Với vị thế “tựa sơn hướng thủy”, Đền Bến Dược nằm phía thượng nguồn sông Sài Gòn. Khác với vẻ lộng lẫy của những khối bê tông ở hạ nguồn, công trình này là sự kết tinh từ trái tim và trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM cùng đội ngũ trí thức, nghệ nhân tâm huyết.
Được khởi công vào dịp 103 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1993), Đền Bến Dược mang sức nặng của lời tri ân. Đó là nơi hơn 45.000 người con từ khắp mọi miền ngã xuống vì nền độc lập của mảnh đất Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định qua 2 cuộc kháng chiến trường kỳ.
Ấn tượng về kiến trúc của Đền Bến Dược không nằm ở sự đồ sộ, mà ở trục đường thẳng tắp, dẫn bước người thăm đi qua từng lớp không gian. Mỗi điểm dừng là một nấc cảm xúc của hành trình tưởng niệm: từ tam quan, nhà văn bia, đến tháp chín tầng, đền chính…
Từ cổng Tam quan, người viếng đi qua Nhà văn bia với khối đá Ngũ Hành Sơn nặng 3,7 tấn. Tại đây, bài văn tế Đời đời ghi nhớ của nhà thơ Viễn Phương khắc trên đá như lời nhắc nhở lặng lẽ: “Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn – Ai đếm khăn tang, ai đong máu chiến trường?”.
Chính lời thơ ấy khiến bước chân chúng tôi chậm lại để suy ngẫm trước khi tiến sâu hơn vào trung tâm của khu tưởng niệm. Đường thẳng này không chỉ là lối đi của kiến trúc, mà còn là hành trình đi vào ký ức, nơi mỗi bước chân là một lần đối diện với sự hy sinh.
Vượt qua khoảng sân rộng là tòa tháp chín tầng cao 39 m vươn mình giữa khuôn viên Đền Bến Dược. Phóng mắt từ đỉnh tháp, ngôi đền nép mình bên dòng sông hiền hòa như chưa từng đi qua khói lửa. Nhờ kiến trúc mở, gió sông Sài Gòn có thể lồng lộng thổi vào từng ngóc ngách, giữ cho không gian luôn thông thoáng.
Bên cạnh đó là đền chính, được bố trí theo kiến trúc hình chữ U. Ở vị trí trung tâm là tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh; xung quanh là 3 mặt tường khắc 45.666 tên các anh hùng liệt sĩ. Hình chữ U như vòng tay lớn, bao bọc những người lính đã về với đất mẹ. Trong số đó, hơn 14.000 người con từ hàng chục tỉnh, thành khác đã nằm lại đất này.
Điểm kết của hành trình tưởng niệm là biểu tượng “Hồn thiêng đất nước” cao 16 m, nặng 243 tấn bằng đá granit. Ở khoảng cách gần, công trình mang dáng dấp giọt nước mắt lặng lẽ rơi. Nhưng lùi ra xa, giọt nước mắt bỗng hóa thành ngọn bút sừng sững, kiên nhẫn viết tiếp những trang sử vàng của dân tộc lên nền trời xanh thẳm Củ Chi.
“Làm sao để đưa hơn 45.000 cái tên vào 3 bức tường của đền chính, mà người đời sau vẫn đọc rõ từng quê quán, đơn vị?”.
Câu hỏi hóc búa đó đã theo kiến trúc sư Khương Văn Mười (nguyên Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam) suốt những năm tháng thiết kế Đền Bến Dược, một công trình của những “lần đầu tiên”.
Trong ký ức của kiến trúc sư Khương Văn Mười, thiết kế Đền Bến Dược là hành trình vượt khó đúng nghĩa. Giữa lúc tư liệu về kiến trúc cổ miền Nam còn khan hiếm, vật liệu xây dựng thiếu thốn khi phải đặt tận Bình Dương, ông cùng các cộng sự đã phải “vừa vẽ, vừa mò mẫm” dưới sự góp ý sát sao của các bậc lão thành cách mạng.
“Lúc đó khó lắm, đền không thể làm quá to, mà chữ phải đủ lớn để đứng dưới nhìn lên vẫn đọc được. Nếu làm chữ lớn thì chỉ ghi được hơn chục ngàn tên là hết chỗ”, kiến trúc sư Khương Văn Mười chia sẻ.
