Liên quan đến vụ ngộ độc thực phẩm khiến hơn 100 học sinh tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh) phải nhập viện điều trị, một lần nữa vi khuẩn Salmonella được xác định là tác nhân gây ra ngộ độc thực phẩm.
Chuyên gia y tế khuyến cáo các bếp ăn, cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học cần thực hiện đồng bộ các biện pháp nhằm hạn chế nhiễm vi sinh trong chế biến bữa ăn bán trú của học sinh.
Theo báo cáo của Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, vụ ngộ độc xảy ra tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (cơ sở 1 tại 215 Trần Xuân Soạn và cơ sở 2 tại 37/2 Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận) với ca đầu tiên xuất hiện triệu chứng lúc 17 giờ 10 phút ngày 24/4. Tổng cộng có 112 trường hợp ghi nhận các dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, may mắn không có trường hợp tử vong.
Đáng chú ý kết quả kiểm nghiệm cho thấy tác nhân gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella spp. và Escherichia coli. Nhóm thực phẩm nghi liên quan gồm thịt và các sản phẩm từ thịt, trứng cùng các sản phẩm từ trứng.
Theo lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm Tp.Hồ Chí Minh, đơn vị đang phối hợp với Sở Y tế đánh giá đầy đủ mức độ ảnh hưởng sức khỏe của các học sinh, bao gồm xác định tỉ lệ tổn thương cơ thể, mức độ ảnh hưởng sức khỏe và các yếu tố chuyên môn khác trước khi đưa ra kết luận cuối cùng cũng như hình thức xử lý phù hợp.
Theo các chuyên gia, các vụ việc ngộ độc thực phẩm xảy ra trong thời gian qua là lời cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong môi trường học đường. Đây cũng là thách thức lớn đối với các cơ sở giáo dục, đơn vị cung cấp suất ăn, phụ huynh và cộng đồng trong việc tăng cường giám sát an toàn thực phẩm, tuân thủ nghiêm quy trình vệ sinh, chế biến và bảo quản thực phẩm, hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra các chùm ca ngộ độc thực phẩm trong trường học.
Đáng chú ý, điểm chung của các vụ việc ngộ độc thực phẩm trong trường học gần đây là sự xuất hiện của vi khuẩn Salmonella – vi khuẩn thường tồn tại trong đường tiêu hóa của nhiều loài động vật và có thể lây sang người qua thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
Những nguồn lây Salmonella thường gặp gồm trứng và các sản phẩm từ trứng, thịt gia cầm chưa được nấu chín kỹ, sữa và sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng, rau củ quả tươi sống bị nhiễm khuẩn; bên cạnh đó là tình trạng lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến thực phẩm do sử dụng chung dao, thớt hoặc dụng cụ cho thực phẩm sống và chín.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do Salmonella, Sở Y tế Tp.Hồ Chí Minh khuyến cáo, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp như: lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng và không có dấu hiệu hư hỏng; nấu chín kỹ thịt, trứng và các sản phẩm từ gia cầm; không sử dụng thực phẩm sống hoặc chưa chín; giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch trước khi chế biến và sau khi đi vệ sinh; vệ sinh thường xuyên bề mặt, dụng cụ nhà bếp; tách riêng thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm chéo; đồng thời sử dụng thức ăn ngay sau khi nấu, hoặc bảo quản lạnh đúng cách và hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Trước đó, Salmonella cũng được xác định là tác nhân gây vụ ngộ độc thực phẩm khiến hơn 200 học sinh phải nhập viện điều trị tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây vào đầu tháng 4/2026.
Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Sở An toàn thực phẩm đã kiểm tra toàn bộ quy trình chế biến, bảo quản và vận chuyển thực phẩm của đơn vị cung cấp thức ăn cho cả hai cơ sở của Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sản xuất Thương mại Dịch vụ Xích Long.
Đồng thời, Sở An toàn thực phẩm yêu cầu kiểm tra sức khỏe toàn bộ nhân viên tham gia chế biến và phục vụ suất ăn để xác định các yếu tố nguy cơ liên quan.
