tế, hay tổ chức một số hoạt động văn hóa tết dương cho giới trẻ đô thị. Cái này thì ít nhiều ta đã làm, lễ Giáng sinh không chỉ người theo đạo mà giới trẻ ở các thành phố lớn nô nức đến nhà thờ, dù họ không phải là tín đồ công giáo.
Lại nói, năm 1868, Thiên Hoàng Minh Trị tiến hành cuộc duy tân từ lịch âm chuyển sang lịch dương để đồng bộ với phương Tây trong thương mại, ngoại giao và hành chính. Ngày 9.11.1872, Nhật Bản chính thức áp dụng lịch dương, chỉ hơn một tháng sau, tết dương đầu tiên đã diễn ra (1.1.1873), tết âm bị bãi bỏ hoàn toàn.
Vì sao họ làm được gọn nhẹ như vậy? Có ba lý do: một là nhà nước tập trung quyền lực tuyệt đối, hai là tinh thần vì nước và khát vọng hiện đại hóa, văn hóa Nhật vốn là thực dụng và kỷ luật cao. Tết dương họ vẫn làm bánh mochi, gửi thiệp năm mới… Lúc đầu, dân cũng tiếc nuối, nhất là nông dân, nhưng bị thuyết phục ăn tết cùng thế giới để Nhật không bị tụt hậu. Kết quả, Nhật hiện là nước duy nhất Đông Á hoàn toàn bỏ tết âm, trong khi Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Singapore… đều giữ.
Có người cho rằng, vì Nhật có vua, ai mà dám chống lệnh vua. Đúng vậy, vua Minh Trị là biểu tượng tuyệt đối của quốc gia, và sau lưng vua là một thế lực gồm các đại thần trẻ, canh tân, họ từng đi du học phương Tây và thấy rõ sự tụt hậu của Nhật. Trong thế kỷ 19, xã hội Nhật có một tâm lý đặc biệt, nếu việc gì giúp Nhật mạnh hơn thì dù đau cũng phải làm. Chính tinh thần kỷ luật tin vua và đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân đã khiến họ bỏ tết âm lịch một cách gọn nhẹ.
Liệu trong tương lai gần ta có bỏ được tết âm lịch không, đây là một câu hỏi rất khó trả lời. Có một lý do cần nhấn mạnh là tết âm lịch gắn liền với văn hóa lúa nước, việc thay đổi này sẽ làm đảo lộn rất nhiều, không chỉ thời gian mà cả công nghệ điều khiển cây trồng. Để đào, mai nở hoa là cả một kỹ thuật khó khăn phức tạp đối với nông dân như tuốt lá, hãm hoa theo thời tiết, nếu nở lệch nhịp thì coi như tết đến mà không có tết. Các gia đình không đủ thời gian để thăm họ hàng hai bên, bạn bè xa, hoặc đưa con cái đi chơi. Nói gọn lại thì rút tết âm là động đến truyền thống sum họp, một thứ giá trị không thể tính bằng GDP. Ta giữ Tết Nguyên đán không chỉ để hàng triệu Việt kiều trên thế giới có dịp về quê ăn tết, sum vầy. Và lại có cái lạ thì khách quốc tế cũng tìm đến, du lịch nước ta phát triển và hàng năm đem lại nguồn thu lớn, dân lại có công ăn việc làm, nhà nhà ấm no hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình này.
Sáng 5/5, ông Huỳnh Đình Quang, Phó chủ tịch UBND phường Sông Cầu, cho biết đơn vị đang hoàn tất hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính đối với cơ sở Timothe Beach Hotel & Apartments. Mức phạt dự kiến là 1,5 triệu đồng cho lỗi không niêm yết giá dịch vụ theo quy định.
Sự việc khởi nguồn từ phản ánh bị 'chặt chém' phí dịch vụ của một nhóm khách 4 người từ Gia Lai lưu trú tại đây từ ngày 29/4 đến 1/5. Theo hóa đơn, cơ sở này tính giá bia Heineken 900.000 đồng mỗi thùng (giá thị trường khoảng 500.000 đồng) và thu phí dịch vụ 2,5 triệu đồng cho nhóm gần 30 người (bạn của khách từ bên ngoài đến, không lưu trú tại khách sạn).
Đại diện cơ sở giải thích, dù quy định không cho khách mang đồ ăn thức uống từ ngoài vào nhưng khách vẫn mang vào nên khách sạn thu phí phụ thu phục vụ mua bia và đá lạnh. Tuy nhiên, cơ quan chức năng xác định cơ sở chỉ niêm yết giá bia chai (30.000 đồng mỗi chai), không niêm yết giá bia thùng và các loại phí dịch vụ khác.