Những ngày ấy, chiếc xe cũ của ông Mười gần như chạy liên tục giữa trung tâm thành phố và công trường. Đường xa, nhiên liệu thiếu, nhưng các cuộc thảo luận về việc đưa đất thiêng từ Điện Biên Phủ, Trường Sơn về hội tụ; về việc bố trí vị trí trang trọng nhất cho các mẹ Việt Nam anh hùng gần bàn thờ Bác Hồ thì chưa bao giờ dừng.
Cuối cùng, họ cũng tìm thấy câu trả lời cho bài toán hóc búa: thiết kế vách bia giật cấp 8 tầng. Thay vì một mặt phẳng gây ngộp, vách đá được chia thành các lớp so le chồng lên nhau. Cách làm này vừa giúp bao quát được tầm mắt, vừa tận dụng tối đa không gian sát trần nhà.
Chính lối xếp giật cấp này đã tạo ra hiệu ứng thị giác “vô tận”. Ở góc nghiêng, các tấm bia trông như những lớp sóng đá chạy dài hút mắt. Hệ thống đèn âm được giấu khéo léo ở các khe giật, rọi ngược từ dưới lên.
Lúc này, chúng tôi không thấy sự nặng nề của những bức tường đá, mà là hàng vạn đốm sáng như những vì sao đêm. Sự sắp xếp ấy buộc người ta phải ngước nhìn, tạo ra tâm thế cung kính tự nhiên.
Khi ngồi nhìn lại công trình mang tính bước ngoặt của đời mình, kiến trúc sư Khương Văn Mười chỉ có một nỗi nuối tiếc: “Hồi đó mải làm quá, gặp gỡ toàn những người nổi tiếng, những bậc tiền bối tâm huyết mà không chụp lại được tấm ảnh nào làm kỷ niệm”.
Nhưng có lẽ, nụ cười nghẹn ngào của những người ở lại khi nhìn tên người thân mình trên bia đá chính là “tấm ảnh” giá trị nhất mà ông Mười đã lưu giữ được.
Gần 30 năm, Đền Bến Dược vẫn nằm lặng lẽ giữa khu di tích anh hùng, ôm theo nghĩa tình sâu nặng được gửi gắm trong từng ý tứ của tiền nhân.
Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, nơi đây còn trở thành điểm chạm để những thế hệ hôm nay tìm về, lắng nghe và thấu hiểu quá khứ.
Cô Ngô Thị Đan Phượng, giáo viên Trường THCS Trần Huy Liệu, chia sẻ rằng đến tham quan và tìm hiểu Đền Bến Dược là dịp để các em học sinh chạm vào chiều sâu lịch sử.
“Tôi mong các em lắng lại để cảm nhận những mất mát, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Từ đó, mỗi em sẽ tự soi lại mình, nhận ra trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo vệ và góp phần xây dựng đất nước hôm nay và mai sau”, cô Phượng nói.
Giờ đây, khi những chuyến xe buýt đường thủy đưa du khách ngược dòng Sài Gòn, Đền tưởng niệm Bến Dược không còn là điểm đến xa xôi. Ngôi đèn này đã trở thành một phần không thể tách rời trong mạch sống của TP.HCM.
Thảo luận tại tổ về dự án luật sửa đổi 4 luật về thuế chiều 21.4, nhiều đại biểu Quốc hội đề xuất cơ chế phát triển mạng lưới trạm sạc xe điện, từ đó tăng cơ hội tiếp cận của người dùng, mở rộng thị trường xe điện.
Đại biểu Trần Thị Hải Hà (đoàn Hải Phòng) ủng hộ việc kéo dài thời gian ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030. Bà kỳ vọng đây sẽ là giải pháp khuyến khích sử dụng xe điện, phù hợp với chủ trương về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải nhà kính và bảo vệ môi trường.