Ngành y tế khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện nôn ói, tiêu chảy liên tục. Bù nước và điện giải đúng cách giúp cải thiện tình trạng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Quả vậy, trong lĩnh vực nghiên cứu xã hội học tội phạm, các nhà nghiên cứu từ lâu đã chứng minh mối liên hệ giữa nội dung, hình ảnh trên các phương tiện truyền thông, trong đó có nền tảng mạng xã hội đối với những hành vi lệch lạc, tội phạm trong thực tế.
Phần lớn các nghiên cứu đều đi đến kết luận về mối liên hệ thuận chiều giữa hành vi, nội dung lệch lạc và bạo lực trên phương tiện truyền thông xã hội với các hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đời sống.
Người ủng hộ các phương tiện truyền thông xã hội cho rằng điều này chỉ phản ảnh hiện thực của xã hội. Tức những hành vi lệch lạc, bạo lực đã có sẵn trong thực tế mà các phương tiện chỉ phản ánh hiện thực nên chúng vô tội.
Nhưng nhìn sâu hơn, hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đã tồn tại trước các phương tiện truyền thông xã hội, có thể chỉ xảy ra ở một nhóm, một khu vực nào đó. Và khi được các phương tiện truyền thông xã hội phản ánh một cách trần trụi, thiếu kiểm soát, chúng lại được phổ biến, đại chúng hóa các hành vi lệch lạc, bạo lực cho toàn xã hội và mọi người.
Khi đó những hành vi ấy trở thành "khuôn mẫu hành vi" được nội tâm hóa trong đầu cá nhân, nhất là trẻ em và sẽ là nguồn phát sinh những hành vi tương tự khi gặp tình huống trong đời thực.
Một nghiên cứu được công bố năm 2020 do Curiel (ĐH Oxford, Anh) và cộng sự được đăng trên tạp chí khoa học Palgrave Communications cho thấy cứ 1.000 tweets trên nền tảng Twitter (nay là X) thì có 15,41 tweets có liên quan đến tội phạm nói chung, 6,5 liên quan đến bạo lực và 4 liên quan đến việc giết người.
Các nhà nghiên cứu cũng tiến hành so sánh những nội dung liên quan đến tội phạm, bạo lực trên nền tảng X so với các hành vi lệch lạc, tội phạm cùng loại trong thực tế cho thấy khác biệt vô cùng lớn. Cụ thể tội phạm bạo lực chỉ chiếm 1,5% tổng số tội phạm trong thực tế nhưng trên X nội dung liên quan tội phạm này chiếm đến 42,2%, tội phạm giết người trong thực tế chỉ chiếm 0,1% nhưng trên X nội dung này chiếm đến 28,3%.
Như vậy sự phản ánh quá mức các hành vi lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội được coi là một trong những nguồn gốc dẫn đến các hành vi lệch lạc và tội phạm trong thực tế. Bởi việc truyền tải các nội dung bạo lực, lệch lạc sẽ dẫn đến sự bắt chước nơi người xem, nhất là giới trẻ. Và thường xuyên chứng kiến các hình ảnh bạo lực, lệch lạc trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem bị trơ cảm xúc, không còn e ngại hay sợ sệt khi chứng kiến những hành vi này.
Một trong những điều đáng lo nhất là phương tiện truyền thông xã hội chuyển giao kiến thức, kỹ năng lệch lạc và tội phạm cho người xem, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên. Chúng ta dễ nhận ra điều này khi nhiều người đã học rồi làm theo các video clip thuộc loại xu hướng trên TikTok hay YouTube thời gian qua. Việc tự do thể hiện nội dung phản cảm, lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem nghĩ rằng đó là những hành vi hợp pháp vì được công chiếu cho mọi người xem.
Việc các nền tảng mạng xã hội tự do đăng tải nội dung phản cảm, lệch lạc và bạo lực mà không bị bất cứ chế tài nào là điều rất tai hại cho xã hội, nhất là với trẻ em. Nên việc nhanh chóng thiết lập cơ chế chế tài với điều này phải được thực hiện nhanh hơn, càng sớm càng tốt.
