Người trẻ gọi đó là “micro retirement – nghỉ hưu ngắn hạn”, thường kéo dài từ vài tháng đến một năm, để du lịch, nghỉ ngơi hoặc đơn giản là sống chậm lại.
Lưu Yến Nhi (25 tuổi, ngụ P.Phước Long, TP.HCM) vừa có kỳ nghỉ dài sau gần 3 năm làm việc văn phòng. Ngay sau khi quyết định “nghỉ hưu ngắn hạn”, Nhi liền đón bà và mẹ từ Hà Tĩnh vào chơi, nghỉ dưỡng.
“Bố mẹ mình ngày xưa cứ đi làm suốt xong rồi không có thời gian để hưởng thụ. Làm lụng cả một đời đến lúc về già thì sức khỏe đi xuống, có muốn đi đâu cũng khó. Do vậy mình muốn tận hưởng khi còn trẻ mặc dù không quá dư dả”, Nhi chia sẻ.
Nhi cho rằng xu hướng người trẻ đi làm một thời gian rồi tạm nghỉ đang ngày càng phổ biến. Bản thân Nhi cũng có những khoảng nghỉ ngắn trong năm hoặc sau 1 – 3 năm làm việc để đi đây đó, giúp tinh thần thoải mái hơn. “Khi lựa chọn nghỉ dài thường phải chấp nhận rủi ro hoặc có nền tảng tài chính vững vàng. Mình quan niệm không làm việc này thì làm việc khác, nghỉ cũng có thể định hướng kinh doanh hay khởi nghiệp. Còn theo đuổi công việc văn phòng thì vẫn không ngừng cập nhật kỹ năng để theo kịp thị trường khi quay lại”, Nhi nói.
Nói về lý do tạm nghỉ việc sau nhiều năm gắn bó với một công ty bất động sản, Phạm Hồng Vân (35 tuổi, ngụ xã Bình Chánh, TP.HCM) kể mình học xong là đi làm, đi làm là áp lực phải thăng tiến, cứ thế hơn chục năm trôi qua. Có những lúc Vân cảm thấy mình giống như một chiếc điện thoại bị chai pin, dù có “cắm sạc” (nghỉ cuối tuần) thì cũng chỉ lên được 20% rồi lại “sập nguồn” nên Vân quyết định nghỉ ngơi một thời gian.
“Việc dừng lại 3 tháng hay 6 tháng không phải là trốn chạy áp lực, mà là để bản thân bảo trì lại “hệ điều hành” của chính mình. Tôi đi du lịch, học một môn nghệ thuật, hay đơn giản là ngủ một giấc không cần báo thức để tìm lại cảm giác mình đang sống chứ không phải đang tồn tại”, Vân nói.
Theo Vân, đang làm mà nghỉ việc thì lo lắng là điều không tránh khỏi. Thị trường lao động vận hành rất nhanh, mình dừng lại nghĩa là chấp nhận lùi một bước. Tuy nhiên vị trí công việc có thể thay thế, còn tư duy và trải nghiệm thì không. “Nếu tôi ở lại công ty với tâm thế kiệt sức, tôi cũng sẽ sớm bị đào thải vì hiệu suất kém. Tôi tin rằng nếu mình có năng lực thực sự và một CV được làm mới bằng những trải nghiệm sống phong phú, tôi sẽ tìm được một vị trí khác phù hợp hơn. Đôi khi, mất đi công việc cũ lại là cơ hội để tôi tìm thấy sự nghiệp mới đúng với đam mê hơn”, Vân chia sẻ.
Nói về bí quyết “nghỉ hưu ngắn hạn” mà vẫn an toàn, Vân cho biết chỉ nộp đơn nghỉ việc khi đã tích lũy đủ một khoản tiền mặt có thể nuôi sống bản thân trong ít nhất 6 tháng mà không cần thu nhập. Vân chi tiêu tiết kiệm hơn, chỉ chi tiền cho những trải nghiệm mang tính thư giãn như một chuyến trekking hay mua sách.
