‘Săn’ đom đóm trong đêm ở rừng Cúc Phương

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 3/5 xác nhận trên du thuyền MV Hondius có ba người chết, ba người đang bị bệnh do nghi nhiễm virus Hanta. Triệu chứng khi mắc virus ban đầu giống cúm, sốt, đau cơ, đau đầu, xung huyết kết mạc cùng các triệu chứng về đường tiêu hóa.

Bộ trưởng Y tế Cape Verde Maria da Luz Lima cho biết chính quyền không cho phép bất kỳ ai rời tàu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các nhân viên y tế đã được cử lên tàu thăm khám, xác định có hai thủy thủ đoàn đang trong tình trạng "cần chăm sóc y tế khẩn cấp".

Oceanwide Expeditions, công ty điều hành tàu MV Hondius, hôm 4/5 cho biết vẫn còn 149 người trên tàu, con tàu đang được neo đậu ngoài khơi Praia, thủ đô Cape Verde, đảo quốc nằm ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi.

Theo dữ liệu từ MarineTraffic, MV Hondius là tàu thám hiểm chuyên dụng mang cờ Hà Lan, thường thực hiện các chuyến đi đến Nam Cực và các vùng biển xa xôi. Con tàu khởi hành từ Ushuaia (Argentina) hơn một tháng trước, ghé thăm Nam Cực và Saint Helena trước khi neo đậu tại Cape Verde vào ngày 3/5.

Trên đường đi, hành khách đã ghé thăm một số hòn đảo xa xôi nhất thế giới ngắm động vật hoang dã, bao gồm cá voi, cá heo, chim cánh cụt và các loài chim biển, theo lịch trình chuyến đi.

Chuỗi tử vong bí ẩn bắt đầu từ ngày 11/4, khi một du khách Hà Lan 70 tuổi qua đời sau khi sốt cao và tiêu chảy. Vợ ông cũng tử vong sau đó tại bệnh viện ở Nam Phi khi đang trên đường hồi hương. Ca tử vong thứ ba là một công dân Đức, qua đời trên tàu vào ngày 2/5. Hiện chỉ có một du khách người Anh (đang điều trị tại Johannesburg) được xác nhận dương tính với virus Hanta, các ca còn lại vẫn đang trong diện nghi vấn.

Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân sẽ xuất hiện các triệu chứng như khó thở, suy phổi hoặc suy tim, có thể gây tử vong. Betsy Arakawa, vợ của cố diễn viên Gene Hackman, năm ngoái cũng chết vì nhiễm loại virus này.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, người bị nhiễm virus này thông qua tiếp xúc với các loài gặm nhấm như chuột và các loài gặm nhấm khác, đặc biệt là qua nước tiểu, phân và nước bọt. Chỉ có một biến thể virus Hanta, virus Andes, được biết là có khả năng lây truyền từ người sang người, nhưng điều này rất hiếm.

Các cơ quan y tế địa phương nhấn mạnh sự bùng phát dịch không gây ra mối đe dọa cho sức khỏe cộng đồng. "Không cần phải hoảng loạn hay hạn chế đi lại", Hans Kluge, giám đốc khu vực châu Âu của WHO, cho biết.

Một hành khách, blogger du lịch Jake Rosmarin, đã nói về nỗi sợ hãi và sự bất an đang lan tỏa khắp con tàu.

"Những gì đang xảy ra lúc này không chỉ là một câu chuyện hay các bài báo. Chúng tôi là những con người, có gia đình, có cuộc sống, có những người thân yêu đang chờ đợi ở nhà", Jake nói.

Công ty Oceanwide Expeditions cho biết chính quyền Hà Lan đã đồng ý hồi hương các thành viên thủy thủ đoàn có triệu chứng bệnh, cũng như thi thể của một người đã tử vong.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đang "phối hợp giữa các quốc gia thành viên và nhà điều hành tàu để sơ tán y tế hai hành khách có triệu chứng, cũng như đánh giá đầy đủ rủi ro sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ cho các hành khách còn lại trên tàu".

