Hoàng Hữu Đà, 34 tuổi, là trợ lý nghiên cứu tại IMF ở thủ đô Washington, Mỹ. Công việc chính của anh là theo dõi, nghiên cứu các diễn biến kinh tế trên thế giới, chẳng hạn như ảnh hưởng từ chính sách thuế quan Mỹ hay tình hình chiến tranh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
Từ đó, anh hỗ trợ các nhà kinh tế học tại IMF đưa ra khuyến nghị về chính sách tài khóa, tiền tệ với các nước. Anh cũng tham gia xử lý dữ liệu, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để trả lời cho giả thuyết nghiên cứu của các chuyên gia tại cơ quan này.
Trước đó, Đà có gần 10 năm làm về quản trị rủi ro tại các ngân hàng ở Việt Nam. Mùa thu năm nay, Đà sẽ lần đầu chính thức du học, theo chương trình tiến sĩ Kinh tế của Đại học California, Santa Barbara (Mỹ). Anh nhận tin trúng tuyển kèm học bổng toàn phần vào tháng trước.
“Tôi rất hào hứng, bởi đây là cơ hội rất tốt để được rèn luyện cách đối mặt với rủi ro”, Đà nói.
Đà là cựu sinh viên khoa Toán kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân. Thời sinh viên, anh thấy ngành rất hợp với mình bởi có môn ưa thích là toán, cùng xác suất thống kê, kinh tế học và lập trình. Vì thích học, ngoài giờ trên lớp, anh hay “lặn ngụp” trên các trang web chia sẻ kiến thức hoặc các khóa học miễn phí online.
Tự thấy có hứng thú với việc giảng dạy, nhưng sau tốt nghiệp, năm 2014, Đà bước vào môi trường ngân hàng, làm chuyên viên quản trị rủi ro. Đà nhìn nhận công việc này khớp với ngành học và kỹ năng hơn. Anh được tiếp cận nguồn dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích, thống kê, kinh tế lượng nâng cao, từ đó đưa ra mô hình dự báo rủi ro cho các ngành.
Dù làm ngân hàng, đam mê chia sẻ kiến thức của Đà vẫn âm ỉ. Năm 2015, Đà mở kênh YouTube về xác suất thống kê và kinh tế học. Anh mày mò viết nội dung, thiết kế hoạt họa, lồng tiếng,… Hàng tuần, Đà dành một buổi để tìm ý tưởng, rồi mỗi hôm lại hoàn thiện sản phẩm một chút.
Thấy các video dần được nhiều người đón nhận, giúp họ hiểu thêm về kinh tế, Đà càng có cảm hứng để kiên trì dù công việc bận rộn. Từ xuất phát điểm “cứ có người xem là được rồi”, tới nay, đứa con tinh thần của anh đã có gần 90 nghìn người đăng ký, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem.
Bước ngoặt tới vào năm 2022, khi Đà viết cuốn sách đầu tay “Nghệ thuật tư duy dựa trên dữ liệu”, tổng hợp tất cả kiến thức đã học và chia sẻ. Anh liên hệ giảng viên cũ ở trường Kinh tế quốc dân để nhờ cô viết thư giới thiệu. Đây cũng là lúc cơ duyên với IMF bắt đầu.
Thấy học trò có kiến thức và kỹ năng viết tốt, cô giáo kết nối anh tham gia một dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia ở IMF. Càng làm, Đà càng thấy thích thú, từ việc đặt câu hỏi, tìm nguồn dữ liệu cho tới xây dựng mô hình để tìm ra câu trả lời.
Nhờ cơ hội này, Đà nhen nhóm ý định học lên tiến sĩ. Anh cũng được các thành viên trong dự án giới thiệu để nộp đơn vào làm trực tiếp ở IMF. Ban đầu, Đà còn băn khoăn, vì chưa từng du học hay làm việc ở nước ngoài, nên không chắc có thích nghi được không.
“Cân nhắc cả chi phí, lợi ích và ngưỡng chịu đựng rủi ro của bản thân, tôi thấy đó sẽ là lựa chọn lợi hơn cả, là cơ hội để bước ra khỏi vùng an toàn và phát triển bản thân”, Đà nói. Nhờ vốn kỹ năng qua nhiều năm ở ngân hàng, Đà vượt qua vòng phỏng vấn mà không quá áp lực, bắt đầu tới Mỹ làm việc từ năm 2023.
Ban đầu, Đà không tránh khỏi những rào cản về văn hóa và ngôn ngữ. Anh nhớ những lần lúng túng khi gặp đồng nghiệp, vì họ nói quá nhanh, còn anh phải nhắc lại nhiều lần thì họ mới hiểu.
Để cải thiện, Đà tập nói tiếng Anh một mình ở nhà sau giờ làm, tải các ứng dụng học tiếng rồi luyện theo, chủ động bắt chuyện với đồng nghiệp để xây dựng mối quan hệ. Sau khoảng ba tháng, Đà tự tin hơn, bắt nhịp được.
