Tôi là độc giả lâu năm của chuyên mục Tâm sự. Sau khi đọc bài “Bài học tôi nhận ra được sau một năm ly hôn”, tôi nhận thấy có nhiều điểm khá giống với hoàn cảnh gia đình mình. Tôi xin chia sẻ câu chuyện, mong nhận được góc nhìn khách quan để tránh những quyết định dẫn đến hối tiếc sau này.
Tôi 35 tuổi, vợ 31 tuổi, kết hôn được hai năm, chưa có con. Cả hai đến với nhau khi đã khá chín chắn, cảm thấy nhiều điểm phù hợp nên quyết định lập gia đình. Tuy nhiên, yêu và sống chung là hai chuyện rất khác. Khi về chung một nhà, nhiều vấn đề bắt đầu xuất hiện.
Thứ nhất, về cách xử lý mâu thuẫn: tôi và vợ đều có cái tôi cao. Khi bất đồng quan điểm, tôi thường chọn cách im lặng, lắng nghe, hạn chế phản bác để tránh xung đột leo thang. Ngược lại, vợ luôn muốn giải quyết ngay, không chấp nhận thua cuộc và luôn phải là người đúng. Những lần tranh cãi thường rất căng thẳng vì vợ hay dùng từ ngữ gây tổn thương và thiếu tôn trọng tôi như: hèn, nhu nhược, không tử tế… Tôi đã nhiều lần chọn thời điểm vui vẻ, tạo không gian riêng (quán cà phê, du lịch…) để góp ý và chia sẻ. Tuy nhiên, mọi việc chỉ cải thiện trong thời gian ngắn rồi đâu lại vào đó. Các vấn đề gốc rễ hiếm khi được giải quyết đến nơi đến chốn vì vợ khó lắng nghe và luôn muốn giữ thế thắng trong tranh luận.
Thứ hai, về quan điểm tài chính: Tôi là người cẩn trọng, có xu hướng lập kế hoạch tiết kiệm và chuẩn bị cho tương lai. Tôi ưu tiên tích lũy, dự phòng rủi ro. Vợ lại có quan điểm thoải mái hơn, cho rằng “tiền làm ra để tiêu, miễn hiện tại vui vẻ”. Vợ cũng có tiết kiệm nhưng rất nhỏ và chủ yếu phụ thuộc bảo hiểm sức khỏe và phần thưởng để ra. Vợ đang nuôi em trai và học thêm thạc sĩ cũng là một khoản chi phí trong gia đình.
Thứ ba, về quan điểm hưởng thụ: Tôi hướng đến cuộc sống đơn giản, tiện lợi; ưu tiên dùng tiền để đầu tư cho tri thức và các mục tiêu dài hạn, hưởng thụ ở mức vừa phải. Vợ hướng nhiều hơn đến trải nghiệm, du lịch, làm mới bản thân. Điều này không sai nhưng việc lập kế hoạch và cân đối tài chính chưa phù hợp, dẫn đến áp lực lâu dài.
Thứ tư, về thu nhập và tài sản: Thu nhập của hai vợ chồng tương đương nhau, khoảng hơn 2x triệu mỗi tháng. Trước hôn nhân, tôi có một căn chung cư nhỏ; vợ không có tài sản riêng (do quan điểm dùng tiền cho việc cá nhân). Tôi tôn trọng điều này và không thấy vấn đề. Sau hôn nhân, chúng tôi góp tiền mua một chiếc ôtô để vợ đi làm, phần tôi đóng góp nhiều hơn vì đã có tài sản trước đó; phần còn lại trả góp. Tuy nhiên, vợ thường chê căn chung cư của tôi nhỏ, xa trung tâm, kẹt xe và chê dân cư nhà tôi ở thu nhập thấp làm vợ không thoải mái.
Thứ năm, về đối nội đối ngoại: Vợ mong muốn về thăm nhà ngoại thường xuyên (khoảng hai lần mỗi tháng). Việc về nhà nội, chỉ khi tôi về vợ mới đi cùng. Khi về nhà nội, vợ gần như không phụ giúp việc gì, luôn giữ tâm thế là khách. Vợ khó hòa hợp với bố mẹ tôi, hay cảm thấy bị soi xét, dạy dỗ kiểu bóng gió nên thường không ở lại quá hai ngày.
