Một ngày cuối tháng 3, khi đang lái chiếc bán tải chở bạn gái đi ăn sáng gần thành phố Scottsdale, bang Arizona, Tasi Malala nhận thấy xe sắp cạn xăng, kim nhiên liệu tụt nhanh bất thường. Anh tấp vào một trạm xăng để đổ nhiên liệu và phát hiện nguyên nhân.
“Tôi nhìn xuống dưới gầm xe thì thấy xăng chảy ra ào ạt”, Malala, 31 tuổi, kể lại với Washington Post. “Tôi thực sự phát hoảng”.
Thùng xăng trên xe của Malala đã bị kẻ xấu khoan một lỗ để rút trộm xăng. Hệ quả là anh tốn gần 3.000 USD sửa chữa và chiếc xe phải nằm xưởng một tuần.
Những trường hợp tương tự Malala đang có xu hướng gia tăng tại Mỹ, khi chiến sự Iran đẩy giá xăng tăng cao tại Mỹ. Theo dữ liệu của GasBuddy, giá xăng trung bình tại các trạm bơm Mỹ đã vượt 4 USD cho mỗi gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Hồi tháng 2, trước chiến sự, giá xăng trung bình tại Mỹ dao động dưới mốc 3 USD mỗi gallon và chưa lần nào vượt 3,25 USD suốt một năm qua.
Với thủ đoạn mới, kẻ trộm chỉ cần vài phút để hành động bằng cách trang bị một chiếc máy khoan cầm tay và can đựng xăng, thậm chí chỉ cần vài bình nhựa, nhanh gọn hơn so với cách dùng ống cắm vào miệng bình.
“Tôi ước gì họ chỉ hút xăng thôi, đừng khoan thủng bình”, anh nói.
Tại Los Angeles, nơi giá xăng thuộc hàng cao nhất Mỹ, khoảng 6 USD mỗi gallon, cố vấn dịch vụ Lupes Armas cho biết xưởng của ông hiện gần như tuần nào cũng tiếp nhận xe bị khoan thủng bình xăng, trong khi trước đây nhiều lắm cũng chỉ vài lần một năm.
“Rõ ràng chuyện này đã trở thành một vấn đề”, ông Armas nói.
Các công ty bảo hiểm cũng ghi nhận số vụ yêu cầu bồi thường vì các vụ đục trộm bình xăng tăng lên. Tuy vậy, do chiến sự mới diễn ra vài tuần và giá xăng chỉ vừa tăng mạnh, những thông tin hiện có chủ yếu vẫn mang tính rải rác, theo NAMIC, một hiệp hội đại diện cho các công ty bảo hiểm tại Mỹ. Giới chuyên môn cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình hình.
“Hy vọng đây chỉ là hiện tượng nhất thời”, ông Brett Odom, phó chủ tịch phụ trách chính sách tại NAMIC, nói. Những hư hỏng kiểu này thường được chi trả trong các gói bảo hiểm ôtô toàn diện.
Các vụ khoan thủng bình để lấy nhiên liệu hiện nay khá giống với làn sóng trộm bộ lọc khí thải trước đây. Khi đó, kẻ trộm dùng cưa máy cắt rời bộ phận này khỏi xe để thu hồi bụi kim loại quý bên trong, theo Bob Passmore, phó chủ tịch phụ trách bảo hiểm cá nhân của Hiệp hội Bảo hiểm Tài sản và Tai nạn Mỹ.
Tình trạng khoan thủng bình nhiên liệu gia tăng trong bối cảnh cách dùng ống hút ngày càng khó thực hiện. Phương thức cũ này xuất hiện từ những năm 1970, khi Mỹ đối mặt tình trạng thiếu xăng kéo dài. Kẻ trộm khi đó mở nắp bình nhiên liệu, luồn ống vào trong, ngậm một đầu ống tạo lực hút rồi nhổ xăng ra khi chạm tới miệng.
Cách trộm này gây phiền toái nhưng không làm hư hại phương tiện. Để ứng phó, chủ xe đã mua nắp bình xăng có khóa và để ý kỹ hơn khi đỗ xe. Việc hút trộm xăng cũng khó thực hiện hơn nhiều, khi các xe đời mới có cổ bình hẹp và uốn cong, hoặc vách ngăn bên trong để chặn ống hút.
Số vụ trộm xăng nhìn chung thường tăng theo giá xăng. Các trạm xăng tại Mỹ ghi nhận nhiều trường hợp đổ xăng rồi bỏ đi không trả tiền hơn, và đã ứng phó bằng cách yêu cầu trả tiền trước khi bơm. Một số trường hợp bị bắt khi thả ống vào các bể chứa ngầm tại trạm xăng để lấy trộm nhiên liệu.
