Xây thêm trường mầm non mới tại phường Nhiêu Lộc

Hoàng Hữu Đà, 34 tuổi, là trợ lý nghiên cứu tại IMF ở thủ đô Washington, Mỹ. Công việc chính của anh là theo dõi, nghiên cứu các diễn biến kinh tế trên thế giới, chẳng hạn như ảnh hưởng từ chính sách thuế quan Mỹ hay tình hình chiến tranh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Từ đó, anh hỗ trợ các nhà kinh tế học tại IMF đưa ra khuyến nghị về chính sách tài khóa, tiền tệ với các nước. Anh cũng tham gia xử lý dữ liệu, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để trả lời cho giả thuyết nghiên cứu của các chuyên gia tại cơ quan này.

Trước đó, Đà có gần 10 năm làm về quản trị rủi ro tại các ngân hàng ở Việt Nam. Mùa thu năm nay, Đà sẽ lần đầu chính thức du học, theo chương trình tiến sĩ Kinh tế của Đại học California, Santa Barbara (Mỹ). Anh nhận tin trúng tuyển kèm học bổng toàn phần vào tháng trước.

"Tôi rất hào hứng, bởi đây là cơ hội rất tốt để được rèn luyện cách đối mặt với rủi ro", Đà nói.

Đà là cựu sinh viên khoa Toán kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân. Thời sinh viên, anh thấy ngành rất hợp với mình bởi có môn ưa thích là toán, cùng xác suất thống kê, kinh tế học và lập trình. Vì thích học, ngoài giờ trên lớp, anh hay "lặn ngụp" trên các trang web chia sẻ kiến thức hoặc các khóa học miễn phí online.

Tự thấy có hứng thú với việc giảng dạy, nhưng sau tốt nghiệp, năm 2014, Đà bước vào môi trường ngân hàng, làm chuyên viên quản trị rủi ro. Đà nhìn nhận công việc này khớp với ngành học và kỹ năng hơn. Anh được tiếp cận nguồn dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích, thống kê, kinh tế lượng nâng cao, từ đó đưa ra mô hình dự báo rủi ro cho các ngành.

Dù làm ngân hàng, đam mê chia sẻ kiến thức của Đà vẫn âm ỉ. Năm 2015, Đà mở kênh YouTube về xác suất thống kê và kinh tế học. Anh mày mò viết nội dung, thiết kế hoạt họa, lồng tiếng,... Hàng tuần, Đà dành một buổi để tìm ý tưởng, rồi mỗi hôm lại hoàn thiện sản phẩm một chút.

Thấy các video dần được nhiều người đón nhận, giúp họ hiểu thêm về kinh tế, Đà càng có cảm hứng để kiên trì dù công việc bận rộn. Từ xuất phát điểm "cứ có người xem là được rồi", tới nay, đứa con tinh thần của anh đã có gần 90 nghìn người đăng ký, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem.

Bước ngoặt tới vào năm 2022, khi Đà viết cuốn sách đầu tay "Nghệ thuật tư duy dựa trên dữ liệu", tổng hợp tất cả kiến thức đã học và chia sẻ. Anh liên hệ giảng viên cũ ở trường Kinh tế quốc dân để nhờ cô viết thư giới thiệu. Đây cũng là lúc cơ duyên với IMF bắt đầu.

Thấy học trò có kiến thức và kỹ năng viết tốt, cô giáo kết nối anh tham gia một dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia ở IMF. Càng làm, Đà càng thấy thích thú, từ việc đặt câu hỏi, tìm nguồn dữ liệu cho tới xây dựng mô hình để tìm ra câu trả lời.

Nhờ cơ hội này, Đà nhen nhóm ý định học lên tiến sĩ. Anh cũng được các thành viên trong dự án giới thiệu để nộp đơn vào làm trực tiếp ở IMF. Ban đầu, Đà còn băn khoăn, vì chưa từng du học hay làm việc ở nước ngoài, nên không chắc có thích nghi được không.

"Cân nhắc cả chi phí, lợi ích và ngưỡng chịu đựng rủi ro của bản thân, tôi thấy đó sẽ là lựa chọn lợi hơn cả, là cơ hội để bước ra khỏi vùng an toàn và phát triển bản thân", Đà nói. Nhờ vốn kỹ năng qua nhiều năm ở ngân hàng, Đà vượt qua vòng phỏng vấn mà không quá áp lực, bắt đầu tới Mỹ làm việc từ năm 2023.

