Theo số liệu của Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), trong 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu nhân điều đạt 139.865 tấn, tăng gần 11,8% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt 953,5 triệu USD, tăng gần 10,9%, trong khi giá xuất khẩu bình quân đạt 6.802 USD/tấn, chỉ giảm nhẹ 1% so với cùng kỳ.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất của ngành điều Việt Nam với mức tăng trưởng tích cực cả về lượng và kim ngạch, lần lượt tăng 29,7% và 30,3%. Trong khi đó, thị trường Trung Quốc giảm do ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ và kỳ nghỉ đầu năm. Singapore tiếp tục gia tăng vai trò là thị trường trung chuyển trong tháng 3.
Đáng chú ý, khu vực Trung Đông – thị trường lớn thứ ba của ngành điều Việt Nam trong năm 2025 – đang chịu tác động mạnh từ xung đột địa chính trị. Theo Vinacas, sau khi Israel và Mỹ tấn công Iran, lượng xuất khẩu điều vào khu vực này trong tháng 3 giảm tới 50% so với cùng kỳ. Sang tháng 4/2026, do tình hình chiến sự leo thang, hoạt động xuất khẩu sang khu vực này gần như đình trệ.
Không chỉ đầu ra gặp khó, hoạt động nhập khẩu điều thô phục vụ chế biến cũng tăng mạnh trong quý I do lo ngại thiếu hụt nguồn cung. Việt Nam đã nhập khẩu hơn 810.000 tấn điều thô, tăng 35,9% so với cùng kỳ, với tổng trị giá vượt 1,31 tỷ USD. Riêng trong tháng 3, lượng nhập khẩu tăng hơn 44% so với cùng kỳ năm trước.
Campuchia tiếp tục là nguồn cung điều thô lớn nhất cho Việt Nam, trong khi Bờ Biển Ngà ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về lượng lẫn giá trị xuất khẩu sang Việt Nam.
Ông Bạch Khánh Nhựt – Phó Chủ tịch thường trực Vinacas – đánh giá, số liệu quý I chưa phản ánh đầy đủ xu hướng cả năm do đây là giai đoạn cao điểm thu mua nguyên liệu phục vụ chế biến của ngành điều. Tuy nhiên, những biến động vừa qua đã cho thấy tác động tức thì của chiến sự Trung Đông đến hoạt động xuất nhập khẩu của ngành điều.
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là giá điều thô nhập khẩu vẫn ở mức cao trong khi giá xuất khẩu nhân điều giảm nhẹ, khiến chi phí nguyên liệu trong cơ cấu giá thành tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Trước bối cảnh đó, Vinacas đã đưa mục tiêu xuất khẩu điều năm 2026 xuống còn 5 tỷ USD, thấp hơn mức hơn 5,43 tỷ USD đạt được trong năm 2025. Hiệp hội cho rằng mục tiêu này phù hợp với bối cảnh hiện nay và có thể tiếp tục được điều chỉnh tùy theo diễn biến thị trường trong thời gian tới.
Ngoài biến động thị trường, ngành điều còn phải đối mặt với áp lực logistics khi tình hình bất ổn tại Trung Đông và tuyến vận tải Biển Đỏ – Suez khiến giá cước vận chuyển duy trì ở mức cao và tiềm ẩn nguy cơ tăng thêm.
Cùng với đó, lãi suất tăng nhanh trong 4 tháng đầu năm và điều kiện tiếp cận tín dụng khó khăn đang gây áp lực lớn lên dòng tiền của doanh nghiệp, đặc biệt trong giai đoạn thu mua nguyên liệu.
Ở góc độ thị trường xuất khẩu, các quy định mới liên quan đến môi trường, phát triển bền vững, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc tại EU và Trung Quốc cũng đang làm gia tăng đáng kể chi phí tuân thủ của doanh nghiệp chế biến điều.
Trước những áp lực này, Vinacas kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ tín dụng như giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ và xây dựng các gói vay phù hợp cho doanh nghiệp thu mua, chế biến điều.
Hiệp hội cũng đề xuất các bộ, ngành liên quan làm việc với hãng tàu nhằm ổn định giá cước vận tải, ưu tiên chỗ cho nông sản xuất khẩu và tìm kiếm các tuyến vận tải thay thế các kênh đi qua khu vực xung đột.
Về dài hạn, ngành điều cho rằng cần thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại tự do với các quốc gia châu Phi nhằm tạo môi trường kinh doanh ổn định cho doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động nhập khẩu nguyên liệu.
Bên cạnh đó, Vinacas kiến nghị Chính phủ có chính sách tín dụng ưu đãi để doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu, nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trên mỗi tấn nhân điều, đồng thời hỗ trợ tái canh và phát triển vùng nguyên liệu trong nước nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn điều thô nhập khẩu.