Hiện chưa rõ tàu và hành khách sẽ ở ngoài khơi Praia trong bao lâu. Đại diện ngành y tế của Cape Verde, Angela Gomes, nói đang "theo dõi rất sát sao tình hình và sẽ cập nhật thông tin sớm nhất có thể".

Hiện tại, các nhà chức trách chưa xác định được ca nhiễm bệnh xảy ra như thế nào. Bộ Y tế tỉnh Tierra del Fuego (nơi có thành phố Ushuaia) cho biết chưa từng có trường hợp nhiễm virus Hanta nào được báo cáo trong tỉnh. Tuy nhiên, theo WHO, virus Hanta là bệnh đặc hữu ở các vùng khác của Argentina và Chile.

Cuối năm 2018, đầu năm 2019, thị trấn Epuyén ở Patagonia - cách Ushuaia 1.400 km - ghi nhận hàng chục ca nhiễm loại virus này, khiến ít nhất 11 trường hợp tử vong.

Trong số 6 người có triệu chứng từ tàu du lịch, cho đến nay chỉ có một trường hợp nhiễm virus Hanta được xác nhận, trong khi 5 trường hợp còn lại là nghi ngờ, WHO cho biết.

"Các cuộc điều tra chi tiết đang được tiến hành, bao gồm cả xét nghiệm mẫu dịch trong phòng thí nghiệm và điều tra dịch tễ học", WHO cho biết.

Bác sĩ Scott Miscovich, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của công ty luật và bảo hiểm Premier Medical Group của Anh, cho biết việc bùng phát dịch trên một con tàu chưa từng đi đến bất kỳ nơi nào virus này xuất hiện thường xuyên là "điều rất bất thường".

"Lúc đầu khi đọc tin này, tôi nghĩ họ đã đánh máy nhầm", ông nói.

Miscovich cho biết có hai khả năng khiến tàu bùng phát dịch.

Thứ nhất, con tàu có thể bị nhiễm phân hoặc nước tiểu của chuột. Thứ hai, một trong những hành khách có thể đã nhiễm biến thể virus Hanta vùng Andes (virus Andes), loại virus có thể lây từ người sang người.

Những người mắc virus Hanta ban đầu sẽ mệt mỏi, sốt và đau cơ, cũng như đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh. Một số người bị tiêu chảy, đau bụng. Các triệu chứng muộn hơn của hội chứng phổi do virus này gây ra gồm ho, khó thở, tức ngực.

Virus Hanta chủ yếu được tìm thấy ở châu Âu và Á, cũng có thể khiến bệnh nhân bị biến chứng sang thận.

Hiện chưa có cách chữa trị dứt điểm việc nhiễm virus Hanta, ngoài việc điều trị các triệu chứng. CDC Mỹ cho biết bệnh nhân gặp "khó khăn nghiêm trọng trong việc thở" có thể cần phải được đặt ống nội khí quản.

Căn bệnh này hiếm gặp nhưng có tỷ lệ tử vong rất cao, khoảng 38% người mắc các triệu chứng hô hấp có thể tử vong, theo CDC. Nếu bệnh nhân là người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu, tỷ lệ tử vong có thể cao hơn, Miscovich cho biết.

Mặc dù có thể nghiêm trọng, nhưng "nó không dễ lây truyền giữa người với người", Kluge nói thêm. Tính đến cuối năm 2023, chỉ có 890 trường hợp mắc virus Hanta được xác nhận tại Mỹ, kể từ khi bắt đầu giám sát vào năm 1993.

Tin Gốc: Vnexpress

Chuyến hải trình của tàu MV Hondius thuộc hãng Oceanwide Expeditions, Hà Lan, từng được quảng bá "như một cuộc phiêu lưu vượt Đại Tây Dương tới những hòn đảo hẻo lánh nhất thế giới". Nhưng giờ đây du thuyền bị mắc kẹt ngoài khơi bờ biển Cape Verde (Cabo Verde) do nghi là ổ dịch virus Hanta.