“Đôi khi tôi vẫn nhận vài công việc nhỏ đúng chuyên môn để có thêm chi phí sinh hoạt nhẹ nhàng. “Nghỉ hưu ngắn hạn” không phải là một kỳ nghỉ dưỡng xa hoa mà là một cuộc “dưỡng thương”, bồi năng lượng để rồi trở lại mạnh mẽ hơn”, Vân chia sẻ.
Còn với anh Lâm Chí Huy (33 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM), chọn “nghỉ hưu ngắn hạn” là để kết thúc công việc hành chính ở một công ty về dịch vụ vận tải đã khiến anh chịu áp lực và mệt mỏi kéo dài. Anh cho biết để không bị động, nghỉ nhưng vẫn có thu nhập, anh chuyển qua nhận 1 – 2 việc làm online mỗi tuần. Như vậy anh vẫn có khoảng nghỉ để thư giãn và đi du lịch, đồng thời trau dồi kỹ năng qua các việc freelance để nếu có trở lại thị trường lao động thì không bị “lụt nghề”.
“Cuộc sống áp lực, mệt mỏi nên tôi tìm cách đi du lịch, nghỉ ngơi. Với thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, một chiếc điện thoại, laptop cũng có thể làm việc từ xa được nên tôi không quá lo lắng về tạm nghỉ việc chính của mình. Những công việc online giúp tôi thoải mái và chủ động về thời gian, có thể tận hưởng cuộc sống của riêng mình”, anh Huy chia sẻ.
Theo PGS-TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động và xã hội (thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũ, nay là Bộ Nội vụ), cần nhìn nhận “nghỉ hưu ngắn hạn” không phải là nghỉ hưu theo nghĩa truyền thống mà chỉ là tạm thời ngừng việc để điều chỉnh cuộc sống hoặc định hướng nghề nghiệp. Ở nhiều quốc gia, việc người trẻ thay đổi công việc, tạm dừng để học tập, trải nghiệm hay chuyển hướng nghề nghiệp là điều rất phổ biến. Trong suốt cuộc đời, một người có thể thay đổi công việc nhiều lần và điều đó phản ánh sự vận động bình thường của thị trường lao động.
“Việc tạm dừng công việc trong một khoảng thời gian nhất định cũng mang lại tác động tích cực. Người lao động có cơ hội nhìn lại bản thân, điều chỉnh định hướng, bổ sung kỹ năng hoặc tìm kiếm công việc phù hợp hơn. Hoặc đơn giản là xả stress, trút bỏ áp lực sau giai đoạn làm việc chăm chỉ, điều này đôi khi tạo ra “con người mới” có đầy đủ kỹ năng, tràn đầy năng lượng và sẵn sàng cho một thử thách mới”, bà Hương nói.
Bà Hương cho rằng trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng linh hoạt, người trẻ có nhiều lựa chọn hơn như làm việc online, làm thêm hoặc chuyển đổi công việc khi cảm thấy áp lực. “Nhiều người trẻ lựa chọn tạm nghỉ việc một thời gian rồi quay lại làm là một lựa chọn cá nhân phù hợp với bối cảnh hiện nay, khi mà thế hệ trẻ biết và muốn tận hưởng nhiều hơn khi còn trẻ. Điều quan trọng là sau mỗi lần điều chỉnh, người trẻ có tìm được hướng đi phù hợp hơn cho mình hay không? Phải chủ động và có kế hoạch cho việc quay lại thì kỳ nghỉ mới không là gánh nặng”, bà Hương nói.
Tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật VN), nhìn nhận giới trẻ hiện nay có thiên hướng sẵn sàng thay đổi việc sau vài năm, thậm chí chỉ sau 6 – 7 tháng vì họ có nhiều lựa chọn và công việc linh hoạt hơn. Việc tạm dừng công việc để nghỉ ngơi, du lịch nhằm giảm áp lực, tái tạo năng lượng cũng dần trở thành nhu cầu bình thường.