Tình trạng này cũng từng xảy ra vào năm 2022, khi giá xăng tại Mỹ có lúc lên kỷ lục 5 USD một gallon do ảnh hưởng của chiến sự Ukraine.
Một buổi sáng tháng 4, nhân viên của tổ chức từ thiện St. Vincent de Paul ở St. Louis phát hiện một vết loang đen trên mặt đất cạnh chiếc xe tải mà họ dùng làm “kho lưu động” để phân phát thực phẩm.
Michael Meehan, giám đốc điều hành của tổ chức, cho biết kẻ trộm đã khoan một lỗ thủng lớn dưới đáy bình nhiên liệu, khiến chiếc xe phải ngừng hoạt động một thời gian. Tổ chức từ thiện này đã phải tìm phương tiện thay thế để duy trì hoạt động phân phát thực phẩm.
Dù vậy, Meehan nói ông phần nào cảm thông với thủ phạm, tin rằng đây là dấu hiệu nữa cho thấy rất nhiều người đang gặp khó khăn. “Nhưng nếu họ chỉ hút trộm xăng thôi thì có lẽ chúng tôi đã đỡ tốn kém hơn”, ông nói.
Với việc cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ và Tổng thống Mỹ Donald Trump không đặt ra thời hạn để chấm dứt xung đột, câu hỏi được quan tâm nhất lúc này là bên nào có thể chịu đòn để chờ đối phương giương cờ trắng trước.
Tổng thống Trump đã sử dụng chiến thuật phong tỏa biển để gây sức ép lên Iran, tương tự như đã làm với Venezuela. Ông Trump tự tin rằng Mỹ có lợi thế về thời gian và việc phong tỏa sẽ sớm khiến nền kinh tế Iran sụp đổ, buộc nước này nhượng bộ như Venezuela. Trả lời báo chí tại Nhà Trắng ngày 23.4, ông Trump nói không vội trong việc đàm phán và nhấn mạnh điều ông muốn là "thỏa thuận tốt nhất, tồn tại mãi mãi", theo Reuters.
Trong khi đó, Iran cho rằng nước này đang ở thế cửa trên. Iran đã từ chối tham dự cuộc đàm phán được chuẩn bị vào đầu tuần này và tuyên bố sẽ không mở eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa. Việc ông Trump tự động gia hạn ngừng bắn có thể được Tehran xem là dấu hiệu xuống nước.
"Vấn đề thật sự vào lúc này là nước nào chịu đau giỏi hơn", sử gia quân sự Max Boot, nhà nghiên cứu an ninh quốc gia tại Viện Nghiên cứu hội đồng quan hệ ngoại giao (CFR, Mỹ), nói với AP. Nhà nghiên cứu Brian Carter tại Viện Doanh nghiệp Mỹ đánh giá: "Chế độ Iran cực kỳ cứng rắn về ý thức hệ. Những nhân tố đang nắm quyền rất quyết tâm giành chiến thắng cuộc chiến và có vẻ sẵn sàng chịu đựng thiệt hại kinh tế cực lớn để đạt được điều đó".
Giới chuyên gia cho rằng Tổng thống Trump có thể coi chiến thuật phong tỏa là yếu tố dẫn đến thành công tại Venezuela và mang sang áp dụng với Iran. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng thành công đó chủ yếu nhờ việc bắt Tổng thống Nicolas Maduro và sự hợp tác của người lên thay là bà Delcy Rodriguez. Trong khi đó, Iran lại là một thách thức hoàn toàn khác, cả về địa lý, chính trị lẫn quân sự.
Khác với Venezuela, Iran án ngữ vị trí yết hầu của tuyến hàng hải quan trọng, ảnh hưởng đến 20% dầu mỏ của thế giới. Điều này đồng nghĩa thế giằng co càng kéo dài, nền kinh tế toàn cầu càng bị thiệt hại. Đòn bẩy của Iran tại eo biển Hormuz trao cho nước này lợi thế trong giai đoạn đàm phán vì những rủi ro kinh tế, đặc biệt là khi giá xăng dầu tại Mỹ tăng cao trong năm bầu cử, có thể buộc Tổng thống Trump phải dỡ bỏ phong tỏa.