Một số hành khách ở trên tàu từ ngày 20/3 cho biết tâm trạng liên tục thay đổi, dao động giữa lo sợ và buồn chán. Trên tàu, các phòng chờ và sinh hoạt chung đều vắng lặng. Thay vào đó, mọi người quen dần với việc uống nước ấm, dùng khẩu trang cùng các đợt kiểm tra y tế cũng như sự bất định về thời gian khi nào chuyến đi kết thúc.

Tính đến ngày 7/5, trên tàu có ba người thiệt mạng và 8 ca mắc bệnh vì nghi nhiễm virus Hanta (trong đó có hai ca khẳng định). Gần 150 hành khách và thủy thủ đoàn được yêu cầu ở yên trong cabin, các nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ ghé thăm chăm sóc người bệnh, trong khi đơn vị vận hành tàu đang cố gắng tìm kiếm một cảng an toàn để cập bến.

Ngày 6/5, các đội chuyên trách sơ tán 3 người khi con tàu tiếp tục hành trình tới đảo Tenerife, Tây Ban Nha và được giới chức địa phương cấp phép cho cập cảng. Tối cùng ngày, tàu rời đi sau 4 ngày neo đậu ngoài khơi Cape Verde. Hiện vẫn chưa rõ các hành khách trên tàu có cần cách ly khi đến cảng mới hay không.

Martin Kriz, bác sĩ người Thụy Điển từng làm việc trên tàu MV Hondius, cho biết việc phải ở yên trong cabin đồng nghĩa các hành khách phải dùng bữa trong không gian chật hẹp dành cho 4 người. "Không gian khá nhỏ", ông nói.

Các hành khách cho biết điều kiện trên tàu không quá tệ. Kasem Hato mô tả mọi người "khá bình tĩnh", nghiêm túc và tuân thủ mọi quy định trước tình hình dịch bệnh nhưng không hoảng loạn. Mọi người đều cố gắng giữ khoảng cách, đeo khẩu trang để đảm bảo an toàn.

"Cuộc sống diễn ra bình thường, chỉ khác mọi khi là chúng tôi ngồi chờ giới chức tìm ra giải pháp", Hato nói. Tinh thần các du khách trên tàu vẫn "khá tốt", theo mô tả của Hato. Mọi người giết thời gian bằng cách đọc sách, xem phim, uống đồ nóng, nghỉ ngơi.

Trong video hành khách trên tàu đăng tải, nhiều người có thể thấy khu phòng chờ ốp gỗ trên tàu trông sạch sẽ, sang trọng. Những chiếc ghế bành, sofa được xếp san sát trên các tấm thảm nhiều màu sắc nhưng không có người ngồi.

Các hình ảnh đăng tải trên mạng xã hội đã được Reuters kiểm chứng cho thấy những túi hàng tiếp tế lớn đã được các nhân viên mặc đồng phục y tế, đeo khẩu trang vận chuyển lên tàu.

Jake Rosmarin, người Mỹ, được nhiều người biết đến sau khi đăng video quay toàn cảnh trên tàu và các chia sẻ cá nhân, bày tỏ lo lắng trước tương lai bất định mà các hành khách phải đối mặt.

"Tôi vẫn khỏe, được hít thở không khí trong lành và được thủy thủ đoàn chăm sóc chu đáo, cung cấp đầy đủ thức ăn", anh nói trong video thứ hai.

Trong khi đó, du khách Thổ Nhĩ Kỳ Ruhi Cenet, người rời tàu khi MV Hondius cập cảng St Helena hôm 24/4, lại có quan điểm ít ôn hòa hơn. Anh cho biết sau khi hành khách đầu tiên tử vong vào ngày 11/4, mọi người được thông báo rằng người này không mang mầm bệnh lây nhiễm. Do đó, các khách trên tàu vẫn tiếp tục giao lưu, ăn uống cùng nhau.