Nữ đại biểu cũng đề cập đến một vấn đề rất quan trọng, đó là mạng lưới trạm sạc xe điện. Theo bà Hải Hà, doanh nghiệp xây dựng hệ thống trạm sạc riêng là thành quả của sự đầu tư mạo hiểm và lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Do đó, không thể yêu cầu một doanh nghiệp đã đổ hàng nghìn tỉ đồng vào hạ tầng phải mở cửa ngay lập tức mà không có cơ chế bảo vệ lợi ích thỏa đáng.
Song, đại biểu đoàn Hải Phòng cho rằng, việc doanh nghiệp tự đầu tư trạm sạc xe điện mà không chia sẻ sẽ dẫn đến lãng phí nguồn lực đầu tư, chi phí vận hành và mặt bằng đất đai. Do vậy, rất cần có sự can thiệp của Nhà nước vào định hướng quy hoạch phát triển kinh doanh trạm sạc.
Bà Hải Hà kiến nghị Chính phủ nên có giải pháp để khuyến khích chuyển sang mô hình mở có lộ trình và điều kiện với doanh nghiệp sở hữu hạ tầng trạm sạc xe điện lớn, thay vì đóng hoàn toàn.
Chẳng hạn, khách hàng của hãng đầu tư trạm sạc xe điện sẽ được hưởng giá ưu đãi và quyền ưu tiên sử dụng sạc, trong khi các hãng khác muốn được chia sẻ trạm sạc thì phải trả mức phí cao hơn để bù đắp chi phí đầu tư, vận hành cho hãng đã đầu tư.
"Chính phủ cần có khung pháp lý để khuyến khích doanh nghiệp xem xét cơ chế "roaming" (chuyển vùng) giống như ngành viễn thông. Nghĩa là người dùng có thể sử dụng dịch vụ tại bất kỳ điểm sạc nào, các doanh nghiệp sẽ được đảm bảo quyền lợi tài chính thông qua sự kết nối của Nhà nước", nữ đại biểu nêu.
Cùng quan điểm, đại biểu Phạm Thu Xanh (đoàn Hải Phòng) cho rằng rào cản chính với xe điện không hẳn nằm ở thuế mà là ở hạ tầng trạm sạc.
Hiện nay, trạm sạc xe điện tập trung chủ yếu ở các đô thị và phụ thuộc vào một số doanh nghiệp lớn. Ở các địa phương, người dân không có điều kiện lắp sạc tại nhà, đặc biệt là ở các chung cư hoặc những khu phố nhỏ. Do vậy, nhiều người lo lắng xe bị hết pin dọc đường và không dám mua xe.
Vấn đề nữa là tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn, chưa có các tiêu chuẩn về trạm sạc như công suất kết nối, quy chuẩn về PCCC đối với xe điện, hoặc những quy định xử lý sự cố pin. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều chung cư không cho phép sạc pin, gây khó khăn cho những người sống tại chung cư hoặc khu phố nhỏ. Cạnh đó, hệ sinh thái sử dụng, giá điện sạc, thời gian sạc và chi phí thay pin vẫn còn rất cao.
Nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ quan tâm phát triển quy hoạch tổng thể, đẩy mạnh xã hội hóa việc đầu tư trạm sạc xe điện và từng bước mở rộng ra ngoài đô thị thay vì tập trung quá nhiều ở trung tâm. Điều này giúp tăng khả năng tiếp cận và tạo động lực cho người dân mua xe điện.
Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể về quy chuẩn trạm sạc xe điện và an toàn PCCC trong các khu dân cư để tạo sự yên tâm cho người sử dụng.
Bà Thu Xanh cũng đề nghị có chính sách xây dựng giá điện phù hợp cho việc sạc xe điện, phát triển các dịch vụ bảo dưỡng và thay thế pin; ưu tiên đối với các loại xe điện công cộng, taxi, xe du lịch… tạo hiệu quả lan tỏa về môi trường.
Góp ý dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi chiều 10/4, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy, Phó đoàn Tây Ninh, đánh giá dự luật đã bước đầu thiết lập cơ chế quản lý các khoản thu từ lễ hội, tín ngưỡng, nhưng cần bổ sung quy định chặt chẽ hơn về công khai, minh bạch tài chính của tổ chức tôn giáo.
Theo bà, đây là nguồn thu lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là với các khoản tài trợ từ nước ngoài hoặc tiền công đức chuyển qua tài khoản cá nhân, có thể phát sinh nguy cơ rửa tiền, lừa đảo.
