Chị B.A.D. (37 tuổi, Tp.HCM) đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi siêu âm cho chị, bác sĩ bất ngờ phát hiện một viên sỏi như quả trứng gà ở túi mật. Kết quả chụp MRI sau đó cho thấy viên sỏi lớn tới 67x35mm khiến túi mật giãn to bất thường. Đáng chú ý, dù sỏi đã tồn tại lâu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt.
Ngay sau đó, chị D. được bác sĩ chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật để phòng ngừa biến chứng. Trong quá trình mổ, viên sỏi được ghi nhận có kích thước hơn 5cm, bằng một quả trứng gà. Chị D. đã sốc nặng khi bác sĩ thông báo chị phải cắt bỏ túi mật vì sỏi túi mật và mật đã hết chức năng. Tuy nhiên, ca phẫu thuật không quá khó, người bệnh bình phục nhanh.
Theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe.
Đáng chú ý, bệnh nhân hầu như không có triệu chứng trước đó dù viên sỏi đã tồn tại trong thời gian dài. Trước nguy cơ biến chứng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận viên sỏi có kích thước hơn 5 cm, gần bằng một quả trứng gà. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện sau vài ngày điều trị.
Theo bác sĩ, không phải mọi trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ 3cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc có nguy cơ biến chứng, phẫu thuật cắt túi mật là phương pháp điều trị hiệu quả nhằm xử trí triệt để và phòng ngừa rủi ro.
Cũng theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở các trường hợp sỏi lớn. Những biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Chế độ ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân phổ biến dẫn đến sỏi túi mật.
Nhịn ăn sáng: Sau một đêm, túi mật cần được kích thích co bóp để đẩy mật. Nếu bạn không ăn sáng, mật không được tiêu thụ, lưu trữ lâu ngày sẽ cô đặc lại.
Ăn ít rau xanh: Thói quen này khiến nhu động ruột và đường mật giảm, làm dịch mật ứ đọng, dễ hình thành sỏi bùn và gây tắc mật. Ngược lại, rau củ quả kích thích lưu thông mật, giảm nguy cơ viêm và tạo sỏi, vì vậy mỗi người nên bổ sung khoảng 500g rau xanh mỗi ngày.
Ăn nhiều dầu mỡ: Thường xuyên nạp vào cơ thể đồ chiên rán làm tăng cholesterol và triglycerid trong dịch mật, tạo điều kiện kết tinh thành sỏi.
Thực phẩm chế biến sẵn: Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm tinh chế, ít chất xơ như đồ hộp, nước hầm, cháo dinh dưỡng… cũng làm giảm nhu động ruột, khiến mật kém lưu thông.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Toàn khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như béo phì, ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm ổ bụng, để phát hiện sớm bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng và phải “mất mật” đáng tiếc.
Theo đó, dự án có tổng mức đầu tư hơn 121 tỉ đồng từ nguồn ngân sách Thành phố. Đây là công trình thể thao cấp III, nhóm B, quy mô gồm 2 tầng có chiều cao 10,4m với các hạng mục chính gồm hồ bơi thi đấu 26m x 50m, hồ tập bơi 12m x 25m và hệ thống công trình phụ trợ đồng bộ.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quốc Khánh - Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường An Lạc - đề nghị đơn vị đầu tư, thi công, tư vấn, giám sát cần tập trung tối đa nguồn lực để thi công công trình đúng với thiết kế và quy chuẩn, bảo đảm tiến độ 300 ngày, tuyệt đối tuân thủ an toàn, chất lượng, môi trường.
Các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ, chủ động tháo gỡ khó khăn, không để phát sinh điểm nghẽn trong quá trình triển khai thực hiện.
Ông Nguyễn Quốc Khánh nhấn mạnh, đây là công trình mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực như: đầu tư cho sức khỏe nhân dân, đầu tư cho thế hệ trẻ, đầu tư cho chất lượng sống đô thị và xa hơn là đầu tư cho sự phát triển bền vững của phường An Lạc trong tương lai.
Công trình là một dấu mốc rất quan trọng, là kết quả của sự quan tâm lãnh đạo của Thành phố; sự phối hợp của các sở, ban, ngành và là sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị phường An Lạc.
Với quy mô khi hoàn thành, công trình sẽ đáp ứng tốt nhu cầu học bơi, tập luyện, thi đấu và sinh hoạt cộng đồng, đặc biệt là phục vụ thanh thiếu nhi trên địa bàn.
Ông Nguyễn Quốc Khánh yêu cầu các đơn vị chuyên môn phường phải luôn phối hợp và đồng hành xuyên suốt với dự án, qua đó hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để công trình sớm hoàn thành, đưa vào phục vụ nhân dân.
Người khuyết tật ở Việt Nam vẫn thường bị nhìn nhận theo những khuôn mẫu quen thuộc như đối tượng đáng thương, gánh nặng của gia đình, và cả được xem là hình mẫu "vượt khó"… Tuy nhiên, một xã hội văn minh không thể chỉ dừng ở lòng thương hại hay động viên mang tính cảm xúc, mà cần chuyển sang cách tiếp cận dựa trên sự tôn trọng, bình đẳng của quyền con người.
