Ngày 5-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng đã trả lời câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam trước việc Trung Quốc ban bố lệnh cấm đánh bắt cá từ ngày 1-5-2026 đến 16-8-2026 tại một số khu vực ở Biển Đông.
“Lập trường của Việt Nam đối với lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc ở Biển Đông là nhất quán, đã được khẳng định rõ ràng trong những năm qua”, người phát ngôn Phạm Thu Hằng nhấn mạnh.
Bộ Ngoại giao nêu rõ Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển được xác lập phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng yêu cầu Trung Quốc tôn trọng quyền của ngư dân Việt Nam hoạt động hợp pháp trong các vùng biển của Việt Nam và các vùng biển ngoài quyền tài phán quốc gia phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, không có các hành động làm phức tạp tình hình, đóng góp cho việc duy trì hòa bình, ổn định, trật tự trên biển dựa trên luật lệ ở Biển Đông.
Theo kênh China Focus thuộc Tân Hoa xã, lệnh cấm đánh bắt cá mùa hè hằng năm của Trung Quốc có hiệu lực từ trưa 1-5 (theo giờ địa phương) trên toàn vùng biển Bột Hải, Hoàng Hải, Hoa Đông và vùng biển từ vĩ tuyến 12° bắc của Biển Đông.
Từ năm 1999 đến nay, năm nào Trung Quốc cũng đều đơn phương ra lệnh cấm đánh bắt cá vào mùa hè ở khu vực Biển Đông.
Lệnh cấm đơn phương áp dụng với cả ngư dân Trung Quốc và ngư dân nước ngoài, trong đó có các nước đang có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở khu vực Biển Đông.
Trong thời gian áp đặt lệnh cấm đánh bắt cá đơn phương, Trung Quốc sẽ tịch thu tàu thuyền, thiết bị và cá của những ngư dân vi phạm.
Ngày 22.4, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Thuận An (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Huế) cho biết, địa bàn ghi nhận vụ cháy tàu cá khi neo đậu ở khu vực dân sinh.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 23 giờ 20 ngày 21.4, tàu cá TTH-45759-TS, dài 14,9 m, do ông Dương Hải (51 tuổi, ở tổ dân phố Hải Tiến, phường Thuận An) làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng, đang neo đậu tại khu vực tổ dân phố Hải Tiến, phường Thuận An thì bất ngờ bốc cháy dữ dội. Thời điểm này, trên tàu không có người.
Phát hiện sự việc, lực lượng thuộc Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Thuận An, cảnh sát PCCC cùng người dân, chủ tàu đã nhanh chóng có mặt để khắc phục sự cố. Tuy nhiên, vì trên tàu đang chứa nhiều dầu diesel, kèm thời tiết nắng nóng nên đám cháy bộc phát rất nhanh. Tàu cá bị cháy gần như hoàn toàn.
Sáng 22.4, lực lượng chức năng cũng đã có mặt tại hiện trường để điều tra nguyên nhân và hậu quả của vụ cháy.
Nguyên nhân ban đầu được xác định do chủ tàu sạc bình ắc quy dẫn đến chập điện, gây cháy, nổ. Thời điểm xảy ra vụ việc, trên tàu có khoảng 1.800 lít dầu diesel, được chuẩn bị cho chuyến ra khơi sáng 22.4.
Qua kiểm tra, bước đầu xác định thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 350 triệu đồng. Không phát hiện sự cố tràn dầu ra biển.
Sáng 20.4, lực lượng chức năng tại thành phố Huế gồm cán bộ thi hành án dân sự, công an và các đơn vị liên quan đã có mặt tại khách sạn Romance (phường Thuận Hóa) để vận động những người liên quan bàn giao tài sản. Động thái này thu hút sự chú ý của một số người đi đường, tuy nhiên an ninh tại đây được đảm bảo.
Trước đó, Sở Du lịch thành phố Huế đã có văn bản đề nghị các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch, lữ hành… thực hiện một số nội dung, đảm bảo quyền lợi cho du khách khi lưu trú tại khách sạn Romance (khách sạn 4 sao) đang nằm trong diện bị cưỡng chế để bàn giao tài sản cho người trúng đấu giá.
Theo Sở Du lịch thành phố Huế, ngày 15.4, cơ quan Thi hành án dân sự thành phố Huế đã ban hành thông báo về việc cưỡng chế khách sạn Romance để giao tài sản cho người mua được tài sản đấu giá vào ngày 21.4.
Nhằm đảm bảo việc chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi, an toàn cho khách du lịch, hạn chế rủi ro phát sinh và giữ gìn môi trường du lịch được an toàn, thân thiện, Sở Du lịch thành phố Huế đề nghị Hiệp hội du lịch, Hội lữ hành, Hội khách sạn, Hội hướng dẫn viên và các doanh nghiệp lữ hành, du lịch, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động du lịch trên toàn quốc, phối hợp thực hiện một số nội dung.