Nữ đại biểu đề nghị tổ chức tôn giáo và các đơn vị trực thuộc khi vận động quyên góp trên không gian mạng phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Quy định này nhằm giúp cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát dòng tiền đúng mục đích, đồng thời tạo điều kiện để người dân đối chiếu, tránh bị chiếm đoạt tài sản.
Bà cũng lưu ý phạm vi tài sản hiện không chỉ là tài sản hữu hình mà còn gồm tài sản số. Nhiều cơ sở đang sở hữu các kênh mạng xã hội có lượng theo dõi lớn, phát sinh nguồn thu từ quảng cáo, cần được đưa vào khuôn khổ quản lý.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật. Theo bà, cơ chế lan truyền tự động có thể bị thao túng, biến thông tin xuyên tạc thành phổ biến, ảnh hưởng đến nhận thức tín đồ và uy tín tổ chức tôn giáo.
Dẫn số liệu từ Ban Tôn giáo Chính phủ, bà cho biết hoạt động truyền đạo, giảng pháp và thực hiện nghi lễ trực tuyến ngày càng phổ biến. Vì vậy, việc bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là cần thiết để lấp khoảng trống pháp lý.
Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam) cũng đề nghị bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản, đặc biệt là tiền công đức theo hướng công khai, minh bạch, chặt chẽ và bình đẳng giữa các tôn giáo. Luật cần bổ sung thiết chế phòng ngừa thất thoát, tiêu cực vì đây là vấn đề nhạy cảm được xã hội quan tâm. "Quan điểm phải rõ ràng: tiền chùa để xây nhà chùa, tiền chúa để xây nhà chúa", ông nói.
Liên quan hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, hòa thượng Thích Thanh Quyết đề nghị quy định cụ thể tiêu chí nhận diện hành vi vi phạm và quy trình phối hợp phát hiện, xử lý nội dung trên các nền tảng xuyên biên giới, đồng thời làm rõ ranh giới giữa quyền tự do tín ngưỡng và hành vi lợi dụng tôn giáo.
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 04/2023, tiền công đức chuyển khoản hoặc thanh toán điện tử phải được tiếp nhận qua tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại. Tiền mặt thì phải được ghi chép, kiểm đếm định kỳ và quản lý chặt chẽ. Tiền chưa sử dụng phải gửi vào tài khoản để bảo đảm an toàn, minh bạch.
Quốc hội dự kiến thông qua dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi theo quy trình một kỳ họp.
Ngày 15.5, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an thành phố Đà Nẵng cho biết vừa phối hợp Công an phường Hội An Đông triệt xóa một điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy núp bóng cơ sở lưu trú, phát hiện nhiều con nghiện tụ tập “bay lắc” trong villa cho thuê.
Trước đó, lúc 6 giờ 10 ngày 14.5, lực lượng chức năng bất ngờ kiểm tra Villa T.A.R và phát hiện nhóm thanh niên cả nam nữ đang sử dụng trái phép chất ma túy tại các phòng của biệt thự.
Tại hiện trường, công an thu giữ nhiều loại ma túy như ketamine, “thuốc lắc”, “nước vui”, ma túy đá, 5 viên nén màu xám và nhiều dụng cụ liên quan việc sử dụng ma túy.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan công an lập biên bản bắt người phạm tội quả tang về hành vi “tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” đối với L.H.V (22 tuổi, ở phường Điện Bàn), P.H.H (30 tuổi), P.H.P (39 tuổi), N.Q.P (28 tuổi), N.V.H (31 tuổi), H.N.Q.K (24 tuổi, cùng ở phường Hội An), Đ.H.H (47 tuổi), N.Đ.C (16 tuổi, cùng ở phường Hội An Tây).
Theo cơ quan công an, đáng chú ý trong số các nghi phạm bị phát hiện có người chưa đủ 18 tuổi, cho thấy ma túy đang len lỏi vào bộ phận thanh thiếu niên, tiềm ẩn nhiều hệ lụy đối với an ninh trật tự và tương lai giới trẻ.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng đã ra quyết định tạm giữ hình sự các nghi phạm để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