Một trong những nhận thức chưa đúng phổ biến nhất là xem khuyết tật như một bi kịch. Nhiều bối cảnh vẫn gắn người khiếm khuyết với số phận, nghiệp chướng hoặc điều gì đó cần che giấu. Cách nhìn này không chỉ tạo ra áp lực tâm lý mà còn khiến gia đình họ dễ rơi vào mặc cảm, né tránh giao tiếp.
Từ sự thương hại đó, người khuyết tật thường bị đồng nhất với "đối tượng từ thiện". Xã hội có thể sẵn sàng quyên góp, tặng quà, hỗ trợ ngắn hạn, nhưng lại chưa thật sự thay đổi môi trường sống để họ có thể tiếp cận giáo dục, việc làm, giao thông, thông tin hay các dịch vụ công như người thường.
Từ thiện có thể cần thiết trong một số trường hợp, nhưng nếu xã hội chỉ dừng ở cho đi bằng lòng thương mà không thay đổi cấu trúc xã hội, chính sách và môi trường tiếp cận, thì chưa phải là hòa nhập thực chất.
Khi còn bị hạn chế cùng lúc ở nơi công cộng, trong trường học hay việc làm, họ có nguy cơ nghèo đói cao hơn, chi phí sống lớn hơn và cơ hội phát triển thấp hơn. Như vậy, kỳ thị xã hội không chỉ gây tổn thương tinh thần mà còn tái sản xuất bất bình đẳng trong đời sống của người khuyết tật.
Một xã hội tiến bộ không nên chỉ hỏi "đã giúp được gì", mà phải hỏi "đã tạo ra điều kiện công bằng đến đâu".
Định kiến xã hội cho rằng người khuyết tật không thể học hành đầy đủ, không thể làm việc hiệu quả, không thể kết hôn, nuôi con hay sống độc lập - là kiểu định kiến nguy hiểm vì âm thầm tạo ra rào cản trong giáo dục, tuyển dụng và các mối quan hệ xã hội.
Nhiều người sử dụng lao động từ chối tuyển người khuyết tật không phải vì họ thiếu năng lực, mà vì đã mang sẵn một niềm tin sai lầm về giới hạn của họ. Trong khi đó, thực tế cho thấy khi có công nghệ hỗ trợ phù hợp, sự điều chỉnh hợp lý và một môi trường bao trùm, người khuyết tật hoàn toàn có thể lao động hiệu quả, tự chủ kinh tế và xây dựng cuộc sống có phẩm giá như mọi công dân khác.
Một nhận thức sai khác là cộng đồng thường chỉ thừa nhận khuyết tật khi nó biểu hiện rõ ra bên ngoài.
Thực tế có nhiều dạng khuyết tật không dễ nhận thấy bằng mắt thường nhưng vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp, học tập, trí nhớ, tự chăm sóc hoặc khả năng tham gia xã hội. Khi xã hội chỉ công nhận những dạng khuyết tật "nhìn thấy được", nhiều người sẽ bị phủ nhận nhu cầu hỗ trợ chính đáng và phải liên tục chứng minh khó khăn của mình.
Thay đổi nhận thức xã hội không thể chỉ dừng ở các khẩu hiệu chung chung.
Trước hết, cần bắt đầu từ ngôn ngữ. Những cụm từ như "người bất hạnh", "gánh nặng gia đình" hay các cách diễn đạt mang màu sắc thương hại tưởng như tích cực nhưng thực chất lại hạ thấp vị thế của người khuyết tật. Ngôn ngữ không chỉ phản ánh nhận thức mà còn góp phần tạo ra nhận thức. Vì vậy, báo chí, nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan công quyền cần sử dụng ngôn ngữ tôn trọng, chính xác và bình đẳng hơn khi nói về người khuyết tật.
Thay đổi trong thiết kế xã hội. Tăng sự hiện diện của người khuyết tật trong đời sống công cộng. Họ cần được nhìn nhận như những con người bình thường với nghề nghiệp, chuyên môn, vai trò xã hội và tiếng nói riêng, chứ không phải chỉ như nhân vật truyền cảm hứng hoặc biểu tượng vượt khó.
Khi người khuyết tật xuất hiện nhiều hơn với tư cách là giáo viên, chuyên gia, nhân viên, phụ huynh, nhà quản lý hay người sáng tạo nội dung, xã hội sẽ dần thay đổi cách nhìn: bớt tò mò, bớt thương hại và bình thường hóa sự khác biệt.
Cuối cùng, thay đổi nhận thức không phải là việc riêng của ngành lao động - xã hội hay các tổ chức thiện nguyện. Đây phải là trách nhiệm của toàn xã hội.
Trường học cần giáo dục về sự đa dạng và hòa nhập. Báo chí cần tránh lối kể chuyện chỉ xoáy vào nước mắt hoặc sự phi thường hóa người khuyết tật.