“Tuy nhiên, tạm nghỉ kéo dài hoặc ngắt quãng công việc quá thường xuyên có thể ảnh hưởng đến sự nghiệp lâu dài. Vì sau khi nghỉ, nhiều trường hợp có tâm lý trì trệ, mất động lực, quay lại làm việc thì mất phương hướng hoặc phải học lại từ đầu”, ông Sơn nói.
Theo ông Sơn, để “nghỉ hưu ngắn hạn” không trở thành bước lùi trong sự nghiệp, người trẻ cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định. Một khoản tiết kiệm đủ để trang trải chi phí sinh hoạt trong thời gian nghỉ là điều gần như bắt buộc; hoặc duy trì các công việc freelance hay nguồn thu nhập thụ động cũng là một cách giúp giảm áp lực. Ngoài ra, lên kế hoạch rõ ràng cho thời gian nghỉ như sẽ làm gì, học gì, đi đâu, khi nào quay lại cũng giúp khoảng thời gian này trở nên ý nghĩa hơn, thay vì trôi qua một cách mơ hồ.
Câu hỏi là có cần học cách ôn thi hiệu quả theo "routine" (trình tự các công việc cố định được lặp đi lặp lại hàng ngày) hoàn hảo trên mạng hay không? là chủ đề mà nữ sinh Trần Ngọc Minh Thanh, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025, chia sẻ với thí sinh trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi chiều hôm nay.
Lựa chọn chủ đề này bởi theo Minh Thanh đây là một vấn đề khá phổ biến trong quá trình ôn luyện không chỉ của chính bản thân cô nàng mà cũng là của nhiều thí sinh khác.
Minh Thanh cho biết trong lúc ôn thi, ngoài thời gian học, cô nàng cũng có những khoảng thời gian "lướt" điện thoại như bao học sinh khác, vì đây là nhu cầu giải trí cơ bản của mỗi người. Trong những lần "lướt" điện thoại, Thanh thấy nhiều video hướng dẫn về việc nỗ lực học, đi kèm với đó là một "xớ"dài ơi là dài về thời khóa biểu cho dành cho học sinh để học theo.
Cô nàng thủ khoa kể: "Mình có xem một video mà khiến mình nhớ đến tận bây giờ. Trong video đó hướng dẫn học sinh ngày học 5, 6 tiếng đồng hồ mà học liên tục, không nghỉ ngơi. Nào là 5 giờ thức dậy, 6 giờ ăn sáng, 7 giờ làm toán, đến 9 giờ bắt đầu làm tiếng Anh... cứ liên tục như vậy. Nhữngroutine như vậy được cho là hoàn hảo, nhưng mọi người thấy có thật sự khoa học hay không? Riêng mình thì cảm thấy cái đó không phù hợp với bản thân".
Theo nữ sinh năm nhất chuyên ngành luật thương mại quốc tế, học sinh lớp 12 đang ôn thi cần phải lựa chọn những "routine" phù hợp, hoặc tốt hơn là nên tự tạo "routine" cho chính mình chứ không nên cố ép bản thân vào trong một thời khóa biểu nào đó được cho là hoàn hảo trên mạng. Bởi vì "routine"có thể hoàn hảo với người này nhưng chưa chắc đã phù hợp với mình. Nếu cứ ép bản thân theo những điều không phù hợp, vô tình làm cho quá trình ôn thi thêm căng thẳng và không hiệu quả.
"Chẳng hạn như mình không thể nào dậy được vào lúc 5 giờ sáng. Ít nhất mình cũng phải dậy vào 6giờ hoặc là 7 giờ, nếu ngày đó không đi học. Sau khi thức dậy, mình vệ sinh cá nhân, ăn sáng xong thì 8 giờ bắt đầu học. Nếu các bạn cảm thấy việc học từ 8 giờ là quá trễ thì có thể tăng thời gian học lên.Chẳng hạn người khác 7 giờ học đến 10 giờ nghỉ thì các bạn cũng có thể 8 giờ học và 11 giờ nghỉ", Thanh chia sẻ và cho biết "routine" sẽ hoàn hảo nhất khi phù hợp với bản thân nhất.