Quân đội Mỹ tuyên bố không có tàu nào trốn thoát sự phong tỏa và đang tăng cường lực lượng tại khu vực với tàu sân bay thứ 3 đã hiện diện, chiếc USS George H.W.Bush. Tuy nhiên, các hãng tình báo vận tải đường biển cho biết nhiều tàu chở dầu Iran đã rời khỏi vịnh Ba Tư bằng những chiêu thức khác nhau.
Theo dự báo, cuộc chiến phong tỏa sẽ còn kéo dài thêm một thời gian khi Mỹ và Iran tìm cách khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz và chờ xem nước nào sẽ phản ứng trước dưới sức ép từ thiệt hại kinh tế.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành một cuộc tập kích ở Dải Gaza với mục tiêu là Izz al-Din al-Haddad, chỉ huy cánh vũ trang của lực lượng Hamas", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 15/5 thông báo.
AFP dẫn lời một quan chức quân sự Israel cho biết ngay sau khi nhận được tin tình báo về vị trí của Haddad ở Gaza City, chiến đấu cơ đã cất cánh để tiến hành cuộc tấn công. Theo Times of Israel, ba tiêm kích đã tham gia chiến dịch và thả tổng cộng 13 quả bom xuống địa điểm trên.
Một nguồn tin quân sự cho hay những quả bom đã đánh trúng căn hộ mà Haddad được cho là đang ẩn nấp, cũng như một phương tiện rời đi nhằm ngăn thủ lĩnh này chạy thoát.
Ít nhất 7 người thiệt mạng trong cuộc tấn công, 50 người bị thương được đưa tới bệnh viện Al-Shifa, cơ quan khẩn cấp Gaza cho biết. Một quan chức cấp cao Israel nói với báo giới rằng các dấu hiệu ban đầu cho thấy Haddad đã thiệt mạng, song quân đội nước này chưa đưa xác nhận.
Ông Katz cho hay Haddad là một trong những kiến trúc sư chính của cuộc tập kích do nhóm Hamas thực hiện vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng. Quan chức này cáo buộc Haddad phải chịu trách nhiệm về những vụ giết người, bắt cóc và gây thương tích cho hàng nghìn dân thường cũng như binh sĩ Israel.
"Ông ấy giam con tin của chúng tôi trong điều kiện tàn bạo, dàn dựng các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel cũng như từ chối thực hiện thỏa thuận do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy về giải giáp lực lượng Hamas và phi quân sự hóa Dải Gaza", Bộ trưởng Katz cho hay.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Haddad là "chỉ huy quân sự cấp cao nhất của nhóm vũ trang Hamas và thủ lĩnh cấp cao cuối cùng còn lại ở Dải Gaza". Ông này đã "di chuyển giữa các địa điểm ẩn náu và tham gia rất sâu vào hệ thống giam giữ con tin ở Dải Gaza" trong cuộc chiến.
Video từ hiện trường cho thấy đám mây bụi và khói lớn bốc lên từ một tòa nhà đổ nát. Cơ quan phòng vệ dân sự tại Dải Gaza cho biết mục tiêu bị ném bom là "một tòa nhà dân sự" ở khu vực Al-Rama.
Times of Israel cho biết ông Haddad trở thành thủ lĩnh của Hamas ở Dải Gaza cũng như cánh vũ trang của lực lượng này sau khi Muhammad Sinwar bị Israel hạ sát hồi tháng 5/2025.
Trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal năm ngoái, một quan chức Hamas nói ông Haddad sở hữu biệt danh "Bóng ma của al-Qassam" vì rất kín tiếng. Ông từng thoát khỏi một số nỗ lực ám sát và Israel đã treo thưởng 750.000 USD cho bất cứ ai cung cấp thông tin về thủ lĩnh này. Cả hai con của ông đều đã thiệt mạng trong xung đột.
Bất chấp lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 10/2025, bạo lực vẫn diễn ra hàng ngày ở Dải Gaza khi quân đội Israel tiếp tục tập kích vùng lãnh thổ này. Cả Israel và Hamas đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận đình chiến.
Theo cơ quan y tế tại dải đất, ít nhất 856 người Palestine đã bị sát hại kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu. Quân đội Israel nói 5 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong cùng thời gian.
Các nguồn tin cho hay các báo cáo tình báo của Mỹ đưa ra cảnh báo như trên là vì cho rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz là đòn bẩy thực sự duy nhất mà Iran có đối với Mỹ.
"Chắc chắn là giờ đây khi Iran nhận thấy rõ quyền lực và ảnh hưởng của mình đối với eo biển này, họ sẽ không sớm từ bỏ nó", một trong 3 nguồn tin bình luận. Họ từ chối tiết lộ chi tiết về cơ quan nào đã đưa ra các đánh giá như trên.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận từ Reuters. Hiện cũng chưa có thông tin phản ứng từ Iran.