Ngày 14/4, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới. Trong đó, tổ chức này hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1% năm nay, giảm 0,2 điểm phần trăm so với báo cáo hồi tháng 1. Đây là kịch bản lạc quan nhất của IMF, khi giả sử chiến sự tại Trung Đông không kéo dài. Cũng trong kịch bản này, giá dầu trung bình năm nay đạt 82 USD một thùng, giảm nhẹ so với mức hiện tại.
IMF cho biết nếu không có chiến sự, họ sẽ nâng dự báo lên 3,4%, do làn sóng đầu tư vào công nghệ, lãi suất thấp, thuế nhập khẩu của Mỹ giảm và chính sách hỗ trợ tài khóa của nhiều quốc gia. Pierre-Olivier Gourinchas - kinh tế trưởng của IMF cho rằng chiến sự đang tạo ra rủi ro lớn hơn nhiều cho kinh tế toàn cầu so với thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump năm ngoái.
Còn theo "kịch bản bất lợi", khi chiến sự kéo dài hơn, giá dầu sẽ duy trì quanh 100 USD một thùng năm nay và 75 USD năm tới. Tăng trưởng toàn cầu năm nay sẽ chỉ còn 2,5%.
Với "kịch bản xấu nhất", xung đột kéo dài hơn nữa, leo thang và giá dầu tăng cao hơn nhiều, gây xáo trộn lớn trên thị trường tài chính, tăng trưởng sẽ về 2%.
"Đây là mức tiệm cận suy thoái toàn cầu", IMF cho biết. Tăng trưởng dưới mốc này chỉ xảy ra 4 lần kể từ năm 1980, gần nhất là 2009 sau khủng hoảng tài chính và 2020 khi đại dịch bùng phát.
Với kịch bản này, nhiều nước sẽ rơi vào suy thoái, khi giá dầu trung bình năm nay đạt 110 USD và năm tới là 125 USD. Giá ở mức này sẽ kéo lạm phát và tiền lương tăng tốc, buộc các ngân hàng trung ương phải can thiệp hãm phanh. Điều này có thể gây ra tổn thất lớn hơn năm 2022, Gourinchas nói.
Lạm phát toàn cầu 2026 sẽ chạm 6% trong kịch bản xấu nhất, so với chỉ 4,4% của kịch bản lạc quan.
Các nền kinh tế lớn, từ Mỹ, eurozone, Trung Quốc, đều bị hạ dự báo tăng trưởng năm nay, do xung đột tại Trung Đông. Dù vậy, mức giảm chỉ là 0,1-0,2 điểm phần trăm.
Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển chịu tác động mạnh hơn. Tăng trưởng của Trung Đông và Trung Á bị hạ tới 2 điểm phần trăm, xuống 1,9%, do cơ sở hạ tầng bị thiệt hại và xuất khẩu hàng hóa, năng lượng giảm mạnh.
Điểm sáng duy nhất trong nhóm này là Ấn Độ, khi tăng trưởng được nâng 0,1% lên 6,5% cho cả năm nay và năm tới. Nguyên nhân là đà tăng mạnh từ cuối 2025 và nước này gần đây đạt thỏa thuận giảm thuế với Mỹ.
IMF cho rằng các chính phủ có thể bị thôi thúc áp dụng các biện pháp như trợ giá nhiên liệu, áp trần giá hoặc giảm thuế để xoa dịu tác động của giá năng lượng tăng. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo cần thận trọng trong bối cảnh thâm hụt ngân sách vẫn cao và nợ công đang tăng.
Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 ngày 13/5, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam đang chuyển từ tư duy thu hút FDI đại trà sang lựa chọn các dự án chất lượng.
"FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất hay khai thác thị trường, cần tạo ra giá trị, năng lực và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu", ông nói.
Thay vì chỉ quan tâm quy mô vốn đầu tư, Việt Nam thu hút các dự án ngoại chú trọng công nghệ, tạo giá trị gia tăng, đào tạo nhân lực và kết nối với doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng. Các lĩnh vực được ưu tiên rót vốn giai đoạn tới bao gồm bán dẫn, AI, dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch và logistics hiện đại.
Hiện tại, Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.
Việt Nam vẫn duy trì vị thế thu hút FDI hàng đầu ASEAN với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Tuy vậy, Phó thủ tướng đánh giá liên kết giữa khối ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Các công ty trong nước mới tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI ở phân khúc giá trị gia tăng thấp.
Ông cũng nhìn nhận cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu đã thay đổi cùng với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh - số. Theo đó, nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng thể chế, ổn định chính sách, hạ tầng chiến lược, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao, thay vì chỉ ưu đãi hay chi phí lao động thấp.