Tuy nhiên, điều mà Minh Thanh muốn lưu tâm với thí sinh là có nên học liên tiếp trong vòng mấy tiếng đồng hồ chỉ vì áp lực kiến thức quá nhiều, hay còn hàng đống đề chưa giải?
"Đối với mình thì đó là điều hoàn toàn không nên. Chúng ta không thể nào ngồi học mấy tiếng đồng hồ liên tục như vậy. Bởi vì bộ não chúng ta không thể nào chịu nổi việc nhồi nhét kiến thức cùng một lúc. Có thể là đối với một số bạn đặc biệt khác thì các bạn có thể học được 3, 4 tiếng đồng hồ liên tục. Nhưng phần nhiều thì chúng ta sẽ không thể nào ép buộc bản thân phải học liên tục như vậy. Các bạn cần tạo ra một thời khóa biểu thật sự phù hợp với chính mình", cô nàng thủ khoa nhắn gửi đồng thời recommend (gợi ý, giới thiệu dựa trên trải nghiệm cá nhân) cho học sinh 12 một cách, đó chính là học xong cái nào thì mới bắt đầu tạo thêm kế hoạch cho hôm sau.
Minh Thanh gợi ý cụ thể hơn: "Chẳng hạn như buổi tối hôm đó kết thúc việc học, các bạn nên lên kế hoạch ngay cho buổi sáng ngày hôm sau. Buổi sáng hôm thức dậy và làm theo kế hoạch đó, hoặc các bạn cũng có thể linh động một tý. Vì điều quan trọng nhất là mình không cần quá áp đặt bản thân vào bất kỳ một cái routine nào; hãy làm sao cho bản thân được thoải mái nhất và nên học những lúc mà mình cảm thấy thích thú, lúc đó kiến thức mới thấm nhuần và dễ đi sâu vào trí nhớ".
Minh Thanh cho rằng khi có thể kiểm soát được tinh thần cũng như là tình trạng sức khỏe của mình thì sẽ có được những phút giây học bài hạnh phúc hơn. Và đó cũng chính là yếu tố rất quan trọng quyết định đến hiệu quả trong quá trình ôn thi cũng như là kết quả cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Theo thông tin từ Ban Tổ chức chương trình Tiếp sức mùa thi tại TP.HCM, chương trình đã thu hút hơn 15.000 tình nguyện viên đăng ký tham gia chỉ sau chưa đầy một ngày mở cổng đăng ký. Dự kiến, con số này sẽ còn tiếp tục tăng cho đến khi kết thúc thời hạn đăng ký.
Không khí càng thêm sôi động khi ngay dưới bài đăng, hàng loạt bạn trẻ đã rần rần gắn thẻ nhau với quyết tâm cùng góp mặt trong đội hình Tiếp sức mùa thi năm nay.
Ngay khi thấy bài đăng mở cổng đăng ký, Trần Hoàng Dũng, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đã không khỏi phấn khích. "Với một sinh viên năm nhất như mình, là lần đầu tiên mình đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi nên đây cũng sẽ là một trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ", Dũng chia sẻ.
Dũng cho biết bản thân muốn trở thành tình nguyện viên tiếp sức mùa thi để được trải nghiệm, học hỏi và kết giao thêm những người bạn mới. "Nhưng trên hết, mục tiêu của chương trình đúng với điều mình kỳ vọng là lan tỏa tinh thần sẻ chia, tiếp thêm động lực cho các thí sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi một cách tự tin nhất", Dũng hào hứng chia sẻ.
Còn với Nguyễn Quốc Huy, sinh viên Trường ĐH Quốc tế TP.HCM, không giấu được sự phấn khởi khi hay tin chương trình Tiếp sức mùa thi mở cổng đăng ký. Huy cho biết đây là lần thứ hai tham gia hoạt động này. "Vẫn lý do như mọi năm, mình muốn cống hiến sức trẻ, hỗ trợ hết mình để thí sinh bước vào cột mốc quan trọng của cuộc đời một cách thuận lợi nhất", Huy chia sẻ.