Ban đầu, Đà không tránh khỏi những rào cản về văn hóa và ngôn ngữ. Anh nhớ những lần lúng túng khi gặp đồng nghiệp, vì họ nói quá nhanh, còn anh phải nhắc lại nhiều lần thì họ mới hiểu.

Để cải thiện, Đà tập nói tiếng Anh một mình ở nhà sau giờ làm, tải các ứng dụng học tiếng rồi luyện theo, chủ động bắt chuyện với đồng nghiệp để xây dựng mối quan hệ. Sau khoảng ba tháng, Đà tự tin hơn, bắt nhịp được.

Môi trường ở IMF giúp anh học từ những nhà kinh tế hàng đầu, khám phá nhiều câu hỏi và tiếp cận những nguồn dữ liệu tốt. Anh được làm việc với những bài toán vĩ mô hơn nhiều so với thời ở ngân hàng.

Cuối cùng, sau ba năm kể từ dự án nghiên cứu đầu, với kinh nghiệm thực chiến, lời giới thiệu từ IMF, Đà thuyết phục được hội đồng tuyển sinh UCSB. Đà tin rằng tấm bằng này sẽ dẫn tới nhiều cơ hội, như giảng dạy đại học, làm việc tại các tổ chức kinh tế thế giới, hay làm cố vấn cho công ty tư nhân,...

Cô Trần Chung Thủy, giảng viên, đồng sáng lập bộ môn Toán tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét học trò cũ xuất sắc, có ý tưởng riêng và có dáng dấp của một nhà nghiên cứu từ sớm.

"Đà trầm tính, nên ban đầu mọi người có thể không có ấn tượng. Nhưng đối với ngành rất khó như Toán tài chính, Đà có sự bền bỉ, lại nỗ lực, có kỷ luật với kế hoạch của bản thân", cô Thủy nói, đánh giá phải vài khóa mới có một người đi sâu vào nghiên cứu tốt như vậy.

Theo Đà, sự chuẩn bị là chìa khóa để mỗi người quản lý rủi ro, đón nhận cơ hội mới. Việc này bao gồm cả khám phá bản thân để biết mục tiêu và ngưỡng chấp nhận rủi ro phù hợp, lẫn tìm hiểu các dữ liệu bên ngoài để đưa ra quyết định tự tin và chắc chắn hơn, thay vì chỉ dựa vào niềm tin và trực giác.

Khi tìm hiểu một chủ đề, Đà nhận định một cách tốt là học từ nhiều nguồn hay kênh khác nhau - website, podcast, YouTube. Phương pháp này giúp người học được nhìn một vấn đề từ nhiều hướng, nên sẽ nhớ và hiểu sâu hơn.

"Dù sự chuẩn bị là thiết yếu, các bạn trẻ vẫn nên đón nhận sự ngẫu nhiên, coi thử thách là những cơ hội để học hỏi, kết nối để có thêm hiểu biết và sự giúp đỡ", anh chia sẻ.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau giờ đứng lớp tại trường THCS Phong Thủy, xã Lệ Thủy, thầy Hảo lại cặm cụi bên bàn làm việc, xoắn và uốn những sợi dây nhôm mảnh thành đủ mọi dáng thế bonsai.

Thầy cho biết công việc bắt đầu như một thú vui lúc nhàn rỗi, nhưng nay đã trở thành nghề tay trái ổn định.

Ngày nhỏ, thầy Hảo thường tìm các cây nhỏ trong vườn hoặc ven đường mang về trồng trong chậu. Niềm yêu thích ấy dần hình thành sự hiểu biết về thế cây và cách tạo hình bonsai.

Năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, thầy Hảo phải ở nhà nhiều hơn. Trong lúc lướt mạng xã hội, thầy tình cờ thấy hình ảnh những cây bonsai được uốn từ dây đồng và dây nhôm.

"Tôi thấy lạ và đẹp nên muốn thử làm xem có được không", thầy kể.

Với 100.000 đồng, thầy mua lại vài động cơ quạt điện, máy bơm nước từ tiệm phế liệu rồi tháo ra lấy dây kim loại bên trong. Những sợi dây được gỡ ra, duỗi thẳng rồi xoắn lại thành thân cây.

Tuy nhiên, những sản phẩm đầu tiên nhìn khá cứng, các nhánh, chi tiết chưa được tự nhiên. Có khi vừa uốn xong, thầy đành tháo ra làm lại từ đầu.