Từng là trung tâm luyện kim của xứ Wales những năm 1990, Ebbw Vale giờ đây là "thủ phủ đồ ăn nhanh" tập trung hàng loạt cửa hàng bán burger, kebab và pizza. Toàn thị trấn chỉ còn một cửa hàng rau quả tươi, khách hàng chủ yếu trên 50 tuổi.
Sự thay đổi cơ cấu ngành nghề và tỷ lệ thất nghiệp khiến thu nhập của người dân sụt giảm. Thực phẩm siêu chế biến trở thành lựa chọn phổ biến vì giá thành rẻ và tiện lợi. Cư dân ở đây "nghiện" đồ ăn nhanh đến mức hàng dài xe chờ đợi trước cửa hàng McDonald’s thường xuyên chắn lối vào nhà dân. Nhiều gia đình coi việc ăn đồ nhanh ba bữa mỗi ngày là điều bình thường. Số liệu cho thấy 73% cơ sở ăn uống tại đây là cửa hàng bán đồ mang về. Ngay cả những cửa hàng bán đồ chay cũng phải bán thêm bánh mì kẹp phô mai và khoai tây chiên để chiều lòng khách.
Hiện 37% dân số thị trấn mắc bệnh béo phì và phụ nữ có tuổi thọ trung bình thấp nhất cả nước. Trên mạng xã hội, nhiều người đặt cho Ebbw Vale biệt danh "thị trấn béo nhất nước Anh".
Thói quen ăn uống này ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng người dân. Bà Elaine, một cư dân nặng 108 kg, cho biết đang đối mặt với nguy cơ tiểu đường. "Tôi không tự nấu nướng hay đi siêu thị mà thường gọi đồ giao tận nhà vì mệt mỏi sau giờ làm", bà Elaine nói.
Jodie Hughes, 37 tuổi, từng phẫu thuật thắt đai dạ dày để giảm cân sau khi vượt mốc 100 kg. Cô cho rằng béo phì là vấn đề nhức nhối do sự bủa vây của các loại thực phẩm gây nghiện. "Nền kinh tế khiến mọi người làm việc quá sức nhưng thu nhập thấp, đẩy họ đến với các bữa ăn rẻ và thiếu lành mạnh", Jodie nói.
Ông Scott, 55 tuổi, cho biết giá thực phẩm tươi sống và hữu cơ cao là rào cản với người dân trong khi đồ ăn chế biến sẵn giá rẻ, dễ tiếp cận nên được ưu tiên.
Bà Angela Carpenter, 68 tuổi, từng làm việc tại một tiệm khoai tây chiên, cho biết lượng thức ăn trong một suất giá 11 bảng rất nhiều. Có khách hàng sống ngay cạnh cửa tiệm nhưng vẫn gọi giao hàng thay vì đi bộ đến mua.
Béo phì cũng làm giảm khả năng vận động của nhiều người. Bà Sue Collyer, 62 tuổi, phải sử dụng xe lăn điện từ năm ngoái vì cơ thể nặng nề khiến bà bị gãy chân và khó đi lại. Trong khi đó, ông Bryn Booth, 57 tuổi, người từng thừa 30 kg so với tiêu chuẩn, cho biết phải dùng liệu trình tiêm hỗ trợ giảm cân sau khi lên cơn đau tim vào năm 2024.
Để giải quyết tình trạng này, Hội đồng quận Blaenau Gwent đã đề xuất cấm quảng cáo thực phẩm nhiều chất béo, muối, đường trên các khu vực công cộng và ngừng cấp phép cho các điểm bán đồ ăn trực tiếp trên xe (drive-through).
Giáo sư Tracy Daszkiewicz, Giám đốc Y tế Công cộng vùng Gwent, cho biết chính quyền cần thay đổi hệ thống cung ứng thực phẩm và xây dựng chiến lược sức khỏe trong 10 năm tới để cải thiện thể trạng cộng đồng. Trong khi đó, nghị viên Sonia Behr nói việc thay đổi thói quen dùng đồ ăn nhanh của người dân là một quá trình cần nhiều thời gian.