Thứ sáu, về việc nhà và hỗ trợ gia đình: Công việc của vợ theo giờ hành chính, còn công việc của tôi linh hoạt hơn dù thỉnh thoảng phải đi công tác. Tôi thường về nhà sớm và chủ động làm nhiều việc nhà như nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ… nhiều hơn vợ.
Thứ bảy, hiện trạng hôn nhân: Hiện tại, chúng tôi đang rơi vào trạng thái khủng hoảng và xa cách. Nhiều lúc tôi muốn buông tay, không phải vì hết yêu, mà vì cảm giác không được tôn trọng; khác biệt sâu sắc về quan điểm sống và giá trị gia đình; thiếu công bằng trong đối xử; các vấn đề gốc rễ không được giải quyết. Mỗi khi xảy ra mâu thuẫn, vợ thường chọn cách ôm ấp, thể hiện tình cảm để làm lành. Tuy nhiên, những nguyên nhân cốt lõi phía sau gần như không thay đổi.
Tôi thật sự băn khoăn: vợ đang thay đổi hay do tôi nghĩ quá nhiều? Trong hoàn cảnh này, tôi nên tiếp tục cố gắng hay dừng lại để cả hai không tổn thương thêm?
Tôi là nữ, 23 tuổi, sinh viên năm cuối. Tính tôi trầm, khá khép kín, thích làm mọi thứ một mình hơn là làm cùng người khác. Tôi chỉ trò chuyện khi liên quan đến quyền lợi của bản thân, đến giờ vẫn chưa có một người bạn thân. Khi giao tiếp với người lạ, bạn học hay đồng nghiệp, tôi luôn giữ khoảng cách, không chia sẻ quá nhiều thông tin thật, thậm chí đôi khi còn nói dối một chút cho qua chuyện.
Có những lúc tiêu cực hơn, tôi còn lén ghi âm, ghi hình các cuộc trò chuyện nếu cảm thấy đối phương không tốt hoặc từng chơi xấu mình. Trước đây tôi đi khám tâm lý và được chẩn đoán trầm cảm mức độ vừa. Từ trước đến giờ, tôi thường xuyên bị chê như vậy, từ trong gia đình đến ngoài xã hội. Tháng vừa rồi, tôi đi thử việc ở một nơi mới, chị quản lý có sửa giúp một lỗi vì bản thân chưa quen việc. Chuyện sẽ rất bình thường nếu chị ấy không nói thêm: "Đi làm đừng hiền quá". Hôm qua tôi cũng cãi nhau qua điện thoại với chị họ về vài chuyện riêng, chị nói: "Em thông minh đấy, nhưng thông minh chưa đúng chỗ" và "Em phải động não lên chứ". Trong khi trước đây chị từng khen tôi thông minh, có chí tiến thủ.
Ngay từ khi mới vào đại học, tôi phụ mẹ một số việc nhưng lỡ làm sai thì bị mẹ mắng: "Không có não hả" rồi "Mày phải sống lanh lợi, khôn ngoan chứ". Dù chuyện đã qua lâu nhưng những câu nói đó vẫn ám ảnh tôi đến giờ. Tôi thật sự muốn thay đổi. Có cách nào để trở nên khôn khéo, lanh lợi, trưởng thành hơn, được mọi người công nhận không? Tôi đã cố gắng học hỏi, rèn luyện nhưng vẫn không thấy thay đổi nhiều. Thỉnh thoảng, tôi cũng được một vài người khen là nói chuyện dễ thương, chăm chỉ, có tinh thần cầu tiến. Thế nhưng vì lời chê nhiều hơn lời khen nên tôi vẫn stress, suy nghĩ tiêu cực, thậm chí còn nghi ngờ cả những lời khen đó là giả tạo.
Có anh chị nào từng bị chê về cách suy nghĩ, cách nói chuyện giống tôi, dù đã cố gắng thay đổi nhưng chưa cải thiện nhiều, mà cuộc sống vẫn ổn không?