Môi trường ở IMF giúp anh học từ những nhà kinh tế hàng đầu, khám phá nhiều câu hỏi và tiếp cận những nguồn dữ liệu tốt. Anh được làm việc với những bài toán vĩ mô hơn nhiều so với thời ở ngân hàng.
Cuối cùng, sau ba năm kể từ dự án nghiên cứu đầu, với kinh nghiệm thực chiến, lời giới thiệu từ IMF, Đà thuyết phục được hội đồng tuyển sinh UCSB. Đà tin rằng tấm bằng này sẽ dẫn tới nhiều cơ hội, như giảng dạy đại học, làm việc tại các tổ chức kinh tế thế giới, hay làm cố vấn cho công ty tư nhân,…
Cô Trần Chung Thủy, giảng viên, đồng sáng lập bộ môn Toán tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét học trò cũ xuất sắc, có ý tưởng riêng và có dáng dấp của một nhà nghiên cứu từ sớm.
“Đà trầm tính, nên ban đầu mọi người có thể không có ấn tượng. Nhưng đối với ngành rất khó như Toán tài chính, Đà có sự bền bỉ, lại nỗ lực, có kỷ luật với kế hoạch của bản thân”, cô Thủy nói, đánh giá phải vài khóa mới có một người đi sâu vào nghiên cứu tốt như vậy.
Theo Đà, sự chuẩn bị là chìa khóa để mỗi người quản lý rủi ro, đón nhận cơ hội mới. Việc này bao gồm cả khám phá bản thân để biết mục tiêu và ngưỡng chấp nhận rủi ro phù hợp, lẫn tìm hiểu các dữ liệu bên ngoài để đưa ra quyết định tự tin và chắc chắn hơn, thay vì chỉ dựa vào niềm tin và trực giác.
Khi tìm hiểu một chủ đề, Đà nhận định một cách tốt là học từ nhiều nguồn hay kênh khác nhau – website, podcast, YouTube. Phương pháp này giúp người học được nhìn một vấn đề từ nhiều hướng, nên sẽ nhớ và hiểu sâu hơn.
“Dù sự chuẩn bị là thiết yếu, các bạn trẻ vẫn nên đón nhận sự ngẫu nhiên, coi thử thách là những cơ hội để học hỏi, kết nối để có thêm hiểu biết và sự giúp đỡ”, anh chia sẻ.
Mức học phí áp dụng với khóa tuyển sinh năm 2026 được Học viện Báo chí và Tuyên truyền công bố cuối tháng 4.
Theo đó, sinh viên các ngành đào tạo giảng viên lý luận chính trị được miễn học phí, gồm Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Kinh tế chính trị, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh.
Học phí các chương trình chuẩn là gần 559.000 đồng một tín chỉ, giảm nhẹ so với mức 571.000 đồng của năm ngoái. Nếu tính cả 4 năm, học phí hệ này giảm tổng cộng hơn 1,5 triệu đồng (130 tín chỉ).
Ở chiều ngược lại, với nhóm đạt kiểm định chất lượng, mức thu với mỗi tín chỉ là gần 1,2 triệu đồng tăng hơn 100.000. Như vậy, tổng toàn khóa tăng 17 triệu. Số chương trình của nhóm này cũng tăng từ 7 lên 24, gồm các ngành về quan hệ công chúng, quảng cáo, báo chí, xuất bản, truyền thông, quản lý kinh tế...
Như mọi năm, Học viện Báo chí và Tuyên truyền chia các ngành đào tạo thành bốn nhóm. Nhóm 1 gồm báo chí và xuất bản; nhóm 2 là khối lý luận, nhóm 3 là ngành Lịch sử, còn nhóm 4 gồm các ngành về truyền thông, quảng cáo, quan hệ quốc tế.
Trường tuyển 2.150 sinh viên, dùng ba phương thức tuyển sinh.
Một là xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển, áp dụng với thí sinh đạt giải ba quốc gia trở lên ở môn Ngữ văn, Tiếng Anh, Toán học, Lịch sử, Địa lý, tùy ngành. Nếu không dùng quyền tuyển thẳng, các em được ưu tiên xét vào ngành phù hợp.
Với xét tuyển kết hợp, thí sinh có thể dùng điểm học bạ trung bình 6 kỳ của hai môn kết hợp với chứng chỉ tiếng Anh IELTS hoặc SAT (bài thi chuẩn hóa quốc tế).
Cuối cùng, trường xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Điểm xét là tổng ba môn, tùy ngành sẽ nhân hệ số với môn chính (có thể là Ngữ văn, Lịch sử hoặc Tiếng Anh).
Trường cho thí sinh quy đổi điểm chứng chỉ IELTS để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp. Nếu có SAT, các em được cộng khuyến khích 0,3-0,7 điểm vào tổng điểm xét.
Điểm chuẩn năm 2025 của Học viện Báo chí và Tuyên truyền là từ 22,96 đến 25,08 (thang 30) và 33,64 đến 37,5 (thang 40). Truyền thông Đa phương tiện và Kinh tế (Quản lý kinh tế) là hai ngành lấy điểm chuẩn cao nhất ở mỗi thang điểm; còn Chủ nghĩa xã hội khoa học, Báo chí (chuyên ngành Quay phim truyền hình) lấy đầu vào thấp nhất.