Nhà chức trách kết luận, việc cơ sở mua hộ đồ từ bên ngoài sau đó ghi vào hóa đơn tạm với giá tự thỏa thuận là vi phạm quy định về minh bạch giá tại Luật Giá năm 2023 và vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều 13 Nghị định số 87/2024/NĐ-CP ngày 12/7/2024 của Chính phủ. Hành vi không công khai bảng giá phụ thu rõ ràng khiến khách hàng rơi vào thế bị động khi thanh toán.
Sau sự việc này, UBND phường Sông Cầu cho biết sẽ tổng rà soát, yêu cầu các cơ sở dịch vụ du lịch trên địa bàn ký cam kết thực hiện đúng quy định về niêm yết giá, tránh làm ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương.
Trước đó, chị Trang Đài (Gia Lai) phản ánh trải nghiệm tệ tại cơ sở này trong hai ngày thuê phòng 29-30/4. Đoàn khách thuê phòng, tự mang đồ ăn và sử dụng bàn ghế của khách sạn. Theo chị Đài, chủ cơ sở gợi ý đoàn có thể ở lại ăn uống sau khi trả phòng và sẽ tính "giá hợp lý". Tuy nhiên, khi thanh toán, đoàn "sốc" với hóa đơn tổng cộng 14,5 triệu đồng.
Trong đó, phí dịch vụ phục vụ được tính riêng cho 3 bữa ăn là 1,8 triệu đồng, 900.000 đồng và 2,5 triệu đồng. Chị Đài cho rằng mức phí này không hợp lý vì đoàn tự nấu nướng. Ngoài ra, tiền bia cũng bị đẩy lên 900.000 đồng mỗi thùng, gấp gần đôi giá thị trường. Với hai thùng bia đoàn tự mang theo, khách sạn cũng phụ thu hơn 900.000 đồng.
Về phía khách sạn, chủ cơ sở cũng bày tỏ sự bức xúc khi nhóm khách mang theo loa kéo và hát karaoke sau 22h dù chưa có sự đồng ý, gây ảnh hưởng đến các khách lưu trú khác và hàng xóm xung quanh. Khi bị nhắc nhở, nhóm khách đã chuyển loa ra ngoài bãi biển để hát tiếp. Sáng sớm ngày 30/4, chủ khách sạn xem lại camera và phát hiện nhóm khách tự ý cắm trại ngủ ngay trong sân của resort.
Trong bối cảnh xu hướng du lịch chậm (slow travel) ngày càng phổ biến, những điểm đến có không gian yên bình, giàu trải nghiệm bản địa và gần gũi thiên nhiên đang thu hút sự quan tâm của du khách quốc tế. Thay vì lựa chọn các đô thị đông đúc hay khu nghỉ dưỡng quy mô lớn, nhiều du khách có xu hướng tìm đến các thị trấn nhỏ để nghỉ ngơi, khám phá văn hóa và tận hưởng nhịp sống chậm rãi.
Theo đánh giá của tạp chí, Sa Pa là một trong những điểm đến tiêu biểu của xu hướng này. Nằm ở vùng núi Tây Bắc, thị trấn gây ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên đặc trưng, gồm các dãy núi trùng điệp, ruộng bậc thang trải dài cùng hệ thống thác nước và cung đường trekking đa dạng. Không gian văn hóa bản địa với sự hiện diện của nhiều cộng đồng dân tộc cũng góp phần tạo nên sức hút riêng cho điểm đến.
Danh sách do Condé Nast Traveller công bố còn ghi nhận nhiều thị trấn nổi bật khác trên thế giới như Rovinj (Croatia), Kinsale (Ireland), Varenna (Ý), Perast (Montenegro), Chefchaouen (Ma-rốc), Albarracín (Tây Ban Nha), Ban Rak Thai (Thái Lan), hay Bled (Slovenia).
Việc Sa Pa góp mặt trong danh sách này cho thấy sức hấp dẫn của các điểm đến vùng núi Việt Nam trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang dịch chuyển theo hướng trải nghiệm sâu, bền vững và gắn với yếu tố bản địa.
"Nếu tôi cố gắng kinh doanh ở Mỹ, chi phí sinh hoạt có thể đã ngăn cản tôi - những người không dư dả - thực hiện ước mơ. Nhưng tôi có thể làm được việc này, vì chi phí sinh hoạt hàng ngày của tôi hiện ở nước ngoài không trở thành gánh nặng quá lớn. Chi phí sinh hoạt của tôi hiện chỉ chiếm 10 hoặc 20% thu nhập ở Thái Lan, rất thấp - cho phép tôi đầu tư toàn tâm toàn ý vào công ty, mở rộng quảng cáo và bắt đầu kinh doanh", anh chia sẻ về hành trình du lịch vòng quanh thế giới độc đáo của mình trên Business Insider.