Tôi lấy vợ hơn 4 năm, trước đó quen nhau tình cờ trong một chuyến công tác của tôi đến địa phương em. Sau khi hoàn thành công việc, tôi mời bạn bè đi ăn chiều rồi gặp em. Một thời gian sau tôi đã xin chuyển công tác về địa phương em, sau đó kết hôn, có con trai hơn ba tuổi. Thu nhập của tôi hạn hẹp khiến nhiều lúc thấy buồn. Tôi luôn lo lắng, tính toán làm sao cho đủ ăn, có tiền mua sữa cho con. Lúc cưới nhau, hai đứa phải vay một khoản tiền để lo đám cưới, hàng tháng phải trả lãi ngân hàng, sau 3 năm đã trả hết nợ. Rồi chúng tôi lại tiếp tục vay tiền mua đất, trả lãi ngân hàng với số tiền lớn hơn rất nhiều. Chúng tôi đang ở nhà trọ, có đất rồi tôi tính vay mượn làm cái nhà nho nhỏ để ở, khỏi tốn tiền thuê trọ, ngoài ra còn chăn nuôi, trồng trọt thêm để cải thiện.
Vợ tôi vốn là công chức nhà nước, tốt nghiệp đại học kinh tế, thích giao lưu bạn bè, thích mua sắm, tiệc tùng, ăn nhậu..., đó là những vấn đề bình thường, theo suy nghĩ của người trong cuộc. Khổ nỗi vợ hay ỷ lại, kể công, cho rằng những gì có được đều là do công của mình. Vợ luôn nghĩ tôi được chuyển công tác đến địa phương là nhờ công của cô ấy, công việc của tôi hiện tại rất tốt so với lúc trước cũng do cô ấy can thiệp (trước đây tôi làm ở một viện nghiên cứu). Một điều nữa: hễ vợ chồng cãi nhau là vợ đòi ly dị. Tôi góp ý những tật xấu của vợ thì cô ấy lại bảo: "Tôi là như vậy đó, giỏi thì đi kiếm con khác về cho nó...". Vì cuộc sống, tôi cố gắng làm mọi việc để gìn giữ hạnh phúc gia đình. Vợ lại không chịu lắng nghe, thường xuyên nói những câu khiêu khích đến mức có thể gọi là "hỗn", sự kìm nén trong tôi không chịu được.
Tôi không bao giờ đánh vợ nên những lúc bực tức quá mức chỉ biết bỏ lên cơ quan làm việc (tất nhiên là ngoài giờ làm việc), đấm vào tường, ném vỡ mũ bảo hiểm và cả điện thoại. Cô ấy không phải dạng vừa, bảo cứ đập hết đi, rồi chửi tôi là "đầu đường xó chợ" khiến tôi rất buồn (vì bản thân xa quê, phải ở nhà trọ). Tôi muốn buông bỏ tất cả nhưng lý trí không cho phép. Tôi không thể xa con, rất thương con và cả thương vợ nữa. Cô ấy tỏ ra mạnh mẽ nhưng tôi biết trong lòng vợ rất yếu đuối. Cô ấy mất bình tĩnh và phụ thuộc quá nhiều vào người thân. Vợ tôi lại sợ ma, luôn tin vào những lời đồn đại thiếu căn cứ, trong đó có cả mê tín và nhiều điều khác nữa.
Có một lần vợ chồng mâu thuẫn, vợ nói một tràng đinh tai nhức óc, kèm theo những câu nói "xương xẩu", "ly dị", khiến tôi hết bình tĩnh. Một chiếc mũ bảo hiểm rơi xuống đất vỡ, tôi bỏ đi. Ngày thứ hai liên tiếp tôi nấu cơm trưa xong mà không được ăn. Bây giờ tôi rất buồn, cũng không biết làm gì để giữ được gia đình. Mong nhận được sự tư vấn của mọi người. Chân thành cảm ơn.