"Nếu các biện pháp cách ly được triển khai nhanh hơn, tôi nghĩ có thể kiểm soát được vấn đề trước khi lan rộng quá mức", anh nói.

Trong tuyên bố hôm 6/5, hãng điều hành Oceanwide cho biết những thông tin thuyền trưởng truyền đạt tại thời điểm đó "hoàn toàn chính xác" và "tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn y tế, an toàn sau khi xảy ra ca tử vong đầu tiên trên biển".

Du khách Bỉ Helene Goesaert nói rằng bầu không khí trên tàu "tương đối ổn", trái cây và rau củ tươi vẫn tiếp tục được chuyển lên tàu. Bà cũng dành lời khen cho thủy thủ đoàn.

"Chúng tôi đúng nghĩa là cùng ở trên một con thuyền", bà nói. Sau khi trải qua các đợt biển động dữ dội trong chuyến đi, các hành khách giờ đây đã vững vàng về tinh thần hơn, khó có điều gì khiến họ lay động.

"Tôi nghĩ những người trên tàu có thể chịu đựng thêm vài cú va đập nữa", Helene nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Từ những câu chuyện thực tế, các hướng dẫn viên du lịch cho rằng bảo quản hộ chiếu luôn là việc quan trọng hàng đầu trong mỗi chuyến đi nước ngoài.

Một du khách người Việt đã bị mất cả một chiếc túi cá nhân ở Barcelona (Tây Ban Nha) với toàn bộ giấy tờ tùy thân, hộ chiếu, tai nghe, thẻ ngân hàng và tiền mặt, dù trước chuyến đi đã được cảnh báo rất nhiều về những người hay thó bằng 2 ngón tại xứ sở bò tót. Cô đã quay lại các quán xá mình từng qua, liên hệ cảnh sát để khai báo và không quên lục tìm thùng rác xung quanh với hy vọng kẻ trộm chỉ lấy tiền và vứt lại giấy tờ, nhưng vô vọng.

Không tiền, không giấy tờ, đại sứ quán cuối tuần không làm việc, bình tâm lại cùng với chiếc điện thoại còn lại trên tay, nữ du khách liên tục liên hệ với bạn bè và hội nhóm Việt kiều tại châu Âu để mượn kinh phí sinh tồn vài ngày ở châu Âu, làm giấy tờ, kết nối đại sứ quán, chụp ảnh thẻ mới và lưu trú qua đêm.

Sau 24 giờ vật lộn với nhiều mối liên lạc ngổn ngang của những người Việt đầy nghĩa hiệp, mỗi người giúp một chút, cầm được giấy tờ mới trên tay, mua lại vé máy bay mới, nữ du khách bật khóc đến nhớ đời.

Một trường hợp khác, hành khách đi theo tour phát hiện bị mất hộ chiếu sau khi rời khỏi Manila (Philippines) trong khi đại sứ quán lại nằm ở thủ đô này. Anh phải một mình quay về Manila trong khi vợ con tiếp tục hành trình tham quan và đã về tới Việt Nam.

Vị khách sau đó phải lưu trú bất đắc dĩ tại Philippines gần cả tháng để chờ hoàn tất thủ tục cấp giấy tờ mới đúng lúc một cơn bão lớn ập vào đất nước này khiến nhiều cơ quan hành chính, viễn thông và hàng không tê liệt.

"Thực phẩm khan hiếm, giao thông khó khăn lại bất đồng ngôn ngữ, tôi đã sợ mình không thể quay về với gia đình. Đúng là sơ hở nhỏ lạc mất giấy tờ tùy thân mà hậu quả khôn lường", người này cảm thán.