Doanh nghiệp cần giảm thiên kiến trong tuyển dụng và xây dựng môi trường làm việc bao trùm. Các cơ quan nhà nước, hệ thống y tế, giao thông và dịch vụ công cần coi khả năng tiếp cận là tiêu chuẩn bình thường chứ không phải đặc ân.
Bài viết "Càng lớn tuổi, càng có địa vị trong xã hội vợ chồng càng khó chia sẻ, nói chuyện với nhau?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều ý kiến của bạn đọc. Các ý kiến phân tích nguyên nhân khó nói chuyện của những người "bạn cùng nhà" dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Người ta thường tin rằng càng sống lâu với nhau, càng trải qua nhiều biến cố, vợ chồng sẽ tự khắc hiểu nhau, chẳng cần nói nhiều. Nhưng thực tế càng thành công, nhiều cặp đôi lại nói chuyện với cả thế giới trơn tru hơn là với chính người đầu gối tay ấp.
Như bạn đọc Na nhận xét: “Nhiều cặp vợ chồng hiện đại đang giỏi giao tiếp với cả thế giới nhưng lại vụng về với chính người bên cạnh mình”.
Bạn đọc Lam nói thẳng: “Đáng sợ nhất không phải là cãi nhau, mà là im lặng”.
Cũng theo bạn đọc này, cãi nhau ít nhất còn cho thấy hai người còn muốn tương tác, còn im lặng kéo dài chỉ đơn giản là không còn gì để nói.
Nhiều người vin vào một niềm tin rất phổ biến: sống lâu thì tự hiểu nhau. Nhưng bạn đọc Mai phản biện: “Càng lâu lại càng phải nói, nếu không khoảng cách sẽ lớn dần. Bởi con người không đứng yên. Mỗi giai đoạn cuộc đời, mỗi áp lực công việc, mỗi trải nghiệm mới đều thay đổi cách suy nghĩ. Nếu không cập nhật cho nhau bằng những cuộc trò chuyện thì việc tự hiểu chỉ là ảo tưởng”.
Bạn đọc Yến Anh cho rằng nếu muốn thì sẽ tìm cách, không muốn thì tìm lý do.
“Công việc có thể chiếm nhiều thời gian, nhưng không thể chiếm luôn cả nhu cầu kết nối. Khi người ta thật sự muốn giữ một mối quan hệ, họ sẽ tìm được cách, dù là một bữa cơm tối, một cuộc trò chuyện ngắn, hay đơn giản là vài phút hỏi han tử tế”, bạn đọc Yến Anh bình luận thêm.
Bạn đọc Anh ví von rất đúng: “Bận cỡ nào cũng nên quan tâm nhau, giống như bếp lâu quá không nấu thì củi lửa sẽ nguội lạnh”.
Ở một góc thực tế, bạn đọc Quang kể câu chuyện của mình: “Vợ tôi đi công tác suốt, về chỉ nói dăm ba câu rồi mạnh ai nấy ngủ. Một hình ảnh tưởng chừng bình thường, nhưng lại là chân dung của rất nhiều cuộc hôn nhân hiện đại”.
Và khi đã có “địa vị”, một yếu tố khác bắt đầu chen vào đó chính là cái tôi. Bạn đọc Giang chỉ ra: “Ai cũng có cái tôi của mình, ai cũng muốn thể diện, không chịu hạ mình dù là chuyện nhỏ. Phần vì công việc căng thẳng, cứ cho qua rồi tới một ngày nào đó khó hàn gắn”.
Không phải mọi cuộc hôn nhân nguội dần đều bắt đầu từ sự thay đổi tính cách hay địa vị. Nhiều bạn đọc cho rằng gốc rễ của sự xa cách đôi khi nằm ở chính nhịp sống hiện đại.
Bạn đọc Minh Tâm nhìn nhận: “Không phải ai có địa vị cũng khó chia sẻ. Vấn đề nằm ở nền tảng giáo dục gia đình và quan điểm về hạnh phúc của mỗi người”.
Trong khi đó, bạn đọc Lan lại chỉ ra một thực tế: “Không phải do hết yêu, mà là do con người ta dồn hết năng lượng cho công việc, đến lúc về nhà thì cạn năng lượng, không còn gì để chia sẻ nữa”.
Bạn đọc NhatTin phân tích: “Vợ chồng còn trẻ quan tâm tình cảm, có con thì lo con, lớn nữa thì lo tiền bạc, bệnh tật… có chức vụ thì ôm cả núi việc, mang về nhà làm tới khuya, người rã rời, chỉ muốn ngủ”.
Một góc nhìn khác đến từ bạn đọc Khang, khi nhắc đến vai trò của con cái:
“Những đứa con là mối gắn kết của vợ chồng. Nhưng khi con lớn, có thế giới riêng thì cha mẹ cũng ngày càng xa cách. Con cái giống như cầu nối tạm thời. Khi cây cầu đó rút đi, hai người nếu không có nền tảng kết nối riêng sẽ bỗng nhiên thấy lạc nhau ngay trong chính ngôi nhà”.