Huy chia sẻ bản thân đặc biệt ấn tượng với các hoạt động của chương trình nên quyết tâm đăng ký tham gia trong năm nay. "Năm ngoái, mình được phân công tiếp sức tại điểm trường THPT Hàn Thuyên. Tự tay mình đã vẽ các băng rôn để cổ vũ thí sinh. Nhìn ánh mắt hồn nhiên nhưng đầy quyết tâm của các bạn khi nhận những chai nước từ tình nguyện viên, mình càng có thêm động lực. Đó là lý do lớn nhất mình đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi năm nay, dù lịch học tại trường khá dày", Huy tâm sự.
Nguyễn Hoàng Vân Nhi, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, chia sẻ bản thân cảm thấy bồi hồi khó tả ngay khi thấy cổng đăng ký tình nguyện viên mở lại.
"Tiếp sức mùa thi đem lại cho mình những cảm xúc khó tả. Sau khi kết thúc năm học, mình muốn tìm kiếm các hoạt động xã hội để trải nghiệm. May mắn được tham gia đội hình truyền thông, mình có cơ hội sát cánh cùng thí sinh trong những giờ khắc bước ngoặt và như được sống cùng cảm xúc của các bạn. Từ những ánh mắt rạng rỡ, tự tin đến cái thở phào nhẹ nhõm khi rời phòng thi, tất cả đều trở thành những kỷ niệm không thể nào quên", Nhi nói.
Nhi cho biết khi tham gia chương trình, bản thân nhận thấy mình đã chủ động và sẵn sàng hơn. "Mình còn được gặp những người bạn bè chí cốt, cùng dãi nắng dầm mưa để hỗ trợ thí sinh hết mình. Mình mong Tiếp sức mùa thi năm nay sẽ thành công rực rỡ, lan tỏa sâu rộng và đem lại nhiều giá trị nhân văn cho cộng đồng", Nhi hào hứng chia sẻ.
Với Nhi, những ngày gắn bó với Tiếp sức mùa thi không chỉ là hoạt động tình nguyện đơn thuần mà còn giúp bản thân trưởng thành hơn. Nhìn hình ảnh những phụ huynh lo lắng đứng đợi con dưới cái nắng gay gắt, Nhi càng hiểu thêm về sự hy sinh và giá trị của gia đình. Những chai nước mát, lời chúc thi tốt hay bảng hiệu cổ vũ tuy nhỏ bé nhưng lại là sự động viên tinh thần rất lớn với các thí sinh khi ấy.
"Mình nhận ra thanh xuân sẽ ý nghĩa hơn rất nhiều khi chúng ta biết sống vì mọi người. Mong rằng ngọn lửa nhiệt huyết này sẽ còn cháy mãi, để mỗi mùa thi đi qua, không một thí sinh nào cảm thấy đơn độc trên con đường chinh phục ước mơ", Nhi bộc bạch.
Chính những trải nghiệm thực tế này đã giúp Nhi tích lũy thêm nhiều kỹ năng mềm và nuôi dưỡng tâm hồn trước khi bước vào học kỳ mới.
Nguyễn Phương Thảo (30 tuổi, ngụ xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) là một nhiếp ảnh gia, hướng dẫn viên du lịch tại địa phương. Trên mạng xã hội, cô được biết đến với biệt danh Sam Nguyễn, Sam Rong Chơi. Cô thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm du lịch với mọi người trên các hội nhóm.
Phương Thảo kể cô đến đảo Phú Quý vào tháng 5.2025 và lưu lại đó trong 2 ngày. Ban đầu, cô khá lo lắng khi đến đây một mình. Tuy nhiên, khi gặp gỡ người dân địa phương, thấy họ vô cùng thân thiện, nhiệt tình, Thảo đã thu nhặt khá nhiều kinh nghiệm ăn uống, ngủ nghỉ, vui chơi và địa điểm chụp ảnh đẹp trên đảo. Cũng theo Phương Thảo, hiện tại đảo Phú Quý đang vào mùa đẹp nhất (tháng 3 đến tháng 7).