Trước khi chuyển ra nước ngoài, Ryan Garrido làm việc bán hàng ở Washington D.C, Mỹ. Sau đó, anh phát hiện ra thiền định và muốn học toàn thời gian, vì vậy đã rời khỏi đất nước để sang Hàn Quốc.
Một ngày, anh phát hiện bạn mình đang kinh doanh dropshipping hàng giá cao và có một khóa học có giá 1.000 đô la Mỹ. Vì vậy, Ryan đã mua khóa học vào năm 2019 và bắt đầu thành lập công ty, điều hành từ đó đến nay.
"Tôi sống ở nước ngoài vì chi phí sinh hoạt thấp hơn ở Mỹ giúp tôi đầu tư vào kinh doanh. Tôi hiện ở Thái Lan, tính từ tháng 12.2025 và thường chỉ đến và ở lại một quốc gia từ một đến ba tháng mỗi năm. Tôi không có gốc rễ nên rất dễ dàng đi đến bất cứ nơi nào tôi muốn", anh nói.
Anh cho rằng, Thái Lan thuận tiện di chuyển vì có tất cả các chuyến bay ở đó và có hai lợi thế lớn khác. Thứ nhất là tỷ giá hối đoái. Anh kiếm tiền bằng đô la Mỹ và chi tiêu bằng baht Thái, vì vậy sức mua ở địa phương vượt xa những gì bản thân có thể nhận được ở Mỹ. Thứ hai, chi phí sinh hoạt và chất lượng cuộc sống nói chung. Chi phí sinh hoạt thấp hơn nhiều, nên bạn có thể có được nhiều thứ hơn với chi tiêu ít hơn.
Khoảng 14 năm trước, Ryan sống ở McLean, bang Virginia. Anh thuê căn hộ một phòng ngủ và trả 1.970 đô la Mỹ mỗi tháng tiền thuê nhà. Trong khi ở Thái Lan, anh trả khoảng 1.700 đô la mỗi tháng, nhưng ở trong một phòng khách sạn hai phòng ngủ, có người dọn dẹp mỗi ngày, có phòng tập thể dục, hồ bơi và tất cả những tiện nghi tốt khác.
Trong giai đoạn đầu khởi nghiệp ở nước ngoài cần tích lũy nguồn vốn, Ryan chỉ chi tiêu 100 đô la một tuần, vẫn có thể sống trong một căn hộ studio 400 đô la mỗi tháng. Nhờ vậy, anh đã có một khoản tiền nhất định để đầu tư vào doanh nghiệp, khoản tiết kiệm lớn thời gian đó cho phép anh chấp nhận rủi ro.
"Khi mới bắt đầu, bạn phải chịu chi phí vận hành như cần bỏ ra từ 500 đến 1.000 đô la cho quảng cáo để tạo ra doanh thu. Tổng cộng, cần khoảng 2.500 đô la Mỹ cho các chi phí khác. Tôi sẽ không có số tiền này nếu tiền thuê nhà của tôi không phải 400 đô la. Cho nên, tôi có đủ vốn để nắm bắt cơ hội đó", anh chia sẻ.
"Tuy nhiên, công bằng mà nói, nếu tôi ở Mỹ, tôi có thể tận dụng các ngân hàng tốt hơn. Tôi có thể đến ngân hàng, vay tiền hoặc sử dụng thẻ tín dụng. Việc giao dịch trực tiếp dễ dàng hơn nhiều so với ở nước ngoài - bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận khoản vay 100.000 đô la với điểm tín dụng tốt", anh nói.
Nhưng Ryan cũng cảnh báo, khi ai đó muốn trở thành một người làm việc từ xa và nghĩ, "mình muốn tận dụng cơ hội chênh lệch tỷ giá này, nơi chi phí sinh hoạt thấp hơn, và có thể kiếm đô la rồi chi tiêu bằng các loại tiền tệ khác" thì nên nghiên cứu thật kỹ. Đừng vội vàng lao vào. Hãy chuẩn bị mọi thứ thật chu đáo.
Điều hành một doanh nghiệp ở nước ngoài không phải lúc nào cũng dễ dàng. Ngay cả việc nhận thư đôi khi cũng có thể là vấn đề. Địa chỉ kinh doanh, địa chỉ cá nhân, nơi cần gia hạn bằng lái xe, tất cả đều có thể trở nên phức tạp.
"Mỗi thứ đều có ưu điểm và nhược điểm. Không có giải pháp nào phù hợp cho tất cả mọi người. Nhưng đối với tôi, trải nghiệm vừa du lịch vừa kinh doanh rất đáng giá", anh tâm sự.