Tôi tên Hưng, nếu bạn gặp tôi 10 năm trước, có lẽ sẽ nghĩ tôi là kiểu người "biết sống". Tôi nhanh nhẹn, nói chuyện lanh lợi, luôn biết cách xoay xở để phần lợi nghiêng về mình. Tôi từng tự hào về điều đó. Tôi hay nói một câu mà lúc đó thấy rất đúng: "Ở đời, không khôn thì chỉ có thiệt". Giờ nghĩ lại, cái tôi gọi là "khôn" thực ra chỉ là khôn lỏi. Tôi làm môi giới đủ thứ trên đời: mua bán đất, xe, đồ điện tử, cái gì có tiền là tôi nhảy vào. Người ta tin tôi, tôi tận dụng. Bạn bè hỏi giá, tôi nói một nửa. Khách hàng nhờ tư vấn, tôi dẫn họ theo hướng có lợi nhất cho tôi. Tôi nhớ có lần bán một mảnh đất cho chú ruột. Biết nó có vấn đề quy hoạch nhưng tôi vẫn im lặng. Khi ký xong giấy tờ, tôi còn thấy mình giỏi. Tôi từng như vậy, tính toán cả với người thân.
Thời gian đầu, tôi thắng nhiều lắm, tiền vào nhanh. Tôi ăn mặc đẹp, đi xe xịn, người ta nhìn vào tưởng tôi thành đạt. Còn tôi tin mình đang đi đúng đường. Có điều tôi không nhận ra, mỗi lần "ăn" được ai đó, là một lần tôi mất đi một chút niềm tin người khác dành cho mình. Chỉ là lúc đó, tôi chưa phải trả giá ngay. Rồi đến một ngày tôi không bao giờ quên, một mối làm ăn lớn xuất hiện, một khu đất giá rẻ đến mức không thể bỏ lỡ. Tôi không kiểm tra kỹ, thực tế cũng không muốn kiểm tra. Trong đầu tôi chỉ nghĩ một điều duy nhất, lời bao nhiêu. Tôi dốc hết tiền, vay thêm bạn bè, những người vẫn còn tin tôi, dù trước đó tôi không ít lần "khôn" hơn họ. Tôi nghĩ lần này mình sẽ trúng lớn, thế nhưng đời không phải lúc nào cũng để bạn "khôn" mãi.
Khu đất đó dính tranh chấp, giao dịch bị đình lại, người bán biến mất, tiền của tôi mắc kẹt hết. Tôi bắt đầu gọi điện cho hết người này đến người khác, không ai giúp. Không phải họ không có khả năng mà họ không còn muốn tin tôi nữa. Tôi nhớ rõ lần tìm đến chú, người tôi từng bán cho mảnh đất có vấn đề. Chú nhìn tôi rất lâu rồi nói: "Chú không giận con nhưng không thể tin con thêm lần nào nữa". Chú không nói lớn tiếng nhưng khiến tôi thấy mình nhỏ lại. Lần đầu tiên, tôi hiểu cái giá của việc sống khôn lỏi không nằm ở tiền, nó nằm ở chỗ khi bản thân cần nhất, không còn ai đứng về phía mình. Tôi mất gần như tất cả sau đó, phải bán xe, bán nhà, trả nợ dần dần. Thứ mất khó lấy lại nhất là cách người khác nhìn mình và cách mình nhìn lại chính mình.
Bây giờ tôi sống khác rồi, làm việc chậm hơn, chắc hơn, có thể kiếm ít hơn trước nhưng ngủ yên hơn. Tôi không còn cố hơn người khác nữa, chỉ cố đừng tệ với họ. Có người hỏi tôi: "Anh từng giỏi vậy, sao không làm lớn lại"? Tôi chỉ cười: "Vì anh từng nghĩ mình khôn nên giờ phải học lại cách làm người". Nếu có gì tôi muốn nói với bạn, chỉ là thế này: "Bạn có thể thắng người khác bằng sự khôn lỏi vài lần. Những người bị bạn lừa thực tế họ không ngu, họ chỉ là đủ tử tế để không chọn cách sống khôn lỏi. Nhưng nếu cứ tiếp tục như vậy, đến một lúc nào đó bạn sẽ thua chính cuộc đời mình".