Thời gian qua, liên tục bị các TikToker chê là ngành "vô dụng, không học cũng biết" và thất nghiệp nhưng Ngôn ngữ Anh luôn có điểm chuẩn đầu vào ở nhóm cao tại các trường đại học. Ở một số trường chuyên hàng đầu tại Hà Nội, Ngôn ngữ Anh có tỷ lệ “chọi” cao trong các kỳ thi vào lớp 10 THPT.
Bên lề “Ngày hội kết nối doanh nghiệp”, Trường Đại học Hà Nội tổ chức chiều 14/5, TS Nguyễn Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng Đại học Hà Nội, cho biết với đặc trưng là trường chuyên về các ngành ngoại ngữ, trong 5 năm gần đây, Ngôn ngữ Anh luôn là một trong 3 ngành học có điểm chuẩn cao nhất trường.
Trung bình mỗi môn thi tốt nghiệp THPT phải đạt 8,25-9 điểm mới đỗ. “Điều này chứng tỏ xã hội vẫn cần và rất quan tâm đến ngành Ngôn ngữ Anh”, ông Dũng cho biết.
Cũng theo ông Dũng, ngành Ngôn ngữ Anh có tiềm năng phát triển rất tốt – nhất là khi Việt Nam đang triển khai đề án tiếng Anh là ngoại ngữ thứ 2 trong môi trường học tập và tiến tới cả trong môi trường công việc, sinh hoạt hàng ngày.
“Như vậy, tiếng Anh sẽ tiếp tục là ngôn ngữ có vị thế, xuất hiện trong mọi ngóc ngách của đời sống. Bởi lẽ đó, người học và học giỏi tiếng Anh vẫn luôn có đất dụng võ.
Thậm chí người học tiếng Anh có thể sử dụng ngôn ngữ này để làm tiền đề cho việc học các ngành ngôn ngữ khác”, ông Dũng nói.
Chuyên gia này cho hay, hiện khoảng 3/4 nguồn học liệu liên quan đến tiếng Anh. Do đó, họ có lợi thế trong việc tiếp cận trí tuệ và tiếp thu kiến thức, học tập.
“Ngành này luôn có tiềm năng phát triển và vẫn có mức cạnh tranh cao trong mùa tuyển sinh năm nay”, theo ông Dũng phân tích.
Chia sẻ về thu nhập đối với nhân sự ngành Ngôn ngữ Anh, ông Dũng cho hay: “Về mặt bằng chung, đa phần nhân lực ngôn ngữ Anh trong những năm đầu tiên có thể nhận mức lương 10-12 triệu đồng/tháng, sau đó gia tăng dần tùy thuộc từng vị trí việc làm mà người đó đảm nhận ở doanh nghiệp”.
Trong 3 năm gần đây, qua khảo sát mức độ việc làm của sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh tại Đại học Hà Nội sau khi tốt nghiệp 12 tháng, tỷ lệ có việc làm đạt 95-97%.
Cũng theo ông Dũng, các vị trí được nhà tuyển dụng quan tâm là nhóm ngành ngôn ngữ nước ngoài và các nhóm ngành được đào tạo bằng tiếng Anh, với các ngành thương mại, giáo dục, giảng dạy ngoại ngữ, du lịch, phiên dịch…
Cần thêm nhiều kỹ năng mềm
Ông Đặng Văn Thuận, đại diện đến từ ngân hàng Bắc Á Bank (tại Hà Nội), cho biết sinh viên ngôn ngữ mới ra trường hiện có kiến thức tốt nhưng còn thiếu kỹ năng mềm.
Do vậy, với một số vị trí, doanh nghiệp này cần thời gian để đào tạo thêm, thời gian đào tạo bao lâu tùy từng vị trí.
Cũng dưới góc nhìn này, ông LiuYang, Giám đốc một công ty liên quan đến dịch vụ ăn uống tại Việt Nam, cho biết nhiều sinh viên nhóm ngành ngôn ngữ nói chung lúc mới ra trường còn thiếu kỹ năng mềm. Do đó, doanh nghiệp phải tỉ mỉ đào tạo từng chút để giúp họ đứng vững trong môi trường doanh nghiệp.
Bà Đinh Thị Lan Hương, phòng hành chính nhân sự, Công ty du lịch Indochina Travel Expert, cho biết nhân sự ngành ngôn ngữ Anh tại công ty này có mức lương dao động khoảng 8-30 triệu đồng/tháng, tùy vị trí.
Cụ thể, với nhân sự sau khoảng 6 tháng làm việc, hoàn thành công việc tốt, có thể đạt mức lương 8-15 triệu đồng/tháng.
Những sinh viên nhóm ngôn ngữ, nhất là ngôn ngữ Anh còn thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng xử lý vấn đề, xử lý một số phần mềm và doanh nghiệp phải đào tạo thêm trong vòng 4-5 tháng mới thành thạo.
Ông Dũng cũng thừa nhận, vì sự phát triển của AI nên một số ngành ngôn ngữ bị ảnh hưởng.