"Có lúc ngồi cả buổi mà vẫn chưa ra được hình cây, dây rối tung. Nhưng vì tò mò nên tôi vẫn kiên trì làm tiếp", thầy nói.

Để tạo dáng chuẩn hơn, thầy Hảo tìm kiếm các video hướng dẫn trên Internet, xem cách tạo thân, tán, rễ và phân bố cành. Sau nhiều lần thử nghiệm, những cây bonsai đầu tiên từ dây đồng và nhôm bắt đầu có hình dáng rõ ràng hơn. Từ một thân dây xoắn đơn giản, thầy dần tạo được các nhánh tỏa ra cân đối, mềm mại.

Khi đã quen với kỹ thuật cơ bản, thầy bỏ hơn một triệu đồng mua dây nhôm để uốn bonsai. Loại dây này được nhập khẩu từ Trung Quốc, đã qua xử lý nên có độ bền cao và nhiều màu sắc.

Theo thầy Hảo, công đoạn khó nhất là kết hợp hàng chục sợi dây nhỏ thành một thân cây hoàn chỉnh. "Từng sợi dây phải xoắn theo cùng chiều để tạo độ chắc, nhưng lực xoắn phải vừa phải. Nếu mạnh quá thân cây bị thô, còn nhẹ quá thì cây không đứng được", thầy giải thích.

Sau khi tạo thân chính, những nhánh nhỏ được tách ra từ các sợi dây còn lại. Thầy Hảo tỉ mỉ uốn cong nhẹ để chúng tạo cảm giác tự nhiên. Ban đầu, những cây bonsai được thầy làm ra chỉ để trang trí trong nhà. Nhưng khi đăng ảnh lên mạng xã hội, nhiều người bắt đầu hỏi mua.

Theo thầy Hảo, một cây bonsai nhỏ có thể hoàn thành trong khoảng 15 phút và bán với giá khoảng 50.000 đồng. Tuy nhiên, những cây lớn, có nhiều tán và dáng thế phức tạp có thể mất tới ba ngày, giá lên tới 3,5 triệu đồng.

Ban ngày, thầy Hảo lên lớp giảng dạy. Buổi tối, sau khi hoàn thành việc soạn giáo án, thầy mới bắt đầu ngồi vào bàn làm bonsai. Một góc nhỏ trong nhà được dành riêng cho công việc này. Trên bàn là kìm, kéo, cuộn dây nhôm cùng những cây bonsai đang làm dở. Sau vài năm, đôi tay của thầy trở nên thuần thục. Nhiều khi vừa xem tivi, thầy vẫn có thể xoắn dây tạo dáng cây mà không cần nhìn quá lâu.

Hiện mỗi tháng thầy Hảo làm khoảng 50 sản phẩm, thu về hơn 10 triệu đồng. Vào dịp Tết, thầy thuê thêm 5 người phụ giúp những công đoạn đơn giản như cắt dây hoặc xoắn nhánh.

Theo ông Lê Đình Lý, Hiệu trưởng trường THCS Phong Thủy, thầy Hảo là giáo viên dạy giỏi cấp huyện môn Toán, có chuyên môn vững vàng và tận tâm.

"Thầy luôn trách nhiệm và gần gũi với học sinh. Ngoài chuyên môn, thầy còn tích cực tham gia các hoạt động xây dựng cảnh quan trường học", ông Lý nhận xét.

Với thầy Hảo, việc làm bonsai không chỉ là cách tận dụng thời gian rảnh mà còn là niềm vui, giúp thư giãn sau những giờ đứng lớp.

"Mỗi cây bonsai hoàn thành giống như một tác phẩm nhỏ. Nhìn thấy nó đẹp dần lên từ những sợi dây ban đầu, tôi cảm thấy rất vui", thầy nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Số liệu thống kê sau khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2026 có khoảng 1,2 triệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi, thì chỉ hơn 8.000 em đăng ký miễn thi ngoại ngữ, chiếm chưa đến 0,7%. So với những năm trước, năm nay số lượng này giảm "sốc", bởi có năm TS đăng ký miễn thi môn ngoại ngữ lên tới 67.000 em.

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, cho biết: "Nếu năm 2025 trường có khoảng 20 em thì năm nay không có em nào đăng ký. Các em có chứng chỉ vẫn chọn thi để xét tuyển".

Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (TP.HCM), cũng thông tin năm trước có 10 học sinh (HS) đăng ký miễn thi ngoại ngữ thì năm nay chỉ có 1. Theo cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (Vĩnh Long), trường cũng có một số em có chứng chỉ ngoại ngữ (CCNN) nhưng không em nào đăng ký miễn thi.

Lý giải về việc này, thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải nhận định có 2 nguyên nhân. Thứ nhất, chính sách xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH thay đổi. Từ năm 2025 IELTS 4.0 hoặc CCNN tương đương không còn được quy đổi thành 10 điểm trong xét tốt nghiệp. Năm nay, trong xét tuyển ĐH, CCNN không còn nhiều lợi thế như trước. Các em chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm vào tổng điểm xét tuyển, hoặc được quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ theo quy định của mỗi trường chứ không được cùng lúc vừa quy đổi vừa cộng điểm.

Thứ hai, một số trường ĐH không còn dùng CCNN để xét tuyển độc lập mà bắt buộc phải có điểm thi để xét tuyển hoặc kết hợp với các tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ hay kết quả đánh giá năng lực. "Nếu như vẫn còn nhiều lợi thế như mọi năm, HS có CCNN thường chọn miễn thi vì không cần thi ngoại ngữ vẫn được 10 điểm trong xét tốt nghiệp, và vẫn có thể xét tuyển vào nhiều trường ĐH bằng chứng chỉ", thạc sĩ Hải nhận định.

Tương tự, thầy Khương cũng cho rằng số lượng HS sử dụng CCNN để miễn thi giảm chủ yếu do quy chế xét tuyển ĐH năm 2026 thay đổi. "TS chỉ được sử dụng chứng chỉ theo một trong 2 hình thức: quy đổi sang điểm hoặc cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30), không được áp dụng đồng thời cả hai như trước. Bên cạnh đó, một số trường ĐH hiện nay vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển, không quy đổi CCNN quốc tế, nên các em lựa chọn dự thi môn ngoại ngữ để tăng cơ hội xét tuyển và đảm bảo phù hợp với nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau", thầy Khương cho biết.

Ngoài ra, theo lãnh đạo các trường THPT, TS có năng lực ngoại ngữ thì thường thi sẽ đạt điểm cao, lúc đó các em vẫn được cộng điểm trong tổ hợp xét tuyển nên nhiều em vẫn không chọn miễn thi ngoại ngữ.

Kỳ tuyển sinh những năm trước, Thanh Niên từng có nhiều loạt bài phản ánh những bất cập của chính sách tuyển sinh, trong đó CCNN như một tấm vé ưu tiên với nhiều quyền lợi khiến TS vùng sâu, vùng xa, TS không có điều kiện tài chính để học và thi CCNN quốc tế chịu nhiều thiệt thòi; đồng thời đưa ra những đề xuất thay đổi để đảm bảo công bằng cho mọi TS.

Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, nhận định sự thay đổi của Bộ GD-ĐT từ năm 2025, đặc biệt là năm nay, đối với CCNN trong xét tốt nghiệp và xét ĐH là hoàn toàn đúng đắn.

Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho rằng việc giảm lợi thế của CCNN trong xét tuyển ĐH, đồng thời bỏ quy đổi IELTS 4.0 và tương đương thành điểm 10 trong xét tốt nghiệp, về cơ bản là một điều chỉnh hợp lý nhằm hướng đến sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục.

"Trước đây, khi CCNN được ưu tiên lớn, vô hình trung tạo ra khoảng cách giữa nhóm TS có điều kiện kinh tế, có thể đầu tư học và thi IELTS/TOEFL, với nhóm TS ở vùng sâu, vùng xa hoặc điều kiện hạn chế. Việc điều chỉnh chính sách giúp giảm bớt lợi thế mang tính điều kiện, đưa mặt bằng đánh giá về gần hơn với năng lực học tập thực tế của đa số TS", thạc sĩ Phụng chia sẻ.

Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Châu Thế Hữu, giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cũng cho rằng đây là sự điều chỉnh đúng đắn, hướng đến sự công bằng trong tuyển sinh với TS ở vùng sâu, vùng xa. "Bên cạnh đó, khuyến khích HS phải chú trọng nhiều hơn vào chương trình THPT vốn mang tính toàn diện và phổ cập hơn. Về mặt quản lý giáo dục, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng "lạm phát" trong luyện thi chứng chỉ vốn mập mờ và khó kiểm soát về chất lượng lẫn trình độ của nơi giảng dạy", thạc sĩ Hữu cho hay.

Tin Gốc: Thanh Niên