Để đến đảo, nếu đi đường hàng không thì khi đến sân bay Cam Ranh, P.Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, mọi người có thể bắt xe khách, tàu hỏa hoặc taxi để đến bến tàu cao tốc Phan Thiết (đường Phạm Văn Đồng, P.Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng). "Tuy nhiên, quãng đường từ sân bay đến bến tàu cao tốc khoảng 200 km, di chuyển bằng tàu hỏa hoặc taxi khá tốn kém. Do đó, các bạn đi bằng đường hàng không nên lưu ý điều này. Ngoài đường hàng không, các bạn có thể đi xe khách đến thẳng bến tàu cao tốc Phan Thiết", Thảo chia sẻ.
Thảo cũng hướng dẫn thêm: Từ bến tàu cao tốc Phan Thiết, di chuyển ra cảng Phú Quý bằng tàu cao tốc Trưng Trắc hoặc Superdong. Tàu Trưng Trắc to hơn, di chuyển êm hơn, còn tàu Superdong có nhiều chuyến hơn. "Vào mùa cao điểm, mọi người nên đặt vé tàu sớm, tránh đến nơi thì đã hết vé", Thảo lưu ý.
Thảo kể, cô chọn cách đến bến tàu sớm hơn 1 ngày và nghỉ lại ở homestay gần đó. Sáng hôm sau, được chủ homestay gọi dậy và nhắc nhở ăn sáng nhẹ, uống thuốc chống say tàu trước 15 - 30 phút tàu chạy. Khi lên tàu, Thảo chọn ngồi ghế ở tầng dưới và gần cuối tàu nhưng tránh hàng cuối.
Khi đến đảo, Thảo chọn homestay sát biển, gần chợ cá và trường học. Trong thời gian lưu lại, cô thường chạy bộ để ngắm bình minh. Mức giá của các homestay này vừa phải nhưng sạch sẽ, yên tĩnh, mang nét đặc trưng của đảo. Đặc biệt, các homestay còn có bếp cho khách tự nấu ăn.
Thảo bật mí: "Phú Quý có nhiều điểm check-in siêu đẹp trong những khoảng thời gian nhất định. Cụ thể, đến dốc Phượt ngắm biển và chụp ảnh lúc 5 giờ 30 hoặc sau 15 giờ 30, còn đến cột cờ Phú Quý, gành Hang lúc 5 giờ 30 đến 8 giờ sẽ ngắm được bình minh đẹp khó tả. Muốn ngắm hoàng hôn bãi Lăng bình yên, các bạn nên đến lúc 16 giờ 30 đến 17 giờ 30. Nếu đến đảo du lịch một mình, nhớ mang theo chân máy để tự chụp ảnh".
Ngoài các cảnh đẹp, du khách có thể đến chợ Tam Thanh khám phá văn hóa, thưởng thức ti tỉ món ngon địa phương.
Thảo cho biết chi tiêu khoảng 2 triệu đồng cho chuyến du lịch Phú Quý 2 ngày 1 đêm. Số tiền này bao gồm: tiền vé tàu cao tốc, thuê xe máy, homestay, ăn uống… Chi phí này chưa tính tiền vé xe khách, tàu hỏa hoặc máy bay để đến bến tàu cao tốc Phan Thiết.
Với Thảo, đảo Phú Quý rất xinh đẹp, bình yên, xứng đáng giới thiệu đến bạn bè. Ở đây, cô được thong dong ngắm biển, sống như người bản địa.
Chuyến đi đến đảo Phú Quý nằm trong chuyến xuyên Việt của Thảo vào năm ngoái. Hành trình cho Thảo gặp gỡ những người bạn mới, ngắm đất nước xinh đẹp. Sau chuyến đi, Thảo chọn chia sẻ trải nghiệm vì nghĩ có rất nhiều bạn trẻ muốn đi nhưng không biết bắt đầu từ đâu.