Ở câu chuyện tiếp theo, một hành khách đi tour sau khi nhập cảnh vào sân bay Đào Viên (Đài Loan) đã bảo hướng dẫn viên đưa hộ chiếu để đi mua sắm miễn thuế. Ngay sau đó, vị khách này đã tách đoàn và bỏ trốn. Sự việc lập tức được trình báo cơ quan chức năng tại cả Việt Nam và Đài Loan.

Chỉ trong một tuần, hành khách đó đã bị bắt giữ và "hộ tống" về Việt Nam theo thủ tục đặc biệt. Hướng dẫn viên phải giải trình ở các cơ quan an ninh và ảnh hưởng trực tiếp tới đoàn khách khi chuyến đi mới chỉ bắt đầu.

Anh Đinh Văn Huy - điều hành Công ty Lữ hành Quốc tế Danasea - cho biết hộ chiếu là điều rất quan trọng đối với đơn vị tổ chức tour ở trước, trong và sau mỗi hành trình. Trước chuyến đi, đơn vị tổ chức tour cần kiểm tra và đảm bảo tính pháp lý của hộ chiếu đối với cả đoàn khách, đặc biệt là các điểm đến có xét visa.

Trong suốt chuyến đi, giữ visa hộ du khách là không bắt buộc và khá nhạy cảm đối với trưởng đoàn hoặc hướng dẫn viên du lịch. Việc hư hại, để quên hay mất hộ chiếu vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những khách lớn tuổi hoặc khách đi cùng trẻ em, ảnh hưởng đến lịch trình và trải nghiệm của cả đoàn.

Đó là lý do hướng dẫn viên luôn gợi ý giữ hộ chiếu giúp du khách và sẽ đưa lại khi khách cần trình hộ chiếu để mua sắm ưu đãi, miễn thuế.

"Việc bảo quản hộ chiếu giúp khách đoàn tạo thêm áp lực công việc và trách nhiệm pháp lý cho hướng dẫn viên, nhưng đổi lại được sự an toàn, trải nghiệm tốt cho du khách cũng như bảo vệ uy tín cho công ty tổ chức tour.

Tại châu Á, một số thị trường du lịch cần visa cũng đồng thời thường là nơi có du khách bỏ trốn vì nhiều mục đích, trong đó có mục đích tìm việc làm và ở lại bất hợp pháp. Việc giữ hộ chiếu giúp khách đoàn cũng nhằm hạn chế vấn đề này.

Trường hợp du khách bỏ trốn, hướng dẫn viên phải đi giải trình ở cả trong nước và thị trường quốc tế, nhiều trường hợp bị giam thẻ hành nghề để điều tra, làm rõ", anh Huy chia sẻ.

Anh Huy cũng cho biết công ty cũng gặp trường hợp khách bị mất hoặc hư hại hộ chiếu trong chuyến đi. Hướng dẫn viên phải hỗ trợ khách liên hệ đại sứ quán để trình báo và cấp giấy tờ tạm thời. Quy trình, thủ tục và thời gian giải quyết tại đại sứ quán mỗi quốc gia là khác nhau, chưa kể ngày nghỉ, kỳ nghỉ lễ. Trong thời gian chờ đợi, mọi chi phí lưu trú, du khách phải hoàn toàn chịu trách nhiệm và sẽ gây xáo trộn lịch trình cả đoàn khách.

"Có những chuyến đi tới Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, hướng dẫn viên sẽ bảo quản hộ chiếu giúp du khách. Cái gì của bản thân có thể mất, chứ nhất nhất giấy tờ của khách là phải vẹn nguyên.

Khi đi ngủ thì để giấy tờ vào két sắt của khách sạn. Khi đi tắm hay ăn cơm thì bỏ vào túi chống nước mang theo kè kè bên mình, không rời nửa bước. Tới mỗi điểm đến, chúng tôi theo thói quen phải kiểm tra lại toàn bộ giấy tờ của đoàn", anh Huy kể.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