Theo hệ thống phân loại NOVA, thực phẩm siêu chế biến (UPF - Ultra-processed foods) là sản phẩm sử dụng những thành phần hiếm khi có trong nhà bếp như siro bắp có hàm lượng fructose cao, dầu hydro hóa cùng nhiều chất phụ gia (chất bảo quản, chất nhũ hóa, màu và hương liệu nhân tạo). Các thực phẩm này thường chứa lượng lớn đường, muối, chất béo xấu nhưng lại thiếu hụt chất xơ và protein, tiêu biểu như bánh mì sản xuất hàng loạt, pizza đông lạnh, mì ăn liền và các loại đồ uống có ga.
Sự lạm dụng UPF đang tạo ra cuộc khủng hoảng y tế lớn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chi phí y tế toàn cầu dành cho các bệnh lý liên quan đến thừa cân và béo phì dự kiến chạm mức 3.000 tỷ USD mỗi năm vào năm 2030 và vượt 18.000 tỷ USD vào năm 2060. Tính riêng tại Anh, báo cáo mới nhất cho thấy béo phì gây thiệt hại cho nền kinh tế khoảng 74 tỷ bảng mỗi năm, trong đó chi phí điều trị trực tiếp của Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) lên tới 11 tỷ bảng.
Damien Tarrant, 43 tuổi, một thợ làm vườn, dự định cho hai con rời thị trấn khi lớn lên vì thấy "môi trường sống quá tồi tệ". Anh thất vọng vì sự thiếu đầu tư và thực đơn nghèo nàn trên phố chính: "Buổi tối không có nơi nào để ngồi xuống dùng một bữa ăn tử tế".
Tại cuộc họp báo kinh tế và xã hội TP.HCM chiều 16-4, Sở Nội vụ TP.HCM cho biết nhóm lao động trung niên chiếm tỉ lệ cao trong số người tìm việc. Chủ yếu là những người đã tích lũy kinh nghiệm, có xu hướng chuyển việc để cải thiện thu nhập hoặc môi trường làm việc.
Trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, khoảng hơn 52.600 người có nhu cầu tìm việc, doanh nghiệp cần tuyển 82.700 vị trí, phân bổ không đồng đều giữa các nhóm tuổi, trình độ và ngành nghề.
Doanh nghiệp phần lớn hướng đến nhóm lao động dưới 40 tuổi với mục tiêu tối ưu hiệu quả hoạt động, khả năng thích nghi nhanh với công nghệ, quy trình mới.
Nhóm lao động trung niên thường chịu áp lực về gia đình, tài chính nên ưu tiên sự ổn định trong công việc, nhất là các doanh nghiệp có môi trường làm việc tốt, chính sách phúc lợi ưu đãi.
Để hỗ trợ người lao động trung niên tìm việc, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM thường xuyên tổ chức các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến tại các trụ sở và chi nhánh/điểm tiếp nhận bảo hiểm thất nghiệp; giới thiệu việc làm tại các xã, phường, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nhanh nguồn lao động phù hợp.
Song song đó đẩy mạnh kết nối cung - cầu lao động, luôn chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng cụ thể về số lượng, ngành nghề, mức lương, điều kiện làm việc; tăng cường kết nối - liên kết vùng trong việc giới thiệu, cung ứng lao động các vùng lân cận; tư vấn định hướng cho lao động chuyển đổi nghề nghiệp học tập nâng cao kỹ năng nghề.
Với lao động thất nghiệp tuổi trung niên, trung tâm tư vấn giới thiệu việc làm và định hướng cho lao động chuyển sang học thêm nghề để có thể tự tạo thu nhập cho bản thân, gia đình như nấu ăn, pha chế, trang điểm…
Trung tâm phối hợp với các trường đào tạo nghề đẩy mạnh công tác hỗ trợ học nghề và nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, giúp người lao động thích nghi tốt hơn với yêu cầu của thị trường lao động hiện nay;
Tuyển dụng lao động trên nhiều phương thức như trực tiếp, triển khai rộng rãi đến các địa phương, trên website, Zalo… giúp người lao động có nhu cầu về việc làm tiếp cận thông tin nhanh chóng, tiết kiệm chi phí.