Cụ thể, ngành du lịch thành phố yêu cầu không tổ chức đưa khách đến lưu trú, sử dụng dịch vụ tại khách sạn Romance. Đồng thời, chủ động rà soát, có phương án điều chỉnh các chương trình du lịch (nếu có); điều chuyển khách hiện đang lưu trú tại cơ sở này đến các cơ sở lưu trú khác nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và quyền lợi của khách du lịch.
Đối với Hiệp hội du lịch, Hội khách sạn, Hội lữ hành và Hội hướng dẫn viên, Sở Du lịch thành phố Huế cũng đề nghị khẩn trương, liên tục thông tin đến các hội viên để biết và phối hợp.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, xuất phát từ tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa chủ sở hữu khách sạn Romance và ngân hàng, khách sạn Romance được đưa diện đấu giá nhằm bảo đảm nghĩa vụ thanh toán theo phán quyết của tòa án.
Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature) ngày 14/5 cho biết việc hồi hương là bước khởi đầu cho chương trình phục hồi loài chim đặc hữu của miền Trung. Sau khi trở về, 20 gà lôi lam mào trắng sẽ trải qua các thủ tục pháp lý như cấp phép CITES về nhập khẩu động vật hoang dã, kiểm dịch động vật trước khi được đưa tới các cơ sở đủ điều kiện nuôi bảo tồn.
Giai đoạn đầu, chương trình tập trung giúp đàn gà thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới sau nhiều thế hệ sống trong môi trường nuôi nhốt tại châu Âu.
Các chuyên gia trong và ngoài nước sẽ theo dõi sức khỏe, khả năng thích nghi của từng cá thể để chuẩn bị cho giai đoạn nhân giống. Theo kế hoạch, thế hệ sinh ra tại Việt Nam sẽ tiếp tục được huấn luyện trong môi trường bán hoang dã nhằm phục hồi các tập tính tự nhiên như tự kiếm ăn, nhận biết thiên địch và tránh kẻ săn mồi trước khi tái thả.
Lộ trình cuối cùng của dự án là đưa gà lôi lam mào trắng trở lại tự nhiên và gắn chip theo dõi để giám sát sự phát triển của quần thể. Quá trình này dự kiến được triển khai trong khoảng 2-3 năm tới.
Tại Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền (TP Huế), công tác chuẩn bị sinh cảnh tái thả đã được triển khai hai năm qua với sự phối hợp của Viet Nature. Các hoạt động gồm khảo sát sinh cảnh, thành lập đội tuần tra rừng, tháo gỡ bẫy thú thường xuyên nhằm giảm áp lực săn bắt trong khu vực dự kiến tái thả.
Lực lượng bảo tồn cũng đặt bẫy ảnh để ghi nhận sự xuất hiện của các loài chim thuộc họ gà và theo dõi những loài săn mồi có thể ảnh hưởng tới gà lôi lam mào trắng khi trở lại tự nhiên.
Theo Viet Nature, các khu bán hoang dã mô phỏng môi trường tự nhiên cũng đang được xây dựng để phục vụ giai đoạn huấn luyện trước tái thả. Đây được xem là bước quan trọng nhằm giúp loài chim đặc hữu từng bước phục hồi khả năng sinh tồn sau nhiều thế hệ nuôi nhốt.
Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là loài chim đặc hữu của miền Trung Việt Nam, từng phân bố tại các khu rừng đất thấp từ Hà Tĩnh đến Huế. Loài được mô tả khoa học lần đầu vào cuối thế kỷ 19 và được xem là một trong những loài chim quý hiếm nhất thế giới.
Những năm 1920, nhà điểu học người Pháp Jean Delacour thu được nhiều cá thể tại miền Trung Việt Nam và đưa một phần sang Pháp để gây nuôi bảo tồn. Đây được xem là nguồn gốc của quần thể nuôi nhốt trên toàn cầu hiện nay.
Sau nhiều thập kỷ chiến tranh, mất rừng và săn bắt, gà lôi lam mào trắng gần như biến mất khỏi tự nhiên. Ghi nhận cuối cùng về loài trong tự nhiên được xác nhận vào năm 2000 tại Quảng Trị. Từ đó đến nay, dù nhiều đợt khảo sát được triển khai tại các khu rừng miền Trung, chưa có thêm bằng chứng chắc chắn cho thấy loài vẫn còn tồn tại ngoài tự nhiên.
Hiện quần thể nuôi nhốt trên thế giới còn hơn 1.000 cá thể tại các cơ sở bảo tồn ở châu Âu, Nhật Bản và Mỹ. Việc hồi hương 20 gà lôi lam mào trắng lần này được kỳ vọng mở ra cơ hội để loài chim đặc hữu của Việt Nam từng bước trở lại tự nhiên sau hơn hai thập kỷ vắng bóng.
