Trong video đăng tải dịp 30/4, chú rể Tấn Khang đứng trên sân khấu, đọc đoạn rap tự sáng tác. Bên cạnh, cô dâu Bích Hằng, 24 tuổi, thể hiện ca khúc “Nổi gió lên”. Nhiều khán giả để lại bình luận khen ngợi, ví đoạn rap của Tấn Khang như một lá thư tình.
“Hai vợ chồng bất ngờ khi tiết mục được chú ý. Khoảnh khắc đứng chung sân khấu giúp chúng tôi đúc kết lại chuyện tình 7 năm của mình”, cô dâu Bích Hằng nói.
Mối tình của họ được mọi người gọi vui là “sư huynh – sư muội” bắt đầu 7 năm trước. Lúc đó, Hằng là nữ sinh lớp 12 mang đai đen Taekwondo, phụ ba của Khang dạy võ. Khang là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao TP HCM, thỉnh thoảng về quê hỗ trợ tập huấn kỹ thuật cho võ đường. Khang cho biết anh chú ý đến Hằng sau một buổi giao lưu văn nghệ, khi nghe cô hát nhạc Trịnh. “Tôi ấn tượng với cách ngân rung và nhả chữ của Hằng”, Khang kể.
Biết bạn gái có năng khiếu âm nhạc, Khang hỗ trợ Hằng ôn luyện và thi đỗ chuyên ngành Thanh nhạc tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP HCM. Thời gian này, Khang tốt nghiệp, làm võ sư. Hằng vừa học trên giảng đường, vừa theo bạn trai đi dạy võ.
Năm 2021, khi Covid-19 bùng phát, cả hai về quê nhà tại Phan Rang (Ninh Thuận). Họ cùng nhau bán thức ăn giao tận nhà và mua hộ thực phẩm cho người dân quanh vùng trong thời dịch bệnh. “Có hôm giao hàng xong là người rã rời”, Khang nhớ lại. “Nhưng thời gian đó giúp chúng tôi hiểu rằng chỉ cần ở cạnh nhau thì việc gì khó cũng làm được”.
Sau dịch, cặp đôi trở lại TP HCM, thuê mặt bằng tại quận 7 để mở trung tâm võ thuật. Giai đoạn đầu khởi nghiệp, chi phí mua thảm tập, gương và dụng cụ vượt dự tính khiến Hằng gặp áp lực. Có hôm ngồi giữa căn phòng còn ngổn ngang, cô gái bật khóc vì thấy mọi thứ vượt quá khả năng. “Lúc đó Khang nói với tôi: Chưa được ngay thì mình làm từ từ'”, Hằng kể lại.
Sự bình tĩnh của Khang trở thành điểm tựa lớn nhất với Hằng. Ban ngày đi dạy, tối về hai người tự lau dọn, sắp xếp võ đường, kiểm tra lịch học viên và quay video đăng TikTok. Từ vài lớp, tới nay võ đường của họ đã kín lịch lớp nhóm và các buổi kèm riêng. Kênh TikTok chia sẻ kỹ thuật võ thuật của Khang cũng thu hút hơn 10.000 người theo dõi, giúp anh được biết đến nhiều hơn trong giới dạy võ ở Sài Gòn.
Hằng đã tốt nghiệp cao đẳng năm 2024 và đang học liên thông đại học chuyên ngành sư phạm nghệ thuật.
Đám cưới của họ diễn ra cuối tháng 4 với gần hai tháng chuẩn bị. Khang cho biết anh mất ba ngày để viết 16 câu rap, viết về quãng thời gian lập nghiệp và sự đồng hành của bạn gái. Anh sử dụng nền nhạc “Nổi gió lên” do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung viết lời Việt vì giai điệu trẻ trung, có quãng cao để cô khoe chất giọng và đủ không gian cho chú rể đọc rap.
Những câu rap Tấn Khang viết giống một cuốn nhật ký tình yêu được gieo vần. Có câu nói về tham vọng của người đàn ông trẻ “Hạ cái tôi của anh xuống để cho sự nghiệp được lên nhanh”. Có câu là lời biết ơn dành cho cô gái đã đồng hành trong những ngày khó khăn nhất: “May mắn khi tay trắng em vẫn chọn ở lại bên anh”.
Riêng câu “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam / Độc lập tự do hạnh phúc/ Cả năm, cả ngày, cả tháng” khiến cả khán phòng thích thú vì được lấy cảm hứng từ chính giấy đăng ký kết hôn.
Anh Trần Công Mẫn, bạn học của Hằng, là người hỗ trợ thu âm tiết mục. “Các bạn hát tốt, tôi chỉ điều chỉnh âm thanh để giữ độ vang và rõ lời rap cho phù hợp không gian tiệc cưới”, anh Mẫn nói.
Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ tiếp tục công việc giảng dạy tại trung tâm. Khang cho biết cả hai dự định học lên cao học để mở rộng cơ sở trong tương lai.
Chị B.A.D. (37 tuổi, Tp.HCM) đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi siêu âm cho chị, bác sĩ bất ngờ phát hiện một viên sỏi như quả trứng gà ở túi mật. Kết quả chụp MRI sau đó cho thấy viên sỏi lớn tới 67x35mm khiến túi mật giãn to bất thường. Đáng chú ý, dù sỏi đã tồn tại lâu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt.
Ngay sau đó, chị D. được bác sĩ chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật để phòng ngừa biến chứng. Trong quá trình mổ, viên sỏi được ghi nhận có kích thước hơn 5cm, bằng một quả trứng gà. Chị D. đã sốc nặng khi bác sĩ thông báo chị phải cắt bỏ túi mật vì sỏi túi mật và mật đã hết chức năng. Tuy nhiên, ca phẫu thuật không quá khó, người bệnh bình phục nhanh.
Theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe.
Đáng chú ý, bệnh nhân hầu như không có triệu chứng trước đó dù viên sỏi đã tồn tại trong thời gian dài. Trước nguy cơ biến chứng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận viên sỏi có kích thước hơn 5 cm, gần bằng một quả trứng gà. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện sau vài ngày điều trị.
Theo bác sĩ, không phải mọi trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ 3cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc có nguy cơ biến chứng, phẫu thuật cắt túi mật là phương pháp điều trị hiệu quả nhằm xử trí triệt để và phòng ngừa rủi ro.
Cũng theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở các trường hợp sỏi lớn. Những biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Chế độ ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân phổ biến dẫn đến sỏi túi mật.
Nhịn ăn sáng: Sau một đêm, túi mật cần được kích thích co bóp để đẩy mật. Nếu bạn không ăn sáng, mật không được tiêu thụ, lưu trữ lâu ngày sẽ cô đặc lại.
Ăn ít rau xanh: Thói quen này khiến nhu động ruột và đường mật giảm, làm dịch mật ứ đọng, dễ hình thành sỏi bùn và gây tắc mật. Ngược lại, rau củ quả kích thích lưu thông mật, giảm nguy cơ viêm và tạo sỏi, vì vậy mỗi người nên bổ sung khoảng 500g rau xanh mỗi ngày.
Ăn nhiều dầu mỡ: Thường xuyên nạp vào cơ thể đồ chiên rán làm tăng cholesterol và triglycerid trong dịch mật, tạo điều kiện kết tinh thành sỏi.
Thực phẩm chế biến sẵn: Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm tinh chế, ít chất xơ như đồ hộp, nước hầm, cháo dinh dưỡng… cũng làm giảm nhu động ruột, khiến mật kém lưu thông.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Toàn khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như béo phì, ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm ổ bụng, để phát hiện sớm bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng và phải "mất mật" đáng tiếc.
Trước đây, ngắm chim thường gắn với hình ảnh những người đã nghỉ hưu mặc áo vest kaki, tay cầm cẩm nang dày cộm. Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi thói quen này. Khảo sát năm 2022 của Cơ quan Cá và Động vật hoang dã Mỹ cho thấy khoảng 37% người từ 16 tuổi trở lên tham gia quan sát động vật hoang dã, trong đó có ngắm chim. Trên mạng xã hội, các video có chủ đề này thu hút hàng trăm nghìn lượt xem.
"Ngắm chim đang trở thành một xu hướng. Nó giống như ăn khoai tây chiên, một khi đã bắt đầu thì khó mà dừng lại", Vesper Rothberg, 27 tuổi, nói.
Sự phổ biến của trào lưu này đến từ hai lý do. Công nghệ phát triển giúp việc ngắm chim dễ dàng hơn thông qua các ứng dụng nhận diện tiếng hót và hình ảnh. Đồng thời, đây là cớ để người trẻ "cai" smartphone, thoát khỏi nhịp sống căng thẳng. Một nghiên cứu trên tạp chí Scientific Reports chỉ ra việc nghe tiếng chim hót giúp cải thiện sức khỏe tinh thần trong 8 giờ sau đó.
Kate Brown, 30 tuổi, người sáng lập một nhóm ngắm chim tại bang Washington, thường lồng ghép các khoảng nghỉ 10 phút trong chuyến đi để mọi người thực hành chánh niệm. "Mọi người tìm cách thoát khỏi lo âu và tập trung vào thực tại, thiên nhiên cùng những người có chung sở thích", cô cho biết.