Để thu hút vốn ngoại thế hệ mới, ông cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục cắt giảm thủ tục, đầu tư hạ tầng và nhân lực, đồng thời xử lý nghiêm tình trạng chuyển giá, gian lận thương mại và vi phạm môi trường.
Theo nghị quyết 08 của Chính phủ thì Corona Resort & Casino Phú Quốc (vốn đầu tư khoảng 2,2 tỉ USD), tỉnh An Giang, được cho người Việt vào chơi casino từ ngày 26-11-2025.
Đối với casino Hồ Tràm (vốn đầu tư khoảng 4,2 tỉ USD), TP.HCM được thí điểm cho người Việt vào chơi trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 26-11-2025.
Còn casino Vân Đồn (vốn đầu tư khoảng 2 tỉ USD), tỉnh Quảng Ninh được thí điểm cho phép người Việt Nam đủ điều kiện vào chơi trong thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh casino. Hiện casino Vân Đồn chưa hoàn thành đầu tư xây dựng, nên chưa được cấp chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh casino.
Theo bản công bố thông tin định kỳ về tình hình tài chính, được Công ty CP Đầu tư và Phát triển du lịch Phú Quốc (đơn vị quản lý, vận hành Corona Resort & Casino Phú Quốc) gửi tới Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội mới đây, đến cuối năm 2025 doanh nghiệp này lỗ lũy kế hơn 5.800 tỉ đồng, tăng hơn 900 tỉ đồng so với thời điểm cuối năm 2024.
Còn casino Hồ Tràm nhiều năm gần đây đều rơi vào tình trạng thua lỗ nặng, buộc chủ đầu tư phải xin lùi tiến độ hoàn thành dự án sang tháng 12-2027.
Về đóng góp ngân sách của các casino tỉ đô trên cả nước, theo Bộ Tài chính, dù kinh doanh thua lỗ, các casino tỉ đô có số đóng góp ngân sách nhà nước đáng ghi nhận, trong đó Corona Resort & Casino Phú Quốc đóng góp ngân sách nhà nước hơn 4.100 tỉ đồng trong giai đoạn 2019-2024.
Cũng theo Bộ Tài chính, tỉ lệ người Việt vào chơi casino trong giai đoạn thí điểm 2019-2024 chiếm khoảng 52% tổng lượng khách chơi, đóng góp 88% doanh thu, độ tuổi người chơi casino từ 21-97 tuổi.
Lý do thua lỗ của các casino tỉ đô, theo Bộ Tài chính, là do vốn đầu tư ban đầu và khấu hao quá lớn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tiềm năng kinh doanh của các casino tỉ đô tại Việt Nam là rất lớn. Các casino không đơn thuần là sòng bài, nơi đây là những tổ hợp nghỉ dưỡng tỉ đô với đủ loại dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, vui chơi của du khách trong nước và quốc tế.
Sự xuất hiện của mô hình vui chơi có thưởng chính là mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện một kỳ nghỉ trọn vẹn, đáp ứng đúng tâm lý của thế hệ du khách muốn tận hưởng tất cả. Và chính những tổ hợp nghỉ dưỡng có casino đang góp phần tăng sức hút với du khách trong nước và quốc tế trong thời gian qua.
Chẳng hạn chỉ riêng quý 1 năm nay, Phú Quốc đã đón hơn 1,8 triệu lượt khách, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này có rất nhiều du khách lựa chọn tổ hợp giải trí "tất cả trong một" và tham gia các hoạt động vui chơi có thưởng.
GS Hà Tôn Vinh - chuyên gia kinh tế - cho rằng ở Việt Nam có ba loại casino: thứ nhất là phòng chơi trong các khách sạn 4-5 sao, thứ hai là loại casino quy mô nhỏ, thứ ba là các khu tổ hợp - nghỉ dưỡng - giải trí có kinh doanh casino.
Ông cũng khẳng định rằng tiềm năng phát triển của ngành kinh doanh casino trong nước rất lớn, nhưng chúng ta chưa có ngành casino phát triển như một số nước, nên phải học tập kinh nghiệm của các nước, vùng lãnh thổ đi trước như: Macau (Trung Quốc), Singapore, Philippines.
Ông ví dụ tại Singapore, hai khu phức hợp ở Marina Bay Sands và Sentosa rất thành công với mô hình kinh doanh casino. Đầu tư cho các casino ở đây đã tăng từ 6 tỉ USD lên 10 tỉ USD, tạo việc làm, đóng góp đáng kể cho phát triển kinh tế địa phương. Đây cũng là những điểm thu hút khách du lịch tới Singapore.