Cảnh báo mới cho thấy Tehran có thể tiếp tục kiểm soát chặt giao thông qua eo biển Hormuz để giữ giá năng lượng ở mức cao như một biện pháp gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm tìm ra lối thoát nhanh chóng cho cuộc chiến đã kéo dài gần 5 tuần, theo Reuters.
Chi phí năng lượng tăng cao có nguy cơ làm gia tăng lạm phát ở Mỹ, tạo ra gánh nặng chính trị cho Tổng thống Trump khi ông phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và đảng Cộng hòa của ông đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Các báo cáo cũng cung cấp dấu hiệu mới nhất cho thấy cuộc chiến, nhằm xóa sổ sức mạnh quân sự của Iran, trên thực tế có thể làm tăng ảnh hưởng khu vực của nước này bằng cách cho thấy khả năng đe dọa tuyến đường thủy quan trọng này của Tehran, theo Reuters.
"Trong nỗ lực ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt, Mỹ đã trao cho Iran một vũ khí gây rối loạn quy mô lớn", ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, một tổ chức ngăn ngừa xung đột có trụ sở tại Bỉ, bình luận. Ông còn nhận định Tehran hiểu rằng khả năng chi phối thị trường năng lượng thế giới thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz "mạnh mẽ hơn nhiều so với cả vũ khí hạt nhân."
Tổng thống Trump hôm 4.4 tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục"."Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống họ...", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Đáp lại, tướng Ali Abdollahi Aliabadi thuộc Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya ở Tehran nói rằng cảnh báo mới của Tổng thống Trump là "một hành động bất lực, lo lắng, mất cân bằng và ngu ngốc", theo AFP. Ông Aliabadi cảnh báo rằng "cánh cửa địa ngục sẽ mở ra với các người" nếu cơ sở hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
Trước đó vào ngày 3.4, một quan chức Nhà Trắng cho Reuters hay ông Trump "tự tin rằng eo biển sẽ sớm được mở lại" và đã nói rõ rằng Iran sẽ không được phép điều tiết tuyến đường thủy này sau xung đột.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để khiến việc vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz trở nên quá nguy hiểm kể từ khi Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát động cuộc chiến vào ngày 28.2, theo Reuters.
Từ việc tấn công các tàu dân sự và rải thủy lôi đến việc đòi phí qua lại, Iran thực tế đã phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz.
Giới chuyên gia cho rằng một chiến dịch quân sự nhằm mở lại eo biển Hormuz sẽ gây ra nhiều rủi ro tiềm ẩn đáng kể, theo Reuters. Eo biển Hormuz chia cắt Iran và Oman. Eo biển này rộng 33 km ở điểm hẹp nhất, nhưng luồng hàng hải chỉ rộng 3 km theo cả hai hướng, khiến tàu thuyền và binh sĩ dễ trở thành mục tiêu.
Ngay cả khi lực lượng Mỹ chiếm được bờ biển và các đảo phía nam Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn có thể tấn công họ và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái và tên lửa phóng từ sâu bên trong Iran, theo Reuters dẫn lời một số chuyên gia.
"Chỉ cần một hoặc hai máy bay không người lái là đủ để làm gián đoạn giao thông và ngăn cản tàu thuyền đi qua", ông Vaez bình luận.
Một số chuyên gia còn cho rằng ngay cả sau xung đột, Iran khó có thể từ bỏ khả năng kiểm soát qua eo biển Hormuz vì họ sẽ cần phải tái thiết, và việc thu phí qua lại đối với tàu thuyền thương mại sẽ là một phương tiện để gây quỹ tái thiết.
Trong một podcast của tạp chí Foreign Affairs hôm 2.4, cựu Giám đốc CIA Bill Burns dự đoán rằng Tehran "sẽ tìm cách duy trì đòn bẩy mà họ đã giành lại được bằng cách làm gián đoạn giao thông" qua eo biển Hormuz.
Ông Burns còn cho rằng Iran sẽ tìm cách sử dụng khả năng kiểm soát tuyến đường thủy này để giành được "sự răn đe lâu dài và các đảm bảo an ninh" trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ và để đạt được "một số lợi ích vật chất trực tiếp" như thu phí qua lại để có tiền cho quá trình phục hồi sau xung đột. "Điều đó tạo ra một cuộc đàm phán thực sự khó khăn ngay bây giờ", ông nhận định.