Hoạt động này cũng tạo ra sự gắn kết cộng đồng. Những chuyến đi bộ ngắm chim hiện thu hút nhiều lứa tuổi, từ sinh viên đến người ngoài 70. Rothberg kể từng bắt chuyện với một cụ ông ở Florida khi cả hai cùng quan sát loài cú đào hang. "Chúng tôi trò chuyện thoải mái dù bình thường ít có cơ hội tiếp xúc. Những con chim đã xóa nhòa khoảng cách đó", Rothberg cho hay.
Sự gia tăng của người trẻ cũng làm thay đổi cơ cấu các tổ chức bảo tồn. Alex Jeffers kể anh từng là thành viên hiếm hoi dưới 60 tuổi khi được mời vào ban quản trị của một hội yêu chim năm 2019. Hiện dữ liệu từ những người ngắm chim nghiệp dư đóng vai trò quan trọng, giúp giới khoa học theo dõi và bảo vệ môi trường sống của các loài.
Để bắt đầu sở thích này, Jeffers khuyên người trẻ nên đi từ những bước nhỏ, như quan sát mọi loài chim trong bán kính 1,6 km quanh nhà. "Chỉ cần quan sát con chim sẻ hót trong sân mỗi ngày 10 phút, bạn sẽ thấy mình dần say mê lúc nào không hay", Rothberg nói.
Hòn đảo có biệt danh "nơi có mật độ dân số đông nhất thế giới". Các túp lều bám vào vách đá, tạo thành mạng lưới hẻm nhỏ vừa đủ hai người lách qua. Từng tấc đất đều được tận dụng để dựng nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh.
Người dân tập trung tại hòn đảo này vì nguồn lợi thủy sản. Vùng nước sâu bao quanh Migingo có lượng lớn cá rô sông Nile. Việc sống tại đảo giúp ngư dân tiết kiệm nhiên liệu và tiếp cận người mua. Mỗi sáng, hơn 100 chiếc thuyền cập bến để giao hàng. Theo Islands, tại các thị trường quốc tế, phile cá rô sông Nile có giá xuất khẩu lên tới 300 USD cho khoảng 0,9 kg.
Migingo vận hành như một thành phố thu nhỏ với nhà hàng, quán bar, hiệu thuốc, thẩm mỹ viện và sòng bạc ngoài trời. Về y tế, hòn đảo có một phòng khám xử lý vết thương nhẹ hoặc xét nghiệm sốt rét, do một y tá phụ trách. Các ca bệnh nặng sẽ được chuyển vào đất liền Kenya. Tuy nhiên, điều kiện vệ sinh tại đây không đảm bảo khi người dân xả rác và nước thải xuống hồ.
Cư dân Migingo đến từ Kenya, Uganda và Tanzania, trong đó người Kenya chiếm khoảng 80%, ngôn ngữ chính là tiếng Swahili.
Daniel Obadha, thợ điện người Kenya, cho biết anh chọn Migingo vì lượng khách lớn từ vùng biên giới giúp kinh doanh thuận lợi, thu nhập cao hơn đất liền. Ngư dân Uganda Eddison Ouma kể anh bám trụ tại đây để đánh cá vì không có lựa chọn nghề nghiệp khác, mỗi năm chỉ về thăm gia đình hai lần.
Theo báo cáo của nền tảng Amusing Planet vào mùa cao điểm một đội ngư dân có thể kiếm tới 300 USD một ngày từ đánh bắt cá rô sông Nile. Những ngư dân cá nhân hoặc hộ gia đình nhỏ cũng có thể được 30-35 USD mỗi ngày, bằng thu nhập trung bình một tháng (thậm chí 2-3 tháng) của nhiều lao động tại các vùng nông thôn đất liền Kenya hay Uganda.
Lịch sử của Migingo gắn liền với những tranh chấp. Trước thập niên 1990, mỏm đá này chìm dưới nước hồ Victoria. Khi nước rút năm 1991, hai ngư dân Kenya tuyên bố quyền sở hữu, nhưng phía Uganda khẳng định công dân của họ định cư đầu tiên. Năm 2016, hai quốc gia lập ủy ban chung để xác định biên giới nhưng không đạt kết quả.
Hiện Kenya và Uganda cùng quản lý hòn đảo. Trên diện tích 2.000 m2, cảnh sát hai nước đều đóng quân. Người dân thường xuyên gặp hai lực lượng cảnh sát cùng đi tuần. Đôi khi họ chĩa súng vào nhau nhưng vào những ngày yên bình, lực lượng an ninh của hai bên và ngư dân lại cùng nhau uống bia, giải trí ở các quán bar.
Bên cạnh tranh chấp chủ quyền, ngư dân trên đảo Migingo còn phải đối phó với hải tặc cướp cá, động cơ thuyền và tình trạng đánh bắt quá mức.
